TỔNG QUAN VỀ SÁNG THẾ KÝ 
Câu gốc: Đức Chúa Trời phán rằng: Ta là Đấng Tự Hữu Hằng Hữu; rồi Ngài lại rằng: Hãy nói cho dân Y-sơ-ra-ên như vầy: Đấng Tự Hữu đã sai ta đến cùng các ngươi. XuXh 3:14
Kinh Thánh: SaSt 1:1-31; XuXh 3:1-22 
I. TRƯỚC GIẢ 
Đa số đều công nhận Môise là tác giả vì nhiều lý do:
1. Sáng thế ký là sách đầu tiên trong “Ngũ kinh Môise”. GiGa 5:46. LuLc 24:27.
2. Các sách còn lại trong “Ngũ kinh”đều cho biết Môise là tác giả.
3. Các tác giả Cựu Ước đều mặc nhiên công nhận Môise là tác giả.
4. Tân Ước cũng xem Môise là tác giả “Ngũ Kinh”.
5. Sách Talmud của người Do Thái cổ dạy rằng Môise là tác giả Ngũ kinh.
6. Môise là nhân chứng trực tiếp các biến cố từ Xuất đến Phục truyền.
7. Sáng thế ký có nhiều từ Aicập thích hợp với thời Môise sống tại Aicập.
8. Phép cắt bì được xem là luật Môise được thấy ở SaSt 17:12, XuXh 12:48.
9. Sáng thế ký và Xuất mới tạo nên một bộ sách đầy đủ. 
II. ĐẶC TÍNH CỦA SÁCH 
1. Tựa đề: Sáng thế ký được gọi là quyển sách của mọi khởi đầu: Khởi đầu của vũ trụ, của loài người, của đời sống gia đình, của tội lỗi, của sự cứu chuộc, của xã hội băng hoại, của các quốc gia, của các ngôn ngữ, của dân Hêbơrơ.
. Những đoạn đầu bị phê phán kịch liệt. Nhưng nếu cẩn thận giải thích và hiểu đúng đắn các sự kiện được nêu sẽ thấy rằng không ai có thể bài bác được.
. Mục đích sách Sáng thế ký không nhằm giải thích sự sáng tạo. Chỉ có một đoạn được dành cho vấn đề nầy như một sự thật đã được công nhận trong khi 38 đoạn dành cho lịch sử của một tuyển dân.
2. Chủ đề chính: Tội lỗi con người và những bước đầu tiên của sự cứu chuộc thể hiện qua giao ước thánh với tuyển dân mà lịch sử sơ khai của họ đang được mô tả.
3. Chữ chìa khóa: Ban đầu.
4. Lời hứa cứu chuộc đầu tiên: SaSt 3:15. 
BỐ CỤC SÁCH SÁNG THẾ KÝ 
I. LỊCH SỬ SÁNG TẠO 
1. Sáng tạo vũ trụ : Bảy ngày sáng tạo SaSt 1:1-25
2. Sáng tạo loài người : Ađam Êva 1:26-31. 2:18-24. 
II. CÂU CHUYỆN LOÀI NGƯỜI TỐI CỔ 
1. Câu chuyện tội lỗi: Thử thách, cám dỗ và sa ngã. Kẻ cám dỗ. Hình phạt. Lời hứa về Đấng giải cứu 3:1-24.
2. Câu chuyện Cain và Abên 4:1-26.
3. Gia phổ và sự chết của các tổ phụ 5:1-32.
4. Nô Ê và trận đại hồng thủy 6-8.
5. Giao ước cái mống và tội lỗi của Nô Ê 9:1-29.
6. Con cháu của Nô Ê 10:1-32.
7. Tháp Babên và các ngôn ngữ 11:1-33. 
III. LỊCH SỬ TUYỂN DÂN 
1. Sự nghiệp của Ápraham : Sự kêu gọi thánh (12). Ápraham và Lót (13-14) Những khải tượng và lời hứa thánh cho Ápraham về con cái, đất thánh, dân tộc thánh (15-17). Cầu thay cho Sôđôm Gômôrơ (18-19). Ysác ra đời (20-21). Thử nghiệm trên núi Môria (22). Ápraham chết (25:8).
2. Sự nghiệp của Ysác: Ra đời 21:3. Lập gia đình 24. Con cái 25-26/ 27.
3. Sự nghiệp Giacốp: Chiếm quyền trưởng nam 27:1-29. Khải tượng chiếc thang 28:10-22. Lập nghiệp tại Charan 29-31.
4. Sự nghiệp của Êsau 
5. Câu chuyện Giôsép: Tại nhà cha 37. Tại nhà Phôtipha 39. Ở trong tù 40. Trên ngôi Ai cập 41-50. 
III. NĂM VĨ NHÂN SÁNG THẾ KÝ 
1. Hênóc: Người đồng đi cùng Đức Chúa Trời 5:22-24.
2. NôÊ: Người an ủi 5:29. Người được ơn 6:9. Người vâng lời 6:22. Người đóng tàu để cứu nhà mình HeDt 11:7. Thầy giảng đạo công bình IIPhi 2Pr 2:5.
3. Ápraham : Cha của mọi kẻ có đức tin RoRm 4:18.
4. Giacốp: Người được thay đổi nhờ chiến đấu cầu nguyện SaSt 32:30.
5. Giôsép: Người kính sợ Đức Chúa Trời trong mọi nơi mọi lúc. 
NHỮNG CÂU HỎI CĂN BẢN VỀ SÁNG TẠO 
Kinh Thánh : SaSt 1:1-2 
I. KHI NÀO ? 
1. Ban đầu (bereshith ): Lúc khởi đầu của vũ trụ. Khởi đầu tuyệt đối.
2. Vũ trụ đã có một khởi đầu: Trước đó nó chưa hiện hữu. Từ chỗ không không, nó đã được Đức Chúa Trời tạo thành từ thuở ban đầu (HeDt 11:3). Nhưng có khởi đầu thì cũng có lúc kết thúc (IIPhi 2Pr 3:10-11).
3. Kinh Thánh không xác định thời điểm. Ý niệm thời gian không thể chi phối Đức Chúa Trời. 
II. AI ĐÃ SÁNG TẠO ? 
1. Đức Chúa Trời ( Elohim ): Đức Chúa Trời Quyền Năng. Elohim là danh từ số nhiều hàm ý Đức Chúa Trời Ba Ngôi.
2. Đức Chúa Trời hiện hữu trước lúc ban đầu: Ngài Tự hữu, Hằng hữu.
3. Đức Chúa Trời Toàn Thiện, Toàn Mỹ có đầy đủ mọi sự trong Ngài. 
III. SÁNG TẠO ĐIỀU GÌ ? 
1. Trời (heavens ): Nhiều bầu trời của hàng tỉ thiên hà (galaxies) đang di chuyển với tốc độ hàng triệu cây số mỗi giờ.
2. Đất (earth ): Một trái đất cho loài người có thể ở được. Trái đất thuộc Thái dương hệ (với 9 hành tinh) thuộc Ngân hà (1 thiên hà).
Lưu ý: Từ “dựng nên”(bara) chỉ dùng cho Đức Chúa Trời và chỉ khi Ngài sáng tạo điều gì mới hoàn toàn (ex nihilo). 
IV. SÁNG TẠO NHƯ THẾ NÀO ? 
1. Đất vô hình và trống không: Không có hình thể và không có gì ở đó. (Giống như các hành tinh mới được khám phá trong vũ trụ).
. Thuyết“Tiền Ađam”(Gap theory, Recreation theory) cho rằng vũ trụ được sáng tạo trong SaSt 1:1 đã bị phá hủy bởi sự nổi loạn của thiên sứ trưởng biến thành Satan. Vì thế từ 1:2 trở đi là sự tái tạo trái đất đã bị phá hủy đó.
2. Sự mờ tối ở trên mặt vực: Trái đất đang nằm trong nước sâu, bị bao phủ bởi sự mờ tối chung quanh.
3. Thần Đức Chúa Trời vận hành trên mặt nước: Đức ThánhLinh chịu trách nhiệm trong sự sáng tạo. (Do Thái giáo xem Thần ở đây là quyền lực hay quyền năng). GiGa 1:1-3 giải thích vai trò Ngôi Lời trong sáng tạo. 
NGÀY THỨ NHẤT : SÁNG TẠO ÁNH SÁNG 
Kinh Thánh: SaSt 1:3-5 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI PHÁN 
1. Đức Chúa Trời phán: Ngài dùng Lời để sáng tạo (HeDt 11:3). GiGa 1:1-3 giải thích vai trò của Ngôi Lời (Chúa Jesus) trong sự sáng tạo.
2. Phải có (hayah ): Mạng lệnh mạnh mẽ tuyệt đối. Mọi tạo vật phải vâng phục. Từ không có (ex nihilo) phải trở nên hiện hữu bởi Lời Chúa.
3. Phải có sự sáng: Có bốn cách giải thích:
. Chúa khiến hàng tỉ mặt trời trong vũ trụ bắt đầu phát sáng.
. Chúa khiến luật thiên nhiên bắt đầu vận hành trên vũ trụ đã được tạo ra.
. Chúa tạo một ánh sáng độc lập với các thiên thể.
. Chúa khiến mây và sương dầy đặc trên mặt đất tan đi để áng sáng đến. Gap theory cho rằng Chúa hình phạt trái đất chìm trong bóng tối vì Satan. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI THẤY 
1. Chúa thấy sáng là tốt lành: 
. Bản chất sự sáng là tốt lành: Đức Chúa Trời là Sự Sáng (IGi1Ga 1:5). Sự sáng bày tỏ đức thánh khiết, vinh quang của Chúa.
. Sự sáng vô cùng ích lợi: Khiến vạn vật phát triển. Đem hơi nóng và sự ấm áp. Phơi bày mọi sự (màu sắc, vẻ đẹp, sự thật). Khiến con người chiêm ngưỡng Chúa và hoàn tất sứ mạng Chúa giao cho mình.
2. Chúa phân sáng ra cùng tối: Sự hiện diện của ánh sáng sẽ xua tan bóng tối. Khi chưa có sự sáng thì không có sự phân biệt, chỉ có bóng tối. 
III. ĐỨC CHÚA TRỜI ĐẶT TÊN 
1. Chúa đặt tên: Chúa là Chủ tuyệt đối cả ngày lẫn đêm.
2. Chúa đặt tên sự sáng là ngày (Ban ngày ): Thì giờ làm việc, thì giờ sống cho Đức Chúa Trời (GiGa 9:4). “Ngày”của ngày thứ nhất khác với “ngày” của ngày thứ tư vì lúc ấy chứ có mặt trời cho trái đất.
3. Chúa đặt tên sự tối là đêm: Thì giờ yên nghỉ trong Đức Chúa Trời. Thì giờ để chấm dứt công việc và lượng giá một ngày trong cuộc sống.
. Cả ngày lẫn đêm đều tốt đẹp cho con người ở trong sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời, suy gẫm lời Chúa (Thi Tv 1:2).
4. Vậy có buổi chiều và buổi mai: Một ngày Do Thái được tính từ 6 giờ chiều hôm nay đến 6 giờ chiều hôm sau. 
NGÀY THỨ HAI : SÁNG TẠO “TRỜI” 
Kinh Thánh: SaSt 1:6-8 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI PHÁN 
1. Phải có (hayah ): Mạng lệnh mạnh mẽ tuyệt đối phải được thực hiện.
2. Một khoảng không (ragia ) ở giữa nước: Ragia là sự căng ra, trương ra.
. Mây và sương dầy đặc phải rời mặt nước để bay lên để treo lơ lững trên không.
. Bầu khí quyển và không khí được thành lập để chuẩn bị cho sự sống.
3. Đặng phân rẽ nước cách với nước: Ở chính giữa nước nhưng không phải là nước. Dù cũng có bản chất là nước nhưng một số được đem lên chốn cao hơn để tạo nên bầu khí quyển tốt đẹp cho sự sống. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI LÀM 
1. Ngài làm nên khoảng không: Chính Đức Chúa Trời hành động chứ không phải do ngẫu nhiên hay do định luật thiên nhiên. Chính Đức Chúa Trời tạo ra mọi định luật. Đức Chúa Trời phán thì Ngài làm đúng y như vậy. Ngài đã bắt đầu thì Ngài làm cho hoàn tất.
2. Thì có như vậy: Câu nầy được lập lại 6 lần chứng tỏ:
. Đức Chúa Trời là Chủ tể của vũ trụ, của mọi quyền lực.
. Mọi việc Ngài làm đều tốt đẹp theo ý muốn Ngài.
. Không quyền lực nào có thể chống nghịch Ngài được.
. Mọi mạng lệnh của Ngài phải được thi hành. 
III. ĐỨC CHÚA TRỜI ĐẶT TÊN 
1. Đức Chúa Trời đặt tên: Ngài là Chủ tuyệt đối của không trung.
2. Ngài đặt tên khoảng không là “trời” (shamayim ): Theo quan điểm của người Do Thái, có ba tầng trời:
. Tầng trời thứ nhất: Bầu khí quyển mà sinh vật có thể sống.
. Tầng trời thứ hai: Ngoại tầng không gian, nơi chứa các thiên hà.
. Tầng trời thứ ba: Thiên đàng, nơi con dân Chúa sống với Ngài.
3. Thánh kinh cho biết bầu trời được dựng nên vì nhiều lý do: 
. Bày tỏ sự vinh hiển, quyền năng và tri thức của Chúa (Thi Tv 19:1).
. Tưới nước cho đất, làm cho kết quả/ (65:9-10).
. Chứa tuyết và mưa đá cho sự hình phạt (Giop G 38:22-23).
4. Vậy có buổi chiều và buổi mai: Một ngày được trôi qua trong quyền năng và sự chăm sóc của Chúa, chuẩn bị cho sự sống con người. 
NGÀY THỨ BA : SÁNG TẠO ĐẤT VÀ CÂY CỎ 
Kinh Thánh: SaSt 1:9-13 
I. SÁNG TẠO ĐẤT LIỀN 
1. Đức Chúa Trời phán: a. Nước ở dưới trời phải tụ lại một nơi: Nước đang bao phủ khắp đất, đang gào thét vô trật tự phải đi vào trật tự, gom lại vào đúng chỗ của nó trong sông rạch, ao hồ và biển cả.
b. Phải có chỗ khô cạn bày ra: Có lẽ những áp lực vĩ đại trên vỏ trái đất khiến phát sinh hiện tượng núi lửa và đất liền với những lục địa, những hòn đảo xuất hiện theo những định luật do Chúa định.
c. Thì có như vậy: Mọi sự xảy ra đúng như lời Chúa phán: Đất liền xuất hiện, đẩy lùi hàng triệu triệu tấn nươc vào các vực sâu, các thung lũng/
2. Đức Chúa Trời đặt tên: 
a. Chỗ khô cạn là đất: Đất là của Chúa. Ngài có toàn quyền ban và lấy lại.
b. Nơi nước tụlại là biển: Biển là của Chúa, ở dưới quyền kiểm soát của Chúa. Sóng gió đều ở trong sự cho phép của Chúa.
3. Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành: Sự trật tự, vâng phục mạng lệnh Chúa là tốt lành. Đất và biển đều làm trọn mục đích Chúa dành cho chúng vì thế, chúng rất có giá trị để cung cấp nơi ở và thực phẩm cho con người. 
II. SÁNG TẠO CÂY CỎ 
1. Đức Chúa Trời phán: a. Đất phải sanh: Đất phải làm trọn sứ mạng của mình. Nó phải phát huy tiềm năng và các định luật Chúa ban cho nó.
b. Sanh cây cỏ (deshe): Các cây xanh và ẩm ướt. Các loại cây cỏ không hạt nằm ở ngay trên hay ngay dưới mặt đất.
c. Sanh cỏ kết hạt giống (esebh): Các thứ rau, các thứ hoa, lúa /
d. Sanh cây trái kết quả tùy theo loại: Đủ loại cây sinh trái theo đúng loại của nó chứ không tiến hóa từ loại nầy sang loại kia.
f. Thì có như vậy: Đất vâng phục Chúa làm đúng như lời Chúa truyền.
2. Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành: Đất đã vâng phục thật tốt lành. Thực vật được sinh ra thật tốt lành và hữu ích (Cung cấp thức ăn. Cung cấp dưỡng khí cho khí quyển nhờ quang hợp. Giúp kiểm soát khí hậu. Giữ đất khỏi bị xoi mòn). 
NGÀY THỨ TƯ : SÁNG TẠO CÁC VÌ SÁNG 
Kinh Thánh: SaSt 1:14-19 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI PHÁN 
1. Phải có các vì sáng trong khoảng không trên trời: 
. Chúa đã sáng tạo các vì sáng trong 1:1. Ngài đã khiến chúng chiếu sáng trong ngày thứ nhất (1:3).. Ngài khiến đám mây mang nước phía trên bầu trời tan ra để ánh sáng bắt đầu ngự trị trên trái đất.
2. Thì có như vậy: Mọi lời Chúa phán đều phải thành sự thật. Phải được vâng phục. Không ai có quyền hoặc có thể chống lại mạng lệnh Chúa. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI LÀM 
1. Nhấn mạnh Đức Chúa Trời là Đấng sáng tạo các vì sáng :
. Mặt trời: Vì sáng lớn cai trị ban ngày.. Mặt trăng: Vì sáng nhỏ hơn, nhận ánh sáng từ mặt trời nhưng cũng rất quan trọng: Cai trị ban đêm, ảnh hưởng trên thủy triều/. Các ngôi sao: Phát sáng hay phản chiếu ánh sáng; ở gần hay xa đều vô cùng quan trọng.
2. Nhấn mạnh mục đích Chúa sáng tạo các vì sáng. 
III. MỤC ĐÍCH CÁC VÌ SÁNG 
1. Để chia ngày và đêm: Chia thì giờ làm việc với thì giờ nghỉ ngơi.
. Trái đất tự quay quanh mình trong 23 giờ 56 phút 4,1 giây: Vùng đất đối diện với mặt trời là ngày, vùng đất quay khỏi mặt trời là đêm.
2. Dùng làm dấu: Dấu (othoth) là đánh dấu hay khắc dấu.
. Làm dấu chỉ phương hướng để đi trên đất liền hay trên biển cả.
. Làm dấu chỉ tình trạng thời tiết (dấu hiệu mưa bão/ ).
. Làm dấu chỉ sự vinh quang của Chúa để đưa con người đến với Chúa.
. Làm dấu để điều khiển biển và thủy triều từ ngày nầy qua ngày khác.
3. Để định thì tiết (bốn mùa ), ngày và năm: 
. Trái đất quay quanh mặt trời theo quỹ đạo ellip chu vi 583. 400. 000 dặm với tốc độ 66. 000 dặm mỗi giờ. Phải mất 365 ngày 1/4 mỗi chu kỳ:1 năm.
. Hơn nữa trái đất nghiêng 23 độ 1/2. Trái đất tự quay tạo ra ngày và đêm.
. Do vị trí đối với mặt trời thay đổi nên có bốn mùa trong năm. 
IV. CHÚA ĐẶT CÁC VÌ SÁNG TRONG KHOẢNG KHÔNG 
1. Chúa đặt đúng vị trí: Không xa hay gần hơn, nhanh hay chậm hơn
2. Chúa thấy điều đó là tốt lành: Trật tự, vâng lời, hữu ích, làm vinh hiển 
NGÀY THỨ NĂM : SÁNG TẠO CÁ VÀ CHIM 
Kinh Thánh: SaSt 1:20-23 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI PHÁN 
1. Nước phải “sanh” các vật sống cho nhiều: Chữ “sanh”ở đây là sinh sôi nẩy nở đông đúc (teem). Nước (vật chất) không thể sinh ra các sinh vật sống.
2. Các loài chim (có cánh) phải bay trên đất: Chim, gia cầm. Côn trùng. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI DỰNG NÊN 
1. Dựng nên (bara ): Giống như 1:1. Chúa sáng tạo một loại hoàn toàn mới, từ không có, không như bốn ngày trước chỉ là sắp đăt, làm hoạt động những vật đã được sáng tạo ở 1:1.
2. Ba loại sinh vật: Các loài cá lớn (tanninim) như cá voi, cá mập, cá sấu/ Các vật sống hay động nhờ nước như các cá nhỏ, tôm, cua/ Các loài chim hay bay (có cánh).
3. Tùy theo loại: Mỗi loài có cấu tạo khác nhau, có đặc tính di truyền theo đúng loại của nó.
4. Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành: Mọi sinh vật nầy đã hoàn tất mục đích và sứ mạng của nó, trở nên có giá trị: Khiến trái đất sinh động, đẹp đẽ, đa dạng, bày tỏ vinh quang của Chúa/ 
III. ĐỨC CHÚA TRỜI BAN PHƯỚC 
1. Ngài ban phước: Chữ “ban phước”lần đầu tiên xuất hiện vì sự ban phước tương quan với sự ban sự sống cũng như sự rủa sả tương quan với sự chết. Đức Chúa Trời là nguồn của sự sống và nguồn của mọi ơn phước dành cho những sinh vật có sự sống.
. Đây là những vật sống (nephesh) hay hồn sống (living souls), nghĩa là có hơi thở, sự sống, tri giác, sự linh hoạt.
2. Ngài ra lệnh chúng sinh sản đầy dẫy: Chúng phải truyền sự sống cho các thế hệ kế tiếp, tạo ra những thế hệ theo đúng loại mà Chúa ban cho.
3. Vậy có buổi chiều và buổi mai: Thêm một ngày hữu ích, trật tự, vâng phục, được phước trong quyền tể trị khôn ngoan của Chúa. 
NGÀY THỨ SÁU : SÁNG TẠO LOÀI THÚ VÀ LOÀI NGƯỜI 
Kinh Thánh: SaSt 1:24-31 
I. SÁNG TẠO LOÀI THÚ 
1. Đức Chúa Trời phán: Chúa là Đấng điều khiển, Đấng Sáng tạo.
2. Đất phải sinh: Các vật sống đều ra từ đất, có bản chất của đất, nhưng phải có quyền năng Chúa hành động chứ đất không thể tự sinh ra (2:19 cho biết chính Chúa nắn nên chúng).
3. Các vật sống ( nephesh): Các hồn sống (living souls) cũng giống như cá biển, chim trời có hơi thở, sự sống, tri giác, linh hoạt/
4. Tùy theo loại: Mỗi loài phát triển tùy theo loại. Có thể có sự phát triển, sự thích ứng nhưng không có sự chuyển đổi từ loại nầy qua loài khác. Hơn 100 năm nghiên cứu vật hóa thạch, các nhà sinh vật học, sinh hóa/ vẫn không tìm được sự chuyển đôíi như thuyết tiến hóa.
. Ở đây đề cập đến ba loại chính: Loại Súc vật (behemah) là các gia súc hay thú thuần hóa như trâu bò, lạc đà, ngựa, lừa, chó, chiên/ Loại côn trùng (remes) là các loài bò bằng bụng hay bằng chân nhỏ như rắn, trùn, kiến, côn trùng. Loại thú rừng (chayyah haarets) là sư tử, beo, chó sói.
5. Thì có như vậy: Lời Chúa phán phải thành sự thật. Mạng lệnh Chúa phải được thi hành. Không ai ngăn được bàn tay Chúa hành động.
6. Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành: Mọi việc Chúa làm đều tốt lành, đều có giá trị là khi chúng hoàn tất sứ mạng Chúa giao, hoàn tất ý muốn của Chúa cho mình. 
II. SÁNG TẠO LOÀI NGƯỜI 
1. Chúng ta: Ba Ngôi Đức Chúa Trời trực tiếp tham dự trong sự sáng tạo loài người : a. Chúa Jesus đã mặc khải giáo lý Ba Ngôi (GiGa 14:16-17, 26). b. Thánh Kinh cho biết Ba Ngôi đều tham dự trong sự sáng tạo (SaSt 1:1-2. GiGa 1:3. CoCl 1:16. HeDt 1:1-2). c. Chữ “Chúng ta”là số nhiều, chỉ Ba Ngôi Đức Chúa Trời chứ không phải chỉ về các thiên sứ (SaSt 1:26-27).
2. Hãy làm nên: Khác với các sự sáng tạo trước ‘Chúa phán: Phải có”. Khi sáng tạo loài người Chúa có một “hội nghị”để tạo nên con người. Con người là tuyệt đỉnh của sự sáng tạo.
3. Loài người như hình Ta (Chúng ta) và theo tượng Ta: Đức Chúa Trời vô hình nên “hình”và “tượng”ở đây chỉ về sự giống Đấng Tạo hóa về bản tính đạo đức, tâm linh, tình cảm cũng như sự vinh quang. Đây là điểm phân biệt giữa loài người với loài vật nhờ sanh khí của Đức Chúa Trời ban cho loài người (2:7).
. Tuy nhiên, loài người chỉ giống Đức Chúa Trời chứ loài người không phải là Đức Chúa Trời (giống như mặt trăng không phải là mặt trời).
. Hình ảnh của Đức Chúa Trời trong con người bị phá hỏng khi con người phạm tội (RoRm 3:23. Gie Gr 17:9). Dầu vậy, hình ảnh đó lại được tái tạo khi con người ăn năn tội, tin nhận Chúa và được tái sinh.
4. Người nam cùng người nữ: Chỉ nhấn mạnh cho con người. Nhấn mạnh cả nam lẫn nữ đều mang hình ảnh của Đức Chúa Trời, cùng chia xẻ hạnh phước của Chúa và cùng chia xẻ sứ mạng Chúa giao.
5. Đức Chúa Trời ban phước: Đây là đề tài thấu suốt ngũ kinh Môise. Đức Chúa Trời ban sự sống đặc biệt cho con người cũng ban phước đặc biệt cho con người cũng như giao cho con người sứ mạng đặc biệt.
6. Đức Chúa Trời ra lệnh: Có ba mạng lệnh cho con người:
. Phải sinh sản thêm nhiều: Phát triển dòng dõi tốt đẹp mang hình ảnh của Đức Chúa Trời khắp đất.
. Phải làm cho đất phục tùng: Cai quản, chăm sóc, phát triển tài nguyên/
. Phải quản trị các vật sống: Cai quản, kiểm soát, chăm sóc/
7. Đức Chúa Trời chăm sóc: Ngài lo thức ăn cho cả loài người (ngũ cốc) lẫn loài vật (cỏ xanh).
8. Đức Chúa Trời rất hài lòng: Ngài thấy các việc Ngài đã làm thật rất tốt lành, các tạo vật Ngài dựng nên cũng rất tốt lành. Tuy nhiên con người chỉ rất tốt lành khi còn mang hình ảnh của Đức Chúa Trời.
9. Vậy có buổi chiều và buổi mai, ấy là ngày thứ sáu: Thêm một ngày phước hạnh trôi qua trong sự tể trị, hành động và ban phước của Đức Chúa Trời. 
NGÀY THỨ BẢY 
Kinh Thánh: SaSt 2:1-3
Tại sao Chúa không sáng tạo vũ trụ trong chỉ 1 ngày mà phải có 7 ngày ? Ấy là để con người biết đo lường thời gian bằng ngày và tuần lễ, cũng như biết dành một trong bảy ngày để nghỉ ngơi và thờ phượng Chúa. 
I. TRỜI ĐẤT MUÔN VẬT ĐÃ DỰNG XONG RỒI 
1. Chữ “Dựng xong” : có nghĩa là đã hoàn tất và hoàn toàn tốt đẹp. Chúa đã sáng tạo mọi yếu tố căn bản của vũ trụ. Chúa đã tổ chức vũ trụ trật tự theo những định luật. Chúa đã sáng tạo mọi vật cần thiết để duy trì sự sống trên đất. Chúa đã sáng tạo mọi sinh vật tốt đẹp, nhất là con người.
2. Trời đất và muôn vật: Nguyên văn là đạo quân muôn vật: Đã nghe lệnh Chúa, đã vâng phục, đã tiến hành trật tự, đã hoàn tất ý muốn của Chúa. 
II. NGÀY THỨ BẢY 
1. Đức Chúa Trời làm xong: Đức Chúa Trời công bố hoàn tất, công bố chấm dứt công tác sáng tạo. Muốn hưởng trọn ngày nghỉ phước hạnh, ta phải làm hết công việc mình trong 6 ngày như Lời Chúa dạy (XuXh 20:9).
2. Ngài nghỉ các công việc Ngài đã làm: 
. Nghỉ ở đây là ngừng lại, không làm nữa chứ không phải nghỉ ngơi vì Ngài không mệt mỏi, không bị một gánh nặng hay áp lực nào chi phối. Nó còn có nghĩa là Ngài rất hài lòng về mọi việc Ngài đã sáng tạo.
. Công việc (melakhah) là công việc đặc biệt. Ơ đây là công việc sáng tạo. Chúa chỉ nghỉ công tác sáng tạo chứ Ngài không nghỉ làm việc.
3. Ngài ban phước cho ngày thứ bảy: Ngày duy nhất được ban phước, được tôn trọng hơn. Đây là cơ hội nhận phước hạnh từ nơi Chúa.
4. Chúa đặt là ngày thánh: Chúa biệt riêng ngày nghỉ để làm nên ngày thánh. Đây là ngày nhất định trong tuần được biệt riêng ra để nghỉ ngơi và làm nên thánh, nghĩa là cung hiến cho Đức Chúa Trời để làm những việc theo ý muốn Chúa. 
III. NGÀY CHÚA NHẬT 
1. Ngày kỷ niệm sự Tái sáng tạo: Ngày Chúa phục sinh, là ngày của Chúa (KhKh 1:10), ngày Chúa đắc thắng sự chết để tái sáng tạo con người.
2. Ngày nghỉ: Sabát là ngưng lại. Con người cần một ngày nghỉ ngơi và biệt ra thánh để thờ phượng Chúa, cảm tạ Chúa, phục vụ Chúa. 
TRÁI ĐẤT THỜI TIỀN SỬ 
Kinh Thánh: SaSt 2:4-6 
I. ẤY LÀ GỐC TÍCH TRỜI VÀ ĐẤT 
1. Ây là gốc tích: Chữ “Gốc tích”(toledoth) có nghĩa là câu chuyện, bản tường thuật hay những thế hê. Như thế, đoạn một và 2:1-3 là bản tóm tắt nguồn gốc của trời đất thời tiền sử.
2. Trời và đất khi mới dựng nên: Trời đất đã được Chúa dựng nên, không phải tư nhiên mà có, hoặc do sự bùng nổ ngẫu nhiên của vật chất có sẵn. 
II. ĐẤNG DỰNG NÊN 
1. Đức Chúa Trời (Elohim ): “Elohim”là Đức Chúa Trời Quyền năng nhấn mạnh đến năng lực và quyền phép của Chúa trong sự sáng tạo, qua đó, Ngài là Đấng Tể trị Tối Thượng của cả vũ trụ.
2. Giêhôva Đức Chúa Trời: “Jehovah”hay “Yahweh”là một Danh xưng:
a. Có tính cách cá nhân: Ngài là Đấng “Tự hữu, Hằng hữu”, là Đức Chúa Trời hằng sống và chân thật, Đấng duy nhất có thể thiết lập mối tương giao cá nhân với con người. Đây là đặc ân cao quý Chúa dành cho con người là tạo vật mà Ngài rất yêu mến.
b. Có tính cách mặc khải: Ngài là Đấng “Tự hữu, Hằng hữu”đã mặc khải cho con người biết Ngài cũng như biết những sự thật về con người và vũ tru. Ngài mặc khải cho con người qua Chúa Jesus (GiGa 1:18), qua Thánh Linh (GiGa 16:14), qua Thánh Kinh (IITi 2Tm 3:16), qua thiên nhiên (Thi Tv 19:1)/
c. Có tính cách cứu chuộc: Ngài là Đấng “Tự hữu, Hằng hữu”đã mang lấy thân xác con người để sống giữa con người và chịu chết để cứu con người khỏi tội lỗi, sựchết và hỏa ngục. 
III. TRÁI ĐẤT THỜI TIỀN SỬ 
1. Lối giải thích thứ nhất: Câu 5 và 6 mô tả trái đất trước ngày thứ nhất: Không có cây cỏ, không có con ngươi, không có mưa mà chỉ có hơi nước bao phủ khắp đất. Từ chỗ không có, Chúa đã sáng tạo mọi sự, biến đổi mọi sự trở nên tốt lành theo ý muốn Ngài.
2. Lối giải thích thứ hai: Chữ cây nhỏ và ngọn cỏ là nói đến gai gốc. Việc cày cấy đất chỉ có sau khi con người phạm tội. Vì thế câu 5-6 mô tả thế giới tốt đẹp trước khi con người phạm tội. Lúc ấy, chưa có mưa, chỉ có hơi nước từ đất bay lên. Khí hậu rất ôn hòa nên người ta sống rất lâu. 
CON NGƯỜI ĐẦU TIÊN 
Kinh Thánh: SaSt 2:7 
I. ĐỨC GIÊHÔVA LẤY BỤI ĐẤT NẮN NÊN HÌNH NGƯỜI 
1. Chúa nắn nên (yatsar ): Yatsar là nhồi nắn, tạo hình, tạo nên. Đây là hình ảnh người thợ gốm dùng tài khéo của mình để nhồi nắn đất sét sau khi đã có một ý tưởng trong đầu về hình ảnh mình sẽ tạo nên.
. Như thế con người được dựng nên bởi Đấng Thợ gốm vĩ đại bởi sự Toàn Tri và Toàn Năng của Ngài.
2. Nắn nên từ bụi đất: Từ một thứ vật liệu thấp hèn là bụi đất. Điều nầy nhắc nhở chúng ta phải khiêm nhu nhận biết mình và cảm tạ Chúa yêu thương, quyền năng đã tạo nên chúng ta (Thi Tv 8:4. 103:14-15).
3. Giêhôva Đức Chúa Trời: Danh xưng đặc biệt nầy nhắc chúng ta:
. Chúa ban cho ta mối tương giao cá nhân thân thiết ngọt ngào với Ngài.
. Chúa sẵn sàng mặc khải chính Ngài cho chúng ta.
. Chúa sẵn sàng giải cứu chúng ta khỏi tội lỗi và mọi hậu quả của nó.
Như thế, chúng ta được tạo dựng bởi “bàn tay”của Chúa để được tương giao với Chúa, biết Chúa, thờ phượng Chúa và phục vụ Ngài. 
II. HÀ SANH KHÍ VÀO LỖ MŨI 
1. Sanh khí: Thần linh (ruach ) của Đức Chúa Trời: Được ban cho con người bụi đất để con người mang hình ảnh của Đức Chúa Trời. Không phải Ngài ban khí trời cho buồng phổi của Ađam mà ban chính Thần của Ngài cho Ađam.
2. Sanh khí: Sự sống của Đức Chúa Trời: Được ban cho con người để con người nhận sự sống đời đời để sống với Đức Chúa Trời.
. Tuy nhiên, tội lỗi đã phá hỏng cả Thần Linh lẫn Sự Sống của Chúa ban cho con người, khiến con người phải trở về bụi đất như cũ (TrGv 12:7). 
III. NGƯỜI TRỞ NÊN LOÀI SANH LINH 
1. Trở nên hồn (nephesh ) sống: Có hơi thở, tri giác, sự sống, sự linh hoạt như loài chim, cá, súc vật; khác với loài cây cỏ.
2. Trở nên loài sanh linh đặc biệt: Khác hẳn muông thú vì nhận sanh khí của Đức Chúa Trời là Thần Linh và Sự Sống của Chúa để mang hình ảnh của Chúa trong đời sống, nghĩa là có Linh Hồn. 
VƯỜN ÊĐEN 
Kinh Thánh: SaSt 2:8-14 
I. ĐỨC GIÊHÔVA LẬP MỘT CẢNH VƯỜN TẠI ÊĐEN 
1. Một khu vườn thật: Xác định rõ vị trí về hướng đông (đối với Êđen hay đối với đồng vắng Môise đang ở ?). Xác định những địa danh và bốn con sông (Xác định được hai sông Tigris (Hiđêke) và Ơphơrát).
2. Một khu vườn (gan ): Một nơi được rào lại, bảo vệ, che chở bởi chính Chúa. Nó phân biệt với vùng đất chung quanh và do Chúa thiết lập.
3. Êđen (Edhen ): Nghĩa là nơi thích thú, vui thỏa, hạnh phúc: Địa Đàng. Chúa lập một nơi tốt nhất cho con người. 
II. CHÚA ĐẶT NGƯỜI Ở ĐÓ 
1. Chúa đặt Ađam vào vườn Êđen: Chúa sắm sẵn mọi điều tốt lành rồi mới đưa con người vào ở đó.
2. Êđen là nơi tốt nhất: Chúa biệt riêng nơi phước hạnh cho con người là tạo vật đã được Ngài biệt riêng khỏi muôn vật. 
III. CHÚA CHU CẤP NHU CẦU CHO CON NGƯỜI 
1. Chúa khiến đất mọc lên những thứ cây đẹp mắt: Chúa biết nhu cầu mỹ thuật của con người, khiến người thoải mái với môi trường chung quanh.
2. Trái thì ăn ngon: Chúa lo liệu nhu cầu thực phẩm, khẩu vị/ cho con người.
3. Giữa vườn có cây sự sống: Chúa dự liệu cho con người được sống đời đời với Ngài. Ngài đặt cây sự sống ở nơi con người dễ thấy nhất. Ngài khích lệ con người lựa chọn sự sống cho mình, lựa chọn sự hiện diện của Chúa, lựa chọn bình an, vâng phục yêu mến Chúa/.
4. Cùng cây biết điều thiện và điều ác: Chúa ban cho con người cơ hội sử dụng sự tự do và năng lực lựa chọn. Chỉ một cây bị cấm ở giữa muôn thứ cây ngon ngọt và cây sự sống không bị cấm. 
IV. CHÚA CHU CẤP NƯỚC CHO CON NGƯỜI 
1. Chúa ban một con sông: Chúa ban nhu cầu nước uống và nhu cầu tưới vườn để tiếp tục ra trái đáp ứng nhu cầu con ngươi.
2. Một con sông chia làm bốn nhánh: Một con sông lớn cung cấp nước dư dật cho Êđen. Sự cung ứng của Chúa thật vô cùng phong phú, chu đáo, đẹp đẽ và hạnh phước. 
MỤC ĐÍCH ĐỜI NGƯỜI 
Kinh Thánh: SaSt 2:15-17
Con người không sống trên đất vô mục đích. Họ phải khám phá lý do: 
I. ĐỂ TIẾP NHẬN SỰ NHƠN TỪ VÀ ÂN ĐIỂN CHÚA 
1. Chúa lập vườn Êđen cho con người: Chúa đã dựng nên thế giới thật tốt lành. Nhưng Ngài muốn dành những điều tốt lành nhất cho con người. Con người phạm tội bị đuổi khỏi vườn chứng tỏ bên trong rất tốt đẹp.
2. Chúa đem người vào ở trong vườn Êđen: Từ bên ngoài vườn, Ađam được đem vào bên trong vườn để chiêm ngưỡng và tiếp nhận những điều tốt nhất Chúa dành cho mình với lòng biết ơn Chúa. Chữ “đem”theo nguyên văn có ý nói đến sự nghỉ ngơi, an toàn và cung hiến cho Chúa. Như thế, con người được đem vào vườn để được an nghỉ, an toàn và sống trong sự tương giao với Đức Chúa Trời. 
II. ĐỂ TRỒNG VÀ GIỮ VƯỜN 
1. Trồng (abhadh ): Nghĩa là làm việc, trồng trọt, cày cấy/ Con người sinh ra để làm việc chứ không phải ở không và hưởng thụ. Dù Chúa đã làm hết những gì cần làm cho con người, Ngài cũng muốn con người dự phần cùng làm việc với Ngài.
2. Giữ (shamar ) vườn: Nghĩa là canh chừng, chăm sóc, gìn giữ vườn cứ ở luôn trong tình trạng tốt lành. Ngài muốn con người chứng tỏ mình là kẻ quản trị có tinh thần trách nhiệm, năng động, tự trọng, có mục đích.
Lưu ý: Túc từ “vườn”ở đây là giống cái trong khi cái vườn là giống đực. Hơn nữa, việc cày cấy đất là hậu quả của tội lỗi. Vì thế, có người đề nghị dịch là “thờ phượng và vâng phục Chúa”. 
III. ĐỂ LỰA CHỌN SỐNG VỚI ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Con người có đủ lý do để lựa chọn Đức Chúa Trời: Ngài đã làm tất cả những gì cần làm để ban cho con người những điều tốt nhất.
2. Con người có tự do để lựa chọn: Chúa không ép buộc, cũng không tạo con người như cái máy. Ngài muốn họ tự nguyện chọn Ngài, yêu Ngài.
3. Con người cũng được cảnh cáo về kết quả sự lựa chọn sai lầm: Đó là sự chết, nghĩa là bị phân cách với Chúa (Chết tâm linh) dẫn đến chết thân xác và chết đời đời trong hỏa ngục. 
NGƯỜI NỮ ĐẦU TIÊN 
Kinh Thánh: SaSt 2:18-25 
I. LÝ DO CÓ NGƯỜI NỮ 
1. Người nam ở một mình thì không tốt: “Không tốt”nghĩa là không đầy đủ, chưa hoàn tất, chưa đầy đủ, còn thiếu sót. Ađam không thể sống vui để hoàn tất mọi sứ mạng Chúa giao cho mình.
2. Người nam cần một người giúp đỡ giống như mình: “Giống như”hay thích hợp (keneghdo) là vừa vặn, là “tâm đầu ý hợp”. Nghĩa là người nữ cùng bản chất, giai cấp với người nam để cùng hiệp tác về tâm trí, vật chất, luân lý... để trở nên cha mẹ của dòng dõi loài người. 
II. SỰ CẦN THIẾT CỦA NGƯỜI NỮ 
1. Dù Ađam đã có nhiều bạn: Đức Chúa Trời đã lấy đất nắn nên đủ loài thú đồng và chim trời để làm bạn với Ađam trong vườn Êđen.
2. Dù Ađam có địa vị cao quý: Ađam đặt tên nghĩa là sở hữu mọi vật, có quyền lực, khôn ngoan, phẩm chất cao hơn mọi loài vật.
3. Ađam không tìm được một ai giúp đỡ giống như mình: Có một vực sâu ngăn cách giữa người và vật. Ađam nhận biết mình cần một người giống mình, để khi được Chúa ban, Ađam sẽ thấy quý và yêu mến hơn. 
III. SÁNG TẠO NGƯỜI NỮ 
1. Chúa làm cho Ađam ngủ mê: Tardemah là giấc ngủ sâu giống như khi ngửi thuốc mê trong giải phẩu. Ađam thụ động nhưng Chúa chủ động.
2. Chúa lấy một xương sườn: Không phải xương đầu hay xương chân mà là xương ở giữa, ở lồng ngực bảo vệ tim và phổi.
3. Chúa dùng xương sườn để tạo nên người nữ: Để dạy người nữ ra từ người nam, cùng bản chất với người nam, liên hệ mật thiết với nhau.
. Lưu ý Chúa chỉ dựng nên một người nữ cho một người nam (Mat Mt 19:4).
4. Chúa đưa đến cùng Ađam: Chính Chúa lo liệu mọi nhu cầu cho con người và Ngài chủ động trong việc thiết lập hôn nhân cho con người. 
III. NGUYÊN TẮC HÔN NHÂN 
1. Một người giúp đỡ trong mọi lãnh vực sống vật chất lẫn tâm linh.
2. Một người giống như mình trong bản chất, hướng đi, tâm tình, tâm linh.
3. Một người do chính Chúa đưa đến.
4. Lìa cha mẹ để liên hiệp với nhau, trở nên một. 
NHỮNG BƯỚC SA NGÃ 
Kinh Thánh: SaSt 3:1-6
A. KẺ CÁM DỖ 
1. Trong các loài thú đồng có con rắn: Một số học giả cho rằng ma quỷ ám vào con rắn. Một số khác cho rằng ma quỷ mượn hình con rắn. Một số khác cho rằng con rắn là biểu tượng của ma quỷ (Khải 12:9;).
2. Giống quỷ quyệt hơn hết: Nguyên văn là “khôn ngoan”. Con rắn chỉ cần nói hai câu là đánh gục con người. Nhưng cậy sự khôn ngoan riêng đúng là điên dại (Lucifer EsIs 14:12-15. Salômôn IVua 1V 11:9). Êva điên dại khi tìm khôn ngoan riêng, không cần Đức Chúa Trời. 
I. BƯỚC MỘT: THẤT BẠI TRONG TƯ TƯỞNG 
1. Êva đã đứng sai chỗ: Thay vì đứng bên cây sự sống, bà lại đứng bên cây cấm. Đi sai chỗ, đứng sai chỗ sẽ đưa ta vào thất bại (Thi Tv 1:1).
2. Êva đã nhìn sai hướng: Thay vì nhìn vào những điều tốt đẹp mình đang có để cảm tạ Chúa, bà lại nhìn vào điều cấm đoán mình không có. 
II. BƯỚC HAI: SUY NGHĨ THEO SỰ CÁM DỖ 
1. Rắn nói: “Mà chi /. ”. Rắn nhấn mạnh đến điều Đức Chúa Trời cấm, điều Êva không có, rằng không ăn được trái cấm cũng như không ăn được chi cả, vì trái cấm vô cùng ngon ngọt và quý giá. Maquỷ đang gieo sự nghi ngờ về tình thương của Chúa đối với Êva.
2. Êva suy nghĩ điều ma quỷ gieo vào đầu: Bà hướng suy nghĩ vào trái cấm mà quên những trái cây khác. Bà chỉ nói “được ăn trái”thay vì ‘được tự do ăn tất cả trái cây trong vườn”như lời Chúa trong SaSt 2:16.
. Lưu ý: Ta không cản được cám dỗ nhưng có thể thoát khỏi cám dỗ, không tránh được cám dỗ trong cái nhìn đầu tiên nhưng có thể tránh cám dỗ trong cái nhìn thứ hai, không tránh được ý tưởng xấu nhưng có thể tránh suy nghĩ về ý tưởng xấu đó. Hãy nhờ Chúa để dừng lại đúng lúc.
3. Êva thay đổi lời Chúa: Thay vì bảo “chắc chắn sẽ chết”, bà chỉ nói “e phải chết chăng?”. Bà bắt đầu dao động khỏi lời của Chúa. 
III. BƯỚC BA: NGHI NGỜ CHÚA 
1. Rắn nói: Hai ngươi chẳng chết đâu/: Ma quỷ gieo nghi ngờ về giá trị của lời Chúa và nghi ngờ về quyền năng và sự khôn ngoan của Chúa.
2. Êva nghi ngờ: Có lẽ Chúa không nỡ phạt nặng chỉ vì một lần phạm lỗi. Một trái cấm không có gì nghiêm trọng lắm/ Chúa cũng thông cảm. 
IV. BƯỚC TƯ: SẬP BẪY 
1. Êva nhìn chăm vào trái cấm: Thấy cái cấm vô cùng hấp dẫn, đẹp mắt, bộ ăn ngon. Một sự thèm khát dậy lên trong lòng: Mê tham của mắt dẫn đến mê tham của xác thịt.
2. Êva cân nhắc về giá trị trái cấm: Bị ma quỉ lừa dối, bà nghĩ rằng trái cấm vô cùng quý giá vì sẽ mở trí khôn. Bà sẽ được mở mắt ra, biết điều thiện và điều ác, khôn ngoan như Đức Chúa Trời. Thật ra, Đức Chúa Trời dự liệu cho con người sự khôn ngoan, biện biệt, để quản trị muôn vật. Điều ma quỷ hứa hẹn, có chăng chỉ là biết điều ác để làm ác !
. Chúa cảnh cáo rằng Ngài chống cự kẻ kiêu ngạo (Gia Gc 4:6), nhất là kiêu ngạo thuộc linh (LuLc 18:11. GiGa 9:41). 
V. BƯỚC NĂM : PHẠM TỘI 
1. Êva đã phạm tội trong tư tưởng: Bà đã suy nghĩ, đã trò chuyện với ma quỷ, đã nghi ngờ Chúa và lời Ngài, đã ham muốn.
2. Êva hái ăn: Bà đã bỏ qua hoặc khước từ lời Chúa, bất tuân mạng lệnh Chúa, chống nghịch với Chúa và lời Ngài.
. Hãy nhớ rằng tội lỗi chỉ sinh ra khi đã được cưu mang trong trí và trong lòng (Gia Gc 1:14-15). Vì thế, cám dỗ phải được triệt hạ ngay từ sự tấn công đầu tiên. Hãy tránh việc đứng sai chỗ, nhìn sai hướng, tránh suy nghĩ những tư tưởng xấu vì cách tốt nhất là chạy trốn thật xa khỏi cám dỗ. 
VI. BƯỚC SÁU: CÁM DỖ NGƯỜI KHÁC PHẠM TỘI 
1. Trao cho chồng đứng gần mình: Êva được dựng nên để làm người giúp đỡ Ađam. Nhưng ở đây, bà lại là người cám dỗ Ađam phạm tội. Êva đã thấy, đã hái, đã ăn và đã trao cho chồng. Tội lỗi có đặc tính lan rộng. Nó đã lan khắp tâm trí Êva đến hành động rồi nó lan sang Ađam.
2. Ađam cũng ăn nữa: Ađam được xem là người đem tội lỗi vào trần gian chứ không phải Êva (RoRm 5:12-14). Có lẽ vì Ađam đứng gần bên vợ và cũng có cùng quyết định như vợ. Tuy nhiên có học giả cho rằng Êva bị ma quỷ lừa dối (ITi1Tm 2:14) còn Ađam tự quyết định nên nặng tội hơn.
Hãy nhờ sức toàn năng của Chúa để chiến đấu ngay từ cái nhìn đầu tiên hay ý nghĩ đầu tiên do ma quỷ đem đến. Chúa đang định sẵn cho chúng ta sự chiến thắng (ITe1Tx 5:9). 
HẬU QUẢ CỦA TỘI LỖI 
Kinh Thánh: SaSt 3:7-13 
I. SỰ HỔ THẸN 
1. Mắt hai người mở ra: Đây là con mắt của tâm trí, của lương tâm.
2. Biết rằng mình lỏa lồ: Họ đã bị cởi bỏ Chiếc áo của sự rất tốt lành, ngây thơ, trong trắng, Chiếc áo vinh hiển và công chính. Tội lỗi khiến con người đánh mất sự vinh hiển của Chúa (RoRm 3:23). Nhưng con cái Chúa sẽ nhận lại vinh quang khi Chúa tái lâm (IGi1Ga 3:3).
3. Bèn lấy lá cây vả đóng khố che thân: Con người tội lỗi thường cố gắng che đậy tội lỗi cũng như trấn an mặc cảm phạm tội vì cớ hổ thẹn về tội lỗi mình. Nhưng sự che đậy đó không được lâu dài vì lá vả sẽ khô. Tuy nhiên điều đáng sợ hơn là khi con người chai lỳ không còn biết hổ thẹn. 
II. PHÂN CÁCH KHỎI ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Lối chiều, Chúa đi ngang qua vườn: Chúa có thói quen đến thăm viếng ông bà để tương giao với họ, ban phước cho họ.
2. Ađam và vợ nghe tiếng Chúa: Chúa luôn muốn con người nghe tiếng Ngài. Ngài chủ động tìm kiếm và trò chuyện với con dân Ngài.
3. Ađam và vợ ẩn mình giữa bụi cây: Cây cối trong vườn đẹp đẽ đầy trái ngon ngọt đã trở nên vật cản giữa tội nhân với Đức Chúa Trời.
4. Để tránh mặt Chúa: Tội lỗi khiến con người bị ngăn cách khỏi Chúa. Tội nhân sợ hãi, không dám đối diện với Đưc Chúa Trời thánh khiết. Họ không dám đối diện với hậu quả của tội lỗi do chính mình gây nên. 
III. PHÁ ĐỔ MỌI MỐI TƯƠNG GIAO TỐT ĐẸP 
1. Giêhôva Đức Chúa Trời kêu Ađam: Ngươi ở đâu? Câu trả lời không dành cho Đức Chúa Trời mà dành cho con người. Họ phải nhận rõ mình đang ở đâu, đang ở trong tình trạng nào. Họ cũng cần nhận biết rằng Chúa đang đi tìm họ và họ không thể trốn chạy khỏi Ngài.
2. Ađam đổ lỗi: Ađam gợi vợ mình là “người nữ”, đánh mất mối tương giao thiêng liêng. Ông muốn đổ hết tội cho Êva, nghĩa là đánh mất tình yêu đối với vợ. Ađam còn đổ lỗi cho Chúa vì Chúa đã để “người nữ”ở gần bên ông để bà cám dỗ ông phạm tội.
3. Êva đổ lỗi: Êva đổ lỗi cho con rắn, gián tiếp đổ lỗi cho Đức Chúa Trời đã cho con rắn ở trong vườn Êđem để cám dỗ bà. 
HÌNH PHẠT KẺ CÁM DỖ 
Kinh Thánh: SaSt 3:14-15 
I. LÝ DO HÌNH PHẠT 
1. Vì mầy: Những hình phạt dành cho con rắn không thể hiểu theo nghĩa đen vì con rắn không ăn bụi đất. Vì thế chữ mầy ở đây chỉ về Satan thì hợp lý hơn (RoRm 16:20. KhKh 12:9).
2. Đã làm điều nầy: Đã có ý định, lập chương trình, khởi xướng sự cám dỗ, đưa con người vào sự phản loạn, phạm tội và chết trong tội lỗi. 
II. MẦY SẼ BỊ RỦA SẢ 
1. Hơn các loài súc vật: Bởi tội lỗi con người mọi vật đều bị rủa sả. Tuy nhiên, kẻ cám dỗ bị rủa sả nhiều hơn. Mọi vật còn có cơ hội đổi mới nhưng Satan không có cơ hội đổi mới: Nó bị định cho hồ lửa (20:10)
2. Mầy sẽ bò bằng bụng: Có người cho rằng trước khi bị rủa sả, rắn đứng được. Tuy nhiên, nếu áp dụng cho ma quỷ thì “bò bằng bụng”tượng trưng cho sự hạ cấp bị ghét bỏ và sống trong khốn khổ.
3. Ăn bụi đất trọn cả đời: “Ăn bụi đất”tượng trưng cho việc bị đánh bại bị bêu xấu. Ma quỷ đã cố gắng tấn công nhưng không thể chiến thắng. 
III. SỰ RỦA SẢ LIÊN HỆ VỚI NGƯỜI NỮ 
1. Hai dòng dõi nghịch thù nhau: Dòng dõi người nữ là nhân loại do Êva sinh ra. Cựu Ước giải thích là con cháu Ysơraên. Tân ước giải thích là Chúa Jesus vì chữ “dòng dõi”ở số ít và Chúa Jesus do trinh nữ sinh ra.
. Dòng dõi con rắn: Không thể hiểu là rắn con, cũng không phải là ma quỉ con vì ma quỷ không thể sinh sản. Chữ “nghịch thù”(ebhah) chỉ dùng cho người. Vì thế dòng dõi con rắn là người sống theo xác thịt (GiGa 8:44), chối bỏ chống nghịch Chúa (CoCl 1:21), kẻ tà dâm (Gia Gc 4:4), kẻ phạm tội (IGi1Ga 3:8), kẻ không làm điều công bình, không yêu anh em mình (3:10).
2. Người sẽ giày đạp đầu mầy: “Người”ở đây là số ít giống đực nên phải hiểu là Chúa Jesus là “Người Dòng dõi”. Lưu ý, không phải giày đạp dòng dõi mầy mà là giáy đạp đầu mầy (Satan).
. Chúa giày đạp đầu Satan bởi sự chiến thắng cám dỗ (Mat Mt 4:1-11), bởi sự chết thay nhân loại (HeDt 2:14), bởi sự sống lại vinh quang (CoCl 2:12)/
3. Mầy sẽ cắn gót chơn Người: Chúa chịu nhục nhã đau đớn tại Gôgôtha, Chúa chịu đau đớn vì con cái Ngài theo ma quỷ làm buồn lòng Ngài. 
HÌNH PHẠT NGƯỜI NỮ 
Kinh Thánh: SaSt 3:16 
I. ĐẶC TÍNH CỦA SỰ CHÚA SỬA PHẠT CON NGƯỜI 
1. Luôn luôn công bằng và hợp lý: Chúa không bao giờ thiên vị. Con người nhận đúng điều họ đáng phải chịu, không hơn, không kém.
2. Luôn luôn khôn ngoan, có mục đích và đầy nhơn từ: Chúa khôn ngoan ấn định mức độ và cách sửa phạt, với mục đích đưa họ vào sự ăn năn, quay về với Chúa để được thương xót.
3. Ađam Êva đại diện cho cả dòng dõi loài người: Sự sửa phạt có giá trị cho cả dòng dõi loài người vì người “chết”thì sinh ra dòng dõi chết. 
II. THÊM ĐIỀU CỰC KHỔ BỘI PHẦN 
1. Đủ loại cực khổ: Nguyên văn chữ “trong”(trong cơn thai nghén) là “và”có nghĩa là “nhất là”. (H. C. Leupold). Như thế, người nữ phải chịu đủ loại cực khổ (itstsebhon: rắc rối, phiền muộn, đau đớn).
. Người nữ chịu cực khổ vì bản tính của mình là nhạy cảm, yếu đuối, chú ý đến tiểu tiết/nên dễ buồn rầu hơn người nam do sống bằng xúc cảm.
2. Nhất là trong cơn thai nghén: Khi trước, đây là phước hạnh vì làm trọn sứ mạng Chúa giao. Nhưng nay là điều khổ sở, mệt nhọc đầy lo lắng.
3. Phải chịu đau đớn mỗi khi sinh con: Chữ “sinh con”không chỉ nói đến sự sinh nở mà còn nói đến sự đem một người vào thế gian với đầy đủ sự nuôi nấng, săn sóc. Với bản tính của mình, người mẹ sẽ thấy đau đớn khi thấy con mình đau đớn khốn khổ hay hư hỏng/ 
III. ĐỐI VỚI NGƯỜI CHỒNG 
1. Dục vọng ngươi phải xu hướng về chồng: “Dục vọng”(teshuqah) là mong muốn, thèm khát. Không phải chỉ nói về thân xác mà nói đên sự mong muốn ổn định trong một gia đình. (Thiếu niên nữ nói về bạn trai nhiều hơn thiếu niên nam nói về bạn gái). Một phần vì nữ giới đông hơn nam giới. Một phần khác vì người nam ít gắn bó với gia đình hơn người nữ và gây đổ vở gia đình nhiều hơn.
2. Chồng sẽ cai trị ngươi: Êva đã dành quyền quyết định, đưa gia đình vào khốn khổ. Nay bà phải trở về đúng vị trí của mình. Uy quyền, luật pháp và trật tự là điều không thể thiếu trong xã hội lẫn gia đình và cuộc sống (Eph Ep 5:22-23). 
HÌNH PHẠT NGƯỜI NAM 
Kinh Thánh: SaSt 3:17-19 
I. LÝ DO BỊ PHẠT 
1. Vì ngươi nghe theo lời vợ: Đáng lẽ Ađam phải hướng dẫn vợ trở lại cùng Chúa, ông lại nghe theo sự thuyết phục của Êva.
2. Ăn trái cây Ta dặn không nên ăn: Đáng lẽ vâng lời Chúa dặn, ông lại vâng lời vợ dù Êva không ép buộc! Ađam tự nguyện chọn con đường bất tuân, chống lại mạng lệnh Chúa và chính Chúa. 
II. THẾ GIỚI BỊ RỦA SẢ 
1. Đất bị rủa sả vì ngươi: Ađam ra từ đất (thuộc về đất) và đất là ngôi nhà của Ađam (thuộc về Ađam). Vì thế, đất cũng bị rủa sả vì Ađam. Những vật ra từ đất cũng bị rủa sả : cây cỏ, súc vật / mọi vật trên đất. Vì thế muôn vật đang trông mong thoát khỏi hư nát (RoRm 8:19-21).
2. Đất sẽ sanh chông gai và cây “tật lê? ”: Khi sự tốt lành không còn thì chỉ còn gai gốc làm đau đớn, khốn khổ. Thay vì tự sinh ra cây trái ngon ngọt, đất phải được cày xới, trồng trọt mới có cây trái cho con người. 
III. CUỘC SỐNG KHÓ NHỌC 
1. Trọn đời ngươi phải chịu khó nhọc (itstsebhon ): Phải đối diện với sự đau đớn, khổ sở, khó nhọc/ cả tinh thần lẫn vật chất trọn cả đời.
2. Ngươi phải làm đổ mồ hôi trán mới có mà ăn: Thiên nhiên tốt đẹp không còn phục dưới con người. Con người phải chống chọi với thiên nhiên để đáp ứng nhu cầu căn bản của mình. Mồ hôi, nước mắt và khó nhọc phải đổ ra chỉ để tìm được cái ăn. 
III. SỰ CHẾT 
1. Cho đến ngày ngươi trở về đất: Hơi sống Đức Chúa Trời khiến bụi đất trở nên loài sanh linh. Nhưng tội lỗi đã khiến họ trở về bụi đất.
2. Họ đã, đang và sẽ chết: Họ đã chết về tâm linh, đang đi vào cái chết thân xác và sẽ bước vào cái chết đời đơi. Vì tội lỗi, kết thúc thật bi thảm! 
I V. CHÚA JESUS CHỊU ĐOÁN PHẠT THAY 
1. Chúa đã chịu cực khổ: Chịu phục dưới luật pháp (GaGl 4:4). Trở nên rủa sả vì chúng ta (ISa1Sm 3:13). Bị gai đâm (Mac Mc 15:17). Đổ mồ hôi như giọt huyết (LuLc 22:44). Linh hồn buồn bực cho đến chết (Mat Mt 26:38. EsIs 53:11).
2. Ngài đã chết vì tội nhân: Vâng phục cho đến chết (Phi Pl 2:8. IPhi 1Pr 3:18). 
SAU LỜI TUYÊN ÁN 
Kinh Thánh: SaSt 3:20-21 
I. AĐAM GỌI VỢ LÀ ÊVA 
1. Lần đầu tiên tên Êva xuất hiện: Trước đây Êva được Đức Chúa Trời gọi là kẻ giúp đỡ, được Ađam gọi là người nữ, Kinh Thánh gọi Êva là người nữ hay vợ.
2. Êva (Chavvah ): Nghĩa là sự sống, là sống, ban sự sống hay là mẹ của cả loài người (loài sống).
3. Sự đặt tên bày tỏ đức tin của Ađam: Ađam đã tin lời Chúa hứa trong 3:15-16 rằng người nữ sẽ sinh con cái và nhất là sẽ sinh ra một người dòng dõi sẽ giày đạp đầu con rắn, giải cứu con người. Vì thế ông đã đặt tên bà là Êva nghĩa là sự sống.
. Hành động đức tin đó cũng chứng tỏ sự ăn năn của ông vì người có đức tin thật phải là người biết ăn năn. 
II. VIỆC CHÚA LÀM CHO CON NGƯỜI 
1. Chúa lấy da thú kết thành áo dài cho Ađam Êva: Chúa đã bày tỏ tình yêu và sự chăm sóc kỳ diệu cho loài người. Ngài biết tội lỗi đã làm hư hỏng thế giới khiến thời tiết thay đổi, loài người cần áo dài để bảo vệ.
. Chúa muốn chỉ cho con người thấy rằng dù họ khước từ Ngài, Ngài vẫn yêu họ. Ngài muốn họ tin cậy và bước theo Ngài, làm đúng điều Ngài dạy để kinh nghiệm sự chăm sóc kỳ diệu của Ngài cho mọi nhu cầu thiết thực của họ (Mat Mt 6:33).
. Chúa muốn dạy họ thế nào là hậu quả của tội lỗi. Họ học biết thế nào là sự chết khi thấy các sinh vật bị giết để lấy da làm áo cho họ.
. Chúa muốn dạy họ sinh tế là cần thiết dường nào để giải quyết cho tội lỗi của họ.
2. Chúa mặc áo cho họ: Mặc cảm tội lỗi và hổ thẹn là kết quả của tội lỗi. Họ không thể tự che đậy hoặc che giấu. Họ cần chạy đến với Chúa, thừa nhận tội và để chính Chúa mặc áo cho mình.
. Chiếc áo công nghĩa của Chúa Jesus mới che đậy sự hổ thẹn và mặc cảm tội lỗi của tội nhân biết ăn năn.
. Họ thấy rõ lòng thương xót của Chúa cho mình và cần phải sống nương nhờ nơi lòng thương xót kỳ diệu của Chúa với lòng biết ơn. 
ĐUỔI KHỎI VƯỜN ÊĐEN 
Kinh Thánh: SaSt 3:22-24 
I. VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT 
1. Về phân biệt điều thiện điều ác: Bây giờ, loài người không những biết điều thiện mà còn biết thêm điều ác ! Họ đã quay lưng với Chúa, khước từ, chối bỏ Chúa, bất tuân lời Chúa, phản nghịch với Ngài. Họ đã làm điều ác để phân biệt được thiện ác. Một sự tri thức phải trả giá quá đắt !
2. Loài người đã thành một bực như chúng ta: Có một hố sâu khác biệt giữa con người với Đức Chúa Trời về tri thức về điều thiện và điều ác:
. Đức Chúa Trời biết điều thiện vì Ngài là thiện, suy nghĩ, thực hiện điều thiện; trong khi con người chỉ nhận ra điều thiện mà không có sức làm.
. Đức Chúa Trời biết điều ác vì nó bày ra trước cái nhìn toàn tri của Ngài; trong khi con người biết điều ác bằng kinh nghiệm: Suy nghĩ, hành động và đắm mình trong tội lỗi. 
II. QUYẾT ĐỊNH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Không để con người hái trái cây sự sống: Con người tìm cách chống lại số phận chết (Tìm thuốc trường sinh giống Ađam tìm cây sự sống).
2. Không để con người làm tội nhân đời đời trong thế giới hư hỏng: Vì như thế, họ sẽ không bao giờ tìm lại sự hiện diện của Chúa. Họ sẽ bị rủa sả đời đời, khốn khổ đời đời. 
III. ĐỨC CHÚA TRỜI HÀNH ĐỘNG 
1. Chúa đuổi loài người ra khỏi Êđen: Chúa muốn đưa con người vào thế gian để thấy giá trị của quyết định bất tuân lời Chúa. Nhưng Ngài cũng ban cho họ một cơ hội mới để chứng tỏ sự vâng phục: Nuôi dưỡng đức tin nơi Người Dòng dõi sẽ giải cứu họ khỏi tội lỗi, đưa họ trở lại địa vị công bình, toàn hảo.
. Đây là hành động của tình yêu: Đáng lẽ đưa con người vào phần mộ, vào địa ngục hoặc để mặc họ sống trong tội lỗi thì tình yêu đã khiến Chúa ban cho họ một cơ hội mới trong thế gian để Người Dòng dõi sẽ đến.
2. Chúa đặt các Chêrubin giữ cây sự sống: Ngài muốn cản ý định điên rồ tìm sự sống mà không có Đức Chúa Trời. Ngài muốn họ nhận ra rằng họ chỉ có thể trở về thiên đàng nhờ tình yêu Chúa qua Người Dòng dõi. 
HAI SỰ THỜ PHƯỢNG 
Kinh Thánh: SaSt 4:1-5 
I. HAI NGƯỜI CON TRAI ĐẦU TIÊN 
1. Êva sanh Cain: Sau chín tháng chờ đợi, Cain ra đời:
. Cain là niềm vui vô tả cho Ađam Êva vì là đứa con đầu tiên trên đất.
. Cain là niềm hy vọng lớn lao cho Ađam Êva vì họ nghĩ rằng “Người Dòng dõi”đã đến. Cain (ganah) nghĩa là đạt được, sở hữu được.
. Sự đặt tên và lời cảm tạ Chúa của Êva bày tỏ đức tin của ông bà.
2. Êva lại sanh Abên: Abên (hebhel) nghĩa là hư không, tạm bợ, hơi thở, là vô nghĩa. Có lẽ Ađam Êva đã nhận biết Cain không phải Người Dòng dõi. Có lẽ họ đã cảm thấy cuộc sống trên đất thật mong manh, vô nghĩa khi chưa có Người Dòng dõi đến.
3. Hai nghề khác nhau: Cain làm ruộng còn Abên chăn chiên. Hai nghề nhằm đáp ứng hai nhu cầu quan trọng con người là thức ăn và quần áo. Hai nghề đều tốt đẹp theo sự dạy dỗ của Chúa và của cha mẹ. 
II. HAI SỰ THỜ PHƯỢNG 
1. Thời gian và địa điểm: “Cách ít lâu”nguyên văn là cuối các ngày. Có thể là cuối mùa gặt, hay là cuối tuần (ngày sabát), hay là khi họ ra riêng. Địa điểm không được nêu. Có lẽ là cửa vườn Êđen vì đó là khao khát của con người.
2. Của dâng: Cain dùng thổ sản để dâng: Sản vật đầu mùa hay sản vật tốt nhất của đất. Abên dâng chiên đầu lòng cùng mở nó, một sinh tế. 
III. ĐÁP ỨNG CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Chúa đoái xem Abên và nhậm lễ vật người: HeDt 11:4 giải thích là vì cớ đức tin của Abên thể hiện bằng việc dâng sinh tế (một hình ảnh tượng trưng cho sự thay thế của Chúa) và đời sống công bình. Chúa đoái xem tiếp nhận cả Abên lẫn của lễ của Abên dâng lên cho Chúa.
2. Chúa không đoái xem Cain và không nhậm lễ vật người: Có người bảo vì ông không vâng lời Chúa dâng sinh tế (KT không nói). IGi1Ga 3:12 giải thích vì Cain là người thuộc về ma quỉ, người làm những việc dữ (Đối chiếu với SaSt 4:7 “Nếu ngươi làm lành”).
. Như thế, Chúa đoái xem người dâng trước rồi Ngài mới đoái xem của lễ. Chúa thấy rõ tấm lòng và đời sống người dâng. 
TỘI GIẾT NGƯỜI ĐẦU TIÊN 
Kinh Thánh: SaSt 4:5b-8 
I. BƯỚC ĐẦU TIÊN : GIẬN DỮ 
1. Cain giận lắm: Lòng đốt cháy với cơn giận hung dữ :
. Cain giận Đức Chúa Trời đã không nhận của lễ và ban phước cho mình. Một sự phản loạn vì không biết mình là ai trước mặt Chúa. Đáng lẽ Cain phải giận với chính mình đã xúc phạm Chúa khiến Ngài không nhậm.
. Cain giận em mình vì ganh tỵ. Rõ ràng tình yêu không hiện hữu trong gia đình đầu tiên. Đáng lẽ Cain biết vui với kẻ vui thì Abên sẽ khóc với kẻ khóc để tình thương đưa họ vào sự trọn lành (CoCl 3:14).
2. Cain gầm nét mặt: Ước mơ không thành, Cain trở nên giận dữ bực bội với mọi người, tự cô lập mình. Cúi gầm mặt thay vì cúi gập mình trước Chúa để ăn năn, tìm sự tha thứ, sự an uỉ, cứu giúp từ nơi Chúa. 
II. XEM THƯỜNG LỜI CẢNH CÁO 
1. Chúa phán hỏi Cain: Cớ sao ngươi giận. ? Ngươi giận như thế có hợp lý không, có nên không? Chúa xoay Cain vào việc tìm hiểu lý do thất bại.
2. Chúa giải đáp: “Nếu ngươi làm lành?”Hỏi là trả lời. Chúa muốn dạy Cain lý do thất bại là vì ông đã không làm lành, không làm đúng điều Chúa muốn: Chúa muốn Cain thừa nhận tội, ăn năn để Ngài tha thứ.
3. Chúa cảnh cáo: Nếu không làm lành thì tội lỗi rình trước cửa: Quay lưng với Chúa là tiến gần đến ma quỷ. Tội lỗi (chattath) là nhắm, bắn sai mục tiêu. Đáng lẽ yêu Chúa thì Cain yêu mình, yêu ma quỷ. Đáng lẽ chống ma quỷ và bản ngã thì ông lại chống Chúa và chống em mình.
. Tội lỗi thèm ngươi lắm: Ma quỷ thèm muốn chiếm hữu, nuốt trọn Cain.
. Ngươi phải quản trị nó: Phải nhờ Chúa để bắt phục tội lỗi, bản ngã, ý riêng. Phải sống tự do chứ đừng làm nô lệ cho bất cứ điều ác nào. 
III. GIẾT CHÍNH EM MÌNH 
1. Cain thuật lại cùng em mình: Đúng ra là Cain rủ em mình đi ra đồng. Một sự lừa dối có tính toán: Đưa Abên vào chỗ vắng vẻ để không ai thấy.
2. Cain xông đến và giết em mình đi: Tội ác kinh khiếp: Giết chính em mình với âm mưu, với thủ đoạn lừa dối. Sáu lần Kinh Thánh cho biết việc Cain làm là với “Abên, em mình”. Thật đúng,“Giận”là “Giết người”. 
HÌNH PHẠT KẺ GIẾT EM MÌNH 
Kinh Thánh: SaSt 4:9-15 
I. CUỘC XÉT XỬ 
1. Lời chất vấn: Chúa hỏi Cain: “Abên, em ngươi, ở đâu ?”.
. Không phải hỏi cung để biết mà Chúa muốn Cain đối diện với tội mình.
. Chúa nhấn mạnh để đánh thức Cain về mối liên hệ thiêng liêng giữa Abên với Cain. Qua đó Cain thấy được mức độ trầm trọng của tội mình.
. Chúa nhắc Cain thấy trách nhiệm lớn lao của một người anh đối với em.
2. Lời bào chữa: Cain thưa: “Tôi không biết, tôi là người giữ em tôi sao ?”
. Cain tiếp tục phản loạn, nói dối với Chúa, không nhận tội. Thật ra, Cain đã biết mình đã phạm tội nặng nên sợ hình phạt, không dám nhận. Điều nầy chứng tỏ Cain chưa biết gì về Chúa (thì dâng của lễ để làm gì ?).
. Cain khước từ trách nhiệm đối với em. Cain thật ích kỷ và bất công.
. Cain càng lún sâu vào tội khi ngu dại muốn che giấu tội lỗi mình.
. Cain cứng lòng, không chịu hạ mình nhận tội và ăn năn trước mặt Chúa.
3. Lời buộc tội: “Máu em ngươi từ dưới đất kêu thấu đến Ta”.
. Abên dẫu chết vẫn còn nói (HeDt 11:4) lên án kẻ tội lỗi như một tiên tri của Đức Chúa Trời (LuLc 11:50-51).
. Máu của Abên kêu gào sự phân xử công bình của Đức Chúa Trời. Nhưng tạ ơn Chúa, máu của Chúa Jesus công bố sự cứu chuộc kẻ ăn năn.
. Chúa khẳng định chính tay Cain làm đổ máu em mình (c. 11). 
II. ĐOÁN PHẠT KẺ GIẾT EM MÌNH 
1. Tuyên bố đoán phạt: Cain bị rủa sả từ trong tâm hồn khiến bất an, khốn khổ vì bị đuổi khỏi sự hiện diện của Chúa (17). Đất bị ô uế bởi tội làm đổ huyết nên bị rủa sả thêm khiến Cain trồng tỉa không còn được huê lợi (là điều Cain đã hãnh diện). Cain sẽ phải lưu lạc và trốn tránh trên đất.
2. Lời than vãn, khiếu nại: Cain xem đây là hình phạt quá nặng, quá sức chịu đựng của con người. Đổ lỗi Chúa từ bỏ Cain chứ không phải Cain từ bỏ Chúa, Chúa đưa ông vào nguy hiểm bị người ta giết chết. (Có người bảo rằng đây là lời ăn năn, khẩn xin Chúa tha thứ, giảm bớt hình phạt).
3. Đặc ân Chúa ban: Chúa cho biết dù vì cớ có tội, Cain phải bị hình phạt, nhưng Chúa vẫn nhớ đến ông, bảo vệ ông khỏi chết nhờ dấu hiệu mà Ngài làm trên mình Cain. Thật Chúa đầy lòng nhơn từ thương xót. 
DÒNG DÕI CAIN 
Kinh Thánh: SaSt 4:16-24 
I. DÒNG DÕI TỪ CHỐI ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Cain bèn lui khỏi mặt Đức Giêhôva: Chúa vẫn yêu thương, cảnh tỉnh Cain, đưa Cain vào sự ăn năn, nhưng Cain vẫn muốn sống cách xa Chúa.
2. Ở tại xứ Nốt, phía đông Êđen: Cain muốn sống xa Chúa, xa cha mẹ càng xa càng tốt, trở nên con cái ma quỷ, kẻ bước theo ma quỷ.
. Nốt (erets nodh) nghĩa là bất an. Không có Chúa không thể có yên nghỉ. 
II. DÒNG DÕI TÌM VINH QUANG RIÊNG 
1. Đặt tên con là Hênóc: Hênóc (chanoch) là khởi đầu. Khởi đầu một dòng dõi không có Đức Chúa Trời.
2. Cain xây thành: Tự tìm cách bảo vệ mình hơn là tin lời Chúa hứa.
3. Đặt tên thành là Hênóc: Muốn lưu danh mình và con mình cho hậu thế. Muốn mình trở thành bất tử.
4. Lập tôn giáo riêng: Đặt tên con “Yrát”là công dân hay niềm vinh dự. “Mêhudaên”là tẩy sạch bởi Chúa. “Mêtusaên”là người của Chúa. Họ có tôn giáo nhưng là tôn giáo không có Chúa hay một Chúa do họ đặt ra. 
III. DÒNG DÕI TỰ TỔ CHỨC BẰNG SỨC NGƯỜI 
1. Giabanh: Chăn nuôi súc vật và sáng chế lều trại.
2. Giubanh: Tự làm dịu căng thẳng cuộc sống bằng đánh đàn thổi sáo.
3. Tubanh Cain: Rèn đủ thứ khí giới bằng đồng và bằng sắt để phòng thủ và chiến tranh. Tổ chức quân sự.
4. Em gái là Naama: Nổi tiếng vì Naama là đẹp đẽ hấp dẫn, thú vị. 
III. DÒNG DÕI BĂNG HOẠI 
1. Đa thê: Lêméc có hai vợ có hai tên cho biết họ rất đẹp và hấp dẫn. Lêméc là người đầu tiên có hai vợ, khởi xương chủ nghĩa đa thê, đặt nền tảng trên sự sùng bái vẻ đẹp và dục tính, phát triển đến ngày nay.
2. Ca ngợi hận thù: Lêméc trả thù người đánh mình bằng việc giết người mà không chút cảm xúc. Tự giải quyết mối bất hòa bằng chiến tranh và hận thù.
3. Xấc xược: Kiêu căng về tội ác của mình và còn đùa cợt trên lòng nhơn từ của Chúa đối với tổ phụ mình là Cain.
Hạt giống trần tục không có Chúa sinh ra cả dòng dõi phản loạn ô uế. 
DÒNG DÕI THÁNH 
Kinh Thánh: SaSt 4:25-26 
I. DÒNG DÕI DO ĐỨC CHÚA TRỜI CHỈ ĐỊNH 
1. Sết (Sheth): Nghĩa là ổn định, chỉ định, bổ nhậm. Hàm ý người được Chúa bổ nhậm để ổn định mọi rắc rối. “Sết”còn có nghĩa là thay thế.
2. Đức Chúa Trời đã cho tôi: Êva không nói “Nhờ Chúa giúp, tôi mới sanh”( 4:1), nhấn mạnh đến “tôi”. Ở đây, bà nhấn mạnh đến “Chúa”. Bà nhận biết đây chính là người sẽ sinh ra Người Dòng Dõi mà bà mong đợi. Có lẽ ông bà đã khẩn nguyện Chúa ban Người Dòng Dõi và bây giờ một dòng dõi thánh đã bắt đầu.
3. Thế cho Abên: Êva đã thấy được đời sống thánh thiện, đầy đức tin của Abên. Bà đau đớn không những vì mất hai đứa con mà còn vì mất đi Abên là người có thể sinh ra Người Dòng Dõi.
4. Đã bị Cain giết rồi: Bà không thể quên được tội ác ghê tởm của Cain, làm tiêu tan kỳ vọng bà đặt nơi Abên. Tuy nhiên, bà cần trông đợi Chúa. 
II. DÒNG DÕI THÁNH Ý THỨC SỰ YẾU ĐUỐI, TẠM BỢ 
1. Sết đặt tên con là Ênót: Ênót có nghĩa là mong manh, chết chóc, yếu đuối, tật bệnh. Có lẽ vì Ênót có những dấu hiệu tật bệnh ốm yếu. Cũng có lẽ vì Sết nhận thức đời người mong manh chóng qua.
2. Đây là bí quyết được mạnh mẽ: Càng ý thức sự yếu đuối, mong manh của mình chừng nào, chúng ta lại càng chạy đến Chúa để cầu xin năng lực, sự cứu giúp để sống sung mãn. 
III. DÒNG DÕI THÁNH CẦU KHẨN DANH CHÚA 
1. Người ta bắt đầu cầu khẩn: Có lẽ Ađam Êva đã dạy dỗ con cái mình kính sợ Chúa. Nhưng tai họa xảy đến cho Abên đã làm một số sợ hãi. Mãi cho đến khi Ênót được sinh ra: Khi ý thức sự yếu đuối, mong manh của mình, con người mới kêu cầu Chúa cứu giúp.
2. Cầu khẩn Danh Đức Giêhôva: Trước tiên cần nhận biết Chúa Tự hữu Hằng hữu là Đấng Cứu Chuộc sẵn sàng bày tỏ lòng thương xót. Sau đó, cần xác nhận sự hiến dâng đời sống mình cho Chúa cai quản. Chuối cùng mới phát triển được mối tương giao với Chúa. 
TÓM TẮT CUỘC ĐỜI AĐAM 
Kinh Thánh: SaSt 5:1-5 
I. ĐƯỢC ĐỨC CHÚA TRỜI DỰNG NÊN 
1. Chính Đức Chúa Trời dựng nên: Không bởi ngẫu nhiên, không do phản ứng trong thiên nhiên hay theo thuyết tiến hóa. Đức Chúa Trời có chương trình và mục đích cho con người trên đất.
2. Ngài dựng nên loài người giống như hình Đức Chúa Trời: Với những phẩm chất cao quý, rất tốt lành để có thể tương giao với Ngài.
3. Ngài dựng nên người nam và người nữ: Để yêu thương nhau giúp đỡ nhau, an ủi nhau trong sứ mạng quản trị trái đất và đêí lưu truyền dòng dõi loài người. 
II. ĐƯỢC CHÚA BAN PHƯỚC 
1. Được hưởng Êđen: Khu vườn tốt nhất trong thế giới rất tốt lành.
2. Được tương giao với Chúa: Mỗi ngày được gặp Chúa, trò chuyện với Chúa và được Chúa dạy dỗ, dẫn dắt.
3. Được Chúa đặt tên: Được thuộc riêng về Chúa. Tên của ông bà là Ađam nghĩa là người bụi đất hay đất đỏ, nhấn mạnh đến bản chất bụi đất đã được bàn tay Chúa tạo dựng nên tốt lành nên thuộc riêng về Ngài.
4. Được Chúa giao quản trị trái đất: Tạo vật tốt lành nhất, mang hình ảnh Chúa, thay mặt Chúa để quản trị mọi vật Ngài dựng nên. 
III. ĐƯỢC CHÚA THƯƠNG XÓT 
1. Sanh một con trai giống như hình tượng mình: Không giống như hình Đức Chúa Trời (c. 1), vì tội lỗi đã phá hỏng, khiến con ngươi đầy khuyết điểm và lầm lỗi.
2. Đặt tên là Sết: Người được Chúa bổ nhậm để ổn định mọi rắc rối, người thay thế Abên, người sẽ sinh ra Người Dòng Dõi theo lời Chúa hứa. 
IV. ĐƯỢC YÊN NGHỈ 
1. Sanh con trai con gái: Thực hiện sứ mạng làm đầy dẫy đất. Nhưng đây là dòng dõi thánh của những người biết cầu khẩn Danh Chúa, biệt lập với dòng dõi thế tục của Cain. Lưu ý là Cain không có tên trong danh sách.
2. Hưởng thọ 930 tuổi rồi qua đời: Dù phải trở về cát bụi theo lời đoán phạt nhưng Ađam có thể yên nghỉ vì hy vọng nơi Người Dòng Dõi. 
TỪ SẾT ĐẾN HÊ NÓC 
Kinh Thánh: SaSt 5:6-20 
I. BẢN LIỆT KÊ NHỮNG NGƯỜI TIN CHÚA 
1. Những người tin Chúa và tin lời Chúa: Họ nhận biết Chúa là Đức Chúa Trời của mình, tin Chúa và tiếp nhận lời Chúa dạy, lời Chúa hứa cho mình.
2. Những người cầu khẩn Danh Chúa: Nhờ cậy Chúa, bước đi theo Chúa và làm theo lời Chúa dạy, chờ đợi lời Chúa hứa về Người Dòng Dõi. 
II. BẢN LIỆT KÊ NHỮNG NGƯỜI CÙNG MỘT GIA ĐÌNH 
1. Dòng dõi thánh không vì huyết thống: Cain cùng huyết thống mà không được ở trong dòng dõi thánh (Chúa không có “cháu nội”).
2. Do tin nhận Chúa nhờ giáo dục của cha mẹ: Cha mẹ phải có bổn phận dạy con cái về Chúa bằng lời nói và cuộc sống cũng như sự cầu nguyện khẩn thiết cho con cái.
. Cha mẹ phải dạy dỗ con cái biết Chúa, biết lời Chúa để tin nhận Chúa, yêu Chúa và bước đi theo Chúa, vâng phục Ngài.
3. Nhiều người con không được ghi tên: Trong số đó, có người tin Chúa, có người không tin vì “con cái loài người”rất đông. Trong trường hợp nầy, cha mẹ cần chiến đấu trong sự cầu nguyện cho con cái mình. 
III. HÊ NÓC RA ĐỜI 
1. Ý nghĩa tên của Hênóc: Hênóc (Chanokh) là cung hiến, cũng có nghĩa là người khởi xướng và giáo sư.
2. Đặc điểm sơ khởi của Hênóc: Qua tên gọi, Hênóc thật đã chứng tỏ :
. Hênóc hoàn toàn tận hiến đời sống mình cho Đức Chúa Trời.
. Hênóc là người khởi xướng một đời sống sâu nhiệm trong Chúa, một đời sống tương giao thân thiết, sống động, bền vững với Chúa.
. Hênóc là giáo sư dạy con người về cuộc sống và sự bước theo Chúa : Đồng đi cùng Đức Chúa Trời. 
CUỘC ĐỜI HÊ NÓC 
Kinh Thánh: SaSt 5:21-24 
I. HÊ NÓC ĐỒNG ĐI CÙNG ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Ý nghĩa: “Đồng đi”trước tiên hàm ý mối tương giao thân thiết, sống động, bền vững giữa Hê Nóc với Chúa. “Đồng đi”còn hàm ý tiến tới trước, liên tục tiến tới không dừng lại không tẻ tách cũng không quay lại.
. “Đồng đi cùng Đức Chúa Trời”chứng tỏ Hê Nóc biết rõ Chúa, tin cậy Chúa cũng như hết lòng tìm kiếm Chúa (HeDt 11:5-6).
. Muốn đồng đi cùng Đức Chúa Trời Hê Nóc phải xác định hướng đi của mình, ý muốn của mình rập theo khuôn của Chúa.
. Ngoài ra, Hê Nóc cũng phải có cùng sự sống với Chúa mới có thể cùng đi với Chúa.
2. Điểm khởi đầu: Hê Nóc đồng đi cùng Chúa sau khi sanh Mêtusêla. Rõ ràng, Hê Nóc nhận thức sâu xa trách nhiệm đối với con cái, làm sao để nó sống trong một gia đình thánh, nó cần tin cậy và vâng phục Chúa trong khi ông chỉ là con người bất toàn ! Vì thế, con đường duy nhất là quay về với Chúa, bước vào tương giao với Chúa để nhận năng quyền hướng dẩn con cái mình. Vì thế, Hê Nóc đã là giáo sư, không những cho nhà mình mà còn cho thế gian lúc bấy giờ (Giu Gd 1:14-16).
3. Yêu cầu: Đồng đi cùng Đức Chúa Trời là điều KT đòi hỏi, là gương các thánh tổ (SaSt 5:22, 24; 6:9).
4. Ap dụng: Chúng ta phải đồng đi với Chúa: Đi trước mặt Chúa (17:1). Đi theo sau Chúa (GiGa 10:4, 27). Bước đi trong Chúa (CoCl 2:6). Bước đi trong sự sáng, trong lẽ thật, trong Thánh Linh. Bước đi bằng đức tin chứ không bằng mắt thấy (IICo 2Cr 2:7), 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI ĐÃ TIẾP NGƯỜI LÊN 
1. Đồng đi cùng Chúa trong 300 năm: Sống ở thế gian (sinh con cái)mà có nếp sống thiên đàng.
2. Đức Chúa Trời tiếp người đi: Hê Nóc không thấy sự chết vì: Hê Nóc nhờ ở gần Chúa đã có đời sống từ chối chính mình. Vì để khích lệ người khác cùng sống với Chúa. 
TỪ MÊTUSÊLA ĐẾN NÔ Ê 
Kinh Thánh: SaSt 5:25-52 
I. MÊTUSÊLA 
1. Ý nghĩa : “Mêtusêla”có nghĩa là khí giới là cây lao cây giáo. “Mêtusêla”còn có nghĩa là “Khi người chết, “nó ” sẽ đên”.
. Hênóc là người thánh của Đức Chúa Trời, vì thế Chúa chắc đã mặc khải cho ông về sự đoán xét sắp đến (bởi nước lụt).
. Hênóc đã giảng về sự phán xét những kẻ không tin kính (Giu Gd 1:15).
. Vì thế, hoặc chính Chúa đặt tên, hoặc Hênóc được mặc khải để đặt tên con là Mêtusêla, nghĩa là “Khi người chết, sự phán xét sẽ đến”.
2. Ưng nghiệm: Mêtusêla lớn hơn Lêméc 187 tuổi. Lêméc lớn hơn Nô Ê 182 tuổi. Như thế, Mêtusêla lớn hơn Nô Ê 369 tuổi. Khi Mêtusêla chết ở tuổi 969 thì Nô Ê được 600 tuổi, là lúc đại hồng thủy sắp bắt đầu.
. Mêtusêla là người sống lâu nhất, là người làm chứng lâu nhất về ân điển lạ lùng của Chúa cho dòng dõi thánh trên đất cũng như làm chứng về cơn đoán phạt của Chúa dành cho kẻ không chịu ăn năn. 
II. NÔ Ê 
1. Lêméc đặt tên con: “Nô Ê”có nghĩa là an ủi và nghỉ ngơi. Lêméc chắc hẳn đã quá mỏi mệt khi chiến đấu với cuộc sống mỗi ngày trên đất. Điều nầy bật lên trong ông niềm hy vọng về Người Dòng Dõi. Sự đặt tên bày tỏ đức tin năng động của Lêméc nơi Đức Chúa Trời.
2. Sứ mạng của Nô Ê: Lêméc nói rằng Nô Ê sẽ an ủi lòng ông về công việc và sự nhọc nhằn mà đất bị rủa sả đã bắt tay ông phải làm. Nô Ê thật đã yên ủi ông ít nhất là về bốn phương diện:
a. Nô Ê bảo tồn dòng dõi loài người qua cơn nước lụt.
b. Nô Ê bảo tồn dòng dõi thánh qua cơn nước lụt.
c. Nô Ê bảo tồn hy vọng về Chúa Cứu Thế (Người Dòng Dõi).
d. Nô Ê bảo tồn hy vọng về sự giải thoát trái đất khỏi sự rủa sả do tội lỗi. 
CON TRAI ĐỨC CHÚA TRỜI 
Kinh Thánh: SaSt 6:1-4 
I. CON TRAI ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Có người cho là các thiên sứ: Vì sách Gióp gọi thiên sứ là con trai Đức Chúa Trời. Điều nầy giải thích sự xuất hiện của người cao lớn (6:4) và thiên sứ cũng thường xuất hiện trong thân xác con người. Tuy nhiên lối giải thích nầy đi ngược lời dạy của Chúa Jesus trong Mat Mt 22:30.
2. Đa số cho là dòng dõi thánh của Sết: Vì Chúa thường gọi Ysơraên là con trai Ngài, văn mạch ở đây cũng phải hiểu như thế. 
II. HÔN NHÂN KHÔNG ĐẸP LÒNG CHÚA 
1. Loài người thêm nhiều trên đất: Cả dòng dõi trần tục lẫn dòng dõi thánh đều thêm nhiều. Tuy nhiên, bao giờ cũng vậy, người trần tục thì đông hơn người thánh.
2. Con trai Đức Chúa Trời thấy con gái loài người tốt đẹp: Khuynh hướng chuộng bề ngoài, đi theo mắt mình ưa, lòng mình thích đã được phát triển giữa dòng dõi thánh !
3. Bèn cưới người nào vừa lòng mình: Họ đã tự đồng hóa bản chất mình với người tội lỗi trước khi cưới họ làm vợ ! 
III. KẾT QUẢ TRƯỚC MẮT 
1. Loài người lầm lạc trong xác thịt: Khuynh hướng thiêng liêng không còn nữa, cái xấu ảnh hưởng đến cái tốt nhanh hơn điều ngườc lại. Loài người chỉ biết sống cho xác thịt, cho những nhu cầu thân xác.
2. Người cao lớn mạnh dạn được sinh ra: Nephilim nguyên văn là rơi xuống, té xuống, đúng ra phải dịch là kẻ sa đọa hung dữ đầy bạo lực. Xã hội tràn ngập tội lỗi, bạo hành, sa đọa / 
III. KẾT QUẢ LÂU DÀI 
1. Thần Chúa không ở trong loài người nữa: Đấng thánh khiết không thể ở trong lòng kẻ tội lỗi. Chúa không thể cáo trách kẻ không chịu ăn năn.
2. Đời người là 120 năm: Có người cho rằng tuổi thọ còn người chỉ còn 120 năm. Tuy nhiên, con cháu Nô Ê vẫn còn sống rất thọ hơn xa con số 120. Vì thế, phải hiểu rằng Chúa ban cho loài người cơ hội cuối cùng là nghe lời Nô Ê giảng trong 120 năm, khi ông vừa đóng tàu vừa giảng đạo. 
LOÀI NGƯỜI HUNG ÁC 
Kinh Thánh: SaSt 6:5-7 
I. ĐỨC GIÊHÔVA THẤY 
1. Chúa thấy: Không điều gì có thể giấu được khỏi Chúa, vì Ngài là Đấng thấy từ trong tấm lòng, trong tư tưởng của mọi người.
2. Sự hung ác của loài người rất nhiều: Chữ “Rất nhiều”có nghĩa là gia tăng gấp bội, càng ngày càng hơn. Tội lỗi loài người đã lên đến tột đỉnh.
3. Các ý tưởng của lòng họ chỉ là xấu luôn: Những sự tưởng tượng và suy nghĩ của lòng người luôn luôn là xấu. Dù con người cũng có làm điều tốt, nhưng ngay cả điều tốt đó cũng không đạt tiêu chuẩn. Con người hung ác, hư hỏng hoàn toàn vì:
. Con người mang bản chất tội lỗi từ Ađam nên thất bại và phạm tội.
. Con người bất toàn nên không thể làm việc chi trọn lành được.
. Con người mang bản chất chết nên chỉ làm được những việc chết.
Vì thế, từng ngày, từng giờ, những tưởng tượng và tư tưởng sai lầm tràn ngập tâm trí con người.
“Ý tưởng của lòng họ”: Tấm lòng kiểm soát các tư tưởng trong trí. Tấm lòng tốt sẽ loại bỏ ngay các tư tưởng gian ác. Tuy nhiên, ở đây, tấm lòng con người hư hoại nên các tư tưởng gian ác tràn ngập tâm trí họ.
. Chúa Jesus gọi đời sống gian ác là “muối mất mặn” Mat Mt 5:13, “cây xấu sanh trái xấu” 7:17, “dòng dõi hung ác gian dâm” 12:39, “lòng cứng cỏi” 19:8 /. 
II. CHÚA TUYÊN BỐ ĐOÁN PHẠT 
1. Chúa tự trách đã dựng nên loài người: Tự trách (yinnahem) là than thở, rên siết, phiền não vì sự khốn khổ của mình hay của người khác. Ở đây, Chúa phiền não về con người Ngài đã dựng nên:
. Họ đã đem tội lỗi vào trong thế gian và càng ngày càng làm hỏng nó.
. Họ đã làm Chúa đau lòng như sự đau lòng của cha đối với đứa con hư.
. Họ đã chọc giận Chúa khiến cơn giận thánh khiết Ngài phải đổ trên họ.
. Họ đã tự kết án chính mình khi tự phân rẽ mình với Chúa.
2. Chúa tuyên án: Chúa sẽ hủy diệt cả loài người lẫn những vật dưới quyền quản trị của loài người là súc vật, côn trùng, chim trời/ 
NÔ Ê ! NGƯỜI ĐƯỢC ƠN 
Kinh Thánh: SaSt 6:8-10 
I. NÔÊ ĐƯỢC ƠN TRƯỚC MẶT ĐỨC CHÚA TRỜI 
1. Đức Chúa Trời giàu ơn: Dù tuyên bố hủy diệt loài người, Chúa vẫn nhớ lời hứa của Ngài về Người Dòng Dõi sẽ giải cứu nhân loại khỏi tội lỗi và sự chết. Ngài cũng hứa ban một dòng dõi thánh.
2. Nô Ê được ơn: Nô Ê tin nơi lời hứa của Đức Chúa Trời sẽ ban cho mình “sự an ủi và nghỉ ngơi”(đúng như tên của ông) qua Người Dòng Dõi.
3. Đức Chúa Trời ban ơn: Chúa tuôn đổ ân điển, đặc ân của Ngài trên Nô Ê: Ngài thương xót Nô Ê, chọn lựa Nô Ê trở nên người được cứu khỏi cơn đoán phạt, người khởi đầu một dòng dõi thánh, dòng dõi được cứu nhờ ân điển và đức tin (Eph Ep 2:8). 
II. ĐẶC TÍNH NGƯỜI ĐƯỢC ƠN 
1. Nô Ê là người công bình: Từ ngữ “Công bình”(tsaddig) có 2 ý nghĩa:
. Được xưng công bình trước mặt Chúa, được Chúa kể là công bình. Nô Ê cũng như chúng ta hôm nay, được xưng công bình bởi đức tin (RoRm 5:1).
. Có đời sống công bình, đối xử với mọi người trong lẽ phải và sự công bằng. Nghĩa là sống chân thật, thanh liêm, đạo đức, làm theo lời Chúa.
Như thế, không phải chúng ta chỉ xưng nhận đức tin nơi Chúa, mà chúng ta phải có đời sống công bình trước mặt Chúa và người ta đúng như điều mình xưng nhận.
2. Nô Ê là người trọn vẹn: Trọn vẹn (tamim) là không bị chê trách trước mặt người khác chứ không có nghĩa là toàn hảo và vô tội. Đó là người chân thật, tốt lành.
3. Nô Ê đồng đi cùng Đức Chúa Trời: Giống như Hê Nóc, Nô Ê đã có một mối tương giao thân thiết, sống động, liên tục với Chúa, có cùng sự sống, cùng hướng đi để mỗi ngày tiến tới trong sự dẫn dắt của Chúa.
. Rõ ràng, Nô Ê có đời sống trái ngược với những người đương thời. Ông đã lội ngược giòng đời. Điều nầy đòi hỏi một đức tin mạnh mẽ và một lòng can đảm lớn lao.
4. Nô Ê giáo dục con cái về niềm tin nơi Chúa: Hai lần nhắc đến tên ba người con của Nô Ê, chứng tỏ Nô Ê đã thành công trong giáo dục con cái khiến cả gia đình ông đều được cứu, không thiếu người nào cả. 
LỜI DẠY VỀ SỰ ĐÓNG TÀU 
Kinh Thánh: SaSt 6:11-16 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI NHÌN XEM 
1. Đức Chúa Trời nhìn xem thế gian: Chúa chăm sóc thế giới và con người mà Ngài đã dựng nên. Chúa nhìn thấu suốt vì mọi sự đều bày ra ở trước mặt Chúa, không ai giấu được điều chi khỏi Ngài.
2. Đức Chúa Trời thấy thế gian đều bại hoại: Hết thảy xác thịt làm cho đường mình trên đất phải bại hoại. Con người phá hỏng chính mình và phá hỏng trái đất mà Chúa đã ban cho mình.
3. Đất đầy dẫy sự hung hăng (violence ): Đầy dẫy mọi hình thức tội lỗi và hư hoại xúc phạm đến cả Chúa lẫn con người. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI KHẲNG ĐỊNH ĐOÁN PHẠT 
1. Kỳ cuối cùng của mọi xác thịt đã đến: Chúa mặc khải cho Nô Ê biết Ngài sẽ chấm dứt dòng dõi loài người trên đất và Ngài cũng giải thích cho Nô Ê biết lý do vì sao Ngài phải hành động như thế. Đây thật là một tin tức đáng kinh khiếp, không thể tưởng.
2. Chúa khẳng định đoán phạt: Hai lần Chúa đề cập đến việc nầy với lời khẳng định “Ta sẽ diệt trừ họ cùng đất”, không còn có thể sửa đổi. Có lẽ vì Chúa không muốn thế gian tội lỗi sẽ ảnh hưởng trên gia đình duy nhất kính sợ Chúa của Nô Ê, hoặc thế gian tội ác sẽ giết chết gia đình nầy. 
III. CHÚA DẠY NÔ Ê ĐÓNG TÀU 
1. Ngươi hãy đóng một chiếc tàu: Đây là một mạng lệnh có lẽ là khó nhất trong lịch sử loài người. Một việc làm sẽ bị xem là điên rồ, sẽ bị chống đối, bắt bớ, nhất là trong một thời gian quá lâu.
2. Chúa dạy rất cẩn thận: Vật liệu là gỗ gô phe rất đặc biệt cho việc đóng tàu (hiện nay không còn) lại được trét chai cả ngoài lẫn trong, bảo đảm an toàn. Kích thước rất lớn 150m x 25m cao 15m, với ba tầng để chứa được nhiều súc vật và lương thực, có chia thành từng phòng để tổ chức được trật tự. Tàu có một cửa sổ để thông gió và lấy ánh sáng.
. Điều quan trọng là tàu chỉ có một cửa bên hông. Đây là biểu tượng cho thấy chỉ có một con đường an toàn, chỉ có một cánh cửa của sự sống.
. Nô Ê cần tiếp nhận tất cả lời dạy với tất cả đức tin và vâng lời. Ông cần phải đứng về phía Đức Chúa Trời để sẵn sàng nghịch lại với cả thế gian. 
TIN CẬY - VÂNG LỜI 
Kinh Thánh: SaSt 6:17-22 
I. LỜI CHÚA HỨA 
1. Chúa sẽ hủy diệt loài người: Nô Ê cần tin chắc rằng:
. Chính Chúa sẽ thi hành sự đoán phạt: “Ta đây, Ta sẽ dẫn nước lụt”. Chính Đâng Sáng Tạo Yêu thương sẽ là Đấng Đoán xét mọi tạo vật.
. Sự đoán phạt bằng nước lụt chắc chắn sẽ đến.
. Mọi xác thịt có sanh khí dưới trời sẽ bị tuyệt diệt: Mọi vật sống dưới đất đều bị tuyệt diệt. Một số cá dưới nước có lẽ cũng bị chết khi các nguồn vực lớn nổ ra (7:11).
2. Chính Chúa lập giao ước cùng Nô Ê: Lần đầu tiên chữ “lập giao ước”được ghi, dù Chúa đã từng lập giao ước với Ađam rồi với Êva. Đây là giao ước về sự cứu rỗi chắc chắn dựa trên giao ước về Người Dòng Dõi mà Chắc hẳn Lê Méc là cha Nô Ê đã từng nghe chính Ađam dạy dỗ.
. Giao ước nầy đem sự cứu rỗi cho cả tám người trong gia đình của Nô Ê. Nô Ê có thể hoàn toàn yên nghỉ trên lời hứa của Chúa. 
II. CHÚA TRUYỀN LỆNH 
1. Nô Ê sẽ đưa gia đình vào tàu: Chúa muốn cứu toàn vẹn cả gia đình Nô Ê. Nô Ê có trách nhiệm hướng dẫn họ theo ông vào tàu.
2. Nô Ê sẽ dẫn các loàu súc vật xuống tàu: Nô Ê không cần đi săn. Mỗi loài vật muốn được bảo tồn sự sống phải đến cùng Nô Ê để ông đưa chúng xuống tàu. Ở đây, Chúa nhấn mạnh Nô Ê có trách nhiệm giữ tròn sự sống cho các loài vật.
3. Nô Ê phải đem theo các thứ đồ ăn: Chúa lo cho sự sống, Chúa cũng lo cho đồ ăn. Chúa quan tâm đến mọi nhu cầu thiết thực của mọi vật. 
III. NÔ Ê VÂNG LỜI 
1. Dù sứ mạng quá lớn: Lo cho gia đình, con cái, lo cho súc vật xuống tàu, rồi phải lo thức ăn cho người và vật suốt một năm không phải dễ dàng.
2. Nô Ê làm y như lời Chúa phán dặn: Đức tin mạnh mẽ đã khiến Nô Ê sẵn sàng vâng lời cách tuyệt đối. Ađam phá hỏng giao ước vì sự không vâng lời. Nô Ê nhận lại giao ước nhờ đời sống tin cậy vâng lời. Còn chúng ta thì sao ? 
TUẦN LỄ CUỐI CÙNG TRƯỚC NƯỚC LỤT 
Kinh Thánh: SaSt 7:1-9
Giữa đoạn 6 và đoạn 7 là một khoảng thời gian dài khoảng 120 năm khi Nô Ê vừa đóng tàu vừa giảng đạo, tuyên bố đoán phạt và kêu gọi ăn năn. 
I. LỜI MỜI ÂN CẦN 
1. Ngươi và cả nhà ngươi: Chúa ban sự cứu rỗi toàn vẹn cho cả gia đình Nô Ê. Đây là sự an ủi, khích lệ lớn lao cho Nô Ê vì mọi thành viên luôn ở bên nhau, trong khi đóng tàu, khi giảng đạo cũng như khi được cứu sống.
2. Hãy vào tàu: Sự bền lòng vâng lời làm việc Chúa và chờ đợi đã được tưởng thưởng xứng đáng. Thật ra, chính Chúa đã chờ đợi và Ngài đã hành động đúng lúc, không sớm, không trễ dù đối với Nô Ê là quá lâu !
. “Hãy vào tàu”là lời nói dịu dàng của một người cha gọi con vào nhà. Điều nầy khiến Nô Ê vững tin vì biết Chúa cũng vào tàu với mình để chăm sóc mình như Ngài đã chăm sóc bảo vệ mình suốt 120 năm qua. 
II. LÝ DO VÀO TÀU 
1. Nô Ê được kể là công bình trước mặt Chúa: Nô Ê tin lời Chúa và tuyệt đối vâng theo lời Ngài, làm đúng điều Chúa muốn nên được Chúa kể là công bình. Chỉ có người công bình mới được cứu.
2. Để bảo tồn sự sống và tồn tại của mọi vật: Chúa dặn dò chi tiết hơn về số lượng súc vật đem theo vào tàu : Loài thanh sạch và chim trời mỗi thứ bảy cặp, loài không thanh sạch mỗi thứ một cặp.
3. Bảy ngày nữa, Chúa sẽ thi hành đoán phạt: Chúa ban cho con người cơ hội cuối cùng khi họ nghe Nô Ê nói về trận mưa bốn mươi ngày bốn mươi đêm, họ thấy gia đình Nô Ê và các súc vật đi vào tàu. 
III. ĐÁP ỨNG CỦA NÔ Ê 
1. Nô Ê làm theo mọi điều Chúa phán dặn: Nô Ê tin cậy, vâng lời Chúa một cách tuyệt đối, không bỏ một mạng lệnh nào và Ông đã cứ vâng lời Chúa cho đến phút cuối cùng, không nản lòng, không mệt mỏi.
2. Nô Ê đem gia đình vào tàu: Đời sống gương mẫu đã khiến lời nói ông đầy uy quyền, đầy sức thuyết phục.
3. Nô Ê đưa các súc vật vào tàu: Theo quyền tể trị của Chúa, súc vật cũng vâng lời Chúa, đến cùng Nô Ê để được vào tàu. Bạn đang ở trong hay ở ngoài ? 
CƠN ĐOÁN PHẠT 
Kinh Thánh: SaSt 7:10-24 
I. QUYỀN NĂNG ĐOÁN PHẠT VĨ ĐẠI CỦA CHÚA 
1. Đoán phạt phải được thi hành: Chúa đã tiên báo sự đoán xét 120 năm trước, Chúa đã báo trước 7 ngày. Rồi đúng thời điểm, Chúa làm ứng nghiệm mọi lời tuyên bố đoán phạt. Đây là một sự kiện lịch sử đã xảy ra vào ngày 17 tháng 2 năm 600 đời của Nô Ê.
2. Quyền năng từ dưới đất: Các nguồn vực lớn nổ ra. Mọi nước ngầm, nước sông, biển đều bị chấn động dữ dội bởi những cơn động đất liên tục.
3. Quyền năng từ trên trời: Các đập trên trời mở xuống : Lượng nước vĩ đại được ém trong các đám mây trong ngày thứ hai sáng tạo đã được tuôn đổ xuống một cách dữ dội. Lưu ý mưa chỉ có trong 40 ngày nhưng nước vẫn tiếp tục dâng cao, chứng tỏ sự sôi trào của lượng nước dưới đất. 
II. QUYỀN NĂNG CỨU RỖI VĨ ĐẠI CỦA CHÚA 
1. Nhấn mạnh quyền năng cứu rỗi: Bảng danh sách thành phần được cứu sống được nhắc đến ba lần (1-4, 7-9,13-16). Đó là vợ chồng Nô Ê, ba trai ba dâu và các loài súc vật, chim trời đến với Nô Ê để được vào tàu.
2. Nhấn mạnh sự nhơn từ thương xót của Chúa: Giữa cơn đoán phạt, Chúa vẫn còn để lại những người được cứu sống. Đây là những người biết tin cậy Chúa, vâng lời Ngài, sẵn sàng làm những điều nghịch lý.
3. Nhấn mạnh quyền của Đấng Đoán xét: Chính Chúa đóng cửa tàu, để đóng ấn sự bảo vệ của Chúa cho những người và vật ở trong cũng như ngăn trở những người và vật chống nghịch Chúa, không nắm lấy cơ hội Chúa ban để ăn năn, quay về với Chúa. 
III. MỌI SỰ ĐỀU ĐƯỢC ỨNG NGHIỆM 
1. Chúa chân thật: Chúa quyết định thế nào, Ngài nói như thế ấy. Ngài nói như thế nào, Ngài thi hành như thế ấy.
2. Chúa thành tín: Mọi sự xảy ra đúng y như lời Chúa đã báo trước. Bốn mươi ngày trời mưa, Nước càng ngày càng dâng cao (SaSt 7:17-24). Sự kiện nầy đã được các dân tộc trên thế giới thuật lại dưới hình thức hàng trăm câu chuyện cổ tích (Sơn tinh, Thủy tinh//)
3. Sự đoán phạt được thi hành: Mọi người, mọi vật trên đất đều bị hủy diệt, không phương cứu chữa. Không còn cơ hội khi cửa đã đóng. 
ĐỨC CHÚA TRỜI NHỚ LẠI 
Kinh Thánh: SaSt 8:1-5
Đức Chúa Trời Êlohim là Chúa Toàn năng, Đấng sáng tạo và bảo tồn muôn vật. Ngài không bao giờ quên. Từ ngữ “nhớ lại”ở đây là yêu thương, chăm sóc, sẵn sàng làm mọi việc vì Nô Ê và mọi sinh vật. 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI KHIẾN MỘT TRẬN GIÓ 
1. Chúa tể trị thiên nhiên: Gió và biển cùng mọi hình thức khác của thiên nhiên đều vâng lệnh Chúa (Mac Mc 4:39-41).
2. Trận gió làm nước dừng lại: Trận gió lớn làm tổn hại đã trở nên trận gió đem phước hạnh khi ở trong quyền tể trị của Chúa (RoRm 8:28). 
II. CHÚA NGĂN NƯỚC LẠI 
1. Chúa ngăn các nguồn của vực lớn: Các lượng nước ngầm, nước sông, hồ ngưng đổ vào đất nhờ quyền năng Chúa hành động.
2. Chúa ngăn các đập trên trời: Lượng nước trên khoảng không ngưng lại. Chúa định giới hạn cho mọi quyền lực thiên nhiên lẫn siêu nhiên. 
III. CHÚA KHIẾN NƯỚC HẠ XUỐNG 
1. Nước dâng lên dữ dội: Với 40 ngày mưa nhu trút nước và các ngườn vực lớn nổ ra, nước tràn dâng lên cao trong 5 tháng (150 ngày SaSt 7:24).
2. Nước lần lần hạ xuống: Sau 150 ngày (8:3), nước bắt đầu hạ xuống. Đây cũng là một phép lạ, vì nước đang bao trùm cả trái đất. 
IV. CHÚA KHIẾN TÀU TẤP TRÊN NÚI ARARÁT 
1. Thời điểm: Ngày 17. 7 năm 600 của đời Nô Ê. Như thế, sau năm tháng lênh đênh trên nước, chiếc tàu tấp trên những ngọn núi Ararát.
2. Địa điểm: Ararát có thể ở trong quốc gia Ácmêni hay miền đông Thổ nhĩ kỳ hiện nay. Ararát thuộc vương quốc Asyri cổ là Urartu. Các ngọn núi Ararát cao khoàng 17. 000 feet (5. 181 mét). 
V. CHÚA KHIẾN ĐỈNH NÚI LỘ RA 
1. Thời điểm: Ngày 1. 10 năm 600 của đời Nô Ê, nghĩa là sau 7 tháng 13 ngày thì đỉnh núi mới lộ ra.
2. Ý nghĩa: Chắc hẳn gia đình Nô Ê vô cùng sung sướng khi thấy các đỉnh núi lộ ra, báo hiệu cơn đoán phạt đã qua. Họ không còn phải chôn chân trong tàu nữa. Một tương lai đẹp đẽ đang chờ đợi họ. 
KIÊN NHẪN ĐỢI CHỜ 
Kinh Thánh: SaSt 8:6-14 
I. NÔ Ê MỞ CỬA SỔ TRÊN TÀU 
1. Nô Ê thả con quạ ra: Quạ là loại chim ăn xác chết có thể tìm thức ăn dễ dàng ở trên mặt nước. Vì thế quạ không trở về tàu nhưng liệng qua liệng lại và nghỉ “chân”ở bất cứ nơi nào.
. Nô Ê đợi 40 ngày sau khi thấy đỉnh núi lộ ra mới thả quạ ra để tìm hiểu tình trạng mực nước nhưng quạ là chim ô uế không hoàn thành sứ mạng.
2. Nô Ê lại thả bồ câu ra: Có lẽ Nô Ê đã đợi bảy ngày rồi mới thả bồ câu ra. Bồ câu là loại chim thường sống ở dưới đất hơn các loại chim khác nên được sử dụng để thử xem đất đã bày ra chưa.
. Bồ câu là chim thanh sạch nên không đậu trên xác chết nên bay về cùng Nô Ê (Thi Tv 1:1). Nô Ê đưa tay bắt bồ câu đem vào tàu cho thấy bồ câu đã quen với ông chủ nhơn từ nầy.
3. Bảy ngày sau, bồ câu lại được thả ra lần thứ hai : Bồ câu bay đến chiều mới về mang theo một lá ôlive tươi (lá non mới đâm) chứng tỏ đã có dấu hiệu sự sống trên mặt đất chết. Đây là tin vui mừng, hy vọng, bình an cho gia đình Nô Ê.
4. Bảy ngày sau, bồ câu được thả lần thứ ba: Lần nầy bồ câu không trở về, chứng tỏ nó đã tìm được nơi nghỉ “chân”thích hợp.
5. Lưu ý: Nô Ê thả chim cách nhau 7 ngày. Có lẽ đó là ngày Sabát, sau khi thờ phượng Chúa, Nô Ê thả chim ra với niềm hy vọng sẽ nhận tin tức tốt lành Chúa ban. 
II. NÔ Ê GIỞ MUI TÀU 
1. Thời điểm: Ngày 1 tháng 1 năm 601 của đời Nô Ê, nghĩa là một tháng sau khi chim bồ câu không quay về.
2. Nô Ê giỡ mui tàu mà nhìn: Nô Ê không mở cửa mà chỉ giở mui tàu vì ông kiên nhẫn chờ đợi lệnh truyền của Chúa vào đúng thời điểm.
3. Đất khô vào ngày 27 tháng 2 năm 601 đời Nô Ê: Như thế Nô Ê và phái đoàn đã ở trong tàu một năm, mười ngày. Một chuyến hải hành kỷ lục, một sự kiên nhẫn bền bĩ vì tin cậy Chúa tuyệt đối. 
AĐAM THỨ NHÌ 
Kinh Thánh: SaSt 8:15-20
Dòng dõi Ađam đã chết hết, ngoại trừ Nô Ê và ba con trai của ông. Vì thế, có thể nói Nô Ê là Ađam thứ nhì bước vào một thế giới mới ! 
I. LỆNH TRUYỀN CỦA CHÚA 
Đây là lệnh truyền đầu tiên kể từ ngày Nô Ê nghe lệnh Chúa để vào tàu.
1. Hãy ra khỏi tàu với vợ, các con, các dâu ngươi: Chúa biết khi nào là đúng lúc để gia đình Nô Ê rời khỏi tàu. Dầu phải chờ đợi 370 ngày, họ vẫn phải chờ đợi trong sự kiên nhẫn tin cậy Chúa. Thành phần đầu tiên Nô Ê phải lo là gia đình ông vì Chúa yêu ông, cũng yêu gia đình ông.
2. Hãy thả ra mọi vật sống đã ở cùng ngươi: Nô Ê đã bắt đầu thì phải hoàn tất sứ mạng Chúa giao đối với mọi vật đến với ông để bảo tồn sự sống. Nếu chúng được thả ra quá sớm thì thực phẩm đúng là vấn đề nan giải. Nên nhớ cây Ôlive đã mọc lá cách đó hơn ba tháng.
. Thật Chúa thành tín và yêu thương đối với Nô Ê biết bao. Ngài không bao giờ quên ông. Ngài chu đáo tính thì giờ đúng lúc để đưa ông ra khỏi tàu mà không gặp nan đề nào cả. 
II. NÔ Ê VÂNG LỜI 
1. Nô Ê lập tức vâng lời: Không phải vì chờ đợi quá lâu nên nghe được tiếng Chúa ông vội vàng ra khỏi tàu. Nhưng đây chính là bản chất của Nô Ê : Sốt sắng vâng lời Chúa và làm đúng y như lời Chúa truyền phán.
2. Giá trị của sự vâng lời: Ađam thứ nhất đã không vâng lời khiến loài người bị chết. Ađam thứ hai đã hết lòng vâng lời Chúa khiến gia đình ông được phước. Nhưng Ađam sau hết với sự vâng phục, tận hiến tuyệt đối mới là Đấng ban sự sống và phước hạnh thật cho loài người. 
III. NÔ Ê THỜ PHƯỢNG CHÚA 
1. Nô Ê lập một bàn thờ cho Đức Giêhôva: Ông không làm ngay một ngôi nhà, cũng không tổ chức tiệc mừng hay lập kế hoạch công tác. Điều đầu tiên là lập bàn thờ (lần đầu tiên) để thờ phượng Chúa, cảm tạ Chúa.
2. Nô Ê dâng các súc vật và chim thanh sạch làm của lễ thiêu: Để bày tỏ lòng cảm tạ, ngợi khen Chúa, tái xác nhận sự cung hiến cuộc đời và cầu xin Chúa ban phước vì chỉ có Ngài là Nguồn ơn phước. 
LỜI HỨA CHO DÒNG DÕI NÔ Ê 
Kinh Thánh: SaSt 8:21-22 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI TIẾP NHẬN CỦA LỄ 
1. Đức Giêhôva hưởng lấy mùi thơm: Không phải mùi thơm của sinh tế được đốt cháy theo sự suy nghĩ của loài người mà là mùi thơm của:
. Sự kính sợ, tôn cao Chúa của Nô Ê và gia đình.
. Sự cảm biết tội lỗi của Nô Ê và gia đình khi dâng sinh tế chuộc tội.
. Sự tái xác quyết sự cung hiến đời sống cho Chúa của gia đình Nô Ê.
. Đức tin đặt trọn vẹn nơi Chúa của gia đình Nô Ê.
. Đời sống vâng lời Chúa tuyệt đối của Nô Ê trong mọi lãnh vực sống.
2. Lý do Chúa vui lòng tiếp nhận của lễ: Không phải vì của lễ mà vì hình ảnh biểu tượng của của lễ toàn thiêu. Đó là hình bóng về Chúa Jesus, của lễ đẹp lòng Đức Chúa Trời, khiến Ngài nguôi giận về tội lỗi nhân loại.
. Lưu ý: Ngay khi Chúa tiếp nhận của lễ, Ngài vẫn nhớ rằng tâm tánh loài người vẫn xấu xa từ khi còn trẻ tuổi. Vì thế, của lễ được nhậm, không vì của lễ, không vì người dâng, mà vì đức tin của họ nơi Người Dòng Dõi. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI HỨA 
1. Chúa sẽ chẳng vì loài người mà rủa sả đất nữa: Cho dù tâm tánh con người vẫn xấu xa, Chúa hứa sẽ không rủa sả đất nữa. Không phải vì tội lỗi là việc bình thường, mà vì của lễ Chúa Jesus đã dâng lên.
2. Chúa cũng sẽ chẳng hình phạt mọi vật sống bằng nước lụt nữa: Chúa sẽ không dùng trận lụt toàn cầu, nhưng Chúa có thể răn dạy nhân loại bằng sự tiêu diệt một thành phố bằng nước, lửa, động đất.
3. Chúa ban thì tiết đều hòa: Khí hậu đã hoàn toàn thay đổi và rối loạn vì cơn nước lụt. Bây giờ, Chúa bày tỏ lòng nhân từ, thương xót của Ngài cho dòng dõi người vâng lời Chúa. Họ sẽ có mùa gieo giống và gặt hái, mùa lạnh, mùa nóng, mùa hạ, mùa đông, ngày và đêm trở lại vào trật tự.
. Tuy nhiên, những điều đó được tồn tại khi đất vẫn còn. Nghĩa là, trái đất sẽ có lúc chấm dứt. Nó cần được thay thế bằng đất mới trong trời mới vì Chúa dành những điều tốt hơn cho con dân Ngài. 
TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI 
Kinh Thánh: SaSt 9:1-7 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI BAN PHƯỚC 
1. Chúa ban phước cho Nô Ê cùng các con trai ông: Con người tội lỗi đã khiến đất và chính mình bị rủa sả. Nhưng người tin cậy vâng lời Chúa đã tìm được phước Chúa ban. Xây dựng một gia đình, một xã hội, một dân tộc mà không có Chúa ban phước thật là khốn khổ.
2. Chúa ban phước: Có nghĩa là tặng một món quà, ban cho một đặc ân, là bày tỏ tình yêu, sự nhơn từ, thương xót cho con ngươi một cách dư dật. 
II. CHÚA TRUYỀN LỆNH 
1. Về sứ mạng: Con người cần sanh sản thêm nhiều cho đầy dẫy đất. Việc sinh con cái khiến gia đình, xã hội được thành lập, mối liên hệ vợ chồng, con cái được phát triển trong tình yêu, sự tin cậy, trung thành. Hơn nữa phước Chúa cần đem đến cho nhiều người trên đất.
2. Về địa vị con người: Dù đánh mất địa vị tốt lành, con người vẫn là người quản trị thế giới trong một giới hạn nào đó. Tuy nhiên, mối liên hệ không còn là cảm thông, yêu mến mà là uy quyền và sự sợ hãi.
3. Về thức ăn cho con người: Trước đây, con người chỉ ăn thực vật, nhưng bây giờ con người được phép ăn thịt mọi sinh vật nào mình muốn.
. Có lẽ vì bầu khí quyển không còn tốt lành, đất đai không còn tốt lành, khiến thực phẩm sẽ khan hiếm. Vì vậy, con người cần thức ăn khác.
. Tuy nhiên, con người không được ăn thịt còn có máu. Lý do được nêu ở đây là hồn sống ở trong máu. Tuy nhiên, còn có nhiều lý do khác như: Bảo đảm vệ sinh, chống bệnh tật, giữ con người khỏi trở nên dã man, hung dữ. Tuy nhiên lý do chính yếu là huyết được biệt riêng làm của lễ chuộc tội, tượng trưng cho huyết Chúa Jesus. 
III. CHÚA BAN LUẬT PHÁP 
1. Không được giết người: Cả loài người lẫn loài vật đều không được giết người. Kẻ giết người sẽ bị Chúa phạt cũng như sẽ bị xã hội loài người lên án chết. Thật ra, luật pháp nầy cũng bảo vệ luôn cả tài sản con người.
2. Lý do không được giết người: Vì con người đã được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời. Hơn nữa, kẻ giết người khiến mạng lệnh sanh sản đầy dẫy đất bị phá hủy. 
GIAO ƯỚC NÔ Ê 
Kinh Thánh: SaSt 9:8-17
Đức Chúa Trời thấy nỗi kinh hoàng của người và vật trước sự đoán phạt nên Ngài ban cho họ một giao ước. 
I. ĐẤNG LẬP GIAO ƯỚC 
1. Chỉ một mình Đức Chúa Trời: Giao ước là sự ký kết thỏa thuận giữa hai bên với những điều kiện mà hai bên phải thực hiện. Tuy nhiên, ở đây, giao ước Nô Ê chỉ do một mình Đức Chúa Trời thiết lập, một cách vô điều kiện.
2. Bản chất giao ước: Đây là giao ước một chiều, giao ước vô điều kiện, giao ước của lời hứa, giao ước của ân điển Chúa.
. Năm lần Chúa khẳng định Ngài là Đấng lập giao ước (9, 11, 12, 15, 17). 
II. ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG GIAO ƯỚC 
1. Cho Nô Ê, các con và dòng dõi của họ: Giao ước o Đức Chúa Trời thực hiện cho con người được hưởng. Chúng ta cũng hưởng giao ước đó.
. Tuy nhiên, từ “dòng dõi”lại là số ít, nhấn mạnh vai trò của Người Dòng Dõi trong giao ước nầy, khiến giao ước được ứng nghiệm.
2. Cho mọi vật sống: Tất cả loài vật từ tàu Nô Ê bước ra và con cháu của chúng, cũng như các loài cá dưới nước.
3. Cho trái đất: Đất cũng sẽ không bị hủy hoại bằng nước lụt nữa. 
III. GIAO ƯỚC NÔ Ê 
1. Đã được Chúa lập từ trước: Ngài gọi đó là “giao ước Ta”. Chữ “lập”có nghĩa là hoàn thành, tiếp tục/
2. Đây là sự khai triển của giao ước Ađam: Chúa sẽ không hủy diệt các loài xác thịt và đất bằng nước lụt nữa. Như thế, dòng dõi loài người được tồn tại để đưa Người Dòng Dõi vào trần gian, thực hiện chương trình cứu rỗi nhân loại. 
IV. DẤU HIỆU CỦA GIAO ƯỚC 
1. Ta đặt mống của Ta trên từng mây: Chính Chúa lập giao ước và chính Ngài bảo đảm việc thực hiện bằng dấu hiệu cái mống.
2. Giao ước Ta lập trải qua các đời mãi mãi: Giao ước kéo dài cho đến khi Chúa trở lại.
3. Ta sẽ nhớ lại: Chúa không bao giờ quên giao ước Ngài đã lập. 
TỘI LỖI ĐẦU TIÊN CỦA NHÂN LOẠI MỚI 
Kinh Thánh: SaSt 9:18-21 
I. CÁC CHỦNG TỘC CỦA NHÂN LOẠI 
1. Các con trai Nô Ê: Kinh Thánh chỉ ghi lại ba con trai của Nô Ê là Sem, Cham và Gia phết. Ngoài họ, Nô Ê không còn một con trai nào khác.
2. Do nơi họ mà có loài người khắp mặt đất: Nhân loại đều sinh từ ba con trai Nô Ê. Vì thế, tất cả nhân loại đều là anh em. Không thể có sự thiên vị, giai cấp, phân biệt chủng tộc. 
II. SỰ THẤT BẠI CỦA NÔ Ê 
1. Nô Ê khởi cày đất và trồng nho: Công việc đầu tiên của gia đình Nô Ê là cày cấy đất, trồng cây để giải quyết nhu cầu thức ăn. Tuy nhiên, khi có đầy đủ thức ăn, Nô Ê đã trồng nho để ép rượu.
2. Nô Ê uống rượu say: Dù đây là lần đầu tiên Kinh Thánh đề cập đến một người say rượu nhưng chắc hẳn đây là lối sống của con người tội lỗi trước nước lụt (chữ “rượu”có mạo từ xác định đi trước).
3. Thời điểm: Lúc nầy, Canaan đã trưởng thành đủ để chịu trách nhiệm về tội lỗi của mình, mà Canaan là con thứ tư của Cham (10:6). Vì thế, việc nầy xảy ra có lẽ từ vài mươi năm đến 100 năm sau khi ra khỏi tàu.
4. Kết quả: Nô Ê lõa thể ở giữa trại mình. Tửu và Sắc bao giờ cũng đi đôi với nhau. Rượu kích thích những đòi hỏi của thân xác và khiến con người vượt khỏi giới hạn vì không còn tự kềm chế được mình.
. Nô Ê đã trở nên cớ vấp phạm và nguồn họa cho con cháu mình. Hơn nửa, KT không còn chép chi về Nô Ê ngoài việc ghi lại sự chết của ông! 
III. BẢN CHẤT TỘI LỖI NÔ Ê 
1. Sự bất toàn của con người: Dù Nô Ê đã từng được lời chứng tốt thì Nô Ê cũng chỉ là con người bất toàn nếu ông không còn đồng đi cùng Chúa.
2. Sự yếu đuối của con người: Nô Ê không phải là người nghiện rượu và sự cám dỗ của rượu không phải là cám dỗ quyết liệt vì nó hoàn toàn mới đối với Nô Ê. Nhưng Nô Ê đã thất bại dễ dàng (ICo1Cr 10:12).
3. Hậu quả của một tiến trình đi xuống: Nô Ê chắc hẳn đã xao lãng sự cầu nguyện và thờ phượng dẫn đến sự không vâng lời Chúa và tội lỗi là điều đương nhiên. 
HẬU QUẢ CỦA TỘI LỖI 
Kinh Thánh: SaSt 9:20-29
Nô Ê trồng nho, uống rượu say và lõa thể ỡ giữa trại mình ! Kết quả là / 
I. TỘI LỖI CỦA CHAM 
1. Sự kiện: Cham thấy sự trần truồng của cha, thì ra ngoài, thuật lại cùng hai anh em mình.
2. Tội của Cham: Chữ “thấy”ở đây hàm ý vui thích. Vì thế, đây là thái độ bất xứng của người con trước sự thất bại của cha mình. Chắc hẳn Cham đã khinh bỉ cha, giễu cợt trên sự thất bại của cha và dĩ nhiên cũng xem thường luôn những lời dạy của cha mình. 
II. GƯƠNG TỐT CỦA SEM VÀ GIA PHẾT 
1. Đắp khuất thân cho cha: Không muốn ai khác thấy sự lõa lồ của cha vì cha bị sỉ nhục tức là mình bị sỉ nhục. Họ cảm thông với tuổi già và sự thất bại của cha.
2. Không thấy sự lõa lồ của cha: Họ đi lui để không thấy sự thất bại của cha khiến họ phải đau lòng. Họ muốn hình ảnh đẹp của cha luôn sống trong tâm thức họ vì họ luôn kính trọng cha mình. 
III. HẬU QUẢ CỦA TỘI LỖI 
1. Canaan bị rủa sả: Canaan là con thứ tư của Cham. Có lẽ Canaan có ự phần trong sự giễu cợt ông mình, hoặc Canaan đã sớm bày tỏ khuynh hướng tội lỗi, hoặc vì Cham phạm tội mà dòng dõiông phải bị rủa sả.
. Canaan bị rủa sả phải làm nô lệ cho những nô lệ của Sem và Gia phết. Hàm ý một sự rủa sả nặng nề.
2. Nô Ê cũng chết: Dù có một quá khứ thuộc linh vàng son, một lỗi lầm đã phá hỏng tất cả và Nô Ê đành phải theo con đường tổ phụ để trở về cát bụi thay vì được đồng đi với Đức Chúa Trời như Hê Nóc.
3. Sự nhơn từ của Chúa: Có lẽ Nô Ê đã đau lòng và ăn năn vì đã làm cho Chúa đau lòng. Chúa đã tha thứ và ban cho ông có thể nói tiên tri về dòng dõi của mình:
. Đáng ngợi khen Đức Chúa Trời của Sem: Sem đã kính sợ Chúa, tôn trọng Cha, đã làm cho Chúa được tôn vinh.
. Chúa mở rộng đất của Gia phết khiến Gia phết được ở trong trại của Sem, được chung niềm vui, hạnh phước với Sem về Đấng Cứu thế. 
DÒNG DÕI GIA PHẾT 
Kinh Thánh: SaSt 10:1-5 
I. MỘT NHÂN LOẠI THỨ HAI 
1. Nô Ê là Ađam thứ hai: Nô Ê là người duy nhất trong dòng dõi thánh được còn lại, trong khi dòng dõi thế tục của Cain đã bị tiêu diệt. (Nhờ sự kính sợ Chúa, đồng đi với Chúa và vâng lời Chúa của Nô Ê).
2. Nhân loại mới bắt đầu: Sau nước lụt, ba con trai của Nô Ê bắt đầu sinh con cái. Một dòng dõi nhân loại mới bắt đầu tràn ra mặt đất.
. Cần lưu ý rằng nhân loại mới sinh ra từ một người được chọn từ dòng dõi thánh ra từ Sết. Nhưng lịch sử cho thấy nhân loại mới nầy chưa có gì mới. Mãi đến khi Người Dòng Dõi đến, mới thành lập một nhân loại mới. 
II. DÒNG DÕI GIA PHẾT 
1. Rốt trở nên đầu: Gia Phết là con út đã được đề cập đến đầu tiên. Hơn nữa, phước hạnh dành cho Gia Phết cũng trổi vượt (SaSt 9:27).
2. Gia Phết là tổ phụ của dân Ân Âu (Indo-Europeans): Con cháu của Gia Phết cư ngụ tại Ân độ và vùng phụ cận cũng như ở lục địa Âu châu.
3. Bảy chi phái trong dòng dõi Gia Phết: Gia Phết có bảy người con trai là Gôme, Magốc, Mađai, Giavan, Tubanh, Mêsiếc, Tira. 
III. CÁC CHI PHÁI 
1. Gôme: Gôme có ba con trai:. Achkêna: Định cư ở phía bắc sông Ơphơrát thuộc Acmêni quanh núi Ararát. Về sau, một số di cư đến nước Đức. Riphát: Còn có tên là Điphát (ISu1Sb 1:6) có lẽ sống tại các miền xa của Âu Châu. Tôgama: Định cư vùng trên sông Ơ phơrát, giữa Acmêni và Thổnhỉkỳ. Sau đó, di cư đến nước Đức.
2. Magốc: Tổ phụ của người Sythe và Tacta phía bắc Hắc hải. Sau đó di cư đến vùng đất của nước Nga.
3. Mađai: Tổ phụ của dân Mêđi Batư, một số đến Ân độ. Các nhà thông thái thời Chúa giáng sinh đến từ dòng dõi nầy.
4. Giavan: Giavan có bốn con trai, là tổ phụ của dân Hylạp, định cư ở bờ biển phía bắc và phía đông của Địa trung hải.
5. Tubanh: Định cư ở phía đông của vùng Tiểu Á.
6. Mêsiếc: Định cư ở vùng Thổnhĩkỳ và di dân lên liên bang Nga.
7. Tira: Tổ phụ của dân Ý. 
DÒNG DÕI CHAM 
Kinh Thánh: SaSt 10:6-20
Cham có bốn con trai là Cúc, Míchraim, Phút và Canaan. 
I. CHI PHÁI CÚC 
1. Tên của Cúc: Có nghĩa là Êthiôpi. Cúc có bốn con trai. Dòng dõi Cúc định cư tại Êthiôpi tại Phi châu. Nhưng sau đó chia ra và một phần di cư đến Ả rập, vùng Trung Đông của Babylôn, nước Irắc.
2. Cúc sanh Nimrốt: Có lẽ Nimrốt là cháu của Cúc thuộc một trong bốn nhóm do bốn người con của Cúc, hoặc Nimrốt là người con thứ năm.
3. Đế quốc đầu tiên: Nim rốt là anh hùng đầu tiên trên mặt đất. Ông được giới thiệu là chiến sĩ tài ba (anh hùng), là thợ săn can đảm (săn thú và cũng có thể săn người, bắt người khác làm nô lệ cho mình).
. Nimrốt đã thành lập một đế quốc bao gồm Babên, Êrết, Acát và Cane ở xứ Sinêa. Sau đó tràn qua Asyri với Ninive, Rêhôbôti, Calách và Rêsen.
. Nimrốt có nghĩa là phản loạn, ông đã chống lại mọi quyền lực của cả loài người lẫn Đức Chúa Trời, bắt anh em làm nô lệ và tham vọng xây tháp Babên, làm cho mình rạng danh. 
II. CHI PHÁI MÍCHRAIM 
1. Tên của Míchraim: Có nghĩa là Aicập. Dòng dõi Míchraim định cư tại Aicập vùng Đông Bắc Phi châu. Người Aicập đã có một nền văn minh tiến bộ rất sớm.
2. Tổ phụ của bảy dân tộc: Luđim ở Tiểu Á châu (Thổ nhỉkỳ). Anamim là tổ phụ dân Syren, Bắc Phi. Lêhabim ở Lybi, Bắc Phi. Náptuhim ở miền trung Aicập. Bátrusim ở miền nam Aicập. Cáchluhim ở miền bắc Aicập, là tổ phụ dân Philitin. Cáptôrim ở đảo Cơrết. 
III. CHI PHÁI PHÚT 
1. Nơi định cư: Ở Phi châu, hoặc ở Liby, hoặc ở Sômali.
2. Đặc điểm: Phút bị bắt làm nô lệ khi tiếp cứu Asyri (NaNk 3:9-10). 
IV. CHI PHÁI CANAAN 
1. Nơi định cư: Con cháu Canaan định cư tại vùng đất Canaan, sau nầy là xứ Palettin. Họ gồm 11 dân tộc.
2. Đặc điểm: Dân Canaan là dân tội lỗi đến nỗi Chúa đã hủy diệt Sôđôm và Gômôrơ. Sau đó dân Do Thái đã tiêu diệt họ để chiếm lấy xứ Canaan. 
DÒNG DÕI SEM 
Kinh Thánh: SaSt 10:21-32 
I. ĐẶC ĐIỂM 
1. Sem là con cả mà đề cập cuối cùng: Dù rốt mà là đầu vì từ dòng dõi Sem mà có Người Dòng Dõi. Sem được đề cập sau cùng để có sự liên tục khi mô tả về lịch sử tuyển dân.
2. Các dân tộc: Sem có năm người con. Ông là tổ phụ của dân Ả rập, dân Aram (Syri) và dân Hêbơrơ. Các dân tộc nầy trải ra khắp vùng Trung Đông thuộc Á châu.
3. Hêbe (10:25): Có nghĩa là Hêbơrơ. Dòng dõi Hêbơrơ sinh ra từ Hêbe. 
II. CÁC CHI PHÁI 
1. Chi phái Êlam: Định cư ở miền đông của vùng Lưỡng Hà (Mêsôpôtami nằm giữa hai sông Ơphơrát và Tigrơ). Thực ra, họ trải rộng ra từ Hồng Hải đến vịnh BaTư. Về sau, họ liên kết với Mêđi để thành lập vương quốc BaTư.
2. Chi phái Asurơ: Đây là những người Asyri định cư ở phía bắc vùng Lưỡng Hà. Thủ đô của vương quốc nầy là Ninive.
3. Chi phái Abácsác: Abácsác sanh Sêlách, Sêlách sanh Hêbe là tổ phụ của người Hêbơrơ.
. Con trai của Hêbe là Bêléc, nghĩa là chia ra (Hoặc là chia ra các quốc gia, hoặc địa chấn là chia các lục địa ra, hoặc sự chia ra vì hiện tượng tháp Babên).
. Con thứ hai của Hêbe là Giốctan. Giốctan có mười ba người con, định cư tại Arập, Yemen, Sêba/
4. Chi phái Lút: Có lẽ ở tại Tiểu Á châu (Thổnhĩkỳ).
5. Chi phái Aram: Có bốn con trai là Uxơ, Hulơ, Ghête, và Mách. Họ ở vùng đồng vắng Arập vùng đất Syri và Liban. Uxơ là quê hương của Gióp. 
THÁP BABÊN 
Kinh Thánh: SaSt 11:1-4 
I. DỮ KIỆN LỊCH SỬ 
1. Thời điểm: Thời gian xây tháp Babên phải ở vào thời của Bêléc (Chiara) và Nimrốt (Vị vua của đế quốc đầu tiên trên thế giới).
2. Diễn tiến: Có lẽ đến đời thứ sáu của NôÊ sau nước lụt, dân chúng vào khoảng 30. 000 người. Nimrốt đã nổi lên nắm quyền và thiết lập vương quốc của mình. Nimrốt đã cho dời dân chúng về đồng bằng Sinêa (Hoặc do đói kém, hoặc do sự màu mỡ của đồng bằng Sinêa, hoặc do Nimrốt muốn bành trướng vương quốc).
. Chính Nimrốt đã xây dựng thành phố Babylôn ở trong xứ Sinêa. 
II. HAI ĐẶC ĐIỂM CỦA DÂN SỰ 
1. Một giọng nói và một thứ tiếng: Vì cùng từ nơi một nguồn gốc, họ có cùng một giọng nói và một thứ tiếng. Đây là một lợi điểm để họ có thể cùng liên kết với nhau, chia sẻ cho nhau, giúp đỡ nhau, làm việc chung với nhau, chơi đùa và học tập với nhau cũng như hiệp một trong sự thờ phượng Chúa.
2. Một cuộc di dân vĩ đại: Cả dân sự đều đi đến đồng bằng Sinêa có lẽ dưới quyền thống trị của Nimrốt.
3. Hiệp một trong công tác xây tháp Babên: Hiệp một hoạch định chương trình và hiệp một trong sự thi hành việc xây thành Babylôn và tháp Babên. Họ làm việc với tinh thần vô cùng hăng hái ! 
III. TỘI LỖI CỦA DÂN SỰ 
1. Làm tháp chót cao đến tận trời: Không phải để đến gần Đức Chúa Trời mà để chống nghịch Đức Chúa Trời. Họ muốn tự bảo vệ mình khỏi cơn nước lụt nếu có, dự liệu chỗ an toàn khỏi sự đoán phạt của Chúa !
2. Ta hãy lo làm cho rạnh danh: Họ lo tìm danh tiếng cho mình để so sánh mình với Danh Đức Chúa Trời. Họ không làm vinh hiển Danh Chúa mà chỉ làm vinh hiển danh của mình.
3. E phải tản lạc khắp đất: Mạng lệnh của Chúa là sinh sản thêm nhiều để làm đầy dẫy đất. Nghĩa là họ phải đi khắp trái đất. Họ không muốn vâng theo ý muốn Đức Chúa Trời. Họ chỉ đi theo ý riêng, đối kháng với ý muốn của Đức Chúa Trời. 
CĂN NGUYÊN CÁC NGÔN NGỮ 
Kinh Thánh: SaSt 11:5-9 
I. ĐỨC GIÊHÔVA NGỰ XUỐNG 
1. Chúa đã biết: Chúa đã thấy từ trong suy nghĩ của Nimrốt và nhân loại thời đó. Ngài đã thấy công việc xây thành và tháp của con người từ bước chuẩn bị đến bước hành động.
2. Chúa ngự xuống: Không phải để biết mà để bày tỏ thái độ đối với loài người gian ác khi nó làm hại đến chương trình tốt lành Chúa dành cho con dân Ngài (RoRm 8:28). 
II. ĐỨC GIÊHÔVA PHÁN 
1. Chỉ một thứ dân, đồng một tiếng nói: Con người đang hiệp một với nhau trong con đường gian ác, ngu dại, khước từ Đưc Chúa Trời yêu thương và chương trình phước hạnh của dành cho mình.
2. Công việc chúng nó đương khởi làm: Tội lỗi không còn ở trong tư tưởng mà đã khởi đầu biến thành hành động. Không sớm thì muộn sẽ dẫn đến hậu quả kinh khiếp cho con người, những con người sinh ra từ dòng dõi thánh !
3. Chẳng còn chi ngăn chúng nó: Sức mạnh của sự hiệp một rất lớn. Nhưng hiệp một để làm ác thì thật là kinh khủng.
4. Chúng nó làm những điều chúng nó quyết định: Họ không làm những điều Chúa muốn, nhưng kiêu căng tự hoạch định và thực hiện những điều mình muốn để xây dựng một thành phố, một ngọn tháp và một tôn giáo không có Thượng Đế ! 
III. ĐỨC GIÊHÔVA HÀNH ĐỘNG 
1. Chúa làm lộn xộn tiếng nói: Họ không còn nghe được tiếng nói của nhau. Họ không còn hiểu nhau, hiệp một với nhau trong công việc. Họ phải ngưng lại công việc dại dột của mình. Tại đây, chúng ta thấy sự nhơn từ của Đức Giêhôva. Ngài không muốn họ tự đưa mình vào đoán phạt.
2. Chúa làm loài người tản ra khắp mặt đất: Chúa đưa họ vào việc thực hiện đúng mạng lệnh Chúa truyền cho họ là làm đầy dẫy đất, tràn ra khắp đất.
. Thành phố dở dang được đặt tên là Babên hay Babylôn, có nghĩa đầu tiên là lộn xộn, sau nầy người ta đổi ý nghĩa là “cái cổng của trời”. 
MỘT DÒNG DÕI MỚI : ÁPRAHAM 
Kinh Thánh: SaSt 11:10-26 
I. DÒNG DÕI CỦA SEM 
1. Dòng dõi được chúc phước: Nô Ê đã chúc phước cho Sem, một trong ba người con của người được chọn duy nhất của Dòng dõi thánh Sết.
2. Dòng dõi “kết thúc” với Tharê: Dù trong dòng dõi thánh, các tổ phụ của Tharê không có gì đặc biệt đã được kết thúc với Tharê là một người thờ hình tượng (Gios Gs 24:2, 14). 
II. BẢNG GIA PHỔ 

Tổ Phụ	Năm Sinh	Năm Chết	Tuổi Thọ	Ghi Chú	
1. Nô Ê	1056	2006	950	Lụt: 1656	
2. Sem	1558	2158	600		
3. Abácsác	1658	2096	438		
4. Sêlách	1693	2126	433		
5. Hêbe	1723	2187	464		
6. Bêléc	1757	1996	239		
7. Rêhu	1787	2026	239		
8. Sêrúc	1819	2049	230		
9. Nacô	1849	1997	148		
10. Tharê	1878	2083	205		
11. Ápraham	1948 ?		175		

III. THẮC MẮC 
1. Nô Ê sống đến đời của Ápraham ? : Theo bảng gia phổ, Nô Ê phải sống đến đời Ápraham. Nhưng con cháu ông đã phạm đủ thứ tội lỗi : Có lẽ lời làm chứng của ông không được con cháu nghe theo vì tấm lòng hư hoại, hoặc đời sống ông đã không còn thành công với sức thuyết phục mạnh mẽ như trước, hoậc bảng gia phổ đã bỏ sót nhiều người mà chỉ ghi những người chính yếu (Đối chiếu với LuLc 3:36 Kainan đã bị bỏ sót).
2. Ápraham có phải là Trưởng Nam? : Nếu Tharê sinh Ápraham lúc ông 70 tuổi (SaSt 11:26) thì ông đã chết lúc Ápraham 135 tuổi. Nhưng Ápraham lìa Charan lúc 75 tuổi (12:4) khi Tharê đã chết tại Charan (Cong Cv 7:4). Như thế, Ápraham được nêu tên trước chỉ vì ông là người quan trọng, được Chúa chọn để khởi đầu một dòng dõi mới. 
GIA ĐÌNH THARÊ 
Kinh Thánh: SaSt 11:27-32 
I. THARÊ 
1. Sống tại Urơ, xứ Canhđê: Urơ là tên thần mặt trăng. Thành phố Urơ cách Babylôn 120-140 dặm về phía nam. Đây là một thành phố có nền văn hóa cao, có những kiến trúc đẹp đẽ và có nhiều đền thờ thần tượng.
2. Thuộc dòng dõi thánh: Đáng lẽ Tharê phải kính sợ Chúa, bước đi theo Chúa để trở nên bài giảng sống cho nhân loại thì ông lại là người thờ hình tượng (Gios Gs 24:2).
3. Tharê có ba con trai: Đời sống Tharê đã ảnh hưởng rất lớn trên các con, nhất là trên Haran và Nacô. Tharê đã chết tại Charan mà không đến được đất hứa. 
II. HARAN 
1. Haran sanh Lót: Dù Lót được xem là người công bình (IIPhi 2Pr 2:7), Lót đã sống đời sống ích kỷ và xác thịt: Chọn sống với người tội lỗi, sẵn sàng giao con gái cho đám đông dâm loạn, có các con gái loạn luân/
2. Haran chết khi cha là Tharê vẫn còn sống: Để lại một con trai là Lót và hai con gái là Minhca và Dích ca. 
III. NACÔ 
1. Cưới vợ là Minhca: Nacô cưới cháu gái mình là Minhca, con của Haran.
2. Không kính sợ Chúa: Nacô đã không đi theo Apram vào đất hứa (c. 31).
SaSt 31:53 cho biết Nacô thờ hình tượng và dẫn cả gia đình thờ hình tượng. 
IV. ÁPRAHAM 
1. Người không con: Apram là người duy nhất trong nhà không có con. Dù không được phước thân xác nhưng Ápraham đầy phước hanh tâm linh.
2. Người đi theo lời hứa: Apram đã thuyết phục được cha lìa Urơ đặng đi qua Canaan. Tuy nhiên, Tharê đã chết tại Charan. Apram cũng đã thuyết phục được Lót cùng đi, nhưng Lót cũng đi một phần con đường vì không có tấm lòng kính sợ, tin cậy Chúa như Apram. 
ÁPRAHAM : AĐAM THỨ BA 
SaSt 12:1-3 
I. LỜI KÊU GỌI 
1. Hãy ra khỏi: Ápraham được Chúa kêu gọi ra khỏi quê hương, vòng bà con và nhà cha ông. Ápraham cần phải dứt khoát với một môi trường thờ hình tượng (Đa thần) cũng như dứt bỏ mọi ràng buộc gia đình có thể lôi kéo ông trở lại tôn giáo cổ truyền.
2. Hãy đi đến xứ Ta sẽ chỉ cho: Ápraham cần phải ra đi theo sự hướng dẫn tuyệt đối của Chúa. Việc của Chúa là sẽ dẫn dắt và việc duy nhất của Ápraham là vâng lời, đi theo Chúa, cho dù ông không biết mình sẽ đi đâu (HeDt 11:8). 
II. LỜI HỨA BAN PHƯỚC 
1. Ta sẽ làm cho ngươi nên một dân lớn: Dù con cháu Ápraham chiếm cả vùng Trung Đông và người Do Thái đang chiếm những vị trí quan trọng. Nhưng con cái thật (dòng dõi đức tin) của Ápraham mới là một dân lớn đang tràn khắp thế giới.
2. Ta sẽ ban phước cho ngươi: Đức Chúa Trời đã ban phước dư dật cho Ápraham cả về vật chất lẫn về tâm linh.
3. Cùng làm nổi danh ngươi: Ápraham thật đã nổi tiếng trong đời của ông về sự giàu có, đạo đức, tình thương và sự đắc thắng Kếtrôlaome cùng các vua đồng minh/
4. Ngươi sẽ thành một nguồn phước: Trong đời Ápraham, ngoại trừ hai lần nói dối thì Ápraham quả đã đem phước hạnh đến cho nhiều người. Tuy nhiên, phước hạnh lớn nhất là Chúa Cứu thế Jesus đã được sinh ra từ ông. 
III. LỜI HỨA BÊNH VỰC 
1. Ta sẽ ban phước cho người nào chúc phước ngươi: Những người chúc phước Ápraham đã được nhận phước của Chúa qua Ápraham.
2. Ta sẽ rủa sả kẻ nào rủa sả ngươi: Chúa chống lại những người chống lại Ápraham. Chúa bênh vực ông khiến ông luôn bình an trong Chúa. 
LẬP BÀN THỜ CHO ĐỨC GIÊHÔVA 
Kinh Thánh: SaSt 12:4-9 
I. VÂNG LỜI CHÚA 
1. Apram đi, theo như lời Đức Giêhôva phán dạy: Ápraham đã tin và vâng theo lời Chúa. Ông đã dứt khoát với quê hương, bà con, và ra đi theo như lời Chúa phán dặn. Ápraham đã 75 tuổi khi ông ra đi.
2. Apram dẫn theo: Ápraham chịu trách nhiệm hoàn toàn về gia đình và những người đã được giao cho ông (Gia đình Lót).
3. Apram đem cả gia tài: Apram đã rất thành công tại Charan với gia tài lớn và nhiều đầy tớ. Nhưng ông sẵn sàng lìa Charan để đi theo tiếng gọi của Chúa. 
II. ĐẾN Ở TẠI CANAAN 
1. Đến cây dẻ bộp của Môrê tại Sichem: Đến Canaan như một khách lạ đi từ Sichem đến Bêtên, Ahi và vừa đi vừa đóng trại lần lần đến nam phương.
2. Lúc đó, dân Canaan ở tại xứ: Ápraham đến một miền đất đã có chủ. Đức tin đã được thử nghiệm vì lời Chúa hứa vẫn chỉ là lời hứa. 
III. LẬP BÀN THỜ CHO ĐỨC GIÊHÔVA 
1. Đức Giêhôva hiện ra: Chúa biết sức Ápraham. Ngài đã thêm đức tin cho ông nhờ sự hiện ra của Ngài để khẳng định lại lời hứa của Ngài cho ông: Ta sẽ ban cho dòng dõi ngươi đất nầy.
2. Apram lập một bàn thờ cho Đức Giêhôva tại Sichem: Ápraham lập bàn thờ để cảm tạ Chúa đã hiện ra với ông, cảm tạ Chúa vì tin lời Chúa hứa cho mình.
3. Apram lập một bàn thờ tại Bêtên: Lìa Sichem, Ápraham đi đến phía đông Bêtên và lập một bàn thờ. Bàn thờ được lập để tái xác quyết niềm tin của Ápraham nơi lời hứa của Chúa, để khẳng định đức tin, tình yêu và sự tôn thờ của ông nơi Chúa, và để cầu khẩn Chúa làm thành lời Ngài đã hứa cho ông.
. “Bàn thờ”cho Đức Giêhôva phải được lập trong mọi nơi chúng ta đi, để tái xác quyết tình yêu, lòng tôn kính, biết ơn Chúa và để nhắc nhở chúng ta sống xứng đáng với những gì Chúa đã thực hiện cho chúng ta. 
ĐI XUỐNG ÊDIPTÔ 
Kinh Thánh: SaSt 12:10-20 
I. ĐI XUỐNG ÊDÍPTÔ 
1. Trong xứ bị cơn đói kém: Đức Giêhôva vừa mới xác nhận lời hứa ban Canaan cho dòng dõi Ápraham và sau khi ông lập bàn thờ cho Chúa thì xứ bị cơn đói kém ! Một thử thách khá lớn đối với một tân tín hữu !
2. Apram xuống xứ Êdíptô mà kiều ngụ: Ápraham không cầu hỏi ý Chúa mà hành động ngay ( đáng chê hay đáng khen ? ). Tuy nhiên, ông chỉ đến đó để kiều ngụ ( tạm trú ) chứ không có ý định lập nghiệp ở đó. 
II. ANH HÙNG ĐỨC TIN THIẾU ĐỨC TIN 
1. Lý luận theo con người: Ápraham lý luận rằng người Êdíptô sẽ giết ông để chiếm đoạt Sara nếu ông xưng mình là chồng của Sara. Ápraham quên rằng dân tội lỗi đáng bị diệt là dân Canaan chứ không phải dân Êdíptô. Ông cũng quên lời hứa ban phước và lời hứa bảo vệ của Chúa (12:3).
2. Hãy xưng là em gái ta: Ápraham bị cám dỗ nói nửa sự thật và tự trấn an rằng mình đã nói sự thật vì Sara đúng là em gái ông (20:12) nhưng mối liên hệ hiện nay là vợ ông.
3. Mục đích nói dối: Ápraham nói dối để lừa gạt dân Êdíptô để vừa bảo toàn mạng sống ông, vừa đưa ông vào sự “trọng đãi”. Rõ ràng, Ápraham chỉ biết có mình mà không quan tâm gì đến vợ ông là Sara. Thiếu đức tin phá hỏng tương giao với Chúa và với nhau. 
III. NGUỒN PHƯỚC HAY NGUỒN HỌA 
1. Sara bị dẫn vào cung vua Pharaôn: Dù đã 65 tuổi, Sara vẫn còn được khen, được trằm trồ bởi triều thần Pharaôn là đẹp lắm. Đương nhiên, bà được mời ngay vào cung để làm vợ vua. Ápraham đẽ gieo họa cho vợ.
2. Pharaôn hậu đãi Apram: Vì cớ Sara, Ápraham đã được nhiều chiên, bò, lừa, lạc đà, tôi trai và tớ gái, trong số tớ gái đó có Aga. Ápraham đã gieo họa cho chính gia đình và hậu tự ông.
3. Đức Giêhôva hành phạt Pharaôn: Chắc hẳn tai họa lớn đã ngăn trở Pharaôn cưới Sara (tương tự 20:4, 6). Ápraham đã gieo họa cho Pharaôn.
4. Pharaôn hạ lệnh quan quân đưa vợ chồng Apram đi: Dân chúng chắc hẳn đã trở nên sự thù ghét, ghê tởm con người dối trá khiến ông khó ra đi an toàn nếu không có quan quân hộ tống. 
ĐỐI DIỆN VỚI SỰ TRANH CÃI 
Kinh Thánh: SaSt 13:1-9 
I. ĐỒNG TRỞ LÊN NAM PHƯƠNG 
1. Apram rất giàu có: Từ Aicập trở về, Apram được Chúa bảo vệ và ban cho giàu có về súc vật, vàng và bạc. Bởi cớ Ápraham, Đức Chúa trời cũng đã ban phước cho Lót (12:5 ).
2. Trở về Bêtên: Ápraham trở về nơi đóng trại đầu tiên, nơi ông đã lập một bàn thờ để cảm tạ Chúa, cầu khẩn Danh của Ngài.
3. Ở đó, Apram cầu khẩn Danh Đức Giêhôva: Nhận thức Chúa Tự hữu, Hằng hữu, là Đức Chúa Trời Hằng Sống, thành tín với ông. Nhận thức Chúa thương xót tha thứ và giải cứu ông. Ápraham cầu khẩn Danh Chúa. 
II. VẤN ĐỀ TRANH CÃI 
1. Xứ không đủ chỗ cho hai người ở chung: Chúa ban phước quá dư dật trên Ápraham và Lót nên tài vật của họ quá nhiều, súc vật quá nhiều, không có đủ đồng cỏ nhất là vì cớ lúc ấy còn có dân Canaan và dân Phêrêsít ở trong xứ. Tìm kiếm phước mà thôi, nhiều khi đã dẫn đến sự chia rẽ.
2. Có chuyện tranh giành giữa hai bọn chăn chiên: Đáng lẽ yêu thương giúp đỡ nhau khỏi sự tranh giành của dân Canaan và Phêrêsít, thì hai bọn chăn chiên đã tranh giành với nhau. Đây là điều thường xảy ra trong hàng ngũ con cái Chúa thay vì yêu thương nhau, giúp đỡ nhau để chống kẻ thù chung là ma quỷ. 
III. GIẢI QUYẾT CỦA ÁPRAHAM 
1. Chúng ta là cốt nhục: Ápraham nhắc nhở Lót thấy mối liên hệ thiêng liêng giữa ông với Lót. Tuy nhiên, Ápraham không áp đặt cho Lót một trách nhiệm nhưng nhận trách nhiệm về phía chính mình để cư xử làm sao xứng đáng với tình cốt nhục.
2. Chẳng nên cãi lẫy nhau: Mối liên hệ cốt nhục phải là mối liên hệ của tình yêu, sự nhường nhịn và chủ động làm điều tốt cho nhau. Thật ra, đối với người ngoài còn phải nhân từ, huống chi cho cốt nhục. Dĩ nhiên có thể có bất đồng ý kiến nhưng không thể có cãi lẫy nhau.
3. Hãy chọn trước đi: Không đòi hỏi quyền lợi, sự tôn trọng hay luật công bình. Ápraham sẵn sàng nhường cho kẻ nhỏ hơn chọn trước. 
NGƯỚC MẮT LÊN 
Kinh Thánh: SaSt 13:10-18 
I. LÓT BÈN NGƯỚC MẮT LÊN 
1. Lót lựa chọn theo mắt thấy: Lót thấy cánh đồng bằng bên sông Giôđanh có hai điều quan trọng là có nước chảy tưới khắp đến Xoa và có đồng cỏ tốt tươi, được ví như vườn của Đức Giêhôva hay như xứ Êdíptô.
. Lót chỉ bước đi bằng mắt thấy. Ông chỉ thấy được hiện tại của những điều trước mắt với tất cả sự hấp dẫn, lôi cuốn mà không thấy tương lai đen tối của sự lựa chọn của mình.
2. Lót đã lựa chọn cách vị kỷ: Lót bèn chọn hết cho mình cả cánh đồng bằng bên sông Giôđanh và đi qua phía đông. Lót chẳng cần quan tâm gì đến người chú cũng là cha nuôi, là thầy, là ân nhân của mình mà chọn hết cho mình phần mình cho là tốt nhất.
3. Lót lựa chọn thiếu cân nhắc: Lót không cần biết ảnh hưởng của Sôđôm sẽ như thế nào trên chính ông và trên gia đình con cái ông. Ông đã sẵn sàng dời trại mình đến Sôđôm, chung sống với dân tội ác/
4. Lót lựa chọn sự phân rẽ: Lót từ bỏ Ápraham để đi qua phía đông, tự mình hoạch định bước đi của mình theo mắt thấy. 
II. ÁPRAHAM NHƯỚNG MẮT LÊN 
1. Đức Giêhôva phán hứa cùng Ápraham : Chúa dạy Ápraham nhướng mắt lên nhìn đông tây nam bắc với con mắt đức tin và Chúa hứa:
. Cả xứ nào ông thấy sẽ được ban cho ông và dòng dõi ông đời đời.
. Dòng dõi ông sẽ đông như bụi trên đất, không thể đếm được.
Ápraham không tự chọn cho mình thì Chúa đã chọn cho ông điều tốt nhất và chỉ cho ông thấy chương trình của Ngài dành cho ông.
2. Apram lập bàn thờ cho Đức Giêhôva: Ápraham hoàn toàn tin nơi lời phán hứa của Chúa nên đã dời trại đến lùm cây dẻ bộp tại Mamrê, thuộc Hếprôn là lập bàn thờ cảm tạ Chúa, thờ phượng Chúa. 
LỜI CẢNH CÁO 
Kinh Thánh: SaSt 14:1-11 
I. NĂM VUA DẤY LOẠN 
1. Làm chư hầu 12 năm: Năm vua của Sôđôm, Gômôrơ, Atma, Xêbôim và Xoa đã làm chư hầu, triều cống cho Kếtrôlaome trong 12 năm.
2. Dấy loạn vào năm thứ 13: Cuộc sống lệ thuộc ngoại bang thật khó chịu nhưng cuộc sống nô lệ cho tội lỗi khó chịu hơn lại không được nhận ra. 
II. BỐN VUA ĐƯƠNG ĐỊCH CÙNG NĂM 
1. Kếtrôlaome kết hợp các đồng minh: Kếtrôlaome, vua Êlam kết đồng minh với vua Sinêa, Êlasa và Gôim. Ông ta không dễ dàng để bị mất quyền lợi, ảnh hưởng. Vì thế ông đã dấy binh chinh phạt các vua dấy loạn.
2. Bốn vua chiến thắng: Sau khi chiến thắng các dân tộc khác, Kếtrôlaome kéo binh đến trũng Siđiêm để dẹp loạn. Họ đã tiếp tục thành công tiêu diệt đạo quân dấy loạn.
3. Kết quả: Bên thắng thận cướp lấy hết của cải và lương thực của Sôđôn và Gômôrơ. Không những không thoát khỏi ách thống tri ngoại bang mà còn phải đánh mất hết những gì mình có. 
III. LỜI CẢNH CÁO 
1. Giặc cũng bắt Lót, cháu của Ápraham : Chia rẽ khỏi Ápraham, Lót phải nhận lấy hậu quả là mất sự bảo vệ của Chúa dành cho Ápraham và con cháu của ông. Lìa khỏi vòng tay của Chúa là tự mình hủy hoại chính mình.
2. Giặc cũng đem đi hết thảy gia tài của Lót: Lót tìm kiếm của cải, vật chất và sẵn sàng hy sinh sự tương giao với Ápraham và với Đức Chúa Trời của ông. Kết quả là Lót mất tất cả. Của cải thuộc thể thật mong manh, không bền vững trong tay những ngươi chỉ biết tôn thờ nó.
. Vì thế, lời kêu gọi là phải biết ra khỏi tội lỗi để trở lại cùng Chúa để tìm cho mình một nơi nương náu vững chắc.
. Lời kêu gọi kế tiếp là hãy ham mến những sự ở trên trời, tìm kiếm những sự ở trên trời. Đó là cơ nghiệp vững chắc cho những người tím kiếm Chúa. 
CHIẾN THẮNG LẪY LỪNG 
Kinh Thánh: SaSt 14:13-16 
I. NHẬN TIN VỀ LÓT 
1. Có một người thoát được: Chúa đã dự bị sẵn một người báo tin buồn, nhưng đã dự bị sẵn hàng tỉ người để báo tin lành.
. Cuộc chiến rất khốc liệt nên số người chạy thoát thật hiếm hoi.
2. Chạy đến báo điều đó cùng Apram: Hoặc Lót nhờ, hoặc chính người đó tự đến, cũng đều cho thấy mọi người đều có thể tin cậy nơi Ápraham, dù Lót đã đối xử không tốt đối với Ápraham. Người ta có thể tin cậy chúng ta chăng ? 
II. NHỮNG CHUẨN BỊ CỦA ÁPRAHAM 
1. Kết ước với ba anh em Mamrê: Đời sống nhân từ của Ápraham đã chiếm cảm tình của ba anh em nầy và nhận biết Đức Chúa Trời ban phước cho Ápraham nên họ đã kết ước với ông (21:22, 32). Vừa phát triển sự giao hảo vừa tạo được uy thế cần thiết.
2. Tập luyện các gia nhân: Những gia nhân được sinh trong nhà Ápraham đều được luyện tập, không những cho công việc mà cũng cho chiến trận để bảo vệ tài sản quá lớn của Ápraham. Sự nhơn từ của ông đã khiến họ trung thành với ông như vua của họ. 
III. GIẢI CỨU LÓT 
1. Chiêu tập 318 gia nhân đã luyện tập: Ápraham lập tức tuyển chọn trong số gia nhân của ông 318 người có khả năng chiến trận để đi giải cứu Lót.
2. Đuổi theo các vua đó đến Đan: Từ Hếprôn đến Đan khoảng 230 km, đoạn đường rất dài, chứng tỏ quyết tâm giải cứu Lót trong Ápraham rất cao, tình thương và trách nhiệm của Ápraham đối với Lót rất lớn.
3. Tấn công: Ápraham chia đầy tớ ra nhiếu cánh, thừa lúc ban đêm xông vào quân nghịch, đánh đuổi họ đến tận Đamách.
4. Chiến thắng: Ápraham thâu về đủ hết các tài vật mà quân giặc đã cướp. Ông cũng dẫn Lót cùng gia đình và dân chúng trở về. Một sự giải cứu tuyệt diệu, một chiến thắng lẫy lừng ! 
VUA MÊNCHIXÊĐÉC 
Kinh Thánh: SaSt 14:18-20 
I. MÊNCHIXÊĐÉC 
1. “Mênchixêđéc ”: Có nghĩa là Vua của sự Công bình. Đây là đặc tính của Chúa Jesus khi Ngài làm Vua để đoán xét muôn dân (EsIs 11:3-4).
2. Vua Salem: Có nghĩa là Vua của sự Bình an. Đây cũng là một Danh xưng của Chúa Jesus (9:5).
. HeDt 7:3 cho biết Mênchixêđéc không cha, không mẹ, không gia phổ, không có ngày đầu mới sanh, cũng không có ngày rốt qua đời, như vậy là giống Con Đức Chúa Trời.
3. Là Thầy Tế lễ của Đức Chúa Trời Chí Cao: Đây là chức Tế Lễ của Đấng Christ (7:17) là chức Tế lễ cao trọng vô cùng hơn chức tế lễ của giòng họ Lêvi. Mênchixêđéc xuất hiện trong Cựu Ước một lần và Chúa Jesus trong Tân Ước đã thực hiện chức Tế lễ một lần đủ cả và có giá trị đời đời (9:12). 
II. MÊNCHIXÊĐÉC TIẾP ĐÓN ÁPRAHAM 
1. Sai đem bánh và rượu ra: Trên một phương diện là thết đãi Ápraham để ăn mừng chiến thắng. Trên một phương diện khác, hình bóng về bánh và rượu trong lễ Tiệc Thánh tại phòng cao o Chúa Jesus ban.
2. Chúc phước cho Ápraham : Mênchixêđéc cầu xin Đức Chúa Trời Chí Cao, là Đấng dựng nên trời và đất (Đấng Tạo hóa Quyền năng) ban phước cho Ápraham. 7:7 cho biết “người bực cao chúc phước cho kẻ bực thấp”, nghĩa là Mênchixêđéc cao trọng hơn Ápraham.
3. Ca ngợi Đức Chúa Trời: Mênchixêđéc ca ngợi Đức Chúa Trời chí cao đã phó kẻ thù nghịch vào tay Ápraham. Đây là lời nhắc nhở cho Ápraham biết chiến thắng nầy là của Đức Chúa Trời ban để Ápraham không kiêu ngạo mà phải cảm tạ ca ngợi Chúa.
4. Nhận của lễ một phần mười của Ápraham dâng lên: Chiến thắng là của Đức Chúa Trời nên Ápraham phải dâng của lễ lên cho Chúa. Hành động nầy cũng bày tỏ sự tôn trọng Mênchixêđéc là Thầy Tế lễ của Đức Chúa Trời Chí Cao (7:4). 
TÔI KHÔNG NHẬN 
Kinh Thánh: SaSt 14:17, 21-24 
I. ĐÓN RƯỚC NGƯỜI CHIẾN THẮNG 
1. Vua Sôđôm ra đón: Vua Sôđôm đã từng thất trận bỏ chạy, mất cả của cải, dân chúng. Nay được Ápraham giải thoát, nên vui mừng đi đón rước Ápraham để ca ngợi và cảm ơn.
. Vua Sôđôm cũng đề nghị Ápraham thâu lấy hết của cải lấy được từ quân giặc, chỉ giao người lại cho vua mà thôi.
2. Vua Salem tiếp rước: Mênchixêđéc đã tiếp rước, chúc phước, ca ngợi Đức Chúa Trời và nhận của lễ từ Ápraham, khẳng định chiến thắng là của Đức Chúa Trời ban cho. 
II. TÔI KHÔNG NHẬN LẤY 
1. Một nhận thức quý giá: Trong lời thề hứa, Ápraham đã nhận thức :
a. Đức Giêhôva là Đức Chúa Trời Chí Cao: Đức Giêhôva là Chân Thần duy nhất, là Đấng cao cả tuyệt đối mà ông phải hết linh hồn hết lòng, hết ý, hết sức mà kính mến và tôn thờ.
b. Đức Giêhôva là Chúa Tể của trời và đất: Ngài là Vua muôn vua, Chúa muôn chúa, là Đấng cầm quyền tể trị trên muôn vật. Ngài là Đấng nắm trong tay vận mạng của từng cá nhân, gia đình, quốc gia, dân tộc/. Ngài là Đấng không ai có thể chống cự được, nhưng đồng thời cũng là nơi nương tựa vững chắc cho những người kính mến Ngài.
2. Một quyết định khôn ngoan: 
a. Đối với Ápraham : Ông không hề lấy một vật chi đã từng thuộc về vua Sôđôm, dù đến một sợi chỉ hay là một sợi dây giày.
b. Đối với người cùng đi: Ane, Êchcôn và mamrê có quyền lấy phần của họ vì họ xứng đáng được như thế. Ápraham không bắt họ theo quyết định của ông vì ông có lý do riêng của ông.
3. Một lý do đáng khâm phục: Ápraham không muốn gây một bất mãn hoặc một sự hãnh diện nào nơi vua Sôđôm rằng “nhờ vua mà Ápraham giàu có”.
. Ápraham muốn nói với mọi người rằng Đức Giêhôva là Đấng duy nhất mà ông nhờ cậy. Mọi tài sản cùng sự an vui hay thành công của ông đều đến từ một mình Đức Chúa Trời và mọi người phải ca ngợi Ngài qua ông. 
ÁPRAHAM TIN ĐỨC GIÊHÔVA 
Kinh Thánh: SaSt 15:1-6 
I. LỜI PHÁN HỨA CỦA CHÚA 
1. Hỡi Ápraham! Chớ sợ chi :Sau chiến thắng vang dội tại Đan, danh tiếng của Ápraham lan truyền khắp nơi. Điều nầy chắc hẳn đã làm cho Kếtrôlaome tức giận, chờ ngày trả thù. Chúa biết và giục lòng Ápraham :
2. Ta đây là cái thuẫn đỡ cho ngươi: Chúa là Đấng bênh vực ông. Chúa đã ban cho ông chiến thắng và Ngài sẽ tiếp tục bảo vệ và ban cho ông chiến thắng. Không ai có thể làm hại ông.
3. Phần thưởng của ngươi rất lớn: Chúa chính là phần thưởng lớn của Ápraham. Có Chúa, Ápraham sẽ có tất cả. Hơn nữa, Chúa sẽ ban thưởng cho người kính sợ Chúa, yêu mến Ngài và sống theo lời Ngài như ông. 
II. LỜI THAN CỦA ÁPRAHAM 
1. Chúa sẽ cho tôi chi ? Điều mong ước lớn nhất của ông là một đứa con. Vì thế ông thất vọng : Chúa sẽ cho tôi chi ? Chú ý vào điều mình chưa có sẽ khiến chúng ta dễ quên biết bao nhiêu điều Chúa đã ban cho mình.
2. Tôi sẽ chết không con: Thời gian cứ trôi qua, tuổi già cứ đến mà vẫn không con khiến Ápraham than trách : Chúa làm cho tôi tuyệt tự.
3. Kẻ nối nghiệp nhà tôi là Êliêse, người Đamách: Dù Ápraham rất yêu mến người quản gia trung thành, nhưng những gì ông xây dựng là để dành cho con cái mình. Đó mới là niềm vui của cha mẹ. 
II. LỜI PHÁN HỨA CỦA CHÚA 
1. Kẻ kế nghiệp ngươi là con ruột ngươi: Chúa cho biết không phải Êliêse mà là chính con trai của “gan ruột”Ápraham sẽ kế nghiệp ông.
2. Dòng dõi ngươi sẽ như sao trên trời: Chúa dẫn Ápraham ra ngoài và bảo ông ngó lên trời để đếm các ngôi sao và Ngài cho biết dòng dõi ông sẽ đông như sao trên trời, không thể đếm được. 
IV. ÁPRAHAM TIN 
1. Ápraham tin Đức Giêhôva: Tin chính Chúa và tin lời Chúa phán hứa.
2. Thì Ngài kể điều đó là công bình cho người: Dù Ápraham làm rất nhiều điều, nhưng ông được xưng công bình là bởi đức tin vì không ai có thể được xưng công bình bởi việc làm. 
ÁPRAHAM NẰM CHIÊM BAO 
Kinh Thánh: SaSt 15:7-21 
I. CHÚA PHÁN HỨA 
1. Ta là Đức Giêhôva: Chúa là Đấng Tự hữu, Hằng hữu, là Đấng Cứu chuộc với tình yêu bất biến.
2. Đã dẫn ngươi ra khỏi Urơ: Chính Chúa cùng đi với Ápraham từ Urơ đến Canaan, qua Aicập và trở về, chiến thắng Kếtrôlaome vv/
3. Để ban cho ngươi xứ nầy làm sản nghiệp: Chúa dẫn dắt Ápraham để đưa ông vào phước hạnh Chúa dành cho ông : Miền đât hứa. 
II. CHÚA BAN DẤU HIỆU 
1. Lời cầu xin của Ápraham : Dù Ápraham đã tin nơi lời phán hứa của Chúa, nhưng ông vẫn sống tại Canaan như một khách lạ. Vì thế, ông xin Chúa một dấu hiệu.
2. Dấu hiệu Chúa ban: Chúa bảo Ápraham dâng một của lễ gồm có một con bò, một con dê, một con chiên, một chim cu rừng, một chim bồ câu.
. Ngọn lửa lòe ngang qua của lễ, xác quyết lời phán hứa của Chúa cho Ápraham. 
III. CHÚA NÓI LỜI TIÊN TRI 
1. Dòng dõi ngươi sẽ ngụ trong xứ chẳng thuộc về chúng nó: Dân Do Thái đã qua xứ Êdíptô trước tiên là để tránh nạn đói. Nhưng xứ Gôsen tốt tươi đã khiến họ định cư ở đó.
2. Làm tôi mọi cho dân xứ đó trong 400 năm: Dân Do Thái đã ở trong xứ Aicập 400 năm, bị hà hiếp, bị bắt làm nô lệ thật khốn khổ, vì Aicập không phải là miền đất hứa của dân Do Thái.
3. Nhưng Ta sẽ đoán phạt dân đó: Chúa đã dùng 10 tai vạ để đoán phạt dân Aicập cũng như tiêu diệt đạo quân Pharaôn trong biển đỏ. Dân Do Thái khi ra đi đã xin vàng bạc của dân Êdíptô khiến họ có nhiều của cải khi trở về xứ Canaan. Họ chỉ có thể tìm phước hạnh, bình an thật trong miền đất hứa. 
IV. CHÚA LẬP GIAO ƯỚC 
1. Chúa nhận của lễ: Ngọn lửa lòe ra thiêu đốt của lễ.
2. Chúa lập giao ước: Chúa ban Canaan làm cơ nghiệp cho ân Do Thái. Chúa cũng định giới hạn vô cùng rộng lớn từ sông Nile đến Ơphơrát. 
Ý RIÊNG HAY Ý CHÚA ? 
Kinh Thánh: SaSt 16:1-6 
I. ĐỀ NGHỊ CỦA SARA 
1. Nhận định: Sara nói cùng Ápraham rằng Đức Giêhôva đã làm cho bà son sẻ. Bà đã chỉ nhìn vào hiện tại mà quên nhìn vào lời hứa của Chúa cho bà trong tương lai. Bà nhơn Danh Chúa mà hành động nhưng nhơn Danh Chúa với một sự thiếu hiểu biết Chúa và chương trình Ngài.
2. Đề nghị: Sara đề nghị Ápraham ăn ở với nữ tỳ Aga để Aga sẽ thay bà mà sinh con cho Ápraham, theo phong tục bấy giờ. Bà đã hoàn toàn mất niềm tin nơi Chúa rằng Ngài sẽ ban cho bà có con với Ápraham.
. Đây là nổ lực của Sara để giúp Đức Chúa Trời thực hiện lời Ngài đã hứa với Ápraham, nhưng Đức Chúa Trời không cần con người giúp đỡ Ngài bằng cách đem ý riêng, ý người vào ý muốn tốt lành của Ngài. 
II. ĐÁP ỨNG CỦA ÁPRAHAM 
1. Ápraham nghe theo lời vợ: Lịch sử lại được tái diễn: Ađam thuộc thể và Ađam thuộc linh đều nghe theo lời vợ, nghe theo lời khuyên sai lầm !
2. Sau mười năm ở tại Canaan, Ápraham lấy Aga làm hầu: Có lẽ Ápraham cũng quá mòn mõi chờ đợi và đã đánh mất lòng tin nơi lời hứa của Chúa cho ông bà. Họ đã diễn dịch lời Chúa cho thích hợp với hoàn cảnh hiện tại và yên lòng làm theo ý riêng với chiêu bài giúp đỡ Chúa !
3. Aga thọ thai: Chương trình của Sara thành công mỹ mãn ! Bà đã đạt được điều bà đã bàn định với Ápraham để thực hiện ! Nhưng... 
III. HẬU QUẢ TAI HẠI 
1. Aga khinh bỉ bà chủ mình: Aga nghĩ rằng mình đã làm được điều mà bà chủ không làm được. Kiêu ngạo đã khiến bà quên ơn chủ, quên mình là ai, và quên rằng nếu Chúa không cho thì bà cũng chẳng làm được chi.
2. Sara đổ tội cho Ápraham: Tức giận vì bị xúc phạm, Sara đã không còn nhận ra lỗi lầm của chính mình. Đổ lỗi cho người khác là bản chất của con người ! Một lần nữa, Sara lại đem Chúa ra làm Đấng phân xử cho việc làm sai trật của chính bà. Đúng là “lấy Danh Chúa làm chơi”!
3. Sara hành hạ Aga: Aga đã nhận hậu quả xứng đáng với sự kiêu ngạo của bà nhưng thật Sara đã làm khổ cho cả Ápraham lẫn chính mình vì một hành động thiếu khôn ngoan vì thiếu đức tin nơi Chúa. 
CHÚA ĐOÁI XEM 
Kinh Thánh: SaSt 16:7-16 
I. THIÊN SỨ ĐỨC GIÊHÔVA THẤY 
1. Thiên sứ thấy Aga: Thiên sứ thấy Aga ở trong đồng vắng, gần bên suối nước, nơi mé đường đi Surơ. Có lẽ Aga muốn trốn về xứ Aicập là quê hương của mình.
2. Thiên sứ hỏi: a. Hỡi Aga, đòi của Sarai: Aga được nhắc nhở về địa vị hiện có của mình và mối liên hệ giữa Aga với Sara (có lẽ rất tốt đẹp trước khi Aga tự tạo nan đề cho chính mình bằng sự kiêu căng).
b. Ngươi ở đâu đến và sẽ đi đâu ?: Aga chỉ trốn chạy thực tế mà chưa suy nghĩ hay quyết định dứt khoát cho tương lai mình, định hướng cho cuộc đời của mình.
3. Aga trả lời: Tôi lánh xa mặt Sarai, chủ tôi: Aga chỉ muốn tránh thật xa bà chủ mình. Đối với bà, mọi sự đã sụp đổ, không còn phương cách cứu vản vì cái phước đã bị bà biến thành cái họa kinh khiếp. 
II. THIÊN SỨ ĐỨC GIÊHÔVA DẠY 
1. Thiên sứ dạy: Hãy trở về và chịu lụy dưới tay chủ ngươi: Aga cần quay về, thừa nhận sự sai lầm của mình và đón nhận kết quả việc mình làm trong sự thuận phục chương trình Chúa cho mình. Cần đối diện để giải quyết nan đề chứ không phải trốn chạy. Dĩ nhiên phần còn lại Chúa sẽ lo.
2. Thiên sứ hứa: Ta sẽ thêm dòng dõi ngươi nhiều không đếm được: Thiên sứ”ở đây được giải thích là chính Chúa, vì chỉ có Chúa mới có quyền ban phước hay giáng họa.
3. Lời tiên tri: Aga sẽ sanh một trai đặt tên là Íchmaên (nghĩa là Chúa nghe). Chúa thật đã nghe thấy sự sầu khổ của Aga. Dù dòng dõi Íchmaên sẽ đông đúc, nhưng Íchmaên được mô tả là con lừa rừng nổi loạn chống lại anh em mình. 
III. KẾT QUẢ 
1. Aga ca ngợi Chúa: Bà gọi Chúa là Đức Chúa Trời hay đoái xem. Bà sung sướng vì được thấy Chúa, được nghe Chúa hứa, Chúa dạy dỗ và bà sẵn sàng vâng phục Chúa. Do đó, cái giếng được đặt tên là Lachairoi nghĩa là Đấng Hằng Sống đoái xem tôi.
2. Íchmaên ra đời: Ápraham đặt tên con là Íchmaên như lời Chúa truyền. 
TỪ ÁPRAM ĐẾN ÁPRAHAM 
Kinh Thánh: SaSt 17:1-8 
I. ĐỨC GIÊHÔVA PHÁN 
1. Ta là Đức Chúa Trời Toàn Năng: Chúa nhắc cho Ápraham nền tảng đức tin của ông phải đặt nơi chỉ một mình Chúa vì Ngài là Đức Chúa Trời Toàn Năng, Đấng duy nhất có quyền làm thành mọi lời Ngài hứa với ông.
2. Ngươi hãy đi ở trước mặt Ta, làm một người trọn vẹn: Ápraham cần biết rằng mọi việc ông làm, lời ông nói cũng như những suy nghĩ của ông đều bày ra ở trước mặt Chúa. Ông phải ý thức sự hiện diện của Chúa và luôn sống trong sự hiện diện của Ngài. Thật ra, con dân Chúa chính là đại diện của Chúa phải sống trọn vẹn như Cha mình là trọn vẹn (Mat Mt 5:48) để làm rạng Danh Cha.
3. Ta sẽ lập giao ước cùng ngươi, làm cho dòng dõi ngươi thêm nhiều quá bội: Chúa nhắc lại giao ước của Ngài với Ápraham, nhưng ở đây Ngài nhấn mạnh đến dòng dõi của ông. 
II. ĐÁP ỨNG CỦA ÁPRAHAM 
1. Đáp ứng của sự tôn kính: Ápraham sấp mình xuống đất. Ông ý thức địa vị bụi đất của mình ở trước mặt Đức Chúa Trời Toàn Năng cao cả, là Đấng Tạo Hóa của ông.
2. Đáp ứng của đức tin: Chúa nhắc đến dòng dõi khi Ápraham đã 99 tuổi. Nhưng Ápraham cúi đầu tiếp nhận lời hứa với lòng tin. 
III. CHÚA LẬP GIAO ƯỚC VỚI ÁPRAHAM 
1. Giao ước về dòng dõi: Chúa hứa ban cho Ápraham dòng dõi nhiều quá bội (như sao trên trời, như bụi dưới đất ).
2. Giao ước về các dân tộc: Ápraham sẽ là tổ phụ của nhiều dân tộc. Vì thế, Chúa đổi tên ông từ Apram là Cha cao quý thành ra Ápraham là Cha của nhiều dân tộc tràn ra nhiều nước. Nhiều vua sẽ do nơi ông mà ra, nhất là Vua muôn vua, Chúa muôn Chúa sẽ đến từ dòng dõi ông.
3. Giao ước duy trì đến các hậu tự của Ápraham: Chúa thành tín thực hiện lời Ngài hứa với dòng dõi Ápraham vì cớ chính ông nên Ngài cũng lập giao ước với cả dòng dõi ông nữa.
4. Giao ước về đất đai: Con cháu ông sẽ nhận Canaan làm cơ nghiệp đời đời vì Ngài là Đức Chúa Trời đời đời của họ. 
GIỮ GIAO ƯỚC : PHÉP CẮT BÌ 
Kinh Thánh: SaSt 17:9-14, 22-27 
I. ĐỨC GIÊHÔVA PHÁN 
1. Người giữ giao ước: Chúa cho Ápraham biết chính ông trước tiên rồi đến dòng dõi ông từ đời nầy qua đời kia sẽ phải giữ giao ước của Chúa.
2. Giao ước phải giữ: Mọi người nam hoặc sinh đẻ trong nhà, hoặc đem tiền ra mua nơi người ngoại bang, không thuộc dòng giống Do Thái, hể lên tám ngày tuổi đều phải làm phép cắt bì, nghĩa là cắt bỏ phần da ở đầu dương vật của đứa bé trai đó.
. Như thế, ngay từ ban đầu, giao ước đã được lập, không những với người Do Thái mà còn với những người ngoại bang.
3. Kỷ luật: Những người nam nào không nhận phép cắt bì nơi xác thịt mình sẽ bị truất khỏi dân sự. Người đó bị kể là kẻ bội lời giao ước của Chúa. 
II. Ý NGHĨA PHÉP CẮT BÌ 
1. Đó là dấu hiệu của giao ước đời đời Chúa lập với dân sự (17:13): Phép cắt bì là điều phân biệt người có lập giao ước với những người thế gian không lập giao ước với Chúa. Đây là dấu hiệu của sự biệt riêng khỏi thế gian.
2. Phép cắt bì thật có ý nghĩa là lột bỏ tánh xác thịt (CoCl 2:11): Đây là dấu hiệu của một người dứt khoát với cuộc sống tội lỗi của người thế gian, cung hiến đời sống của mình để bước đi theo Chúa suốt cuộc đời. Người đó sẽ không còn quay lại với con đường cũ vì không thể xóa bỏ dấu vết của giao ước trong xác thịt mình.
3. Đó là dấu hiệu của sự vâng lời Chúa (SaSt 17:23): Ápraham làm y như lời Chúa phán dạy. Sự vâng lời nầy chứng tỏ Ápraham tôn Chúa là Chủ tuyệt đối của ông. Ông luôn sẵn sàng lắng nghe và vâng phục mọi mạng lệnh Chúa truyền.
4. Đây cũng là một chỉ dẫn tuyệt hảo về phương diện y khoa: Phép cắt bì thích hợp với y học về phương diện vệ sinh và phòng bệnh ung thư cổ tử cung ở những phụ nữ có chồng đã chịu phép cắt bì. 
TỪ SARAI ĐẾN SARA 
Kinh Thánh: SaSt 17:15-21 
I. ĐỨC GIÊHÔVA PHÁN 
1. Sara chứ không phải Sarai nữa: Chúa cho Ápraham biết tên của vợ ông không còn là Sarai (Công chúa của tôi) mà là Sara (Công chúa). Bà không còn chỉ là công chúa của Ápraham mà bà trở nên công chúa của mọi dân tộc do bà sinh ra.
2. Ta sẽ ban phước cho nàng: Dù bà có những lúc lầm lỗi ( Đồng tình với Ápraham nói dối, Khởi xướng“chương trình Aga”), nhưng đức tin của bà nơi Chúa rất lớn, được liệt vào danh sách anh hùng đức tin (HeDt 11:11). Chúa ban phước cho bà, vì chính bà đã tin Chúa là Đức Chúa Trời thành tín của chính mình.
3. Do nơi nàng, Ta sẽ ban cho ngươi một con trai: Chúa sẽ ban cho ông bà có một con trai trong tuổi già (ông 99 tuổi, bà 89 tuổi). Từ đứa con trai đó, bà sẽ trở nên mẹ của các dân tộc (Giuđa, Ysơraên, Êđôm). Những vua của các dân tộc sẽ từ nơi bà sinh ra, nhất là Vua Mếtsia. 
II. ĐÁP ỨNG CỦA ÁPRAHAM 
1. Ápraham sấp mình xuống đất: Dù không hiểu nỗi lời phán hứa lạ lùng của Chúa, Ápraham vẫn tiếp nhận với đức tin và sự tôn kính, biết ơn Chúa vì ơn phước Chúa ban cho vợ mình, cũng là cho mình nữa.
2. Ápraham cười: Nụ cười của Ápraham ở đây không nên xem là nụ cười vô tín vì thái độ vô cùng cung kính của ông đối với Chúa, mà nên xem là nụ cười của sự ngạc nhiên, không thể nào hiểu được lời hứa của Chúa.
3. Ápraham cầu xin cho Íchmaên: Trước lời phán hứa của Chúa về đứa con lời hứa, Ápraham biết Íchmaên là kết quả của hành động sai lầm của vợ chồng ông. Vì thế, ông cầu xin Chúa tha thứ và ban cho nó được sống. 
III. CHÚA KHẲNG ĐỊNH LỜI HỨA 
1. Sara, vợ ngươi sẽ sanh con trai: Chúa khẳng định rằng đứa con sẽ được đặt tên là Ysác (vui cười). Niềm vui nầy sẽ được thực hiện một năm sau.
2. Ta sẽ lập giao ước đời đời cùng nó: Chúa sẽ lập giao ước đời đời cùng Ysác và dòng dõi ông vì Ysác mới là đứa con của lời hứa.
3. Ta cũng nhậm lời ngươi xin cho Íchmaên: Chúa không quên Íchmaên dù ông không phải là con lời hứa, nhưng ông cũng là con của Ápraham. 
ĐÓN TIẾP CHÚA 
Kinh Thánh: SaSt 18:1-8 
I. ĐỨC GIÊHÔVA HIỆN RA 
1. Đức Giêhôva hiện ra cùng Ápraham: Sau khi Ápraham vâng lời Chúa làm phép cắt bì cho mình và cả nhà, xác định việc lập giao ước với Chúa, thì Chúa lại hiện ra với ông.
2. Nơi lùm cây dẻ bộp của Mamrê: Tại nơi Ápraham đã từng lập bàn thờ để thờ phượng Chúa (13:18).
3. Cơ hội: Khi Ápraham đang ngồi nơi cửa trại lúc trời nắng: Lúc đang nghỉ ngơi và suy nghĩ về lời Chúa hứa cho mình. 
II. ÁPRAHAM GẶP CHÚA 
1. Ápraham nhướng mắt lên thấy ba người: Nhướng mắt lên chứ không phải cúi gầm xuống.
2. Chạy đến, sấp mình xuống đất: Dù lòng hiếu khách của Ápraham rất lớn thì ở đây, chắc hẳn Ápraham có thể nhận ra Đấng đã từng hiện ra với mình trước đó.
3. Ápraham hết lòng mời: Ông xin Chúa ghé lại nhà ông, đừng bỏ đi luôn (lưu ý ở đây dùng động từ số ít, nhấn mạnh đến chính Chúa Giêhôva).
. Ông xin phép rửa chơn cho các Đấng. Ông mời các Đấng nằm nghỉ và xin các Đấng dùng bữa ăn tại nhà ông trước khi tiếp tục lên đường.
4. Các Đấng đồng ý: Sự chân thật và hiếu khách của Ápraham khiến các Đấng vui vẻ nhận lời. 
III. ÁPRAHAM PHỤC VỤ 
1. Ápraham nhờ Sara làm bánh: Ông lật đật (sốt sắng, nóng nảy thực hiện) vào trại nhờ Sara lựa bột tốt nhất để làm bánh.
2. Ápraham bắt một con bò con ngon: Ông tiếp tục dâng cho Chúa những gì tốt nhất. Ông lựa bò con ngon nhất giao cho đầy tớ nấu dọn cho các Đấng.
3. Ápraham đứng hầu: Dù Ápraham là tộc trưởng giàu có, có nhiều gia nhân nhưng ông muốn chính mình đứng hầu trước mặt Chúa để bày tỏ lòng yêu mến, tôn kính và mong muốn phục vụ Chúa. 
TIN MỪNG CHO SARA 
Kinh Thánh: SaSt 18:9-15 
I. ĐỨC GIÊHÔVA BÁO TIN MỪNG 
1. Các Đấng hỏi Ápraham: Sau khi Ápraham dâng lên một của lễ với thái độ cung kính, các Đấng hỏi thăm Sara, vợ của Ápraham ở đâu? Không phải hỏi để biết mà để Sara chú ý đến điều Chúa sẽ ban cho bà. Chúa muốn bà nghe rõ tin mừng Chúa ban.
2. Báo tin mừng: Một Đấng (NIV dịch là Đức Giêhôva) phán rằng: Độ một năm nữa, Ta sẽ trở lại đây không sai, lúc đó, Sara, vợ ngươi sẽ có một con trai.
3. Sara nghe các lời nầy: Sara đã trực tiếp nghe chính lời Chúa phán hứa cho mình. 
II. ĐÁP ỨNG CỦA SARA 
1. Đối diện thực tại đen tối: Ápraham và Sara đã già, tuổi tác đã cao. Nhất là Sara không còn có thể sinh con.
2. Sara cười thầm: Già như tôi thế nầy, dễ còn được điều vui đó sao ? Còn chúa tôi cũng đã già rồi. Dù Sara rất mong niềm vui đó nhưng theo bà, điều đó thật bất năng đối với Ápraham, nhất là với chính bà. 
III. CÂU TRẢ LỜI CỦA CHÚA 
1. Câu hỏi thứ nhất: Cớ sao Sara cười rằng: Có quả thật rằng tôi già đến thế nầy lại còn sanh sản chăng? Chúa không chấp nhận thái độ hoài nghi của con cái Chúa khi tập trung vào sự bất năng của chính mình.
2. Câu hỏi thứ nhì: Há có điều chi Đức Giêhôva làm không được chăng ? Khi đối diện nan đề trong cuộc sống, chúng ta cần hỏi câu nầy, không phải để nghi ngờ vì câu trả lời chắc chắn là “không”sẽ thêm đức tin, năng lực để chúng ta tiến tới khi biết tập trung vào sự Toàn Năng của Chúa.
3. Câu khẳng định thứ nhất: Một năm nữa, Ta sẽ trở lại cùng ngươi và Sara sẽ có một con trai. Chương trình ban phước của Chúa cho ông bà không thay đổi.
4. Câu khẳng định thứ hai: Thật ngươi có cười đó. Sara sợ nên chối. Con người thường nói dối hay chối sự thật vì sợ bị phát hiện sự thật. Tuy nhiên, nói dối chỉ đem lại nhiều rắc rối hơn là đối diện sự thật để giải quyết sự việc. Chúa muốn con dân Ngài luôn nói sự thật. 
NGƯỜI ĐƯỢC CHỌN 
Kinh Thánh: SaSt 18:16-21 
I. LẼ NÀO TA GIẤU ÁPRAHAM 
1. Ápraham tiễn bước các Đấng: Sau khi báo tin mừng cho gia đình Ápraham, các Đấng đem tin buồn cho gia đình Lót, người đã lìa Ápraham để chọn Sôđôm. Các Đấng đi về hướng Sôđôm. Ápraham bày tỏ sự tin cậy, biết ơn và tôn kính nên đã tiễn bước các Đấng.
2. Chúa phán: Lẽ nào Ta giấu Ápraham: Chúa nhận Ápraham làm bạn của Ngài. Chúa không muốn Ápraham không biết điều Ngài sẽ làm cho Sôđôm là nơi cháu ông đang ở. Chúa sẵn sàng bày tỏ chương trình Ngài cho kẻ Ngài yêu.
. Chúa biết Ápraham rất yêu quý Lót, dù Lót đã cư xử không tốt với ông. 
II. TA ĐÃ CHỌN ÁPRAHAM 
1. Chúa phán về tương lai của Ápraham: Ápraham sẽ trở nên một ân lớn và cường thạnh và điều quý hơn hết là các dân tộc trên thế gian đều sẽ nhờ ông mà được phước. Ápraham sẽ là nguồn phước cho thế gian.
2. Ta đã chọn người: Chúa chọn Ápraham, không phải vì ông công bình thánh khiết hơn người khác mà vì Ngài muốn thực hiện chương trình tốt lành cho ông và ông bằng lòng bước vào chương trình đó.
. Chúa chọn Ápraham để ông đi theo Chúa và dạy dỗ các con cùng người nhà giữ theo đạo Đức Giêhôva, nghĩa là làm các điều công bình và ngay thẳng giữa một thế gian tội ác.
3. Ta sẽ làm cho ứng nghiệm lời đã hứa với Ápraham: Đây là một lời hứa có điều kiện. Chúa rất sẵn sàng làm thành lời hứa, nhưng Ápraham cũng phải hết lòng làm điều Chúa chọn và dạy ông làm, để dòng dõi ông khi giữ theo đạo của Chúa thì sẽ kinh nghiệm lời Chúa hứa.
. Muốn con cháu hưởng trọn lời hứa, Ápraham cần làm trọn trách nhiệm mình đối với họ. 
III. CHÚA KHÔNG GIẤU VỚI ÁPRAHAM 
1. Tội lỗi của Sôđôm và Gômôrơ quá lớn: Những tiếng kêu oan do những hành động tội ác của họ quá nhiều, nghĩa là tội lỗi của họ thật quá lớn.
2. Chúa ngự xuống để xem xét: Thật ra không phải để biết mà để ban cho họ cơ hội cuối cùng trước khi họ sẽ bị đoán phạt. 
NẾU CHỈ CÓ MƯỜI NGƯỜI ! 
Kinh Thánh: SaSt 18:22-33 
I. ÁPRAHAM CẦU THAY 
1. Ápraham đứng chầu trước mặt Đức Giêhôva: Sau khi nghe Chúa báo tin buồn về Sôđôm, Ápraham vẫn đứng chầu trước mặt Chúa, trong khi hai thiên sứ đi qua hướng Sôđôm. Ông không thể làm ngơ trước tai họa xảy đến cho Lót.
2. Ápraham lại gần và thưa: Đây là một đặc tính quan trọng của người cầu thay: Người đó phải là người biết đến gần Đức Chúa Trời. Người đó cũng phải biết mở miệng để kêu xin, dù Chúa là Đấng Toàn Tri, biết mọi điều chúng ta xin trước khi chúng ta mở miệng nói. 
II. ÁPRAHAM CẦU THAY 
1. Nền tảng lời cầu thay: Ápraham cầu thay dựa trên ba điều:
. Chúa là Đấng đoán xét toàn thế gian: Chúa có toàn quyền hành động, không ai có thể cản tay Ngài, và mọi người đều phải ứng hầu trước Ngài.
. Chúa là Đấng công bình: Sự đoán xét của Chúa rất công bình, Chúa không kể người công bình như kẻ độc ác và ngược lại, Chúa cũng không kể kẻ độc ác là công bình.
. Chúa đầy lòng thương xót: Chúa đã từng bày tỏ lòng thương xót đối với ông. Ông chắc rằng Chúa cũng sẽ bày tỏ lòng thương xót đối với Lót.
2. Lời cầu xin: Vì quá thương Lót, không muốn Lót phải chịu một thiệt hại nào nên Ápraham đã cầu xin Chúa đừng hủy diệt Sôđôm với lý do là tình thương của Chúa đối với người công bình trong thành.
. Ápraham mở đầu với lời cầu xin mạnh mẽ cho 50 người công bình và con số nầy cứ được giảm dần đến 45, 40, 30, 20 và lần chót là 10.
. Ápraham đã hai lần xin Chúa đừng giận để ông trình bày lời cầu xin lên Chúa vì biết cả mình lẫn lời cầu xin đều không xứng đáng. 
III. ĐÁP ỨNG CỦA CHÚA 
1. Ngài nhơn từ nghe lời cầu thay của Ápraham: Chúa nhẫn nại nghe lý luận của Ápraham dù lời cầu xin sẽ không được nhậm.
2. Ngài nhơn từ dạy Ápraham: Giờ cầu nguyện đã dạy Ápraham khám phá Chúa thật công bình và thật yêu thương hơn điều ông tưởng và ông có thề yên lòng trao phó mọi sự trong tay Chúa (đặt ý nình dưới ý Chúa). 
TỘI ÁC CỦA SÔĐÔM ! 
Kinh Thánh: SaSt 19:1-11 
I. LÓT TIẾP RƯỚC HAI THIÊN SỨ 
1. Lót đang ngồi tại cửa thành: Khi các thiên sứ đến Sôđôm thì Lót đang ngồi tại cửa thành. Cửa thành là nơi hội họp của các viên chức cao cấp. Có lẽ vì quyền lợi, Lót đã tìm cho mình một chỗ đứng cao trong thành Sôđôm.
2. Lót tiếp rước: Khi thấy hai thiên sứ, Lót đứng dậy đi đón rước và sấp mình xuống đất. Có lẽ đây chỉ là một hình thức đón tiếp long trọng chứ không phải do lòng tôn kính vì Lót không biết họ là thiên sứ.
. Tuy nhiên, Lót rất hiếu khách. Ông đã cố mời cho được hai thiên sứ vào nhà, nhưng đáng buồn là ông đã không mời Chúa và lòng hay đời sống.
. Thiên sứ không muốn vào vì nhà Lót không phải là nơi tiếp thiên sứ như nhà của Ápraham. Dầu vậy, cuối cùng họ cũng đã vào và dùng bữa tại đó. 
II. TỘI ÁC CỦA SÔ ĐÔM 
1. Tội của dân thành: Tất cả người nam tại Sôđôm, từ trẻ đến già kều kéo đến bao quanh nhà Lót, đòi Lót dẫn hai thiên sứ (hai người nam) ra cho họ hành dâm (đồng tính luyến ái).
. Họ đòi hành hung Lót vì cho rằng Lót đoán xét họ. Họ lấn ép Lót và muốn phá cửa để xông vào nhà và dù quáng lòa mắt vẫn cố tìm đến cửa.
2. Tội của Lót: Lót muốn bênh vực hai người đến “núp bóng mái nha” ông bằng cách xin họ đừng làm điều ác đó với hai thiên sứ. Nhưng ông cũng đề nghị đưa hai con gái mình cho bọn đàn ông trong thành mặc tình làm chi cũng được ! Rõ ràng nếp sống tội ác của Sôđôm đã ảnh hưởng đến Lót và cả hai con gái ông.
. Có người lý luận rằng Lót chỉ làm kế hoản binh, để hoặc hai chàng rễ sẽ thuyết phục đám đông, hoặc đám đồng tính luyến ái không thích người khác phái ? ! Nhưng không có người cha nào có thể đối xử với con gái mình như thế. 
III. SỰ CAN THIỆP CỦA THIÊN SỨ 
1. Thiên sứ đem Lót vào nhà: Thiên sứ không cần Lót che chở mà Lót mới là người cần được che chở, giải cứu.
2. Thiên sứ haình phạt đám đông: Khiến họ bị quáng lòa mắt. 
HÃY CHẠY TRỐN! 
Kinh Thánh: SaSt 19:12-23 
I. TƯỞNG NGƯỜI NÓI CHƠI 
1. Phán quyết của thiên sứ: Các thiên sứ cho biết họ đã được Đức Giêhôva sai xuống Sôđôm để hủy diệt vì tiếng kêu oan về dân Sôđôm đã thấu đến Chúa.
2. Lời dạy của thiên sứ: Thiên sứ bảo Lót phải đem ra hết những người thuộc về ông vì Chúa muốn cứu toàn vẹn cả gia đình Lót.
3. Lót vâng lời: Ông đã đi ra nói với hai chàng rể, khuyên họ chổi dậy, đi ra khỏi thành vì Chúa sắo hủy diệt thành Sôđôm.
4. Các chàng rể tưởng người nói chơi: Lời nói của Lót thật vô giá trị. Lót thật vô dụng trong sứ mạng làm chứng nhân cho Chúa. Đức tin cần phải được truyền đạt không phải chỉ bằng lời, mà phải bằng đời sống đổi mới. Lời nói của chúng ta có đáng tin không ? 
II. HÃY CHẠY TRỐN CỨU LẤY MẠNG 
1. Thiên sứ hối Lót: Sáng sớm, hai thiên sứ đánh thức Lót và hối Lót dẫn vợ và hai con gái ra khỏi thành ngay, kẻo bị chết lây.
2. Lót lần lữa: Lót không muốn từ bỏ tất cả những gì ông đã cố công xây dựng: Từ địa vị đến quyền lợi, danh vọng hay của cải/ Của cải ông chỉ có trong đất nên lòng ông đã hướng về đất. Với sức hút mãnh liệt của nó.
3. Thiên sứ nắm tay kéo đi: Lót được cứu “dường như qua lửa”nhưng cũng chỉ vì Đức Giêhôva thương xót Lót vì cớ Ápraham mà thôi.
4. Thiên sứ cảnh cáo: Sau khi bảo họ chạy trốn gấp để cứu lấy mạng, thiên sứ ban lời cảnh cáo: Đừng ngó lại sau (để luyến tiếc) cũng đừng dừng bước nơi đồng bằng.
5. Lót cầu xin: Lót nhân danh sự nhơn từ rất lớn của Chúa đối cùng ông để cầu xin Chúa cho mình đến ở lại Xoa. Ông không còn sức để chạy, không những vì tiếc của mà còn vì quá sợ hãi.
6. Thiên sứ đồng ý: Thiên sứ cho biết sẽ không hủy diệt thành Xoa và giục ông mau mau tiến bước vào đó.
7. Kết quả: Lót được an toàn vào đến Xoa khi mặt trời vừa mọc lôên khỏi đất. 
KẾT QUẢ CỦA MỘT SỰ LỰA CHỌN! 
Kinh Thánh: SaSt 19:24-38 
I. MẤT HẾT TÀI SẢN 
1. Đức Giêhôva giáng mưa diêm sanh và lửa: Chúa hủy diệt hai thành phố Sôđôm và Gômôrơ, cả đồng bằng, dân sự cùng cây cỏ. Những gì Lót nhướng mắt lên thấy và lựa chọn đã dành cho lửa !
2. Ápraham thấy từ đất bay lên một luồng khói: Ápraham dậy sớm, nóng lòng muốn biết kết quả lời cầu xin của ông cho Lót. Ápraham đến nơi ông đã đứng chầu Đức Giêhôva để tìm kiếm câu trả lời từ Chúa.
. Ápraham chỉ còn thấy luồng khói lớn từ đất bay lên.
. Bởi tình thương và lời cầu thay của Ápraham đối với Lót mà Chúa đã cứu Lót ra khỏi nơi hủy diệt. 
II. MẤT VỢ 
1. Vợ Lót quay ngó lại sau: Ông bà đã phí cả cuộc đời để xây dựng những điều dành cho lửa. Bà luyến tiếc những điều vô cùng quý giá đối với bà vi lòng bà đã thật sự để ở đó.
2. Nên hóa ra một tượng muối: Bất tuân mạng lệnh Chúa truyền qua các thiên sứ, bà phải nhận sự hình phạt xứng đáng ! Không một mạng lệng nào của Chúa mà không cần phải vâng phục. 
III. MẤT HAI ĐỨA CON GÁI 
1. Hai con gái lý luận: Cha các cô đã già mà không có con trai nối dõi. Các cô thì không còn có ai trên mặt đất để sánh duyên theo thế thường thiên hạ. Các cô chỉ đòi hỏi điều mình đáng lẽ phải được.
2. Hai cô phạm tội loạn luân: Quá thất vọng về tương lai đen tối, hai cô quyết định làm điều họ nghĩ là sẽ đem ích lợi cho cả các cô lẫn cha mình.
. Anh hưởng nếp sống tội lỗi của Sôđôm đã hằn rõ trong quyết định phạm tội loạn luân của các con gái của Lót vì họ còn khích lệ nhau để làm điều ô nhục đó.
. Tuy nhiên, họ biết Lót sẽ không thể chấp nhận điều đó nên đã phạm thêm một tội nữa là phục rượu cho cha mình. Lịch sử lại được tái diễn như sau đoán phạt của nước lụt, nhưng lần nầy, khi say rượu, Lót đã làm chính điều ghê tởm mà ông đề nghị dân Sôđôm làm cho hai con gái mình. Thật là những kết quả bi thảm cho một sự chọn lựa sai lầm. 
ẤY LÀ EM GÁI TÔI ! 
Kinh Thánh: SaSt 20:1-7 
I. KIỀU NGỤ TẠI GHÊ RA 
1. Ápraham xuống miền nam, kiều ngụ tại Ghêra: Dù Chúa hứa ban toàn cõi Canaan cho Ápraham, nhưng ông vẫn còn là kẻ kiều ngụ hết nơi nầy đến nơi khác vì lúc đó, tội lỗi các dân tộc Canaan chưa đến cao độ.
. Ghêra là một thành phố phía nam, thuộc nước Philitin, một kẻ thù của Ysơraên suốt nhiều thế kỷ.
2. Ápraham nói dối: Một lần nữa, Ápraham lại nói dối rằng Sara chỉ là em gái mình. Ông chỉ nói một nửa sự thật nhưng trong hiện tại, đó là nói dối.
. Đời sống chúng ta, dù ở bất cứ trình độ nào, cũng có những cám dỗ đúng vào những điểm yếu của chúng ta. Hãy cẩn trọng và phó mình cho Chúa để chiến đấu và chiến thắng.
3. Abimêléc sai người bắt Sara: Với quyền lực của một vị vua, Abimêléc tự cho mình quyền bắt các người đẹp vào cung. Có lẽ câu chuyện nầy đã xảy ra rất sớm, nhưng được ghép vào đây để nói về mối liên hệ của Ápraham với các dân tộc, đặc biệt là dân Philitin. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI CAN THIỆP 
1. Chúa tuyên án Abimêléc: Vì cớ hành động của Abimêléc với Sara, Chúa cho biết ông và cả nhà, cả dân tộc sẽ chết nếu không trả Sara.
2. Abimêléc tự biện hộ: Ông cho biết lỗi do cả Ápraham lẫn Sara đều nói dối, còn ông hoàn toàn ngay thẳng và thanh khiết khi cho bắt Sara, dù ông đã có nhiều hoàng hậu và cung phi ! 
III. ĐỨC CHÚA TRỜI PHÁN DẠY 
1. Chúa ngăn cản Abimêléc phạm tội: Chúa đồng ý về sự ngay thẳng của Abimêléc và cho biết chính Ngài đã ngăn trở ông phạm tội khi không cho ông động đến Sara. Nhiều cám dỗ mạnh mẽ mà chúng ta không biết lối thoát thì chính Chúa mở lối thoát cho kẻ kính sợ, yêu mến Ngài. Chúa giữ chúng ta khỏi vấp ngã để chúng ta có thể đứng trước mặt Ngài cách vui mừng, không chỗ trách được (Giu Gd 1:24).
2. Chúa dạy Abimêléc cách chữa trị: Việc đầu tiên của Abimêléc là phải giao trả Sara cho Ápraham ngay. Việc thứ hai là nhờ Ápraham cầu thay cho để ông và mọi người của ông được sống. 
TRẢ LẠI SARA ! 
Kinh Thánh: SaSt 20:8-18 
I. SÁNG HÔM SAU 
1. Abimêléc dậy sớm: Nhận biết cơn chiêm bao là sự mặc khải của Chúa cho mình biết ý muốn Chúa, Abimêléc đã dậy sớm, sốt sắng để làm điều Chúa đã phán dạy.
2. Các tôi tớ vua lấy làm kinh ngạc: Nghe vua thuật chiêm bao, họ vừa ngạc nhiên, vừa sợ hãi vì nhận biết có một Đức Chúa Trời Hằng sống đang hiện hữu và đang cầm quyền tể trị. 
II. CHẤT VẤN ÁPRAHAM 
1. Ngươi đã làm gì cho ta vậy ? : Abimêléc cho Ápraham biết rằng Ápraham đang làm cho vua và cả nước vua phải rơi vào một tội lỗi rất lớn là đoạt vợ người, là phạm tội cùng Đức Chúa Trời.
2. Ngươi đã làm những việc không nên làm đó ! : Vua cho biết vua chưa hề làm mất lòng Ápraham mà Ápraham đã gài bẫy để vua bị hình phạt. Thật là một việc làm không phải. Vì thế, vua yêu cầu Ápraham giải thích. 
III. LỜI GIẢI THÍCH CỦA ÁPRAHAM 
1. Tôi tự nghĩ: Ápraham nghĩ rằng trong xứ nầy không có ai kính sợ Chúa nhưng ông quên rằng trong xứ nầy vẫn có Chúa hiện hiện với ông. Thật ra ông đã đánh giá người khác quá thấp.
2. Tôi sợ: Ápraham sợ người ta sẽ giết ông để đoạt vợ ông. Ápraham quên rằng Chúa hứa luôn ban phước, bênh vực và dẫn dắt ông.
3. Chương trình của chúng tôi: Bỏ Chúa ra ngoài suy nghĩ, ông bà bàn tính và quyết định nói dối. Ông cho rằng đó là dấu hiệu tình yêu của bà đối với ông mà quên mất dấu hiệu tình yêu của ông dành cho bà.
4. Nhưng nó cũng thật là em gái tôi: Dù là em gái cùng cha khác mẹ nhưng đã là vợ thì không còn xem là em gái. 
IV. TRAO TRẢ VÀ BỒI THƯỜNG 
1. Trao trả: Abimêléc trả Sara lại với một thái độ giao hảo tốt đẹp.
2. Bồi thường: Bồi thường danh dự bằng một ngàn miếng bạc. Đồng thời vua còn ban cho Ápraham súc vật và tôi trai tớ gái. Hơn nữa, còn cho phép trú ngụ bất cứ nơi nào.
3. Kết quả: Ápraham cầu thay và Chúa chữa bệnh cho nhà Abimêléc. 
MỘT VIỆC VUI CƯỜI ! 
Kinh Thánh: SaSt 21:1-7 
I. VIỆC CỦA ĐỨC GIÊHÔVA 
1. Đúng kỳ Đức Chúa Trời đã định: Chúa luôn hành động theo chương trình của Ngài. Ngài luôn hành động đúng lúc dù đối với con người, ông bà Ápraham Sara đã chờ đợi quá lâu (25 năm).
2. Đức Giêhôva đến viếng Sara: Chúa bày tỏ lòng thương xót bà sau nhiều năm chờ đợi lời Chúa hứa cho hai ông bà. Chúa không bao giờ quên con cái yêu dấu của Ngài.
3. Chúa làm cho bà như lời Ngài đã nói: Chúa thành tín thực hiện mọi lời Ngài phán hứa. Ngài bày tỏ quyền năng trên thân thể khô héo của bà. Đúng như lời Chúa phán: Há có điều chi Đức Giêhôva làm không được chăng ? 
II. VIỆC VUI CƯỜI CỦA ÔNG BÀ ÁPRAHAM 
1. Sara thọ thai, sanh một con trai cho Ápraham: Đúng như lời Chúa tiên báo, Sara sanh một con trai cho Ápraham trong lúc tuổi đã già : Bà 90 tuổi còn ông 100 tuổi.
2. Sara vui cười: Bà cho biết đây là niềm vui không con người nào tưởng tượng nổi. Bà vui cười nói: Há ai dám nói với Ápraham rằng Sara sẽ cho con bú ư ?
3. Sara ca ngợi Chúa: Bà ca ngợi Chúa là Đấng đã làm cho bà một việc vui cười khiến mọi người đều chung niềm vui với bà. 
III. NIỀM VUI TRONG SỰ VÂNG LỜI CHÚA 
1. Ápraham đặt tên con là Ysác: Một năm trước, Chúa đã đến thăm ông bà và Ngài cho ông bà biết rằng ông bà sẽ có một con trai của lời hứa, người con trai sẽ kế nghiệp ông bà. Chúa cũng dặn phải đặt tên đứa trẻ là Ysác (SaSt 17:19). Ápraham vui mừng vâng lời Chúa, đặt tên con là Ysác.
2. Đúng tám ngày, Ápraham làm cắt bì cho Ysác: Đây là người đầu tiên được làm phép cắt bì đúng tuổi là 8 ngày. Ápraham vui mừng vâng lời Chúa làm phép cắt bì cho Ysác theo như lời Chúa đã phán dạy.
. Như thế, Ysác đã nhận dấu hiệu về giao ước Chúa ban cho cha mình là Ápraham, khiến mọi lời Chúa hứa cho Ápraham đều trở thành lời hứa cho Ysác và dòng dõi ông. 
HÃY ĐUỔI NÓ ĐI ! 
Kinh Thánh: SaSt 21:8-13 
I. TIỆC MỪNG YSÁC 
1. Ápraham bày một tiệc lớn ăn mừng: Ysác lớn lên trong sự ban phước của Chúa và trong tình thương cha mẹ, tình thương rất lớn dành cho đứa con muộn, lại là đứa con của lời hứa, của phép lạ.
. Đến ngày Ysác thôi bú, Ápraham bày một tiệc lớn ăn mừng. Ăn mừng điều ông bà trông mong nay đã là một thực tại hạnh phước. Ăn mừng cảm tạ Chúa vì Chúa thành tín đã làm việc lớn cho ông bà.
2. Íchmaên cười cợt: Íchmaên lúc đó đã 14 tuổi, đã từng được quý mến như là con trưởng nam của Ápraham, nên đã quên mất thân phận nô lệ của mình và của mẹ mình. Íchmaên đã thật sai lầm khi coi thường Ysác. 
II. HÃY ĐUỔI CHÚNG NÓ ĐI 
1. Sara thấy Íchmaên cười cợt: Sara nhận thấy Íchmaên đã vượt quá chỗ đứng của mình. Lịch sử lại lập lại: Aga đã từng khinh bỉ bà chủ mình, nay con trai Aga lại khinh bỉ con trai bà chủ. Điều nầy là mối đe dọa cho địa vị của Ysác.
2. Sara bảo Ápraham đuổi hai mẹ con Aga đi: Hai kẻ thù không thể chung sống trong một mái nhà. Hơn nữa, hai mẹ con Aga lại không nhận thức địa vị mình, nên không thể tiếp tục để hậu quả của việc làm ý riêng đe dọa chương trình của lời hứa.
. Sara giải thích rằng Íchmaên không có phần chi trong sự kế nghiệp của Ysác vì Ysác mới chính là đứa con của lời hứa.
3. Ápraham buồn lòng lắm: Không phải vì sợ luật pháp lên án mà vì tình thương đối với Íchmaên, vì dầu sao, Íchmaên vẫn là con của ông. 
III. LỜI CHÚA PHÁN DẠY 
1. Hãy nghe theo lời Sara nói: Đây là ý nghĩa hình bóng về con cái xác thịt không thể chung sống trong nhà với con cái lời hứa.
2. Vì do nơi Ysác sẽ sanh ra dòng dõi lưu danh ngươi: Ysác mới là đứa con mà Đức Chúa Trời đã nói về dòng dõi Ápraham. Dòng dõi Ysác và nhất là Người Dòng Dõi sẽ làm nổi danh Ápraham.
3. Ta cũng sẽ làm cho đứa trai của con đòi nên một dân lớn: Vì cớ Ápraham, Íchmaên cũng sẽ được ban phước. 
CHÚA NGHE TIẾNG ĐỨA TRẺ KHÓC 
Kinh Thánh: SaSt 21:14-21 
I. BỊ ĐUỔI ĐI 
1. Ápraham dậy sớm: Chắc Ápraham đã không ngủ được vì phải chia tay với đứa con mình yêu quý từ bấy lâu. Tuy nhiên, ông cũng biết rằng mạng lệnh Chúa phải được thi hành và ông hoàn toàn tin cậy lời Chúa phán hứa về Íchmaên.
2. Lấy bánh, một bầu nước và giao Íchmaên cho Aga: Hành trang thật đơn giản cho một nô lệ và Íchmaên, điều khiến Aga hãnh hiện đến độ kiêu căng, nay trở nên gánh nặng quá lớn cho một nô lệ như Aga !
3. Rồi đuổi đi: Cả Íchmaên lẫn Aga đều không có phần chi trong gia đình Ápraham vì đây là những sản phẩm của sai lầm, của ý riêng. Dầu đau đớn nhưng Ápraham phải dứt khoát. 
II. CẢ HAI ĐỀU KHÓC 
1. Đứa trẻ khóc: Íchmaên đã đủ khôn lớn để nhận ra số phận hẩm hiu của mình. Càng hãnh diện về mình khi ở trong nhà bao nhiêu, Íchmaên càng tủi nhục khi ra đi bấy nhiêu. Íchmaên cũng khóc vì sắp chết khát.
2. Aga cũng khóc: Không những khóc cho thân phận mình, hối tiếc về những hành vi bất xứng của mẹ con bà mà khóc vì mình bất lực trước sự chết gần đến với con bà.
. Sau khi để Íchmaên dưới cội cây nhỏ, Aga đi thật xa để không thấy cảnh đau đớn con mình phải chịu trước khi chết. Có bao nhiêu người đang khóc về sự chết thuộc linh của con em mình ? 
III. ĐỨC CHÚA TRỜI NGHE 
1. Đức Chúa Trời đã nghe: Chúa đã nghe thấy nổi đau đớn, tủi nhục, và khổ sở của Íchmaên. Ngài đoái nghe những kẻ khốn cùng, cô thế.
2. Đức Chúa Trời hứa: Ngài bảo Aga đừng sợ, hãy đứng dậy, đở lấy đứa trẻ vì Ngài sẽ làm cho Íchmaên nên một dân lớn.
3. Đức Chúa Trời mở mắt Aga: Chúa khiến mà mở mắt để thấy một giếng nước ngay bên chỗ bà đang kêu khóc vì hết nước. Sự can thiệp của Chúa ở ngay bên cạnh chỗ chúng ta đang gặp nan đề !
4. Đức Chúa Trời vùa giúp: Chúa vùa giúp Íchmaên lớn lên, mạnh mẽ, có tài bắn cung, sống trong đồng vắng Pharan/ 
KẾT ƯỚC VỚI ÁPRAHAM 
Kinh Thánh: SaSt 21:22-34 
I. LÝ DO KẾT ƯỚC 
1. Đức Chúa Trời vùa giúp Ápraham trong mọi việc: Abimêléc và Quan Tổng binh Phicôn nhận thấy Đức Chúa Trời đã vùa giúp Ápraham trong mọi việc ông làm. Abimêléc đã từng nhận biết Đức Chúa Trời là Đấng đang tể trị muôn vật qua sự kiện Chúa can thiệp giải cứu Sara.
2. Abimêléc đã đối xử tử tế với Ápraham: Thật ra, vì sợ Đức Chúa Trời của Ápraham mà Abimêléc đã phải đối xử tử tế với Ápraham. Hãy sống làm sao để người ta có thể nhận biết Đức Chúa Trời Hằng sống quyền năng của chúng ta. 
II. ÁPRAHAM KẾT ƯỚC 
1. Đề nghị của Abimêléc: Vua xin Ápraham nhơn Danh Đức Chúa Trời để thề không gạt vua và dòng dõi vua (Ápraham đã một lần gạt vua !), nhưng đối xử một lòng tử tế với họ.
2. Ápraham đồng ý: Ápraham bày tỏ lòng tử tế sốt sắng khi tuyên bố : Tôi xin thề. Ápraham cũng bắt chiên bò dâng cho vua Abimêléc và hai người kết ước cùng nhau (21:27).
3. Ápraham phàn nàn: Nhân dịp, Ápraham phàn nàn với Abimêléc về việc tôi tớ vua chiếm đoạt một cái giếng của Ápraham. Ápraham lựa bảy con chiên tơ dâng cho Abimêléc để làm chứng rằng chính Ápraham đã đào giếng đó. Bởi đó, người ta gọi chỗ đó là Bê-e-Sê-ba, nghĩa là cái giếng thề nguyện. 
III. KẾT QUẢ 
1. Abimêléc và Phicôn trở về: Họ có thể yên lòng trở về vì được kết ước với tôi tớ của Đức Chúa Trời Chí Cao.
2. Ápraham trồng một cây me và ở đó, cầu khẩn Danh Đức Giêhôva: Ápraham ca ngợi cảm tạ Chúa là Đức Chúa Trời Hằng Hữu, đã bênh vực ông, ban phước cho ông, khiến người đời nhận biết Chúa qua ông và ông cũng được dự phần vinh quang với Chúa. 
ĐỨC CHÚA TRỜI THỬ ÁPRAHAM 
Kinh Thánh: SaSt 22:1-5 
I. ĐỨC CHÚA TRỜI THỬ ÁPRAHAM 
1. Đức Chúa Trời thử Ápraham: Không phải thử để biết vì Ngài là Đấng Toàn Tri. Ngài thử để tôi luyện đức tin của Ápraham và để Ápraham có cơ hội chứng tỏ đức tin của ông nơi Chúa, qua đó ông sẽ nhận phước hạnh của một người có đưc tin, để chia xẻ và làm gương cho con cháu.
2. Đức Chúa Trời gọi Ápraham: Chúa gọi ông như Cha gọi con. Và Ápraham sẵn sàng lắng nghe nên trả lời ngay: Có tôi đây. 
II. THỬ NGHIỆM 
1. Hãy bắt đứa con một ngươi yêu dấu: Ysác không những đã thay thế Íchmaên mà còn chiếm trọn tình yêu của Ápraham. Ysác đã trở nên niềm hy vọng duy nhất của Ápraham.
2. Đi đến xứ Môria: Từ Bêesêba đến núi Môria khoảng 80 km. Ápraham phải đi lừa gần ba ngày mới đến.
3. Dâng đứa con làm của lễ thiêu: Chúa lên án việc dâng con người làm sinh tế nhưng ở đây Chúa muốn Ápraham thật sự dâng Ysác làm của lễ thiêu trong tấm lòng ông để chỉ còn có Chúa trong lòng ông thôi. Ápraham đã lìa quê hương, nhà cha, lìa Lót, lìa Íchmaên. Nay ông cũng phải lìa Ysác. 
III. ĐÁP ỨNG CỦA ÁPRAHAM 
1. Ápraham dậy sớm: Ápraham sốt sắng vâng lời Chúa. Ông không bàn với Sara vì chắc chắn Sara sẽ ngăn trở ông vâng lời Chúa.
2. Sắm sẵn mọi sự: Ápraham thắng lừa, đem hai đầy tớ và Ysác. Ông cũng chặt củi để dùng cho của lễ thiêu cũng như đem theo lửa. Một chuẩn bị vô cùng chu đáo để làm theo lời Chúa dạy. 
IV. NGÀY THỨ BA 
1. Nhướng mắt thấy Môria ở đằng xa: Suốt ba ngày Ápraham âm thầm đau đớn vì kể như Ysác đã chết. Giờ phút quyết định đã đến.
2. Dặn hai đầy tớ: Hãy ở lại với con lừa vì cả họ lẫn con lừa đều không hiểu biết ý chỉ Chúa. Họ chỉ có thể cản trở hơn là giúp đỡ ông.
3. Chúng ta sẽ đi thờ phượng rồi sẽ trở lại: Ápraham cho biết “Chúng ta”sẽ trở lại. Điều nầy bày tỏ đức tin lớn của ông (Hê 11:19;). 
GIÊHÔVADIRÊ 
Kinh Thánh: SaSt 22:6-14 
I. TRÊN ĐƯỜNG ĐẾN CHỖ VÂNG PHỤC 
1. Ápraham tiến tới: Sau khi để hai người đầy tớ ở lại với con lừa, Ápraham mạnh mẽ tiến tới: Ông chất củi lên Ysác, còn ông cầm dao và lửa. Hai cha con cùng tiến tới.
2. Câu hỏi đau lòng: Ysác trìu mến gọi cha và trình bày thắc mắc của mình rằng có củi có lửa sao không thấy chiên con để làm của lễ thiêu.
. Câu hỏi thật hợp lý nhưng dường như đang xé tấm lòng của Ápraham, vì câu trả lời đúng phải là : Chính con sẽ là chiên con của lễ thiêu đó. Một thử nghiệm chất chồng lên thử nghiệm.
3. Câu trả lời tiên tri: Không phải Ápraham trả lời cho qua chuyện hay để lừa dối con. Ápraham đã nói bằng cả đức tin như lời nói đức tin về việc cả hai sẽ trở lại. Câu nói nầy cũng bày tỏ thái độ phó thác mọi sự trong tay Chúa vì sớm biết Chúa quyền năng đầy lòng yêu thương, nhân từ. 
II. GIỜ QUYẾT ĐỊNH ĐÃ ĐẾN 
1. Đến chốn Đức Chúa Trời đã phán dạy: Ápraham đã nghe thật rõ và đến đúng nơi Chúa muốn mình đến.
2. Ápraham lập một bàn thờ: Chúa vẫn luôn là Đấng ông tôn thờ và vâng phục cho dù mạng lệnh có khó hiểu và khó khăn đến đâu.
3. Giờ quyết định: Ápraham trói Ysác lại, để trên đống củi trên bàn thờ và giơ tay ra cầm dao đặng giết Ysác.
. Kinh Thánh không ghi lại một sự chống đối nào từ Ysác. Ysác vâng phục, cứ để cho cha toàn quyền định đoạt số phận của mình. 
III. ĐỨC CHÚA TRỜI CAN THIỆP 
1. Chúa bảo Ápraham dừng tay: Chúa không cho Ápraham phạm tội giết người, lại là giết chính con mình. Chúa không muốn một bậc cha mẹ nào lại làm hại chính con mình. Chúa chỉ muốn Ápraham dứt khoát chứng tỏ ông kính sợ và yêu mến Chúa hơn tất cả mọi đối tượng,
2. Chúa sắm sẵn một chiên đực thay thế cho Ysác làm của lễ thiêu: Hình ảnh của Chúa Jesus thế chỗ cho chúng ta khiến chúng ta được sống. Thật trên núi của Đức Giêhôva đã có sắm sẳn (Giêhôva Dirê). 
PHƯỚC HẠNH SAU THỬ NGHIỆM 
Kinh Thánh: SaSt 22:15-24 
I. CHÚA NHẬN ĐỊNH VỀ ÁPRAHAM 
1. Ngươi đã không tiếc với Ta chính con một ngươi: Đối với Ápraham Ysác đã không là gì cả khi so sánh với Đức Chúa Trời, dù tình thương của ông đối với Ysác vô cùng lớn lao.
. Đây là ý nghĩa của câu “Nếu ai đến theo Ta mà không ghét cha mẹ, vợ con/và chính sự sống mình, thì không được làm môn đồ Ta”( LuLc 14:26). Chúa phải là đối tượng cao cả duy nhất của tình yêu chúng ta.
2. Ngươi đã vâng theo lời dặn Ta: Ápraham đã vâng lời Chúa một cách tuyệt đối mà không cần suy tính bàn luận vì ông biết rằng Chúa khôn ngoan và Chúa yêu thương nên không bao giờ bảo ông làm điều sai. 
II. CHÚA HỨA BAN PHƯỚC 
1. Chúa thề hứa: Chúa phán: Ta lấy chính mình Ta mà thề. Không còn ai cao hơn Chúa nên Chúa lấy Danh Ngài mà thề hứa thực hiện sự ban phước dư dật cho Ápraham và dòng dõi ông.
2. Lời hứa dòng dõi: Chúa tái khẳng định lời hứa về dòng dõi đông đúc như sao trên trời, như cát bờ biển.
3. Lời hứa sức mạnh: Chúa hứa rằng dòng dõi của Ápraham sẽ chiếm được cửa thành quân nghịch, tức là chiến thắng kẻ cai trị của quân nghịch.
4. Lời hứa nguồn phước: Ơn phước Chúa ban cho Ápraham quá lớn nên sẽ tràn ra cho mọi dân tộc. Qua Ápraham Chúa Cứu thế đã đến, đem ơn phước tuôn tràn đến cho mọi dân tộc trên thế giới. 
III. THỰC HIỆN LỜI HỨA 
1. Ơn phước cho Nacô: Vì cớ Ápraham, Đức Chúa Trời ban cho anh ông là Nacô có nhiều con cái.
2. Nàng Rêbeca sanh ra: Rêbeca là cháu nội của Nacô, là cháu gọi Ápraham bằng ông chú, gọi Ysác bằng chú. Chúa đang làm thành lời hức của Ngài cho Ápraham qua việc chuẩn bị cho Ysác một người vợ là Rêbeca. 
GIÃ TỪ SARA 
Kinh Thánh: SaSt 23:1-9 
I. SARA QUA ĐỜI 
1. Sara hưởng thọ 127 tuổi: Sa ra sống trên đất được một trăm hai mươi bảy năm. Lúc ấy Ápraham 137 tuổi và Ysác 37 tuổi. Môise viết “Ay là bao nhiêu năm của đời Sara”. Cuộc đời trên đất rồi cũng có ngày chấm dứt.
2. Sara qua đời tại Kiriát Araba: Kiriát Araba có nghĩa là thành phố của Araba, là thành phố của người khổng lồ Anác và ba con trai của ông. Kiriát Araba nay là Hếprôn.
. Có lẽ Ápraham đã di chuyển đến đây, hoặc có lẽ ông vẫn ở tại Bêesêba còn Sara được đưa đến Hếprôn để dương bệnh ? 
II. TỪ GIÃ SARA 
1. Ápraham đến chịu tang và than khóc: Theo tục lệ xưa, người ta có nhiều lễ nghi và la khóc lớn tiếng khi có người thân qua đời. Hôm nay, nhận thức phước hạnh của người chết trong Chúa, chúng ta không quá sầu não.
2. Ápraham xin mua cánh đồng Mặcbêla: 
. Trước tiên, Ápraham xin mua một nơi mộ địa. Ông khẳng định ông chỉ là một người kiều ngụ, dù đây chính là vùng đất Chúa đã hứa ban cho dòng dõi ông. Dân họ Hếch (Người Hêtít) trả lời rằng: Chúa ở giữa chúng tôi như một Quan Trưởng của Đức Chúa Trời. Dù muốn hay không, họ phải thừa nhận một Đức Chúa Trời hằng sống đang tể trị và Ápraham là người đại diện đầy quyền năng cuả Chúa. Họ đề nghị Ápraham lựa chọn mộ địa tốt nhất của họ để chôn Sara.
. Ápraham cầu xin giới cầm quyền Hếp rôn nói giúp ông để ông mua hang đá Mặcbêla, về tận đầu đồng của Eprôn. Ông muốn mua đúng giá vì ông không muốn chịu ơn một người nào ngoài Đức Chúa Trời của ông.
. Dù Đức Chúa Trời đã hứa ban toàn xứ Canaan cho Ápraham, ông đã không chọn cho mình một vùng đất để định cư vì ông trông chờ một quê hương tốt hơn (HeDt 11:9-10). Ông chỉ chọn một nơi để chôn người chết, chờ đợi ngày Chúa thăm viếng, ban điều Chúa đã hứa. 
MUA CÁNH ĐỒNG MẶCBÊLA 
Kinh Thánh: SaSt 23:10-20 
I. TÔI XIN DÂNG CHO CHÚA CÁNH ĐỒNG 
1. Ápraham xin mua hang đá: Ápraham không cần đất để sống vì cả xứ đều thuộc về dòng dõi ông. Ông chỉ cần một hang đá để chôn người chết.
2. Eprôn xin dâng cả cánh đồng: Trước mặt giới chức có thẩm quyền, Eprôn đề nghị dâng cho Ápraham luôn cả cánh đồng.
. Nếu Eprôn thật lòng thì đó là điều đáng khen ngợi vì bày tỏ lòng kính mến sứ giả của Chúa.
. Tuy nhiên, theo nhiều nhà giải kinh, đây là một lời nói khéo léo của một con buôn. Eprôn biết chắc Araham sẽ không đồng ý nên ông chỉ nói để được tiếng khen của con người. 
II. TA SẼ MUA CẢ CÁNH ĐỒNG 
1. Ta sẽ trả giá tiền cánh đồng: Ápraham đã nhạy bén trước câu nói của Eprôn. Ông biết Eprôn không muốn đóng thuế cho cả cánh đồng lẫn hang đá nếu Ápraham chỉ mua hang đá. Nghĩa là ông ta muốn bán cả cánh đồng. Vì thế, Ápraham đòi trả tiền mua cả cánh đồng.
2. Eprôn kêu giá: Eprôn đã tận dụng cơ hội nầy để bán cánh đồng được cao giá. Tuy nhiên, ông đã khéo léo nhắc lại lời đề nghị của mình với câu “Giá bốn trăm siếc lơ bạc thì tôi cùng chúa có đáng giá chi đâu”.
3. Ápraham trả tiền ngay: Dù biết giá rất cao, Ápraham đã cân ngay bốn trăm siếc lơ bạc cho Eprôn trước mặt giới chức thẩm quyền của dân họ Hếch ( Hêtít ). Thật ra, Eprôn kêu giá theo cách của người đông phương là kêu giá gấp đôi, để người mua sẽ còn mặc cả. 
III. KẾT QUẢ 
1. Cái đồng Mặcbêla là sản nghiệp của Ápraham: Sản nghiệp của Ápraham trên đất chỉ là một nơi mộ địa nhưng sản nghiệp thật của ông ở thiên đàng thật vô cùng lớn lao.
. Mặcbêla hiện nay nằm ngay dưới một ngôi đền của người Hồi giáo tên là Đền thờ Ápraham tại Hếprôn. Vì thế người ta không thể khai quật nơi nầy để tìm hang đá Mặcbêla.
2. Ápraham chôn Sara trong hang đá: Sau khi đã mua cả cánh đồng, Ápraham đem an táng Sara trong hang đá Mặcbêla. 
SỨ MẠNG CỦA ÊLIÊSE 
Kinh Thánh: SaSt 24:1-9 
I. ÁPRAHAM ĐƯỢC CHÚA BAN PHƯỚC 
1. Ápraham đã già: Ápraham đã cao tuổi nhưng đức con lời hứa vẫn còn ở một mình. Dòng dõi lời hứa vẫn chưa thấy.
2. Đức Giêhôva ban phước cho người trong mọi việc: Chúa đang thực hiện lời hứa ban phước cho Ápraham. Trong mọi lãnh vực, trong mọi công tác Ápraham để Chúa toàn quyền điều khiển và ban phước. 
II. SỨ MẠNG CHO ÊLIÊSE 
1. Ápraham bắt Êliêse thề hứa: Ông bảo Êliêse đặt tay lên đùi ông (dấu hiệu của sự thề hứa) rồi nhơn Danh Đức Giêhôva là Đức Chúa Trời của trời và đất mà thề sẽ làm trọn lời thề cùng ông.
2. Cấm không cho cưới con gái Canaan cho Ysác: Việc cưới gả do cha mẹ toàn quyền định đoạt. Ápraham tín nhiệm người quản gia lâu đơi trong nhà trong công tác tìm vợ cho Ysác.
. Ápraham không cho cưới con gái Canaan làm vợ cho Ysác vì dân Canaan là dân sẽ bị tuyệt diệt, nghĩa là dân tộc tội lỗi không thể xứng hiệp với con cái Đức Chúa Trời.
3. Cấm không cho dẫn Ysác về quê: Ápraham sai Êliêse về quê của Ápraham để cưới một con gái trong vòng bà con của Ápraham cho Ysác. Tuy nhiên, ông không cho dắt Ysác về quê đề tìm vợ. Ápraham không muốn Ysác xem Charan là quê hương để hướng lòng về đó vì Ysác đã được Chúa chọn một quê hương khác là xứ Canaan. 
III. LỜI KHÍCH LỆ ÊLIÊSE 
1. Nhận thức về Chúa: Ápraham nhắc cho Êliêse nhớ Giêhôva là Đức Chúa Trời trên trời, Đấng đã đem ông ra khỏi quê hương và nhà cha ông và cũng đã ban phước dư dật cho ông cũng như ban xứ Canaan cho dòng dõi ông.
2. Nhận thức về giá trị lời thề: Nếu người con gái không bằng lòng thì Êliêse khỏi mắc lời thề.
3. Nhận thức về cách thực hiện sứ mạng: Ápraham cho biết chính Chúa sẽ sai thiên sứ đi trước Êliêse để hướng dẫn ông thực hiện sứ mạng, nghĩa là ông không làm việc một mình trước sứ mạng quá lớn Ápraham đã giao. 
ÊLIÊSE CẦU XIN MỘT DẤU HIỆU 
Kinh Thánh: SaSt 24:10-21 
I. LÊN ĐƯỜNG 
1. Chuẩn bị: Êliêse vâng lơi Ápraham, bắt mười lạc đà, và đem theo đủ các tài vật của chủ đã giao để ra đi. Một sính lễ do đoàn 10 lạc đà là một lễ vật rất lớn.
2. Ra đi: Êliêse đứng dậy đi qua xứ Mêsôpôtami (Lưỡng hà) và đến thành của Nacô, đúng như lời dặn của Ápraham.
3. Đến nơi: Êliêse cho lạc đà nằm quỳ gối xuống nghỉ ở ngoài thành, gần bên một giếng nước, đúng vào giờ các cô gái đi ra múc nước. 
II. LỜI CẦU XIN CỦA ÊLIÊSE 
1. Đối tượng cầu xin: Êliêse cầu nguyện với Đức Giêhôva là Đức Chúa Trời của chủ ông là Ápraham. Ông đã sớm nhận biết Đức Chúa Trời của Ápraham là Đức Chúa Trời Hằng sống.
2. Nền tảng lời cầu xin: Lòng nhơn từ của Chúa đối với Ápraham qua việc Chúa làm ơn cho Ápraham và ông cũng tin Chúa nhân từ sẽ cho ông gặp điều mà ông tìm kiếm để khỏi mắc lời thề với Ápraham.
3. Cầu xin một dấu hiệu: Thay vì tự đi tìm nhà Nacô, Êliêse xin giao việc trọng đại nầy cho Đức Chúa Trời đúng theo lời Ápraham cho biết là thiên sứ Chúa sẽ đi trước ông. Vì thế ông xin Chúa ban cho một dấu hiệu.
4. Dấu hiệu: Êliêse cầu xin một dấu hiệu không quá to lớn nhưng cũng vượt khỏi mức bình thường. Ông muốn nàng dâu phải là:
. Người phụ nữ hiếu khách: Sẵn sàng kính trọng người già cả mà cho kẻ lỡ đường nước uống.
. Người có tinh thần phục vụ: Lòng hiếu khách sẽ dừng lại ở chỗ cho người uống nước nhưng tinh thần phục vụ sẽ làm nhiều hơn điều người khác yêu cầu, sẽ tìm biết nhu cầu người khác để sẵn sàng đáp ứng.
. Người siêng năng: Một lạc đà nhịn khát một tuần có thể uống một lần 90 lít nước. Vì thế, múc nước cho 10 lạc đà uống không phải dễ làm. Việc nầy đòi hỏi tinh thần siêng năng, chịu khó và nhơn từ.
. Người Chúa chọn: Êliêse nhận biết Chúa có chương trình tốt nhất cho Ysác. Cô dâu phải là người Chúa chọn cho Ysác. 
NÀNG RÊBECA XINH ĐẸP 
Kinh Thánh: SaSt 24:15-21 
I. CHÚA ĐÁP LỜI 
1. Êliêse chưa dứt lời: Chúa nghe lời cầu nguyện của ông trước khi ông mở miệng cầu xin. Chúa thấy tấm lòng tin cậy Chúa của Ápraham lẫn Êliêse và Chúa đang tể trị để khiến mọi sự hiệp lại làm ích cho kẻ kính mến Ngài.
2. Nàng Rêbeca vác bình trên vai đi ra: Rêbeca được giới thiệu là con gái của Bêtuên, mà Bêtuên là con trai của Minhca và Nacô. Như thế, Rêbeca là cháu nội của Nacô, anh trai của Ápraham. Đúng là người Đức Chúa Trời đã định cho Ysác. 
II. NGƯỜI ĐẸP CẢ NGOÀI LẪN TRONG 
1. Vẻ đẹp bên ngoài: Rêbeca được khen là cô gái trẻ, thật rất đẹp, còn đồng trinh và chưa gả cho ai. Vẻ đẹp nầy là do Chúa ban, tự nhiên mà có. Tuy nhiên, nhiều người cũng đã tốn rất nhiều thì giờ và tiền bạc để chăm sóc cho vẻ đẹp của mình.
2. Vẻ đẹp bên trong: Vẻ đẹp bên trong của Rêbeca đã được thể hiện qua :
. Lật đật đỡ bình xuống tay và cho Êliêse uống khi ông xin một hớp nước. Một thái độ giúp đỡ nhiệt tình.
. Sau khi Êliêse uống xong, Rêbeca đề nghị để cô đi xách nước cho mười con lạc đà uống và cô thêm : “chừng nào uống đã thì thôi”. Như thế Rêbeca phải xách khoảng 500 đến 900 lít nước cho lạc đà uống. Một thái độ nhơn từ, thương xót, cảm thông và chủ động làm điều tốt cho người có nhu cầu, dù họ chưa dám mở miệng yêu cầu.
. Rêbeca lật đật đổ nước bình ra máng, chạy xuống giếng múc thêm/ Không phải chỉ là một lời nói mà là nhanh chóng, sốt sắng thực hiện điều mình biết là đúng, không chần chờ, không thối thác, dù phải tốn rất nhiều công, sức và thì giờ. 
III. YÊN LẶNG CHỜ ĐỢI 
1. Êliêse bắt đầu công tác: Ông lật đật chạy đến Rêbeca lúc cô ở dưới suối đi lên để xin nước uống như lời ông cầu nguyện.
2. Êliêse ngồi làm thinh: Ông yên lặng chờ đợi câu trả lời của Chúa khi thấy Rêbeca thực hiện đúng dấu hiệu ông cầu xin. 
CẢM TẠ CHÚA 
Kinh Thánh: SaSt 24:22-32 
I. CẦU HÔN 
1. Êliêse trình lễ vật: Khi lạc đà vừa thôi uống, Êliêse liền trình lễ vật là một khoanh vàng nửa siếc lơ và đôi xuyến mười siếc lơ cho Rêbeca. Ông biết chắc chắn Rêbeca là người Chúa chọn cho Ysác nên không còn lý do gì để chần chờ nữa.
2. Êliêse hỏi tên: Việc hỏi tên chỉ để xác định điều ông quyết định là đúng nên đã xảy ra sau khi ông đã lấy vàng cầm sẵn trên tay. Đức tin của Ápraham thật đã truyền cho Êliêse. 
II. CẢM TẠ CHÚA 
1. Rêbeca trả lời: Rêbeca cho biết cô là con gái Bêtuên, cháu nội của Minh Ca và Na Cô. Cô cũng ân cần mời phái đoàn Êliêse vào trọ cũng như sẵn sàng lo rơm và cỏ cho lạc đà. Một lần nữa, tinh thần hiếu khách và phục vụ của Rêbeca đã được bày tỏ.
2. Êliêse cúi đầu và sấp mình xuống trước mặt Đức Giêhôva: Hành động nầy rất tự nhiên nhưng không kém phần cung kính. Êliêse nhận biết Chúa có mặt ở khắp nơi cũng như Ngài thấy tấm lòng của ông. Thật, đời sống đức tin của Ápraham đã ảnh hưởnh rõ nét trên Êlêêse.
3. Êliêse cảm tạ Chúa: Ông ca ngợi Đức Giêhôva là Đức Chúa Trời của chủ ông là Ápraham. Ông ca ngợi Chúa vì Ngài không ngớt thương xót và làm ơn cho Ápraham.
. Êliêse cũng cảm tạ Chúa vì Ngài đã dẫn dắt ông đến nhà anh em của chủ ông. Không phải tình cờ, không phải do ông sắp xếp mà là do Chúa yêu thương, quyền năng tể trị mọi sự, dẫn dắt ông vào con đường của Chúa.
4. Rêbeca chạy về nhà: Ngạc nhiên trước những sự việc xảy ra, Rêbeca vội vàng chạy về nhà báo tin cho cả nhà mẹ mình hay. 
TÔI KHÔNG ĂN ĐÂU 
Kinh Thánh: SaSt 24:29-32 
I. LABAN TIẾP ĐÓN 
1. Laban chạy đến: Nghe tin có người từ nhà Ápraham đến, Laban vui mừng chạy đi đón, cho thấy danh tiếng và uy tín của Ápraham rất lớn trong gia tộc (về những gì ông làm cho Lót).
2. Laban nghe thấy: Laban thấy khoanh vàng và đôi xuyến nơi tay em mình, và nghe chuyện Rêbeca thuật lại những gì Êliêse đã nói. Laban nhận biết Ápraham cầu hôn Rêbeca cho Ysác.
3. Laban mời về nhà: Laban gọi Êliêse là người được Đức Giêhôva ban phước. Thật phước hạnh cho người được Chúa dẫn dắt. Chúa không những ban phước cho Ápraham mà Ngài còn ban phước cho Êliêse khi ông biết tin cậy Chúa, trình dâng cuộc sống cho Chúa dẫn dắt.
. Laban mời phái đoàn Êliêse vào nhà mình. Ông cho miết mình đã sửa soạn chỗ nghỉ cho cả người lẫn lạc đà. 
II. VÀO NHÀ BÊTUÊN 
1. Êliêse bèn vào nhà: Trước sự ân cần mời mọc cách chân thành của Rêbeca và Laban, Êliêse vui vẻ nhận lời ngay.
2. Laban phục vụ: Laban cổi yên cho lạc đà, đem cỏ cùng rơm cho chúng. Những con vật phục vụ chủ cũng được hưởng sự phục vụ tương xứng. Hơn nữa, vì cớ chủ nó mà nó được phục vụ.
. Laban cũng đem nước rửa chơn cho Êliêse và phái đoàn, đúng theo phép lịch sự của phương đông lúc bấy giờ. 
III. TÔI KHÔNG ĂN ĐÂU 
1. Laban mời ăn: Trong khi Laban phục vụ phái đoàn, người nhà sửa soạn bữa ăn cho họ, và Laban mời họ ăn.
2. Tôi không ăn đâu: Êliêse cho biết ông không thể ăn nếu chưa nói được những gì cần phải nói. Ông xem sứ mạng quan trọng hơn bữa ăn. Ông muốn sứ mạng cần phải được hoàn tất sớm chừng nào hay chừng nấy. Ông chỉ có thể yên lòng khi đã hoàn tất sứ mạng chủ giao cho mình. 

Bài 93 
BÀI LÀM CHỨNG CỦA ÊLIÊSE 
Kinh Thánh: 24:33-49 
I. PHẦN GIỚI THIỆU NHÂN VẬT 
1. Giới thiệu chính mình: Êliêse tự giới thiệu mình là đầy tớ của Ápraham vì ông rất hãnh diện về chủ mình.
2. Giới thiệu ông chủ lớn: Ông cho biết Đức Chúa Trời đã ban phước cho Ápraham bội phần về chiên bò, bạc vàng, tôi trai tớ gái, lạc đà và lừa.
3. Giới thiệu ông chủ nhỏ: Sara trong lúc già nua đã sinh Ysác cho Ápraham. Ysác đang được cha giao trọn gia tài mình. 
II. PHẦN GIỚI THIỆU MỤC ĐÍCH CHUYẾN ĐI 
1. Sứ mạng của chủ giao: Ápraham đã bắt Êliêse thề phải cưới một cô gái trong vòng bà con của Ápraham cho Ysác.
2. Lời khích lệ của chủ: Ápraham cho biết Đức Giêhôva sẽ sai thiên sứ đi cùng để làm thành công việc Êliêse được giao. 
III. LÀM CHỨNG VỀ QUYỀN TỂ TRỊ CỦA CHÚA 
1. Lời cầu nguyện của ông: Ông đã kêu cầu Chúa đoái đến mà giúp công việc ông được thành, rồi ông xin Chúa một dấu hiệu về người nữ Chúa chọn cho Ysác.
2. Sự đáp lời của Chúa: Chúa ban cho Rêbeca đến đúng lúc. Rêbeca đã làm đúng như dấu hiệu ông cầu xin Chúa là không những cho ông uống mà còn cho cả mười lạc đà của ông uống nữa.
. Rêbeca cũng cho ông biết cô là con của Bêtuên, cháu nội của Nacô, nghĩa là cô là người bà con của Ápraham, đúng như lời Ápraham dặn. 
IV. CẦU HÔN 
1. Trao quà cho Rêbeca: Nhận biết Rêbeca là người Chúa chọn cho Ysác, ông đã đeo khoanh nơi mũi và xuyến nơi tay của Rêbeca.
2. Cảm tạ Chúa: Ông đã cung kính ca ngợi và cảm tạ Chúa là Đấng tể trị đã ban phước cho ông hoàn tất sứ mạng.
3. Xin ý kiến gia đình: Nhơn danh lòng tử tế và trung tín của gia đình đối với Ápraham, ông xin họ cho biết ý kiến ngay. 
DO NƠI ĐỨC GIÊHÔVA 
Kinh Thánh: SaSt 24:50-56 
I. CÂU TRẢ LỜI CỦA BÊTUÊN 
1. Nhận định: Bêtuên và Laban nghe lời làm chứng chân thành đầy sức thuyết phục của Êliêse và nhận biết rằng việc hôn nhân của Rêbeca đúng là do nơi Đức Giêhôva mà ra. Ngài đã chỉ định và Ngài đã hướng dẫn mọi người vào quyết định đúng đắn theo ý muốn Ngài.
2. Quyết định: Họ cho biết họ không có quyền để phê bình việc Chúa là đúng hay sai mà chỉ có một quyết định duy nhất là làm theo sự chỉ định của Ngài mà thôi.
. Vì thế họ trả lời rằng : Kìa Rêbeca đang ở trước mặt ngươi. Hãy dẫn nó đi, để nó được làm vợ của con trai chủ ngươi. Họ xem đây là một ân phước vì đó là chương trình của Chúa cho Rêbeca. 
II. SẤP MÌNH CẢM TẠ CHÚA 
1. Vừa nghe lời hai người nói xong: Êliêse nghe lời hai người nói và thấy ban tay của Đức Chúa Trời đang tể trị mọi sự.
2. Êliêse sấp mình xuống đất trước mặt Đức Giêhôva: Sấp mặt xuống đất để bày tỏ sự cung kính tôn thờ Đâng Tạo hóa lớn lao, đồng thờ ý thức thân phận bụi đất bất xứng của mình.
. Trước mặt Đức Giêhôva: Nhận thức Chúa đang hiện diện, đang hành động nên dù không có bàn thờ ông vẫn có thể thờ lạy Chúa. 
III. TRÌNH DÂNG CÁC SÍNH LỄ VÀ QUÀ TẶNG 
1. Trình sính lễ cô dâu: Ông đem các đồ trang sức bằng bạc, vàng và áo xống trao cho Rêbeca.
2. Quà tặng: Ông cũng lấy các vật quý giá trao tặng Laban và mẹ cô dâu. 
IV. XIN TRỞ VỀ 
1. Bắt đầu ăn uống: Sau khi đã hoàn tất sứ mạng chủ giao, làm hết những gì cần phải làm, Êliêse và phái đoàn mới dám ngồi ăn uống và ngủ.
2. Xin trở về: Qua sáng hôm sau Êliêse xin được trở về. Sốt sắng ra đi, sốt sắng hành động và cũng sốt sắng mong trình diện mình trước mặt chủ.
. Chúng ta đang mong muốn gặp chủ mình để tương trình mpi công tác mình làm theo lệnh Chủ chăng ? 
XIN CHỚ CẦM TÔI TRỄ LẠI 
Kinh Thánh: SaSt 24:55-61 
I. ĐỀ NGHỊ CỦA MẸ VÀ ANH CỦA RÊBECA 
1. Đề nghị: Hãy cho người gái trẻ ở lại cùng chúng tôi độ chừng mười bữa, rồi nó sẽ đi. Đối với họ, Rêbeca vẫn còn là cô gái trẻ, cần sự che chở của họ. Hơn nữa, họ thật sự chưa sửa soạn sẵn sàng cho sự chia ly.
. Họ quên rằng chính Chúa đã sắp xếp thì chính Ngài cũng sẽ lo liệu chu đáo cho Rêbeca.
2. Lời cầu xin của Êliêse: Xin chớ cầm tôi trễ lại. Ông nêu lý do là vì Chúa đã làm việc đi đường của ông được thành để ông mau chóng về trình diện với chủ. Không có lý do gì để ở lại ăn ngủ trong khi chủ đêm ngày chờ tin ông. Thật là một người đầy tớ luôn nhớ đến chủ mình, mong làm cho chủ vui lòng. 
II. TÔI MUỐN ĐI 
1. Hỏi ý cô dâu: Trước lời cầu xin của Êliêse, họ đành gọi cô dâu đến để hỏi ý về việc cô có bằng lòng theo người đầy tớ đi ngay về Canaan chăng.
2. Câu trả lời của Rêbeca: Rêbeca trả lời ngay: Tôi muốn đi. Trước chương trình kỳ diệu Chúa dành cho mình, Rêbeca vâng phục ngay. Cô không để cho tình cảm gia đình trói buộc, hay bất cứ điều gì của thời quá khứ chi phối quyết định của cô. Cô muốn bước một bước mới mẻ trong sự hướng dẫn của chính Chúa. 
III. TỪ GIÃ RÊBECA 
1. Sửa soạn: Gia đình cho phép Rêbeca lìa gia đình với người vú và các nữ tì đi theo hầu hạ Rêbeca.
2. Chúc mừng: Họ chúc Rêbeca hai lời chúc: Lời chúc thứ nhất là lời chúc dòng dõi, rằng Rêbrca sẽ trở nên mẹ của ức triệu người. Lời chúc thứ hai là lời chúc về sức mạnh lớn lao sẽ chiếm được cửa thành quân nghịch, tức là sẽ chiến thắng và cai trị mọi kẻ thú ngịch.
3. Ra đi: Rêbeca và các nàng đòi đứng dậy, lên cỡi lạc đà, theo người đầy tớ để trở về Canaan. Quyết định dứt khoát phải dẫn đến hành động dứt khoát. 
NHƯỚNG MẮT LÊN 
Kinh Thánh: SaSt 24:62-67 
I. Y SÁC NHƯỚNG MẮT LÊN 
1. Ysác ở tại Nam phương: Y Sác vâng phục ý muốn cha, ở lại Nam phương, giao mọi việc cho Êliêse vì tin rằng Chúa sẽ đi trước dẫn đường cho Êliêse.
2. Từ giếng Lachairoi trở về: Lachairoi là nơi Aga gặp thiên sứ của Đức Giêhôva, ban lời hứa về Íchmaên. Lachairoi có nghĩa là Đâng Hằng sống đoái xem tôi. Một nơi nhắc nhở Ysác về lòng thương xót của Chúa.
3. Lối chiều Ysác đi ra ngoài đồng đặng suy ngẫm: Trong nổi buồn mất mẹ, trong mối ưu tư về việc lập gia đình, Ysác tìm vào nơi yên tĩnh để suy ngẫm, để ôn lại những gì Chúa đã làm, để tin cậy Chúa và tiếp tục phó thác mình trong tay Chúa.
4. Y sác nhướng mắt lên: Có lẽ tiếng động của đoàn lạc đà khiến Ysác nhìn lên, và thật ra, Ysác vẫn đang chờ đợi tin tức từ Êliêse. 
II. RÊBECA NHƯỚNG MẮT LÊN 
1. Rêbeca chợt thấy Ysác: Đúng lúc Ysác nhướng mắt lên thì Rêbeca cũng nhướng mắt lên. Môise nhắc đến sự kiện nầy để khẳng định sự tể trị, sắp đặt của Chúa cho hai người trông thấy nhau. Dường như ngẫu nhiên nhưng thật là do Thần hựu.
2. Liền nhảy xuống lạc đà và hỏi đầy tớ: Có lẽ giác quan thứ sáu đã cho Rêbeca nhận biết người mình thấy từ xa là ai. Cô hỏi đầy tớ để xác định điều mình nghĩ. Đầy tớ thưa rằng: Ây là chủ tôi đó.
3. Rêbeca lấy lúp che mặt lại: Đây là nghi thức biểu hiệu của một cô gái chưa chồng. 
III. YSÁC CƯỚI RÊBECA 
1. Đầy tớ thuật mọi điều: Êliêse ssung sướng tường trình với chủ về công tác đã được hoàn tất tốt đẹp trong sự dẫn dắt của Chúa.
2. Ysác cưới Rêbeca làm vợ: Ysác vâng phục ý muốn của Chúa, dẫn Rebeca vào trại của mẹ mình và cưới Rêbeca làm vợ.
3. Kết quả: Bên cạnh sự chọn lựa của Chúa thì vẻ đẹp cả bên ngoài lẫ bên trong của Rêbeca đã chinh phục Ysác : Ysác yêu mến Rêbeca và được giải phiền về việc mẹ mình qua đời. 
ÁPRAHAM QUA ĐỜI 
Kinh Thánh: SaSt 25:1-11 
I. ÁPRAHAM CƯỚI NÀNG KÊTURA 
1. Ápraham cưới một vợ khác: Theo văn mạch thì sau khi cưới vợ cho Ysác, Ápraham mới cưới vợ kế. Nếu thế thì lúc ấy ông đã 140 tuổi.
. ISu1Sb 1:32 giới thiệu Kêtura là vợ nhỏ của Ápraham. Vì thế, nhiều người cho rằng Kêtura đã sống với Ápraham đang khi Sara còn sống vì việc có nhiều vợ trong thời các tổ phụ là hợp pháp dù không phải là ý muốn Chúa.
2. Kêtura có sáu người con trai: Ngoài Ysác là con lời hứa, Ápraham còn có Íchmaên là con của đòi Aga và sáu người con của Kêtura. 
II. CHIA GIA TÀI 
1. Phần của Ysác: Vì là con lời hứa và là con vợ chính, Ysác được quyền Trưởng nam và hưởng tất cả gia tài (Ít ra là gấp đôi các con khác).
2. Phần các con khác: Ápraham cho họ những tiền của (được xem như những món quà chứ không phải của thừa kế).
3. Ápraham sai họ qua đông phương: Ápraham đã khéo léo sai họ đi cách xa Ysác để khỏi có việc tranh chấp gia tài sau khi ông chết. 
III. ÁPRAHAM QUA ĐỜI 
1. Ápraham hưởng thọ 175 tuổi: Ápraham sống đúng một thế kỷ kể từ ngày ông lìa Charan.
2. Một kết thúc phước hạnh: Ápraham tuổi cao, tác lớn, thỏa lòng về đời mình, khác với nhận định của Giacốp về cuộc đời “ngắn ngủi và nhọc nhằn”( SaSt 47:9).
3. Chôn cất: Hai con trai là Ysác (con trưởng nam được ghi tên trước) và Íchmaên chôn Ápraham trong hang đá Mặcbêla. 
IV. SAU KHI ÁPRAHAM QUA ĐỜI 
1. Đức Giêhôva ban phước cho Ysác: Chúa ban phước cho người con lời hứa, người con trong chương trình của Chúa. Hơn nữa, Chúa ban phước cho Ysác là vì cớ Ápraham (nguồn phước cho con cháu).
2. Ysác ở gần bên giếng Lachairoi: Ở gần nơi địa danh phước hạnh, nhắc nhở Ysác về lòng nhơn từ của Chúa. 
DÒNG DÕI ÁPRAHAM 
Kinh Thánh: SaSt 25:12-23 
I. DÒNG DÕI ÍCHMAÊN 
1. Íchmaên, con trai của Ápraham: Íchmaên, dù không được quyền Trưởng nam, nhưng cũng được giới thiệu là con trai của Ápraham vì được xem là con của Sara do Aga là “tài sản”của Sara.
2. Íchmaên là cha của 12 vị công hầu: Đứa con của ý riêng lại sanh sản nhiều hơn con lời hứa.
3. Íchmaên qua đời: Cuộc đời Íchmaên chỉ vắn tắc trong việc sinh ra, lớn lên, sinh con và qua đời. Ông sống được 137 năm. 
II. DÒNG DÕI YSÁC 
1. Ápraham sanh Ysác: Ysác được giới thiệu như người con duy nhất của Ápraham, không phải vì người viết Sáng thế ký là ngươi Do Thái.
2. Ysác cưới vợ: Ysác cưới Rêbeca là người Chúa chọn cho ông lúc ông được 40 tuổi. Một người học thuộc bài học tin cậy và thuận phục Chúa từ nhỏ (tại Môria) đến lớn (cưới vợ).
3. Ysác khẩn cầu cho vợ mình: Ápraham đã chờ 25 năm mới có Ysác thì Ysác cũng phải chờ 20 năm mới có con. Nhiều khi Chúa muốn chúng ta phải chờ đợi để nhận thức mình thật sự cần điều gì, để chúng ta thấy hước hạnh lớn hơn khi được trả lời và để chúng ta trưởng thành hơn trong sự tin cậy và phó thác cho Chúa mọi sự.
. “Ysác đã khẩn cầu Đức Giêhôva cho vợ mình, vì nàng son sẻ”. Chúng ta có thể trình dâng lên Chúa bất cứ một nan đề nào trong cuộc sống.
. Đức tin của Ysác và Rêbeca đã thật sự được thử nghiệm nhưng hai người đã không rớt vào dấu xe đổ của cha mẹ mình. 
III. LỜI TIÊN BÁO VỀ CÁC CON CỦA YSÁC 
1. Đức Giêhôva cảm động lời khẩn cầu đó: Ysác đã bày tỏ tình yêu đối với vợ khi kiên trì khẩn cầu với Chúa cho vợ suốt gần 20 năm.
2. Chúa ban cho Rêbeca thọ thai: Thai đôi “đánh nhau”trong bụng khiến bà phải đi hỏi Chúa.
3. Đứa lớn phải phục đứa nhỏ: Chúa cho biết có hai dân tộc trong bụng bà và đứa lớn hải phục đứa nhỏ: Tiền định hay Biết trước ? 
GIA ĐÌNH YSÁC 
Kinh Thánh: SaSt 25:24-28 
I. ÊSAU VÀ GIA CỐP ĐƯỢC SINH RA 
1. Êsau: Êsau được sinh ra trước, được mô tả là một đứa bé đỏ hồng, lông cùng mình như một áo tơi lông. Vì thế, đứa bé được đặt tên là Êsau.
. Dù đã chờ đợi thật lâu và mong mỏi sự ra đời của hai đứa con, nhưng Ysác và Rêbeca dường như chưa có một ý niệm nào về đặt tên con, nghĩa là không có một sửa soạn gì cho cuộc đời con cái mình : Êsau nghĩa là nhiều lông và Giacốp là nắm gót !
2. Giacốp: Giacốp được sinh ra sau, tay nắm lấy gót anh mình và thế là được đặt tên là Giacốp, một cái tên chẳng có gì là tốt đẹp vì có nghĩa bóng là chiếm đoạt địa vị người khác.
. Thật ra cái tên nầy dường như đúng với cuộc đời Giacốp trước khi gặp Chúa vì nó thể hiện bản chất con người tội lỗi.
. Từ trong bụng mẹ giữa Êsau và Giacốp đã có sự tranh chấp, khi được sinh ra, điều nầy được thể hiện qua sự nắm gót và khi lớn lên, khi trở thành hai dân tộc, điều nầy vẫn tiế tục thể hiện : Một sự thật đau lòng. 
II. ÊSAU VÀ GIA CỐP LỚN LÊN 
1. Êsau là thợ săn giỏi: Êsau được giới thiệu là một thợ săn giỏi. Ông thường giong ruổi nơi đồng. Vì thế, Êsau ít có dịp gần gủi với cha mẹ và em mình.
2. Giacốp là người hiền lành: Chữ “hiền lành”ở đây là yên lặng, trầm tính đối kháng với tính hiếu động, hiếu thắng của Êsau. Giacốp cứ ở lại trại, được gần gũi với cha mẹ hơn.
3. Con yêu, con ghét: Ysác yêu Êsau chỉ vì thích ăn thịt rừng, còn Rêbeca lại yêu Giacố vì Giacốp gần gũi, giú đỡ bà trong việc nhà. Tình yêu không đồng đều đó đã ảnh hưỡng rất xấu trên cuộc sống hai người con, khiến họ trở nên những kẻ thù của nhau thay vì phải yêu thương nhau.
. Được có con cái chỉ được xem là một điều phước khi cha mẹ biết dạy dỗ con cái đúng như điều Chúa muốn. Đó mới là gia đình hạnh phước. 
BÁN QUYỀN TRƯỞNG NAM 
Kinh Thánh: SaSt 25:29-34 
I. BỐI CẢNH 
1. Giacôp: Giacốp đương nấu canh. Ông đang làm công tác phụ giúp mẹ dù đã lớn và trong nhà có nhiều tôi trai tớ gái.
2. Êsau: Êsau ở ngoài đồng về, lấy làm mệt mỏi lắm.
II. MẶC CẢ QUYỀN TRƯỞNG NAM
1. Lời yêu cầu của Êsau: Êsau nói cùng Giacốp rằng: Em hãy cho anh ăn canh gì đỏ đó với, rồi ông giải thích lý do xin ăn sớm: Đó là, ông mệt mỏi lắm, nghĩa là vừa mệt, vừa đói lắm.
2. Giacốp mặc cả: Nay anh hãy bán quyền Trưởng Nam cho tôi đi ! Giacốp đã khôn ngoan nắm lấy cơ hội để đánh đổi với Êsau điều mà ông vẫn luôn trông mong, mơ ước vì ông chưa nhận được nó. Đối với ông, đó là điều quý giá nhất. Lúc nào ông cũng mong ước có thật nhiều phước. 
III. BÁN QUYỀN TRƯỞNG NAM 
1. Nhận định của Êsau: Êsau thổi phồng cơn đói và mệt của mình rằng mình sắp chết đến nơi rồi. Ông lý luận tiếp rằng: Một người chết thì quyền Trưởng Nam có ích gì cho anh ta. Nghĩa là ông bằng lòng báb quyền Trưởng nam cho Giacốp.
2. Đòi hỏi của Giacốp: Giacốp bắt Êsau phải thề hứa bán quyền Trưởng Nam cho ông, xác quyết việc mua bán nầy là hợp há.
3. Bán quyền Trưởng Nam: Êsau liền thề bán quyền Trưởng Nam cho Gia cốp. Có lẽ sự mệt mỏi và cơn đói đã ảnh hưởng nhiều trên Êsau. Tuy nhiên, lý do sâu xa của việc Êsau bán quyền Trưởng Nam phải là sự thiếu nhận thức giá trị thuộc linh và tinh thần của quyền Trưởng nam bên cạnh quyền lợi vật chất.
. Con Trưởng Nam sẽ được chia gia tài bầng hai phần các con cái khác. Đồng thời sẽ là Trưởng Tộc trong tương lai, và là người trực tiêp nhận lời phán hứa cùa Chúa.
. Để đổi lấy quyền Trưởng Nam, Giacốp cho Êsau ăn canh đỏ và cũng cho ăn bánh nữa.
. Êsau ăn uống xong, bèn đi. Điều nầy chứng tỏ ông rất coi thường quyền Trưởng Nam. 
TA SẼ Ở CÙNG NGƯƠI 
Kinh Thánh: SaSt 26:1-5 
I. MẠNG LỆNH CỦA CHÚA CHO YSÁC 
1. Bối cảnh: Cơn đói kém lớn lại xảy đến lần thứ nhì ( khác với cơn đói kém lần thứ nhất trong đời Ápraham ).
. Chúa hiện ra cùng Ysác trong lúc ông đang đối diện với cơn đói kém. Một sự quan tâm chăm sóc thật chu đáo dành cho con trai của Ápraham.
2. Mạng lệnh: Chúa phán cùng Ysác rằng: Chớ đi xuống Êdíptô. Có lẽ Ysác đả dự định đi xuống Êdíptô giống như cha mình đã từng làm, một sự tìm kiếm sự tiếp trợ nơi con người.
. Chúa dạy Ysác: Hãy ở lại xứ mà Ta sẽ chỉ cho và xứ mà Ngài truyền cho Ysác trú ngụ là Ghêra. Chúa muốn Ysác thấy rằng Ngài là Đấng sẵn sàng chỉ dạy Ysác trong từng bước đường và Ngài muốn ông vâng phục Ngài. 
II. LỜI CHÚA HỨA CHO YSÁC 
1. Ta sẽ ở cùng ngươi: Giữa hoàn cảnh đói kém, khó khăn mà được Chúa ở cùng, thật không có gì sung sướng hơn. Không một tai họa nào có thể đe dọa sự bình an của người có Chúa ở cùng.
2. Ta sẽ ban phước cho ngươi: Không những giải cứu khỏi mọi nguy khốn, Chúa còn đưa Ysác vào cuộc sống phong phú với những phươc hạnh Chúa ban:
. Đất đai: Chúa sẽ ban cho Ysác cùng dòng dõi ông xứ mà ông đang trú ngụ vì Chúa sẽ làm thành lời thề hứa của Chúa cùng Ápraham. Chúa thành tín và quyền năng sẽ làm trọn mọi lời Ngài đã hứa.
. Dòng dõi: Chúa cũng hứa ban cho ông dòng dõi đông như sao trên trời.
. Nguồn phước: Chúa cho biết rằng hết thảy dân thế gian đều sẽ nhờ dòng dõi ông mà được phước. Điều nầy thật đã được ứng nghiệm trong Người Dòng Dõi là Chúa Cứu Thế Jesus.
3. Lý do Chúa ban phước cho Ysác: Lý do Chúa ban phước cho Ysác là vì cớ Ápraham đã vâng lời Chúa một cách tuyệt đối (ngay cả việc dâng Ysác làm sinh tế ). Điều nầy chứng tỏ Ápraham tôn Chúa là Chủ cao cả, là Đấng ông hết lòng, hết linh hồn, hết ý, hết sức mà kính mến.
. Đới sống vâng phục của Ápraham thể hiện qua việc ông lắng nghe lời phán dạy, lệnh và luật lệ Chúa, và sau đó hết lòng thực hiện. 
ẤY LÀ EM GÁI TÔI ! 
Kinh Thánh: SaSt 26:6-11 
I. YSÁC NÓI DỐI 
1. Ysác ở tại Ghêra: Ysác ở tại chính nơi mà Ápraham đã ở và đã nói dối. Đó là xứ Ghêra, thuộc vương quốc của Philitin.
2. Ysác nói dối: Vì cớ Rêbeca rất đẹp, nên khi dân Philitin hỏi thăm thì Ysác bảo rằng: Ây là em gái tôi đó.
. Lịch sử lại được tái diễn. Ápraham nói về vợ mình thế nào thuì Ysác cũng nói về vợ mình thể ấy. Có lẽ Ysác đã rập theo đúng khuôn mà cha mình đã đúc ! Đời sống của Ápraham đã ảnh hưởng rõ nét trên đời sống Ysác, cả những điều tốt lẫn những điều xấu. Đời sống chúng ta đang rập theo khuôn của ai và đang ảnh hưởng trên người khác như thế nào ?
. Lý do cũng không khác Ápraham. Ysác sợ sẽ bị giết vì cớ Rêbeca. Cần lưu ý là Ysác vừa mới nghe lời dạy và lời hứa của Chúa cho mình. Thế mà ông vẫn cứ hành động theo ý riêng, tự bảo vệ mình, chứ không giao đời sống cho Chúa bảo vệ. Thật lòng người thật là cứng cỏi, vô tín và thiếu đức tin. Thật con người dễ quên những điều đáng nhớ và chỉ nhớ những điều đáng quên. 
II. KHÁM PHÁ SỰ THẬT 
1. Abimêléc thấy: Vua nhìn qua cửa sổ thấy Ysác đương giỡn chơi cùng vợ mình là Rêbeca.
2. Abimêléc quở trách: Vua khẳng định Rêbeca là vợ Ysác và hỏi Ysác vì sao lại nói dối rằng “Ây là em gái tôi”? Ysác trả lời đúng như Cha mình đã từng trả lời. Lý luận của một người ích kỷ, sợ hãi và thiếu đức tin.
. Abimêléc phân tích: Nếu có một người nào cưới Rêbeca thì đó là lỗi của Ysác. Ysác đang làm cho dân sự ông phải phạm tội. Tại đây, ta thấy một vị vua ngoại giáo, vị vua của một dân tộc sẽ bị tuyệt diệt lại sống công bình hơn là tổ phụ của một dân được phước.
3. Abimêléc bênh vực: Lần nầy, Abimêléc không bắt người đẹp, không nằm chiêm bao, nhưng ông biết rất rõ điều mình phải làm cho người được Chúa ban phước. Rõ ràng, sự lo sợ của Ysác là sai. Chúa đã sắm sẵn một người kính sợ Chúa để bênh vực cho Ysác. Ngài làm trỗi hơn vô cùng mọi điều chúng ta có thể nghĩ đến. 
RÊHÔBỐT 
Kinh Thánh: SaSt 26:12-22 
I. YSÁC HƯNG VƯỢNG 
1. Đức Giêhôva ban phước: Ysác ở tại Ghêra gieo hạt thì gặt bội trăm phần. Lý do là vì Đức Giêhôva ban phước cho Ysác. Chúa thành tín đã làm thành lời Ngài hứa với Ysác.
2. Ysác trở nên thạnh vượng: Của cải càng ngày càng thêm đến nỗi Ysác trở nên rất lớn. Sự giàu có đồng nghĩa với thế lực mạnh mẽ. Ysác không những có nhiều bầy chiên, bầy bò mà ông còn có rất đông tôi tớ. Chính lực lượng tôi tớ trong nhà ông đã từng đánh bại vua Kếtrôlaome (thời Ápraham). 
II. KẾT QUẢ 
1. Dân Philitin ganh ghét: Thói thường người đời không muốn ai hơn mình. Vì thế, khi thấy Ysác quá hưng vượng, dân Philitin đem lònh “ganh ghẻ”. Họ lâp đất những giếng mà đầy tớ Ápraham đã đào. Đây là một hành động gây chiến khó có thể tha thứ.
2. Vua Abimêléc đuổi đi: Abimêléc đã từng tuyên bố bênh vực Ysác, nay vì lòng ganh tỵ đã khiến ông phá hỏng tất cả những gì tốt đẹp mà ông đã xây dựng. Lòng ganh tỵ có thể phá đổ tất cả.
. Abimêléc đã đuổi Ysác ra khỏi xứ mình với lời giải thích “vì ngươi thạnh vượng hơn chúng ta bội phần”. Có lẽ vua sợ sức mạnh quân sự của Ysác sẽ đe dọa vương quốc của ông. 
III. ĐÁP ỨNG CỦA YSÁC 
1. Ysác bỏ đi đến trũng Ghêra: Ysác không một lời than phiền. Ông sẵn sàng ra đi theo sự hướng dẫn của Chúa, không cần quan tâm môi trường mới có tốt lành cho ông không vì biết rằng Chúa sẽ cùng đi với ông.
2. Đào giếng: Ysác cho đào lại mấy cái giếng đã bị người Philitin lấp đất. Ông lại cho đào thêm mấy giếng mới, gặp nhằm giếng nước mạch.
3. Nhường nhịn: Giếng nước mạch đã bị dân Philitin tranh giành. Ysác bỏ đi nơi khác. Nhưng trước khi đi, ông không quên đặt tên cho các giếng bị giành là Êsét (tranh giành) và Sítna (giành nhau).
4. Rêhôbốt: Cuối cùng Ysác cũng đào được một cái giếng không bị giành. Ông đặt tên là Rêhôbốt với lòng tin cậy Chúa rằng Ngài đã để cho ông được rộng rãi để ông tiếp tục thạnh vượng. 
TA LÀ ĐỨC CHÚA TRỜI CỦA CHA NGƯƠI 
Kinh Thánh: SaSt 26:23-25 
I. CHÚA HIỆN RA CÙNG YSÁC 
1. Ysác dời lên Bêesêba: Ysác ở tại trũng Ghêra thêm một thời gian rồi dời trại lên Bêesêba. Có lẽ vì muốn tránh xung đột với dân Philitin và vì Bêesêba là nơi sinh sống của Ápraham. Ở trong một nơi thạnh vượng mà không niềm vui của sự hoà thuận thì thà rờ khỏi nơi đó còn hơn.
2. Đức Giêhôva hiện đến cùng người: Đúng lúc Ysác dứt khoát khỏi Philitin, trở về nơi cha ông đã sống và thờ phượng Chúa thì Chúa đã hiện ra với ông.. Chúa thấy những ưu tư, suy nghĩ của Ysác và Ngài quan tâm, đáp ứng thật đúng lúc. 
II. CHÚA PHÁN CÙNG YSÁC 
1. Ta là Đức Chúa Trời của Ápraham, cha ngươi: Chúa muốn Ysác thấy rằng Ngài đã, đang và sẽ là Đức Chúa Trời của Ápraham và dòng dõi ông đời đời ( Chữ “là”ở thì hiện tại ). Chúa sẵn sàng bày tỏ Ngài là ai và xác định mối liên hệ gần gũi với Ysác.
2. Chớ sợ chi: Ysác không cần phải lo sợ vì Chúa vẫn đang là Đức Chúa Trời của Ápraham và của con trai Ápraham. Điều nầy cũng có nghĩa là “Hãy tin Ta”như cha ngươi đã tin. Có đức tin thì sẽ không sợ hãi.
3. Ta ở cùng ngươi: Chúa lại dùng thì hiện tại để mô tả mối liên hệ giữa Ngài với Ysác. Thật phước hạnh vì Chúa đang ở cùng.
4. Sẽ ban phước và thêm dòng dõi ngươi: Lời hứa cho Ápraham nay là lời hứa cho Ysác. Chúa dùng thì tương lai vì lúc đó Ysác chưa thấy dòng dõi đông đúc của mình. Tuy nhiên, Chúa đã ban phước thì cũng sẽ ban phước cho Ysác mỗi ngày càng hơn.
5. Vì cớ Ápraham là tôi tớ Ta: Phước hạnh của ông cha lan truyền đến con cháu. Nên nhớ, Ápraham đã là người tôi tớ trung thành với Chúa. 
III. ĐÁP ỨNG CỦA YSÁC 
1. Ysác lập bàn thờ cầu khẩn Danh Chúa: Ysác bày tỏ đức tin bằng sự lập lại bàn thờ và cầu khẩn Danh Chúa.
2. Ysác đóng trại tại đó và cho đào giếng: Tin cậy thể hiện bằng sự vâng lời, làm theo lời Chúa, thuận phục ý Chúa và bắt đầu cuộc sống mới. 
CHÚNG TÔI THẤY RÕ RÀNG 
Kinh Thánh: SaSt 26:26-33 
I. ABIMÊLÉC ĐẾN VIẾNG YSÁC 
1. Phái đoàn Abimêléc: Phái đoàn Abimêléc gồm có vua Abimêléc, quan tổng binh Phicôn, đại diện cho chính quyền Philitin. Bên cạnh đó là Ahusát, bạn của vua, có lẽ đóng vai trò trung gian hòa giải.
2. Thắc mắc của Ysác: Ysác trách khéo họ rằng: Các người ghét tôi, đuổi tôi ra khỏi nơi mình, sao còn đến tôi mà chi ? Một câu hỏi thật khó trả lời. 
II. LẬP HIỆP ƯỚC HÒA BÌNH 
1. Abimêléc nhận định: Phái đoàn Abimêléc cho biết họ đã thấy rõ ràng rằng Đức Giêhôva đang phù hộ cho Ysác. Dù họ có đuổi Ysác ra khỏi giữa họ thì Ysác đi đâu cũng được Chúa cùng đi và ban phước dư dật.
2. Abimêléc đề nghị: Phái đoàn Abimêléc cho biết họ cần ký kết một giao ước hòa bình với Ysác, để Ysác sẽ không làm hại họ cũng như họ đã không làm hại Ysác ( ? ) chỉ hậu đãi ( ? ) và cho đi bình an.
. Họ muốn ký hòa ước với người được Đức Giêhôva ban phước. Dù không năng động như cha, nhưng đời sống Ysác đã cho mọi người thấy được một Đức Chúa Trời Hằng Sống Quyền năng.
3. Đáp ứng của Ysác: Ysác đã nắm lấy cơ hội để bày tỏ bản tính nhân từ của con cái Chúa (sẵn sàng tha thứ, cảm thông), bày tỏ vẻ đẹp và sự vinh hiển của Chúa.
. Ysác bày một bữa tiệc để đãi phái đoàn Abimêléc. Sáng hôm sau, họ dậy sớm và lập lời thề hứa với nhau. Sau đó, Ysác tiển đưa họ ra về bình an. 
III. TIN VUI 
1. Các đầy tớ báo tin: Các đầy tớ báo cho Ysác biết họ đã đào được giếng có nước, bảo đảm cho sự sống và sự thịnh vượng tương lai.
2. Ysác đặt tên giếng là Siba: Siba nghĩa là lời thề. Sau khi đã thề hứa sống hòa bình với nhau, ông đã nhận được phươc Chúa ban. Vì thế, tên thành phố ông ở được gọi là Bêesêba. 
NHỮNG CHƯƠNG TRÌNH SAI LẦM 
Kinh Thánh: SaSt 26:34-27:5 
I. ÊSAU CƯỚI VỢ 
1. Êsau cưới vợ ngoại: Êsau lúc 40 tuổi cưới hai cô gái ngoại bang thuộc dân Hê Tít là dân sẽ bị tuyệt diệt. Đó là Giuđích, con gái của Bêêri và Báchmát con gái của Êlôn.
2. Hai dâu đó là sự cay đắng lòng cho Ysác và Rêbeca: Cay đắng trước tiên là Êsau đã không tìm biết ý của cha mẹ và nhất là ý Chúa trong vấn đề hôn nhân. Chắc hẳn Êsau đã được dạy dỗ về câu chuyện Ápraham sai Êliêse đi cưới Rêbeca cho Ysác với lý do thật rõ ràng, nhưng ông đã không quan tâm !
. Sự đau lòng thứ hai chắc hẳn là tính nết của hai nàng dâu với cách sinh hoạt thờ phượng ngoại giáo làm hại đến đời sống đức tin của Êsau nơi Đức Chúa Trời.
. Dù chúng ta có thể không đồng ý với tất cả những gì cha mẹ nói, nhưng biết lắng nghe sự hướng dẫn của cha mẹ là một hành động khôn ngoan. 
II. YSÁC CHÚC PHƯỚC CHO ÊSAU 
1. Ysác đã già, mắt làng: Tuổi già nhiều khi khiến khả năng phán đoán, phân biệt không còn chính xác. Tính tình có thể thay đổi và trở nên như con trẻ.
2. Ysác gọi Êsau: Dù Êsau đã chứng tỏ sự không xứng đáng của mình qua hôn nhân ngoại giáo và đã bán quyền trưởng nam cho Giacốp, thì đối với Ysác, Êsau vẫn là con trưởng nam. Ysác yêu Êsau nên gọi Êsau và Êsau sẵn sàng đáp lời: Có con đây ! Thật tiếc là Ysác đã không gọi Êsau để dạy dỗ khi ông còn trẻ !
3. Ysác dặn dò: Ysác cho biết ông đã già, không biết chừng nào sẽ phải chết, nên dặn Êsau ra đồng săn thịt rừng cho ông, dọn món ngon mà ông thích, để ông sẽ chúc phước cho Êsau trước khi chết.
. Vấn đề là tại sao Ysác không chúc phước ngay mà chờ đợi sau khi ăn xong mới chúc phước ? Một sự đánh đổi chăng?
4. Rêbeca có nghe: Một việc bình thường đã được sử dụng sai lầm để gây nên thảm kịch cho gia đình ! 
KẾ HOẠCH RÊBECA 
Kinh Thánh: SaSt 27:6-14 
I. MẸ CÓ NGHE 
1. Rêbeca nói cùng Giacốp: Giacốp được giới thiệu là con trai của Rêbeca. Vì thế Rêbeca nói cùng Giacốp cũng như Ysác nói cùng Êsau !
2. Mẹ có nghe: Có người cho rằng Rêbeca tình cờ nghe được chương trình bí mật của Ysác. Nếu thế thì Ysác vì cớ thiên vị đã cố tình đi ngược ý Chúa được bày tỏ trong 25:23.
3. Cha dặn anh con: Ysác dặn Êsau dọn món ngon cho ông để ông sẽ chúc phước cho Êsau trước mặt Đức Giêhôva ! 
II. HÃY NGHE LỜI MẸ BIỂU 
1. Hãy nghe và làm theo lời mẹ: Giacốp đã hơn 40 tuổi và Rêbeca chắc hơn 80 tuổi, nhưng Rêbeca nói cùng Giacốp như nói với một đứa con nhỏ. Điều nầy cho thấy sự tôn kính, yêu mến của Giacốp đối với mẹ rất lớn.
2. Chương trình Rêbeca: Thay Êsau bằng Giacốp, thay thịt rừng bằng thịt dê con tốt và chính bà sẽ nấu món ngon mà Ysác ưa thích để Ysác sẽ chúc phước cho Giacốp. 
III. PHẢN ỨNG CỦA GIACỐP 
1. Ngần ngại: Giacốp ngần ngại, không dám làm. Có lẽ không phải vì bản chất của chương trình là lừa dối, nhưng vì sợ chương trình bại lộ, ông sẽ bị rủa sả thay vì được phước. Nan đề đặt ra là Êsau có nhiều lông còn ông thì không có.
2. Được bảo đảm: Rêbeca bảo đảm với Giacốp rằng nếu bị rủa sả thì bà sẽ chịu. Dù chương trình lừa dối thật tàn nhẫn nhưng tại đây chúng ta thấy:
. Tình thương lớn lao của một người mẹ tranh đấu cho con, sẵn sàng trả giá cho con.
. Đức tin mạnh mẽ nơi lời tiên tri Chúa đã phán với bà khi hai đứa trẻ còn ở trong bụng. Bà muốn giúp đỡ Chúa bằng cách dùng ý riêng để đối đầu với ý riêng của Ysác.
3. Vâng lời: Vì quá yêu mến, tìm kiếm phước, Giacốp đã bằng lòng vâng lời mẹ, chấp nhận hy sinh cả cha lẫn mẹ mình.
Chúng ta đang yêu mến, tìm kiếm điều gì ? Chúng ta hy sinh điều gì ? 
THỰC HIỆN KẾ HOẠCH 
Kinh Thánh: SaSt 27:15-29 
I. SỬA SOẠN 
1. Rêbeca mặc áo Êsau cho Giacốp: Rêbeca lấy quần áo tốt nhất của Êsau mặc cho Giacốp vì biết Ysác quen mùi thơm của áo Êsau.
2. Rêbeca lấy da dê bao hai tay và cổ Giacốp: Bà hóa trang tật tài tình để đánh lừa ông chồng mù lòa của mình. Ysác mù lòa nên không thể phân biệt da dê với da của Êsau.
3. Rêbeca để món ngon và bánh vào tay Giacốp: Bà đã sửa soạn thật chu đáo vì biết rõ yếu điểm cùng sở thích của Ysác. 
II. GIACỐP VÀO CUỘC 
1. Giacốp trình diện: Giacốp bưng mâm thức ăn đến và chào cha. Ysác đáp ngay: Có cha đây, con là đứa nào đó. Ysác nhận ra ngay đây không phải là người mình mong đợi vì thính giác ông còn rất chính xác.
2. Tôi là Êsau: Giacốp lừa dối cha rằng mình là Êsau, con trưởng nam của cha và còn cho biết mình đã làm theo lời cha dặn biểu và mời cha để cha chúc phước cho ông.
3. Ysác thắc mắc: Điều thắc mắc thứ hai là vì sao Giacốp đi săn mau thế. Câu trả lời của Giacốp thật khó thể chấp nhận. Ông đã lấy Danh Chúa làm chơi khi trả lời rằng “Đức Chúa Trời của cha xui tôi gặp mau vậy”.
4. Ysác kiểm chứng: Ông bảo Giacốp lại gần để ông rờ tay. Kế hoạch Rêbeca thật hoàn hảo. Ysác hoàn toàn bị đánh lừa. Tuy nhiên ông cũng hỏi lại: Có thật con là Êsau chăng ? Vì rõ ràng hoá trang bên ngoài có thể đánh lừa Ysác nhưng tiếng nói bên trong không thể đánh lừa Ysác.
. Trước khi chúc phước, Ysác kiểm chứng lần chót bằng cái hôn để nhận ra mùi thơm của áo con mình. Giacốp lại tiếp tục thành công. Tuy nhiên cái hôn nầy được xem là “cái hôn Giuđa”. 
III. YSÁC CHÚC PHƯỚC 
1. Lời chúc phước: Gồm 5 lãnh vực: Sở hữu đất đai, Thịnh vượng trồng trọt, cai trị muôn dân, cai trị anh em, sự rủa sả và chúc phước.
2. Lãnh vực bỏ sót: Phước hạnh Chúa hứa là trở nên nguồn phước đã bị Ysác bỏ qua vì ông biết Êsau không quan tâm đến vấn đề thuộc linh ! Một thiếu sót quá lớn. 
ÊSAU CẤT TIẾNG LÊN KHÓC ! 
Kinh Thánh: SaSt 27:30-40 
I. ÊSAU TRÌNH DIỆN CHA 
1. Êsau về lúc Giacốp vừa lui ra: Vì không hay biết việc vừa xảy ra, có lẽ Êsau rất vui mừng vì đã làm đúng theo lời cha dặn và sung sướng chờ đợi giờ sẽ được cha chúc phước. Nhưng mưu định của ý riêng con người đã bị bẻ gãy hoàn toàn trong lúc người ta hy vọng nhiều nhất.
2. Êsau dọn món ngon dâng lên cha: Êsau hãnh diện xưng mình là con trai của cha, hãnh diện về sự đi săn thành công và về món ăn ngon của mình. Ông chờ đợi lời khen và lời chúc phước của cha.
3. Ysác kinh ngạc: Dù biết rõ tiếng Êsau, bây giờ ông không còn dám tin nơi giác quan của mình nữa. Ông hỏi lại: Con là đứa nào ?
. Ysác thuật lại việc Giacốp đã làm với lời kết luận: Nó lại sẽ được ban phước vậy. Ysác biết mình không thể chống lại ý muốn của Chúa và ông đành khuất phục, không dám có một lời rủa sả nào đối với Giacốp. Ysác nhận biết đây là ngọn roi kỷ luật của Chúa dành cho ông. 
II. ÊSAU KHÓC THẢM THIẾT 
1. Khóc thảm thiết: Càng hy vọng mãnh liệt vào ý riêng bao nhiêu, Êsau càng vỡ mộng bấy nhiêu. Ông đã khóc, không phải vì ăn năn hay hối hận mà chỉ vì tự thương hại chính mình.
2. Nhận định về Giacốp: Ông cho rằng Giacốp đã làm đúng như tên của mình bằng cách chiếm vị của ông hai lần: Chiếm quyền trưởng nam và chiếm sự phước lành.
. Thật ra Êsai đã khinh thường quyền trưởng nam nên đã bán rẻ cho Giacốp trong đó có bao gồm sự chúc phước của cha. Hơn nữa, phước lành đã định cho Giacốp chứ không phải cho ông vì sự bất xứng của ông.
. Êsau cần lên án chính mình hơn là lên án em của mình.
3. Cầu xin cha chúc phước: Bây giờ ông mới thấy giá trị của điều mình đã đánh mất. Ông chỉ xin cha thương xót để cũng chúc phước cho. Nhưng dầu khóc lóc cầu xin, ông cũng không thể thay đổi ý cha (HeDt 12:17).
4. Điều Êsau nhận: Êsau chỉ còn phải nhận sự thiếu màu mỡ của đất, thiếu sương móc, phải nhờ gươm mới sống, phải làm tôi tớ Giacốp cho đến ngày bẻ được cái ách của em trên cổ mình. 
GIA ĐÌNH MẤT PHƯỚC ! 
Kinh Thánh: SaSt 27:41-45 
I. CHƯƠNG TRÌNH CỦA ÊSAU 
1. Êsau trở lòng ghét Giacốp: Dù tánh khí khác nhau, nhưng mối liên hệ huyết thống đã khiến hai anh em vẫn yêu thương nhau. Tuy nhiên, tranh chấp quyền lợi đã phá đổ mối tương giao của anh em cùng cha cùng mẹ.
. Êsau vì quá tức giận đã không ý thức được sai lầm của mình trong việc coi thường quyền trưởng nam. Ông đã không biết ăn năn, không biết tìm hiểu ý muốn của Chúa cho mình để vâng phục mà cứ tiếp tục tuột dốc trong con đường ý riêng, xác thịt.
2. Êsau mưu tính: Người ta thường làm đám cưới chạy tang còn Êsau lại muốn làm đám tang chạy tang. Ông muốn giết Giacốp trước khi làm đám tang cho cha. Cơn giận được xem ngang hàng với tội giết người (Mat Mt 5:22) và cơn giận người ta không làm nên sự công bình của Đức Chúa Trời. Vì thế sứ đồ Phaolô khuyên: Chớ căm giận cho đến khi mặt trời lặn và đừng cho ma quỷ nhơn dịp (Eph Ep 4:26-27).
3. Người ta thuật cho Rêbeca: Không những nói thầm trong lòng, Êsau còn tuyên bố với nhiều người chương trình của mình. Vì thế, có người đã nghe và thuật lại cùng Rêbeca. Chúa dự bị người báo tin để làm hỏng kế hoạch Êsau cũng như cứu ông khỏi phạm trọng tội. 
II. KẾ HOẠCH CỦA RÊBECA 
1. Cho gọi Giacốp: Bà báo tin cho Giacốp biết rằng Êsau đang muốn giết Giacốp để báo thù.
2. Khuyên Giacốp chạy trốn qua nhà Laban: Bà tin tưởng Laban sẽ là nơi nương tựa tốt đẹp cho Giacốp để trốn khỏi cơn giận của Êsau.
. Bà tin rằng thời gian sẽ làm cơn giận của Êsau sẽ đượx giải quyết.
. Bà chờ đợi ngày gặp lại con mình.
3. Nỗi bất hạnh của Giacốp: Giacốp tìm phước nhưng ông chỉ gặt lấy những ngày ngắn ngủi và nhọc nhằn (SaSt 47:9): Giacốp đã làm cho gia đình mất phước, Ông không còn cơ hội gặp lại mẹ, Anh trai ông trở nên tổ phụ của một dân tộc thù địch với Ysơraên, Ông bị cậu mình lừa dối, bị Lê-A lời dối và bị chính các con mình lừa dối. 
VỀ QUÊ CƯỚI VỢ ! 
Kinh Thánh: SaSt 27:46-28:9 
I. SAI GIACỐP VỀ PHADAN ARAM CƯỚI VỢ 
1. Đề nghị của Rêbeca: Một lần nữa, Rêbeca lại bày tỏ sự khôn ngoan và chủ động của mình để Giacốp vừa tìm được một người vợ tin kính, vừa được an toàn khỏi Êsau.
. Bà đã khéo léo trình bày sự đau lòng của ông bà đối với việc Êsau cưới hai cô vợ Hêtít và buộc Ysác phải quyết định để Giacốp không đi vào dấu xe đổ của anh mình.
2. Ysác dặn biểu Giacốp: Ysác sai Giacốp đi qua xứ Phađan Aram, về nhà của Bêtuên để cưới một trong các con gái của Laban, cậu của Giacốp.
3. Ysác chúc phước cho Giacốp: Cuối cùng Ysác phải thừa nhận người thừa kế ơn phước là Giacốp. Ông chúc phước cho Giacốp nhiều hơn điều mà Giacốp đã dùng thủ đoạn để chiếm lấy.
. Ysác cầu xin phước lành của Ápraham sẽ được Chúa ban cho Giacốp và dòng dõi ông phước lành cũng như sản nghiệp Chúa hứa cho Ápraham, nghĩa là Giacốp sẽ là người thừa kế dòng dõi thánh.
4. Ysác sai Giacốp ra đi: Giacốp ra đi không phải là trốn chạy nhưng được sai phái một cách đáng tôn trọng để tìm một người vợ tin kính, xứng đáng bước vào dòng dõi thánh. 
II. ÊSAU ĐẾN NHÀ ÍCHMAÊN CƯỚI VỢ 
1. Êsau nhận định: Thấy Ysác chúc phước cho Giacốp và sai về Phađan Aram để cưới vợ/ Êsau nhận biết sai lầm của mình trong việc cưới hai cô vợ người Hêtít.
2. Êsau sửa chữa: Êsau tự quyết định đến hỏi cưới nàng Mahalát, con gái của Íchmaên làm vợ, để mong lấy lại lòng của cha mẹ, để cha sẽ chia phần gia tài cho mình.
. Êsau và Íchmaên đều là con trưởng và đều bị bỏ. Một người là kết quả của ý riêng, một người tự đi theo ý riêng. Cuộc hôn nhân nầy của Êsau đã chẳng đem cho ông ta thêm một phước hạnh nào vì đó cũng chỉ là sản phẩm của ý riêng. 
CÁI THANG ĐẾN TẬN TRỜI 
Kinh Thánh: SaSt 28:10-15 
I. GIACỐP NẰM CHIÊM BAO 
1. Giacốp đi từ Bêesêba đến Charan: Nhiều học giả cho rằng Giacốp đã 57 tuổi và đường từ Bêesêba đến Charan dài 750 km không phải dễ dàng cho một người đi bộ, nhất là đây là lần đầu tiên Giacốp đi xa nhà.
2. Giacốp nằm ngủ: Không có khách sạn hay quán trọ, Giacốp phải ngủ đêm ngoài đường, lấy một hòn đá để gối đầu. Có lẽ Giacốp cảm thấy thấm thía nỗi cô đơn, ray rức và lo lắng cho tương lai.
. Đường xa mõi mệt đã khiến Giacốp ngủ mê và thấy chiêm bao. Chúa thấy nỗi lòng của Giacốp và Ngài khích lệ ông bằng giấc chiêm bao nầy. 
II. CHIÊM BAO CỦA GIACỐP 
1. Một cái thang từ đất đến tận trời: Ý nghĩa cái thang đã được chính Chúa Jesus mặc khải khi Ngài nói với các môn đồ trong GiGa 1:51.
. Chính Ngài là cái thang bắc từ đất lên đến tận trời. Ngài là Đấng Trung Bảo duy nhất giữa con người với Đức Chúa Trời (14:6, ITi1Tm 2:5).
. Ở đây, Chúa muốn đưa Giacốp vào mối tương giao cá nhân với Ngài vì làm cháu của Ápraham chưa đủ.
2. Các thiên sứ đi lên xuống trên thang: Các thần hầu việc của Chúa được sai phái để phục vụ người được Chúa ban phước (HeDt 1:14).
3. Đức Giêhôva ngự trên đầu thang: Đây là một kiến trúc Babylôn với các bậc thanh nối tiếp lên đến đỉnh là một ngai. Chúa là Chân Thần duy nhất ngự trên đỉnh của kiến trúc nầy, là Đấng mọi người phải thờ phượng. 
III. LỜI PHÁN HỨA CỦA CHÚA CHO GIACỐP 
1. Ta là Đức Chúa Trời của tổ phụ ngươi: Ngài là Giêhôva Đức Chúa Trời của Ápraham, Ysác thì nay Ngài là Đức Chúa Trời của Giacốp.
2. Lời hứa đất đai: Chúa sẽ ban cho Giacốp và dòng dõi ông đất mà ông đang nằm ngủ (xứ Canaan).
3. Lời hứa dòng dõi: Như cát bụi tràn ra đông tây nam bắc.
4. Nguồn phước: Các chi họ thế gian sẽ nhờ Giacốp mà được phước.
5. Lời hứa chăm sóc: Chúa sẽ ở cùng, đi theo để gìn giữ, bảo vệ Giacốp. Rồi Ngài sẽ đem Giacốp về đất hứa. Chúa hứa không bao giờ bỏ ông cũng như sẽ làm thành mọi lời Ngài hứa với ông. 
CỬA CỦA TRỜI ! 
Kinh Thánh: SaSt 28:16-22 
I. GIACỐP THỨC GIẤC 
1. Giacốp ngạc nhiên: Giacốp nói: Thật Đức Giêhôva hiện có trong nơi đây mà tôi không biết. Ý thức sự bất xứng của mình, Giacốp ngạc nhiên vì sao Chúa lại đến với ông.
. Thật ra, ông có nghe nói về Chúa nhưng chưa bao giờ gặp Chúa. Ông vô cùng ngạc nhiên vì Chúa có thể hiện diện ở mọi nơi.
2. Giacốp kinh sợ: Đối diện với Chúa thánh khiết, Giacốp thấy tội lỗi mình và kinh sợ. Tuy nhiên, đối với người tin kính Chúa thì đền Đức Chúa trời, cửa của trời thật là nơi phước hạnh. 
II. GIACỐP THỜ PHƯỢNG CHÚA 
1. Giacốp dậy sớm: Sợ hãi xen lẫn vui mừng khiến Giacốp không ngủ được. Ông dậy thật sớm, dựng hòn đá mình dùng để gối đầu lên thành một cây trụ thờ và đổ dầu lên trên chóp cây trụ đó. Đây được xem như bàn thờ đầu tiên Giacốp dựng lên cho Đức Giêhôva.
2. Giacốp đặt tên là Bêtên: Thành phố Luxơ, cách Bêesêba 60 dặm, nơi Giacốp nghỉ đêm đã được ông đổi tên là Bêtên có nghĩa là đền hay nhà của Đức Chúa Trời. Nơi nầy đánh dấu kỷ niệm đầu tiên trong đời Giacốp gặp được Chúa. 
III. GIACỐP KHẤN VÁI 
1. Nếu: “Nếu Chúa ở cùng tôi, gìn giữ tôi trong lúc đi đường, cho bánh ăn, áo mặc và nếu tôi trở về bình an đến nhà cha tôi”. Có hai lối giải thích về chữ nếu: a. Hoặc là Giacốp đang mặc cả với Đức Chúa Trời rằng nếu Ngài làm đúng lời Ngài hứa. b. Hoặc chữ “nếu”ở đây là “vì cớ”, nghĩa là vì cớ Chúa đã hứa và Ngài đang làm cho Giacốp.
2. Thì: a. Thì Chúa sẽ là Đức Chúa Trời của tôi. b. Thì hòn đá dựng làm trụ sẽ là đền Đức Chúa Trời, nghĩa là ông sẽ lập một bàn thờ cho Chúa tại Bêtên. Điều nầy được thực hiện khi Giacốp trở về Canaan bình yên. c. Thì tôi sẽ nộp lại cho Ngài một phần mười mọi của cải mà Ngài đã ban cho tôi. 
GẶP GỠ NGƯỜI CHÚA CHỌN ! 
Kinh Thánh: SaSt 29:1-14a 
I. GIACỐP ĐẾN CHARAN 
1. Giacốp đến nơi: Sau 750 km đường bộ, Giacốp đã đặt chân đến Charan, ông thấy một cái giếng trong đồng, gần đó có ba bầy chiên đang nằm nghỉ.
2. Giacốp hỏi thăm: Trước tiên, ông hỏi thăm về nơi ở của các người chăn. Khi biết họ ở Charan đến, Giacốp liền hỏi thăm về Laban.
. Đức Chúa Trời đã thực hiện lời Ngài hứa khi dẫn Giacốp đi đến đúng nơi, gặp đúng người biết rõ Laban, và /
. Đức Chúa Trời cũng đã hướng dẫn Rachên đến đúng lúc Giacốp vừa hỏi thăm về cha nàng, nên các người chăn chiên đã giới thiệu Rachên với Giacốp ngay.
. Lịch sử đã được lập lại: Đức Chúa Trời đã hướng dẫn đầy tớ của Ysác gặp Rêbeca tại giếng nước. Nay Ngài đã hướng dẫn Giacốp gặp Rachên cũng tại một giếng nước. 
II. GIACỐP GẶP RACHÊN 
1. Giacốp lăn hòn đá cho Rachên: Giacốp đề nghị các người chăn cho chiên uống nước rồi thả đi ăn lại vì trời còn quá sớm. Các người chăn cho biết phải đợi đủ các bầy rồi họ sẽ hiệp nhau lăn tảng đá đậy miệng giếng.
. Tuy nhiên, khi thấy Rachên đi đến, Giacốp đã đến lăn hòn đá đậy miệng giếng cho nàng. Có lẽ vì niềm vui mừng vì được Chúa dẫn dắt đến đúng nơi, đúng lúc Rachên đi ra, hay vì muốn gây một ấn tượng đẹp trước cô chị bà con xinh đẹp mà Giacốp đã rất có cảm tình qua cái nhìn đầu tiên, mà Giacốp đã có một sức mạnh phi thường như thế.
2. Giacốp bày tỏ chính mình: Giacốp hôn Rachên rồi cất tiếng lên khóc/ Sau đó, ông cho Rachên biết ông là con trai của Rêbeca, em gái của Laban, cha nàng.
3. Giacốp được tiếp đón: Rachên vuiomừng chạy về nhà thuật lại cho cha. Laban chạy ra, ôm choàng lấy Giacốp mà hôn rồi mời Giacốp vào nhà. Giacốp kể lại mọi việc cho cậu. Laban xác nhận Giacốp đúng là cháu mình và cho ở trong nhà phụ giúp công việc cho ông. Một khởi đầu khá tốt đẹp. 
7NĂM BẰNG ĐÔI BA BỮA ! 
Kinh Thánh: SaSt 29:14b-20 
I. TIỀN CÔNG BAO NHIÊU ? 
1. Giacốp ở nhà Laban một tháng: Giacốp ở nhờ nhà Laban, đã rất biết điều khi làm hết những gì có thể làm được cho Laban. Lúc ấy, Laban chưa có con trai nên sự hiện diện của Giacốp rất cần cho Laban.
2. Laban hỏi: Trước khi hỏi tiền công, Laban đã khéo léo hỏi: “Cháu giúp công không cho cậu thôi sao ?”. Dường như ông cho rằng giúp công không cho cậu là một việc bình thường vì Giacốp đang cần Laban chứ không phải Laban cần Giacốp.
. Laban không ra giá nhưng để Giacốp tự định công giá cho mình. Dĩ nhiên, một người biết điều sẽ không bao giờ đòi hỏi lương cao từ cậu mình, nhất là khi cậu lại là ân nhân của mình. 
II. VÌ NÀNG RACHÊN 
1. Laban có hai con gái: Lê-A có nghĩa là con bò cái và Rachên có nghĩa là con chiên cái. Lê-A bị mắt yếu ( ? ) còn Rachên hình dung đẹp đẽ, vẻ mặt tốt tươi, lại là người đầu tiên Giacốp gặp gỡ bên giếng.
2. Giacốp ra giá: “Vì nàng Rachên, con út cậu, tôi sẽ giúp việc trong bảy năm”. Các nhà khảo cổ cho biết sình lể cho một cô dâu thông thường là một đến hai năm làm công. Ở đây, Giacốp cho giá đến bảy năm :
. Vì Giacốp yêu Rachên nên đánh giá cao nàng hơn các thiếu nữ khác. Tình yêu thật và sự tôn trọng luôn đi đôi với nhau.
. Hơn nữa, Giacốp đã nhận thấy sự lợi dụng của Laban, nên ông muốn cho giá cao nhất để Laban không có lý do để từ chối.
3. Laban trả lời: Laban nói chuyện nghe rất có tình, có nghĩa, nhưng thật ra ông đã quá vui mừng vì mình đã có thể bóc lột được cháu mình mà không ai có thể lên án, bởi công giá do chính Giacốp đề nghị. 
III. ĐÔI BA BỮA ! 
1. Giacốp phải giúp việc trong bảy năm: Asuốt bảy năm phục vụ rất khó nhọc “ban ngày chịu nắng nồng, ban đêm chịu lạnh lùng, ngủ không được an giấc”( SaSt 31:40).
2. Bảy năm bằng đôiba bữa: Tình yêu đã thêm sức mạnh, nghị lực, kiên nhẫn cho Giacốp. Ông cảm thấy vui vẻ, nhẹ nhàng vì làm cho người yêu. 
THÊM BẢY NĂM NỮA ! 
Kinh Thánh: SaSt 29:21-30 
I. HẠN TÔI ĐÃ MÃN 
1. Giacốp đòi Laban thực hiện giao kèo: Giacốp đã làm xong phần của mình. Ông đòi Laban thực hiện phần của Laban là gã con cho Giacốp.
2. Laban tổ chức tiệc cưới: Laban tổ chức một tiệc cưới và mời những người trong xóm đến dự cũng như chứng kiến cho hôn nhân của Giacốp với con gái của Laban. Tiệc cưới thường được tổ chức trong 7 ngày và cô dâu phải được che mặt rất kỹ ( khác với “lúp”ngày nay ).
3. Laban bắt LêA đưa cho Giacốp: Laban đã làm một cuộc đánh tráo rất ngoạn mục với chủ tâm lợi dụng đứa cháu cô thế, si tình !
. Một sự báo trả thỏa đáng ! Giacốp lợi dụng anh nay bị cha vợ lợi dụng. Giacốp lừa gạt cha, nay bị cha vợ và “vợ”lừa gạt. Rêbeca đem con thứ thế con trưởng thì Laban thế con thứ bằng con trưởng. Giacốp giành quyền trưởng nam thì nay ông nhận được cô trưởng nữ của Laban. 
II. THÊM BẢY NĂM NỮA 
1. Sáng hôm sau mới biết là LêA: Có lẽ vì trời tối, vì lúp che mặt và có lẽ vì Giacốp uống quá nhiều rượu mừng trong ngày vui ông mong đợi bấy lâu, nên Giacốp không nhận ra LêA.
2. Giacốp tức giận: Giacốp hạch hỏi Laban : “Sao cậu lừa gạt tôi ?”. Bây giờ, Giacốp mới cảm thông với Ysác và Êsau về những gì ông gây cho họ. Ông tức giận, lên án Laban mà không sẵn sàng lên án chính mình !
3. Laban giải thích: Laban đúng là tay gian ngoan. Ông ta ôn tồn giải thích với cháu rằng phong tục không cho phép gả con út trước, trong khi 7 năm trước, ông ta không đá động gì đến việc nầy !
. Laban lại sẵn sàng mở cho Giacốp một lối thoát có lợi cho cả hai. Đó là sau tuần lễ cưới với LêA, Giacốp sẽ được phép cưới Rachên, với điều kiện là giúp việc Laban thêm bảy năm nữa. 
III. GIACỐP ĐỒNG Ý 
1. Giacốp ở cùng LêA một tuần: Đây là một phần điều kiện để cưới Rachên trong tuần sau.
2. Laban gả Rachên cho Giacốp: Giacốp yêu Rachên hơn, vì là người ông đã chọn và vì LêA chỉ là gánh nặng bất đắc dĩ phải mang! 
BỐN CON TRAI CHO GIACỐP 
Kinh Thánh: SaSt 29:31-35 
I. ĐỨC GIÊHÔVA THẤY 
1. Đức Giêhôva thấy: Chúa hứa cùng đi với Giacốp trong mọi bước đường. Vì thế, Ngài thấy rõ mọi việc đang xảy ra cho Giacốp. Ngài thấy, Ngài cảm thông, Ngài dạy dỗ, Ngài giải cứu/
2. Ngài thấy LêA bị ghét: LêA không những không được yêu mà còn bị chồng ghét. Giacốp ghét LêA vì hôn nhân với LêA là kết quả của một sự lừa gạt, một sự ép uổng, một thất bại nhục nhã.
. Thật ra, dù LêA có lẽ vì yêu mà đồng mưu với Laban để lừa gạt Giacốp, thì LêA cũng chỉ là con cờ trong tay Laban. Bà phải là một người đáng thương hơn là đáng ghét. 
II. ĐỨC GIÊHÔVA BAN CHO 
1. Chúa ban cho: Chúa đã thấy nỗi sầu khổ của LêA. Chúa cảm thương và Ngài bày tỏ quyền năng để cứu giúp bà như Chúa đã từng bày tỏ cho Aga tại Lachairoi.
2. Chúa ban cho LêA sanh sản: Dù việc sinh sản là điều tự nhiên, nhưng Chúa vẫn là Đấng tể trị mọi sự. Ngài có quyền ban cho con cái và có quyền khiến cho son sẻ. 
III. ĐỨC TIN CỦA LÊ A 
1. Đức Giêhôva đã thấy: Khi sinh con đầu lòng, LêA đã nói rằng Đức “Giêhôva đã thấy sự cực khổ tôi”. Bà đặt tên con là Rubên (Thấy, một trai) và bà mong chồng sẽ yêu mến bà !
2. Đức Giêhôva có nghe: Khi sinh con trai thứ nhì, Lê A tiếp tục bày tỏ lòng biết ơn Chúa rằng “Đức Giêhôva có nghe tôi bị ghét, nên cho thêm đứa nầy. Bà đặt tên con là Simêôn (Nghe biết).
. Khi sinh con trai thứ ba, LêA đặt tên con là Lêvi vì nghĩ rằng chồng sẽ “dính díu”với mình !
3. Ngợi khen Đức Giêhôva: Con trai thứ tư được đặt tên là Giuđa (Ngợi khen) vì bà nói rằng: “Lần nầy, tôi ngợi khen Đưc Giêhôva”. Dù chồng không yêu bà nhưng Chúa đã là Đức Chúa Trời của bà, ban ơn cho bà và bà chỉ biết ngợi khen Chúa. 
HÃY CHO TÔI CÓ CON ! 
Kinh Thánh: SaSt 30:1-8 
I. RACHÊN GHEN GHÉT 
1. Rachên thấy: Rachên, người vợ mà Giacốp hết lòng yêu mến, chọn lựa và sẵn sàng trả giá cao để cưới, lại không có con với Giacốp. Điều nầy đã xảy ra cho cả Sara lẫn Rêbeca. Rachên nhận thấy sự bất lực của mình, nhưng bà cũng thấy LêA lại có thể sinh 4 đứa con trai liên tiếp !
2. Rachên ghen ghét: Tình yêu của Giacốp dành cho Rachên đã khiến LêA ghét Rachên và bà xem việc sinh con là khí giới tấn công để chiếm đoạt Giacốp. Vì thế, Rachên đã không còn yêu mến hay thương hại chị, mà thay vào đó là sự ganh tỵ và ghen ghét. 
II. RACHÊN ĐÒI HỎI 
1. Rachên trách Giacốp: Quá thất vọng vì sự son sẻ, Rachên đổ lỗi vào Giacốp: “Hãy cho tôi có con, bằng không, tôi sẽ chết”.
2. Giacốp nổi giận: Bị trách oan, Giacốp tức giận trả lời: “Há ta thay được quyền Đức Giêhôva, mà không cho ngươi sanh sản sao?”. Dù nhận biết sự sinh con cái là do quyền của Chúa, Giacốp đã không làm như cha mình đã làm. Đó là cảm thông, an ủi và cầu thay cho vợ, khiến Rachên càng thêm cay đắng, khổ sở. 
III. RACHÊN ĐỀ NGHỊ 
1. Đề nghị Bila thế cho mình: Sara và Rachên đều theo phong tục con người để giải quyết nan đề Chúa cho phép xảy đến. Họ đã không tìm hiểu ý Chúa mà chỉ làm theo ý người, vì không phải mọi điều xã hội chấp nhận đều là điều tốt.
2. Giacốp đồng ý ngay: Giacốp đã không làm như cha mình, mà làm như ông nội mình để cưới thêm một cô vợ trẻ đẹp với chiêu bài là giúp đỡ Rachên, theo đề nghị của Rachên. 
IV. RACHÊN VUI MỪNG 
1. Đức Chúa Trời đã nhậm lời tôi: Thật đáng thương cho hai chị em, ai cũng nhờ Đức Chúa Trời để đối địch nhau ! Tuy nhiên, cả hai đều nói Chúa là Đấng công bình. Con trai của Bila được đặt tên là Đan.
2. ”Tôi” được thắng: Con trai thứ nhì của Bila được đặt tên là Néptali (đấu địch), và Rachên kể mình đã thắng (Có Giacốp và 2 con trai). 
CUỘC CHIẾN VỀ SINH CON ! 
Kinh Thánh: SaSt 30:9-24 
I. XINH BA THAM CHIẾN 
1. LêA bắt Xinhba làm hầu cho Giacốp: LêA thấy mình thôi sinh sản và thấy Bila đã tham chiến thành công, đem chiến thắng cho Rachên. Bà liền đưa Xinhba thay mình tiếp tục sinh con cho Giacốp.
2. Xinhba thành công: Xinhba đã sinh cho Giacốp hai con trai là Gát (nghĩa là phước: LêA cho rằng đây là phước hạnh Chúa ban) và Ase (nghĩa là vui mừng: LêA vui mừng vì người ta sẽ khen bà là kẻ có phước). 
II. LÊA TRỞ LẠI CUỘC CHIẾN 
1. Rachên xin trái phong già: Trái phong già được xem là một loại thuốc trị bệnh hiếm muộn. Vì thế, Rachên hỏi xin LêA cho mình những trái phong già mà Rubên đã tìm được ngoài đồng.
2. LêA trách mắng: Bà gọi Rachên là kẻ cướp chồng bà trong khi chính bà mới là người đó. Dù bà là chị, và là người đâìu tiên làm vợ Giacốp thì Giacốp vẫn là chồng chính thức của Rachên.
3. Rachên đánh đổi: Rachên tin nơi vị thuốc của trái phong già nên sẵn sàng nhường chồng cho LêA một đêm.
4. Đức Chúa Trời nhậm lời LêA: Chúa ban cho LêA có con vì bà nhờ cậy Chúa, trong khi Rachên vẫn tiếp tục son sẻ dù đã tìm được thuốc ! LêA đã sinh thêm Ysaca (nghĩa là đền) và Sabulôn (nghĩa là nhà ở: LêA hy vọng Giacốp sẽ ở với bà ). Sau đó bà sinh một con gái là Đina. 
III. RACHÊN CHIẾN THẮNG 
1. Đức Giêhôva nhớ lại Rachên: Chúa không quên Rachên. Ngài không muốn bà nhờ cậy nơi một con người hay một thứ trái cây nào. Ngài muốn bà hoàn toàn tin cậy nơi Chúa, kêu xin với Ngài. Đúng lúc Chúa đã cho bà một con trai.
2. Đức Chúa Trời đã rửa sự xấu hổ tôi: Rachên tin rằng Chúa đã nhậm lời bà, để rửa sự xấu hổ của sự son sẻ. Bà đặt tên con là Giôsép (nghĩa là rửa hay là thêm). Bà cũng xin Chúa cho thêm một con trai nữa).
. Cuối cùng thì Giôsép cũng được sinh ra. Giôsép dù là em út, nhưng lại là vị ân nhân vĩ đại cho dân Do Thái, một gương mặt đáng yêu, có thể được xem là hình bóng về Chúa Cứu thế. 
CÔNG GIÁ CHO GIACỐP 
Kinh Thánh: SaSt 30:25-43 
I. GIACỐP XIN TRỞ VỀ CANAAN 
1. Giacốp xin Laban để về quê: Sau khi Giôsép được sinh ra, hạn 14 năm đã mãn nên Giacốp xin Laban cho mình đem vợ con trở về quê hương là Canaan, nơi Ysác đang sống.
2. Laban mời Giacốp ở lại: Laban nhận biết rằng Đức Giêhôva đã ban phước cho ông vì cớ Giacốp. Vì thế, ông muốn tiếp tục được hưởng phước của Chúa vì Giacốp, mà không nghĩ gì đến việc nhận Chúa cho chính cá nhân mình. 
II. ĐỊNH CÔNG GIÁ CHO GIACỐP 
1. Laban đề nghị Giacốp định công giá: Một lần nữa, Laban đã chứng tỏ sự gian xảo của mình khi bảo Giacốp định công giá.
2. Giacốp định công giá: Trước khi định công giá, Gia cốp nhắc lại sự thật là Đức Chúa Trời ban phước cho Laban kể từ ngày Giacốp đến ở trong nhà Laban. Sau đó, ông xin những con chiên, con dê có rằn, có đốm, có sắc đen. Laban đồng ý ngay vì có lẽ số chiên và dê nầy chỉ là thiểu số. 
III. THỰC HIỆN GIAO ƯỚC 
1. Laban cách ly các chiên và dê Giacốp xin: Thay vì giao cho Giacốp, Laban lại giao cho các con trai mình. Thay vì để Giacốp chăn, Laban đã cách ly nhóm chiên và dê đặc biệt nầy cách xa bầy Giacốp đang chăn ba ngày đường. Mục đích là để Giacốp sẽ không có cơ may có nhiều chiên và dê vì không có những con giống,
2. Giacốp thực hiện kế hoạch của mình: Giacốp lý luận rằng điều gì con vật thấy khi đang giao phối sẽ ảnh hưởng mạnh đến hình dáng đứa con sẽ ra đời của chúng. Kết quả, ông đã có một bầy súc vật mạnh khoẻ, giống tốt trong khi chiên và dê của Laban rất ốm yếu.
. Điều nầy khoa học chưa thể chứng minh. Vì thế, chỉ có một lối giải thích là Đức Chúa Trời đã tể trị để bênh vực, dẫn dắt, giải cứu Giacốp (Gène lặng ???). Điều nầy đòi hỏi đức tin rất lớn của Giacốp nơi Chúa.
3. Kết quả: Bầy súc vật của LêA càng ngày càng ốm yếu, thưa thớt so với bầy súc vật của Giacốp càng ngày càng tăng, càng khỏe mạnh. Giacốp trở nên rất giàu, nhiều bầy súc vật, tôi trai, tớ gái, lạc đà và lừa. 
TRỐN VỀ CANAAN 
Kinh Thánh: SaSt 31:1-21 
I. LÝ DO TRỞ VỀ CANAAN 
1. Giacốp nghe: Giacốp nghe các con trai Laban nói rằng: Giacốp đã lấy hết gia tài của cha ta, nên mới được giàu có dường ấy. Ganh tỵ là căn bệnh thường xảy ra ở người không có Chúa, khi họ thấy người khác thành công hơn họ.
2. Giacốp thấy: Giacốp thấy nét mặt của Laban chứng tỏ ông không còn đối xử với Giacốp như trước nữa. Mười lần thay đổi công giá nhưng ông vẫn không thể làm hại Giacốp khiến ông vô cùng tức giận.
3. Đức Chúa Trời phán: Chúa phán thật đúng lúc, không sớm mà cũng không trễ. Không những Chúa bảo Giacốp trở về Canaan (được gọi là xứ của tổ phụ Giacốp), Chúa còn ban lời hứa rằng Ngài sẽ phù hộ Giacốp. Nghĩa là Ngài sẽ làm thành lời Ngài hứa sẽ đem Giacốp trở về (28:15). 
II. BƯỚC SỬA SOẠN 
1. Cho gọi LêA và Rachên đến: Trước tiên, Giacốp giải thích về lý do việc ra đi: Ông cho biết, dù ông hết sức làm việc cho Laban, nhưng Laban đã mười lần thay đổi công giá của Giacốp.
. Sau đó, Giacốp gây dựng đức tin của hai vợ mình bằng cách giải thích lý do mình được giàu có: Đó là Đức Giêhôva (Đức Chúa Trời của Bêtên) đã bảo vệ, bênh vực và chống cự thay cho Giacốp. Laban ấn định công giá Giacốp thế nào thì Chúa khiến chiên sinh ra đúng loại chiên đó (31:8).
2. Rachên và LêA đồng ý: Họ cho biết Laban cũng đang đối xử với họ như người dưng. Ông đã tiêu sạch cả của hồi môn mà đáng lẽ ông phải biệt riêng cho họ. Ông đã thật sự bán họ để kiếm tiền cho mình.
. Họ cũng cho biết, những gì Giacốp có được là cho họ và con cái họ.
. Hơn nữa, họ cũng nhận biết lời Chúa phải tuyệt đối vâng phục. 
III. RA ĐI 
1. Thời điểm: Laban bận đi hớt lông chiên, không có ở nhà, nên họ trốn đi.
2. Phần Giacốp: Ông đỡ vợ và các con lên lạc đà. Ông dẫn hết thảy súc vật và của cải mình.
3. Rachên ăn cắp tượng thờ: Có lẽ để thần bảo vệ cho việc chạy trốn, hoặc để Giacốp sẽ có quyền thừa kế vì sở hữu “gia thần”!!! 
CUỘC RƯỢT ĐUỔI ! 
Kinh Thánh: SaSt 31:22-35 
I. LABAN ĐUỔI THEO GIACỐP 
1. Người ta học lại cùng Laban: Đến ngày thứ ba, Laban mới được báo cáo rằng Giacốp đã trốn đi.
2. Laban đuổi theo: Tức giận vì tài sản của mình bị đem qua cho Giacốp, Laban luôn tìm cách để lấy lại thì nay là cơ hội hợp pháp. Laban đem các anh em mình đuổi theo Giacốp.
. Họ đã kiên trì đi suốt 7 ngày và đuổi kịp Giacốp tại núi Galaát cách Charan 500 km.
3. Đức Chúa Trời can thiệp: Trong cơn chiêm bao, Chúa phán dạy Laban rằng: “Dầu lành dầu dữ, ngươi phải khá giữ mình, đừng nói chi cùng Giacốp hết”. Chúa thấy rõ dã tâm của Laban và ngăn cấm ông đụng đến Giacốp. 
II. BẮT KỊP GIACỐP TẠI GALAÁT 
1. Laban trách móc: Laban trách Giacốp đã gạt mình để trốn đi, dẫn các con gái ông như phu tù. Thật ra, họ tình nguyện đi theo Giacốp vì chính Laban đã gạt họ !
. Laban làm ra vẻ như người cha yêu thương muốn đưa các con các cháu của mình bằng một bữa tiệc chia tay trọng thể !
2. Laban làm chứng: Ông thừa nhận rằng mình đuổi theo để làm hại Giacốp và tự cho mình có quyền đó. Nhưng Đức Chúa Trời đã can thiệp để ngăn cấm ông thực hiện ý định đó.
3. Laban đòi pho tượng gia thần: Laban đành vâng phục Chúa, chấp nhận sự ra đi của Giacốp. Nhưng, ông bộc lộ nổi ưu tư lớn nhất của mình là các gia thần mà ông nghĩ là Giacốp đã ăn cắp để bảo đảm quyền thừa kế. 
III. CUỘC LỤC SOÁT 
1. Giacốp khẳng định: Giacốp không ăn cắp nên ông nói rất mạnh mẽ rằng hễ Laban tìm được tượng thần nơi ai thì người đó phải chết. Suýt chút nữa ông đã làm hại chính người vợ ông yêu quý nhất.
2. Rachên nói dối: Tội lỗi không xưng ra sẽ dẫn đến tội lỗi thêm. Rachên đã phải nói dối để che đậy tội lỗi của mình. Tuy nhiên, lời khẳng định mạnh mẽ của Giacốp đã cứu bà thoát chết. 
GIACỐP NỔI GIẬN ! 
Kinh Thánh: SaSt 31:36-44 
I. GIACỐP QUỞ TRÁCH LABAN 
1. Giacốp tuyên bố mình vô tội: Trước mặt những người bà con của Laban, Giacốp quở trách Laban về việc vu cáo ông ăn cắp. Ông đã cho phép Laban lục soát hành lý để xác nhận rằng ông không ăn cắp một món chi từ nhà Laban cả.
2. Giacốp truyên bố sự trung thành của mình: Ông cho biết suốt 20 năm làm việc cho Laban, ông đã hoàn tất tốt đẹp công tác được giao. Ông sẵn sàng chịu thua thiệt để bảo vệ bầy cho Laban.
3. Giacốp tố cáo sự bóc lột của Laban: Ông cho biết Laban kiếm chuyện để bóc lột ông. Cuộc sống của ông thật khổ sở khi chăn bầy cho Laban. Laban đã lừa gạt để ông phải làm không công suốt 14 năm, rồi khi làm công trong 6 năm thì Laban đã mười lần thay đôíi công giá.
4. Giacốp cảm tạ Đức Chúa Trời: Ông cho biết Đức Chúa Trời của Ápraham. Ysác đã phù hộ ông. Ngài đã thấy nỗi khổ của ông, thấy việc làm ngay thật của ông và Ngài đã xét công bình khi Ngài can thiệp không cho Laban làm hại ông. 
II. LABAN ĐÁP LỜI 
1. Tất cả đều là của cậu: Vì không kiếm được pho tượng hay một của cắp nào nơi Giacốp, cũng không thể tự bênh vực những hành động gian xảo của mình, cũng như không thể chống cự Đức Chúa Trời của Giacốp, Laban đành xuống giọng, làm ra vẻ dịu dàng rằng các cô gái là con của ông, các đứa trẻ là cháu của ông, các bầy súc vật cũng từ bầy của ông !
2. Đề nghị kết ước: Trước sự can thiệp của Đức Chúa Trời, Laban không thể làm chi được, đành biến cuộc rượt đuổi thành cuộc kết ước.
. Thật ra, đây là một hành động vô cùng khôn ngoan của Laban. Ông không thể đòi lại những điều đã mất thì cũng không muốn tiếp tục mất những gì đang có. Giao ước nầy sẽ bảo vệ tài sản của ông, vì cho dù Giacốp có tượng gia thần, Giacốp cũng sẽ không có quyền vượt ranh giới an toàn để đòi tài sản của ông. 
Y-Ê-GA SA-HA-ĐU-TA ! 
Kinh Thánh: SaSt 31:45-55 
I. ĐỐNG ĐÁ LÀM CHỨNG 
1. Giacốp dựng một cây trụ: Tại Bêtên, Giacốp đã dựng một cây trụ bằng đá để bày tỏ lòng kính sợ Chúa Hằng hữu đã hiện ra ban lời hứa. Tại Míchba, Giacốp lại dựng moột cây trụ để bày tỏ lòng biết ơn Đấng đã thực hiện lời hứa, giải cứu ông khỏi Laban.
2. Chúng chất một đống đá: Đống đá được đặt tên là Y-ê-ga Sa-ha-đu-ta, hay Ga-lét, nghĩa là đống đá làm chứng ! Họ nhờ một vật vô tri giác, một vật có thể bị thay đổi để làm chứng cho giao ước của họ !
3. Đống đá ranh giới: Họ xem đống đá trên núi Galaat là ranh giới an toàn cho đôi bên. Không ai được phép vượt qua trong ý hương làm hại đối phương (Giống như tượng Chúa Cứu Thế trên núi Andes giữa Achentina và Chilê). 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI LÀM CHỨNG 
1. Cầu xin Đức Giêhôva coi sóc: Chữ “coi sóc”ở đây có nghĩa là “canh chừng”. Họ không dám tin lời của nhau, chưa chắc chắn với đống đá, họ cầu xin Chúa canh chừng đôi bên, làm trọng tài, để bảo vệ tài sản của họ.
2. Kết ước: Laban đòi hỏi Giacốp chăm sóc các con gái ông, không được hành hạ rồi bỏ đi cưới vợ khác. Đổi lại, ông sẽ không vượt qua ranh giới để làm hại Giacốp cũng như Gia cốp không vượt qua ranh giới để làm hại ông. Ông cảnh cáo Giacốp rằng Chúa sẽ soi xét và làm chứng mọi việc. 
III. THỀ HỨA 
1. Xin Chúa đoán xét: Nhận thức Đức Chúa Trời Hằng hữu là Đấng có một, là Đức Chúa Trời của tổ phụ họ, là Đấng Ysác kính sợ (Tương giao với Chúa trong tình yêu đã cất bỏ sự sợ hãi khỏi những tổ phụ).
. Nhận thức Đức Chúa Trời là Đấng đoán xét công bình, không thiên vị.
. Họ xin Chúa đoán xét và phân xử những vi phạm của đôi bên.
2. Họ nhơn Danh Chúa mà thề: Để bảo đảm lời hứa, họ nhơn Danh Chúa là Đấng vĩ đại nhất, Đấng bất biến, Đấng đoán xét để thề hứa với nhau.
3. Họ dùng bữa với nhau: Dùng bữa chung để hiện sự đồng ý, chịu trách nhiệm hổ tương để thực hiện giao ước, sáng hôm sau, họ từ giã nhau. 
ĐỐI DIỆN NAN ĐỀ ! 
Kinh Thánh: SaSt 32:1-12 
I. MAHANAIM 
1. Thiên sứ tiếp đón Giacốp: Từ giả Laban, Giacốp tiế tục đi xuống miền nam. Các thiên sứ đã đi ra tiếp đón Giacốp nơi gần biên giới đất hứa. Khải tượng nầy nâng đỡ, khích lệ Giacố rất nhiều, khiến ông vững lòng vì Chúa vẫn đang cùng đi với ông giữa mọi hoàn cảnh.
2. Giacốp đặt tên nơi đó là Mahanaim: Mahanaim có nghĩa là “hai trại quân”. Ông muốn nói rằng ông không cô đơn: Bên cạnh trại quân của ông là trại quân của Đức Chúa Trời. 
II. SAI SỨ GIẢ ĐẾN CÙNG ÊSAU 
1. Dặn dò sứ giả: Dầu đã mua được quyền trưởng nam và chiếm được lời chúc phước của cha, Giacốp đã rất khôn khéo khi khiêm nhường xưng mình là tôi tớ của Êsau! Ông cầu mong được ơn trước mặt Êsau.
2. Đáp ứng của Êsau: Các đầy tớ trở về báo cáo cùng Giacốp rằng Êsau đang đem 400 người để đón rước Giacốp. Không biết Êsau có định trả thù không, nhưng chắc chắc, ông không thể coi thường đứa em đã từng nổi tiếng là nắm gót, tiếm vị và lừa gạt. 
III. ĐỐI DIỆN NAN ĐỀ 
1. Giacốp rất sợ hãi và sầu não: Nghe tin 400 người cùng đi với Êsau, Giacốp vô cùng lo sợ, buồn bã. Đây là kết quả bình thường của một người thử dùng sức riêng để đối đầu nan đề.
2. Giacốp tính toán: Giacốp lại vận dụng trí khôn để giải quyết nan đề: Ông chia tài sản mình ra làm hai đội quân, và nhủ thầm rằng:Nếu Êsau hảm đánh một đội thì đội còn lại sẽ được thoát.
3. Giacốp cầu nguyện: Bất an trước những giải pháp của con người, Giacốp chạy đến với Chúa Giêhôva là Đức Chúa Trời của tổ phụ ông.
2. Nền tảng lời cầu nguyện: Trước tiên là dựa trên đức tin nơi lời phán hứa của Chúa cho Giacốp: “Hãy trở về/ Ta sẽlàm ơn cho ngươi”.
. Thứ hai là dựa trên ân huệ và các điều chân thật Chúa đã làm cho kẻ không xứng đáng, kẻ hèn mọn là Giacốp.. Thứ ba là sự cảm tạ Chúa của Giacốp về quyền năng Chúa ban cho ông thịnh vượng. Thứ tư là tình yêu đối với vợ con và dòng dõi Chúa hứa ban. 
LỄ VẬT ĐI TRƯỚC ! 
Kinh Thánh: SaSt 32:13-23 
I. LỄ VẬT CHO ÊSAU 
1. Giacốp lấy các vật hiện có trong tay: Từ một cây gậy trong tay, Giacốp đã được Chúa ban phước quá dư dật, đến nỗi tài sản của ông như hai đạo quân lớn.
2. Làm một của lễ dâng cho Êsau: Của lễ nầy gồm 200 dê cái với 20 dê đực, 200 chiên cái với 20 chiên đực, 30 lạc đà cái, 40 bò cái với 10 bò đực, 20 lừa cái với 10 lừa con. Tổng cộng là 550 con vật lớn nhỏ.
. Của lễ không phải dùng để giết thịt mà để nuôi, để tiếp tục phát triển, làm lợi ra.
. Một con người chỉ lo thâu góp làm sao có nhiều của cải, nhiều phước, nhiều quyền lợi, thì nay đã là người sẵn sàng chia xẻ cho người khác.
. Thật ra, sự dâng hiến nầy cũng lại là một sự tính toán. Có lẽ ông chưa bao giờ dâng cho Chúa một con chiên, con dê, mà nay phải dâng 550 con vật vô cùng giá trị chỉ vì muốn đánh đổi sự an toàn cho mình, trong khi Chính Chúa mới là Đấng bảo vệ, bênh vực, ban phươc cho ông thì ông lại chưa nghĩ đến việc dâng hiến !
3. Dặn dò đầy tớ: Giacốp khôn ngoan chia đầy tớ và súc vật làm nhiều toán và dặn đầy tớ lễ phép thưa với Êsau về của lễ dâng lên.
4. Giacốp thầm nghĩ: Giacốp nghĩ rằng lễ vật đi trước sẽ làm cho Êsau nguôi giận trước thì Êsau sẽ tiếp đón Giacốp tốt đẹp hơn. Đây là cách rất tốt đối với con người, nhưng lại rất xấu khi đối xử với Đức Chúa Trời. Hơn nữa, không phải chương trình của Giacốp thành công mà là bàn tay của Đức Chúa Trời đã tể trị mọi sự. 
II. ĐEM MỌI SỰ QUA RẠCH GIABỐC 
1. Đem gia đình và tài sản qua bên kia rạch: Sau khi sai các đầy tớ đem lễ vật đi đến Êsau, sau một giấc ngủ ngắn, Giacốp thức dậy đem gia đình và tài sản qua hết bên kia rạch Giabốc.
2. Giacốp ở lại một mình: Có lẽ Giacốp vẫn chưa yên tâm vì sợ Êsau còn giận và Giacốp chính là đối tượng Êsau sẽ tìm tiêu diệt. Vì thế, ông đưa mọi sự qua sông nhưng mình vẫn ở lại. Về phương diện con người, Giacốp thật vô cùng khôn ngoan ! 
VẬT LỘN CÙNG ĐỨC CHÚA TRỜI ! 
Kinh Thánh: SaSt 32:24-26 
I. CUỘC VẬT LỘN 
1. Giacốp ở lại: Giacốp ở lại bên nầy rạch Giabốc, có lẽ ông cần nhiều thì giờ ở riêng để suy gẫm về cuộc đời và hướng lòng về Chúa để cầu nguyện cho cuộc gặp gỡ ngày mai.
2. Một người vật lộn với Giacốp đến rạng đông: Giacốp nghĩ rằng đây là nơi an toàn nhất cho mình thì đây lại là bãi chiến trường. Đây là một kinh nghiệm lập đi lập lại cho ông: Những lúc ông thỏa lòng về kết quả mình đạt được thì đó chính là lúc ông phải đối đầu với biết bao nghịch cảnh. 
II. BỊ ĐÁNH TRẶC XƯƠNG HÔNG 
1. Người đó: Kinh Thánh không nói “Người đó”là ai và chính người đó cũng không xưng tên. Nhưng Giacốp tin rằng đó là Đức Giêhôva hoặc Thiên sứ của Đức Giêhôva, vì ông đặt tên chỗ đó là Phinêên nghĩa là “mặt của Đức Chúa Trời”.
2. Thấy mình không thắng nổi: Về phương diện thuộc linh, thật sự cuộc đời Giacốp là cuộc đời của ý riêng, cậy sức riêng, cậy khôn ngoan riêng và ông vẫn thường thành công trong cuộc đời nên không muốn đầu phục Chúa. Đây cũng là trường hợp của PhaoLô trước khi gặp Chúa.
3. Bèn đánh vào xương hông của Giacốp: Bởi lòng nhơn từ của Chúa, Ngài đã can thiệp để chận Giacốp lại khiến ông bị trặc xương hông và té xuống cũng như Phaolô đã té xuống đất trên đường Đamách. Tại đây, cả Giacốp lẫn Phaolô phải nhìn nhận sự thất bại, yếu đuối của mình. 
III. LỜI CẦU XIN CHÚA BAN PHƯỚC 
1. Trời đã rạng đông rồi, thôi, để cho Ta đi: Giacốp đang bước vào rạng đông của cuộc đời khi ông thật sự gặp Chúa một cách cá nhân và Chúa đã làm việc của Ngài trên đời sống ông.
2. Tôi chẳng cho người đi đâu nếu người không ban phước cho tôi: Giacốp nhận ra ngay người vật lộn với mình không phải một con người nào, mà là thiên sứ của Chúa, sứ giả của Chúa, hay là chính Chúa.
. Ông đã chiến đấu để chiếm đoạt phước và đối với người thế gian, ông đã thắng. Nhưng bây giờ, Giacốp thừa nhận sự thất bại của mình và cầu xin Chúa ban phước. Bây giờ, ông mới thấy mình phải lệ thuộc vào Chúa. 
TỪ GIACỐP ĐẾN YSƠRAÊN 
Kinh Thánh: SaSt 32:27-32 
I. TÊN NGƯƠI LÀ CHI 
1. Người đó hỏi: Giacốp vừa cầu xin Chúa ban phước. Cêu trả lời Chúa cho ông là :Tên ngươi là chi ? Dù Chúa biết rõ tên Giacốp, nhưng Ngài muốn ông xưng đúng tên của mình vì Giacốp có lần xưng mình là Êsau.
2. Giacốp đáp: Muốn nhận phước của Chúa, trước tiên Giacốp phải thừa nhận con người tội lỗi của ông đúng với cái tên mà cha mẹ đã đặt cho ông: Giacốp, kẻ nắm gót, kẻ tiếm vị. (Người đàn bà Samari bên giếng Sikha phải thừa nhận mình có năm đời chồng trước khi bà nhận Nước Sống Chúa ban). 
II. ĐỔI TÊN CHO GIACỐP 
1. Tên ngươi chẳng phải là Giacốp nữa: Giacốp đã bắt đầu một cuộc sống mới. Tên “Giacốp”không còn thích hợp với ông nữa vì ông đã được thay đổi. Tuy nhiên, cần thay đổi tấm lòng, bản chất hơn là thay đổi tên.
2. Tên ngươi là Ysơraên: Isra là hoàng tử, quyền lực hay người cai trị. Vì thế Israel là hoàng tử của Đức Chúa Trời, quyền lực của Đức Chúa Trời hay người cai trị từ Đức Chúa Trời.
. Isra còn có nghĩa là vật lộn, kiên trì, đắc thắng. Vì thế, Israel còn có nghĩa là vật lộn cùng Đức Chúa Trời, kiên trì cầu khẩn với Đức Chúa Trời hay kẻ đắc thắng của Đức Chúa Trời.
3. Ngươi có vật lộn và được thắng: Giacốp đã từng vật lộn với con người và ông đã thắng. Giacốp cũng đã “vật lộn”với Đức Chúa Trời và chiến thắng đã đến khi ông biết đầu hàng, thôi chiến đấu chống lại Chúa, ý thức sự thất bại của mình và cầu xin Chúa ban phước (II. Cô 12:9;). 
III. BÍ QUYẾT ĐỜI SỐNG THAY ĐỔI 
1. Xin cho tôi biết tên Người: Giacốp mong được biết rõ người vật lộn với mình vì nghĩ rằng đó là Chúa. (Giống ngươi đàn bà Samari GiGa 4:25).
2. Tôi thấy Đức Chúa Trời đối mặt cùng tôi: Giacốp bước vào kinh nghiệm gặp Chúa cách cá nhân thật kỳ diệu. Không phải nghe nói hay thấy mà là ôm choàng lấy Ngài.
3. Linh hồn tôi được giải cứu: Bây giờ, Giacốp mới thấy nhu cầu thật của mình: Không phải bánh ăn, áo mặc/ mà là linh hồn cần được giải cứu. 
NỐI LẠI TÌNH YÊU ! 
Kinh Thánh: SaSt 33:1-8 
I. GIACỐP ĐÓN RƯỚC ÊSAU 
1. Giacốp nhướng mắt lên: Giacốp thấy Êsau và 400 người từ xa đi tới. Trước khi gặp Chúa, Giacốp đã rất sợ hãi khi suy nghĩ đến điều nầy. Nhưng bây giờ, đối đầu với nó, ông đã vô cùng yên tâm.
2. Giacốp sắp xếp thứ tự: Từ bên kia rạch, sau lưng mọi người, Giacốp đã vượt qua và đi đầu phái đoàn. Thứ tự các vợ con bày tỏ tình yêu và sự chăm sóc an toàn của ông đối với họ. Không phải ông không tin Chúa có quyền giải cứu mà là sẵn sàng trả giá cho sự ăn năn của mình.
3. Giacốp sấp mình xuống đất 7 lần: Đây là nghi thức nghinh đón một vì vua. Giacốp muốn vừa bày tỏ sự tôn trọng Êsau, vừa bày tỏ lòng ăn năn của mình đối với những gì ông đã làm cho Êsau. 
II. GIỜ PHÚT GẶP GỠ 
1. Êsau chạy đến: Như người cha trong câu chuyện đứa con hoang đàng, Êsau đã chạy đến Giacốp khi thấy Giacốp bày tỏ lòng ăn năn khi quay về.
2. Ôm choàng cổ mà hôn: Tình yêu thay cho hận thù, cái hôn thay cho mủi gươm, Êsau đã hoàn toàn thay đổi. Không hải vì những lễ vật của Giacốp mà vì hành động của Đức Chúa Trời trong tấm lòng Êsau.
3. Hai anh em đều khóc: Họ đã khóc vì sung sướng tìm lại được điều họ đã đánh mất suốt trong 20 năm qua. Họ đã khóc vì việc Chúa làm quá kỳ diệu, vượt trổi vô cùng hơn điều họ có thể suy tưởng (Eph Ep 3:20). Họ khóc vì khám phá rằng tình anh em quan trọng hơn mọi của cải và quyền lợi. 
III. TRÒ CHUYỆN 
1. Các người em có đó là ai? Giacốp trả lời rằng: “Đó là con cái mà Đức Chúa Trời đã cho”. Giacốp nhận thức Đưc Chúa Trời là cội nguồn mọi ơn phước trong đời sống ông. Sau đó, vợ con Giacốp đến chào ra mắt Êsau.
2. Toán quân đi trước đó để làm chi ? Vào thời đó, lễ vật thường có môựt trong ba ý nghĩa: Hoặc để hối lộ để mua lòng, mua sự giúp đỡ của ai đó, hoặc để bày tỏ tình cảm thân thiện, hoặc để chào mừng, chào đón một nhân vật quan trọng. Lễ vật nầy thường có tương quan đến nghề nghiệp của người nhận. 
HỠI EM ! ANH ĐÃ ĐỦ RỒI ! 
Kinh Thánh: SaSt 33:8-16 
I. ÊSAU TỪ CHỐI LỄ VẬT 
1. Ây để được ơn trước mặt chúa tôi: Giacốp luôn gọi Êsau là chúa và xưng mình là tôi tớ. Ông mong ước lời nói và lễ vật sẽ làm đẹp lòng Êsau.
2. Hỡi em, anh đã được đủ rồi: Êsau gọi Giacốp là em. Ông muốn khẳng định rằng mối liên hệ anh em đã được nối trở lại. Vì thế, lễ vật là điều không cần thiết và ông đã có dư dật nên ông không muốn làm tổn hại Giacốp bất cứ điều gì dù Giacốp đã từng cố tình làm hại ông. 
II. GIACỐP NÀI NỈ 
1. Nếu em được ơn trước mặt anh: Giacốp muốn Êsau nhận lễ vật như một bằng cớ chứng tỏ sự tha thứ của Êsau đối với tội lỗi ông trong quá khứ.
2. Hãy nhậm lấy lễ vật bởi tay em làm ra: Giacốp muốn dâng một lễ vật do chính tay mình làm ra vì giá trị không ở lễ vật mà ở “mồ hôi, nước mắt”của chính ông đã đổ ra để tạo nên nó.
3. Thấy được mặt anh khác nào thấy mặt Đức Chúa Trời: Ông đã gặp Chúa và linh hồn được giải cứu, nay ông gặp Êsau và mạng sống ông cũng được giải cứu. Chúa tha tội cho ông và Êsau cũng tha tội cho ông.
. Giacốp cố nài xin đến nỗi Êsau phải nhận của lễ giải hòa nầy. 
III. TỪ GIÃ NHAU 
1. Êsau mời về Sêirơ: Để đánh dấu tình yêu anh em được hàn gắn, Êsau muốn mời Giacốp về Sêirơ.
2. Giacốp khéo léo từ chối: Dù tình anh em được nối lại nhưng hai người không thể có sự hòa hợp thật sự vì hai lối sống khác nhau và nhất là hai niềm tin cũng khác nhau: Giacốp bây giờ hoàn toàn tin cậy Đức Chúa Trời còn Êsau chưa có một lời tạ ơn Chúa. Hơn nữa, mạng lệnh của Chúa là trở về nhà cha chứ không phải đến Sêirơ. Vì thế, tốt nhất là nên chia tay với Êsau.
. Giacốp viện cớ các con nhỏ cùng bầy chiên bầy bò có con đương bú, không thể đi nhanh và hứa sẽ từ từ đến Sêirơ đêí thăm Êsau.
. Kết quả, Êsau trở về Sêirơ nội trong ngày. Trong mối tương giao với người thế gian, chúng ta cần biết đâu là chỗ phải dừng lại. 
TỪ SUCỐT ĐẾN SICHEM ! 
Kinh Thánh: SaSt 33:17-34:7 
I. ĐÓNG TRẠI TẠI SUCỐT 
1. Giacốp đi đến Sucốt: Sau khi Êsau ra đi, Giacốp đi ngược lên đến Sucốt dù ông đã hứa sẽ đến Sêirơ. Có lẽ Giacốp thấy việc Êsau đã giải quyết xong và ông cần tìm một nơi để nghỉ ngơi.
2. Giacốp cất một cái nhà và mấy cái lều: Sucốt nằm cạnh rạch Giabốc, cách sông Giôđanh khoảng 6 km nên rất thích hợp cho đoàn người và vật của Giacốp nghỉ chân. 
II. ĐÓNG TRẠI TẠI SICHEM 
1. Giacốp đến thành Sichem: Vượt qua sông Giôđanh, Giacốp hướng về phía tây đến Sichem, cách sông Giôđanh khoảng 25 km.
2. Giacốp đóng trại và mua đất: Có lẽ Giacốp dự định đi về nhà cha ở Hếprôn, nhưng những đồng cỏ phì nhiêu của Sichem và những khả năng thương mại đã hấp dẫn ông khiến ông lưu lại tại Sichem, một việc làm đã khiến ông phải trả giá khá đắ nếu Chúa không can thiệp cứu giúp ông.
3. Giacốp lập một bàn thờ: Giacốp bày tỏ lòng biết ơn Chúa đã đưa ông về bình an, cũng như bày tỏ cho dân Canaan biết Giêhôva là Đức Chúa Trời vĩ đại, oai nghi của Ysơraên.
. Thời gian kiều ngụ tại Sucốt và Sichem có lẽ đã lên đến khoảng 10 năm. 
III. THẢM KỊCH CHO GIA ĐÌNH GIACỐP 
1. Đina bị hại: Đina, cô con gái xinh đẹp của Giacốp đã quá mạo hiểm khi đi vào thành Sichem một mình. Kết quả là hoàng tử Sichem, con trai Hêmô đã bắt nàng và hoặc dụ dỗ, hoặc hãm hiếp nàng.
. Sichem thật sự đã yêu Đina ngay trong cái nhìn đầu tiên, nhưng hành động quá vội vàng, sổ sàng đã không thể được tha thứ, dù anh ta có dùng lời ngon ngọt nói cùng nàng (Khác với Amnôn xua đuổi Tama sau khi thỏa mãn thú tính). Sichem cũng xin cha mình hỏi cưới Đina cho mình.
2. Giacốp làm thinh: Vì các con và đầy tớ ở ngoài đồng, ông không thể làm gì khác hơn là làm thinh chịu đựng sự nhục nhã mà chính ông cũng có một phần lỗi khi lực chọn định cư tại Sichem.
3. Các con Giacốp nổi giận: Tình yêu đối với em gái va danh dự gia đình khiến họ rất giận dữ với hành động của Sichem. 
CUỘC THƯƠNG THUYẾT ! 
Kinh Thánh: SaSt 34:8-19 
I. LỜI CẦU HÔN 
1. Hêmô giải thích: Dù là vua của một thành phố lớn, Hêmô đã sẵn sàng đến với gia đình Giacốp để nói lên tình cảm của con trai mình đối cùng nàng Đina.
2. Đề nghị: Hêmô vừa xin cầu hôn vừa đề nghị sự cưới gả giữa hai dân tộc để thắt chặc tình thông gia.
3. Hứa hẹn: Hêmô hứa dành mọi sự dễ dãi cho gia đình Giacốp để cư ngụ, buôn bán và xây dựng cơ nghiệp.
4. Sichem nài nĩ: Sichem chứng tỏ tình yêu chân thành với Đina bằng cách đề nghị gia đình Giacốp đòi sính lễ thật cao, tổ chức một lễ cưới thật lớn và chàng sẵn sàng đáp ứng hết. 
II. CÁC CON TRAI GIACỐP ĐÁP LỜI 
1. Các con trai Giacốp đáp: Theo phong tục bấy giờ, các anh của cô dâu chịu trách nhiệm sắp xếp hôn lễ cho em gái mình (24:34-55).
2. Đòi sính lễ: Họ không đòi lễ vật mà chỉ đòi dân Sichem chịu cắt bì giông như họ, với lý do là hôn nhân chỉ có khi cả hai dân tộc trở nên giống nhau (Vấn đề quan trọng là ai giống ai ?). Nếu không, hôn nhân với một người không chịu cắt bì là một sự nhuốc nhơ và họ cương quyết từ chối.
3. Hứa hẹn: Họ cũng hứa sẽ có sự cưới gả giữa hai dân tộc để tất cả sẽ ở chung với nhau, trở thành một dân mà thôi. Lời hứa thật hấp dẫn nhưng Kinh Thánh giải thích rằng đó chỉ là một mưu kế ! 
III. THỎA HIỆP 
1. Vì lời nói ấy đẹp dạ Hêmôvà Sichem: Trước những phản ứng có vẻ ôn hòa và đầy thân thiện cùng những lời hứa có lợi cho họ, họ đã rất hoan hỉ tiếp nhận.
2. Vì cớ Đina đẹp lòng Sichem: Tình yêu đối với Đina khiến Sichem không ngại bất cứ một khó khăn nào. Và vì cớ địa vị cao trọng của Sichem, thỏa hiệp dường như đã được ký kết. 
CUỘC THẢM SÁT ! 
Kinh Thánh: SaSt 34:20-31 
I. LỜI THUYẾT PHỤC 
1. Nhận định: Hêmô và Sichem nhận định gia đình Giacốp là những người ăn ở hòa thuận giữa vòng dân thành Sichem.
2. Phân tích lợi hại: Với những kẻ như thế, với đất rộng như thế sẽ không có gì hại mà còn có lợi là các tài sản, các bầy sùc vật sẽ thuộc về dân thành Sichem vì gia đình Giacốp không sớm thì muộn sẽ bị đồng hóa với họ.
3. Đề nghị: Hãy cho họ sống trong xứ đặng buôn bán, rồi sau đó cưới gả với gia đình họ, chỉ với một điều kiện nhỏ là mọi người nam sẽ phải chịu phép cắt bì giống như họ (Mục đích làm giống như họ là để họ sẽ giống với mình, đồng hóa với mình !).
4. Kết quả: Lời phân tích hợp lý của Hêmô và Sichem đã khiến dân thành Sichem vâng phục. Mọi người nam đã đến để chịu phép cắt bì. 
III. CUỘC THẢM SÁT 
1. Giết hết thảy người nam: Đến ngày thứ ba là ngày mọi người đương đau đớn, Simêôn và Lêvi, mỗi người một thanh gươm xông vào thành giết hết thảy người nam (Có lẽ với sự giúp đỡ của những gia nhân).
2. Giải cứu Đina: Hai người giết chết Hêmô và Sichem rồi đem Đina ra khỏi nhà Sichem.
3. Cướp phá thành: Họ bắt đi các bầy chiên, bò lừa trong thành cũng như ngoài đồng. Họ cướp đi hết tài vật và cũng cướp đi các đàn bà con gái. Rõ ràng tội ác của hai người gấp ngàn lần tội lỗi của Sichem. Hơn nữa, họ đã lợi dụng một nghi lễ thiêng liêng để thực hiện mưu đồ gian ác. Thật không thể tha thứ ! (49:5-7). 
III. NỖI LO SỢ 
1. Giacốp lo sợ: Giacốp bối rối vì sợ người Canaan và Phêrêsít oán giận ông sẽ hiệp lại đánh thì làm sao gia đình ông có thể chống lại.
2. Simêôn và Lêvi đáp lại: Họ cho biết, họ không thể để người ta đãi em gái họ như môt con đĩ. Quá giận dữ, họ đã không lường trước kết quả việc mình làm. 
TRỞ VỀ BÊTÊN 
Kinh Thánh: SaSt 35:1-7 
I. MẠNG LỆNH CỦA CHÚA 
1. Đức Giêhôva phán: Chúa dường như yên lặng suốt 10 năm Giacốp lựa chọn sống tại Sichem để ông học một bài học cay đăỉng và khi ông học xong, Chúa can thiệp thật đúng lúc.
. Tiếng phán đó thật đã xua tan mọi bối rối lo sợ.
2. Hãy chổi dậy, đi lên Bêtên mà ở : Đã đến lúc Giacốp cần phải lìa xa nơi mà ông đã lựa chọn. Ông thật sự đã nằm xuống tại Sichem và tuyển dân suýt bị đồng hóa với dân Sichem.
. Chúa đã can thiệp để chọn cho ông một nơi ở mới. Sau khi tự lựa chọn và thất bại, Giacốp thật sẵn sàng để bước vào sự lựa chọn của Chúa.
3. Hãy lập nơi đó một bàn thờ cho Đức Chúa Trời: Giacốp cần làm phần của mình sau khi Chúa đã làm trọn phần của Ngài cho ông. Giacốp cần nhớ lại những gì Chúa đã nói, đã làm cho ông cũng như lời hứa nguyện của ông đối với Chúa. 
II. GIA CỐP PHÁT ĐỘNG VIỆC RA ĐI 
1. Hãy dẹp các tượng thần ngoại bang khỏi giữa các ngươi: Suốt 10 năm tại Sucốt và Sichem, họ đã giữ các thần tượng. Nay muốn đi theo tiếng gọi của Chúa, họ phải dứt khoát với mọi thứ thần tượng.
2. Hãy làm thanh sạch và thay áo xống đi: Sự tắm rửa thân thể và thay áo xống tượng trưng cho sự tẩy sạch tội lỗi bên trong thể hiện ra bằng sự đổi mới bên ngoài.
3. Đáp ứng: Họ đã đưa cho Giacốp, không những các tượng thần mà còn đưa luôn các vòng đeo tai là những bùa may mắn. Tất cả đã được chôn dưới gốc cây dẻ bộp gần thành Sichem. 
III. LÊN ĐƯỜNG ĐẾN BÊTÊN 
1. Đoạn chúng khởi hành: Sau khi dứt khoát mọi thần tượng và mọi điều ô uế, họ mới khởi hành đến Bêtên có nghĩa là nhà của Đức Chúa Trời.
2. Đức Chúa Trời giáng sự kinh hãi cho dân Canaan: Chúa bênh vực những người lựa chọn đứng về phía Ngài.
3. Lập bàn thờ Ên-Bêtên: Giacốp xác định trở về cùng Chúa của Bêtên chứ không chỉ trở về Bêtên (Ên-Bêtên là Đức Chúa Trời của Bêtên). 
KHẲNG ĐỊNH GIAO ƯỚC 
Kinh Thánh: SaSt 35:8-15 
I. ALÔN BACÚT 
1. Đêbôra qua đời: Đêbôra là bà vú của Rêbeca, mẹ của Giacốp. Có lẽ sau khi Rêbeca qua đời, bà vú Đêbôra đến ở với Giacốp, con trai yêu dấu của bà chủ. Nhưng rồi, bà cụ Đêbôra cũng lại ra đi, để lại bao tiếc thương cho Giacốp.
2. A-lôn Ba-cút: Bà cụ Đêbôra được chôn tại gốc cây dẻ bộp tại Bêtên. Giacốp và gia đình đã khóc rất nhiều về sự chia tay nầy. Vì thế, nơi nầy được gọi là AlônBacút, nghĩa là cây dẻ bộp khóc lóc. 
II. KHẲNG ĐỊNH GIAO ƯỚC 
1. Đức Chúa Trời lại hiện ra cùng Giacốp: Giữa lúc đau buồn, Giacốp đã tìm thấy sự yên ủi lớn lao khi Chúa hiện đến với ông thâật đúng lúc.
2. Chúa ban phước cho Giacốp: Chúa khẳng định rằng dù ông đã từng là Giacốp (với tất cả ý nghĩa xấu xa của tên gọi đó), thì bây giờ, tên ông không còn là Giacốp nữa. Mọi sự cũ đã chìm vào quá khứ và Chúa ném nó ra sau lưng Ngài. Tên của ông bấy giờ phải là Ysơraên, nghĩa là hoàng tử của Đức Chúa Trời hay là người chiến thắng trong Đức Chúa Trời.
3. Chúa xưng Danh Ngài: Danh Chúa ở đây là Đức Chúa Trời Toàn Năng (El Shaddai) là Đấng có quyền làm trọn mọi lời Ngài hứa và chu cấp mọi nhu cầu thiết thực cho gia đình Giacốp.
4. Chúa hứa: Chúa hứa và ra lệnh cho gia đình Giacốp sinh sản thêm nhiều. Ngài cho biết nhiều dân, nhiều vua sẽ do nơi Giacốp mà ra. Chúa cũng hứa ban cho dòng dõi Giacốp xứ Canaan, là xứ Ngài đã ban cho Ápraham và Ysác. 
III. THỂ HIỆN LÒNG TIN CẬY VÀ BIẾT ƠN 
1. Giacốp dựng một trụ đá: Một lần nữa, Giacốp muốn đánh dấu sự gặp gỡ phước hạnh với Chúa giữa cuộc đời đầy buồn đau, cay đắng.
2. Giacốp dâng lễ quán và tưới dầu: Giacốp tin và tiếp nhận mọi lời Chúa phán hứa nên dâng lễ quán và tưới dầu để bày tỏ lòng biết ơn Chúa. 3. Giacốp đặt tên nơi đó là Bêtên: Giacốp muốn nhắc nhở, dạy dỗ con cháu mình rằng đây là nhà của Đức Chúa Trời. 
NHỮNG NỖI BUỒN CỦA GIACỐP 
Kinh Thánh: SaSt 35:16-29 
I. NGƯỜI VỢ YÊU QUÝ QUA ĐỜI 
1. Rachên sanh khó: Chúa nhậm lời Rachên, ban cho bà thêm một đứa con trai. Nhưng sự sanh nở lần nầy thật vô cùng đau đớn !
2. Rachên đặt tên con là Bênôni: Dù bà mụ khích lệ Rachên đừng sợ, nhưng Rachên biết mình không thể sống được. Trong cơn hấp hối đau đớn, bà đặt tên con trai mình là Bênôni, nghĩa là con trai của sự đau đớn tôi.
3. Giacốp đặt tên con là Bêngiamin: Giacốp không muốn con trai của người vợ yêu quý của mình mang cái tên đau buồn suốt đời, nên đặt tên con là Bêngiamin, nghĩa là con trai tay hữu, cũng có nghĩa là con trai của sự thạnh vượng, người đem con số 12 trọn vẹn đến với gia đình ông.
4. Rachên qua đời: Niềm vui chưa trọn thì nỗi đau lớn ập tới. Người vợ yêu quý nhất của Giacốp đã phải từ giã ông trong lúc còn rất trẻ (hơn 40). Giacốp chôn cất Rachên bên đường đi về Êphơrát tức Bếtlêhem, và dựng lên một mộ bia để kỷ niệm. 
II. NGƯỜI VỢ LẼ PHẢN BỘI 
1. Ysơraên ra đi đến tháp Êđe: Lìa xa nơi kỷ niệm đau buồn, Giacốp ra đi đến Êđe. Lưu ý: KT gọi Giacốp là Ysơraên, khẳng định sự đổi tên và cuộc đời biến đổi của Giacốp.
2. Rubên nằm cùng Bila: Rubên về tuổi tác là trưởng nam của Giacốp, đã phạm tội loạn luân với Bila, vợ lẽ của cha mình. Đây là một trong những ảnh hưởng tai hại của trời gian lưu trú tại Sucốt và Sichem. Giacốp hay được điều đó, khiến ông vô cùng đau đớn. 
III. NGƯỜI CHA YÊU QUÝ QUA ĐỜI 
1. Giacốp đến ở cùng Ysác: Nhận biết ý muốn Đức Chúa Trời, Ysác đã đối xử với Giacốp như con trưởng nam ở trong nhà mình, làm người thừa kế chính thức của Ysác.
2. Ysác qua đời: KT kết luận về cuộc đời Ysác rằng “Người tuổi cao, tác lớn, thỏa mãn về đời mình”vì thấy dòng dõi đông đúc giàu có và hòa thuận nhau. Ysác qua đời ở tuổi 180. Hai con trai là Êsau và Giacốp chôn cất ông. 
DÒNG DÕI ÊSAU 
Kinh Thánh: SaSt 36:1-43 
I. ĐÂY LÀ DÒNG DÕI ÊSAU 
1. Êsau tức là Êđôm: Tên gọi Êđôm bắt nguồn từ tô canh đỏ mà Giacốp đã cho Êsau ăn để đánh đổi quyền Trưởng Nam.
. Dân Êđôm cư ngụ tại miền đông và miền nam của biển Chết. Miền đất nầy có đặc điểm là địa thế núi non hiểm trở và những vùng đồng hoang. Tuy nhiên ở đây rất giàu khoáng sản, nên có nhiều đường giao thông lớn.
2. Êsau cưới vợ: Hai vợ Ađa và Ôhôlibama là người Canaan. Vợ thứ ba là Bách mát, con gái của Íchmaên. Dòng dõi Êđôm bị ngươi Do Thái khinh thường vì sự kết hôn lẫn lộn với dân Canaan, những dân tộc đáng bị tận diệt. 
II. ÊSAU Ở TẠI NÚI SÊIRƠ 
1. Vì hai anh em của cải quá nhiều: Đức Chúa Trời đã ban phước cho cả Giacốp lẫn Êsau nên họ có của cải rất nhiều, bầy súc vật rất đông.
. Xứ họ đang kiều ngụ không đủ chỗ nên họ không thể ở chung với nhau.
2. Êsau dời qua ở tại núi Sêirơ: Đúng như lời chúc phước của Ysác, Giacốp ở lại xứ Canaan. Trong khi đó, Êsau, dù là trưởng nam, phải ra đi để nhường miền đất cho Giacốp, người Chúa chọn. Ông đem vợ con và của cải, súc vật đến ở tại núi Sêirơ. Có lẽ họ đã đến đó đánh đuổi dân Sêirơ ra khỏi vùng đất của họ, hoặc họ đồng hóa dân Sêirơ thành một thành phần của dân Êđôm. 
III. CÁC VUA XỨ ÊĐÔM 
1. Các Trưởng Tộc của Êđôm: Bản liệt kê từ câu 15-19 gồm có 14 trưởng tộc trong khi bản liệt kê từ câu 40-43 chỉ có 10 trưởng tộc.
2. Các vua xứ Êđôm: Quốc gia Êđôm thành lập rất sớm. Trong khi Ysơraên chưa có một vua nào thì Êđôm đã có nhiều vị vua nối tiếp nhau. Trong đó, có nhiều vị vua rất nổi tiếng. Sự phát triển của dòng dõi thế tục bao giờ cũng nhanh hơn sự phát triển của dòng dõi thánh. 
ĐƯỢC YÊU VÀ BỊ GHÉT ! 
Kinh Thánh: SaSt 37:1-4 
I. GIÔSÉP CHĂN CHIÊN 
1. Giôsép tuổi mười bảy: Tuổi thiếu niên được xem là tuổi nổi loạn, nhưng thiếu niên Giôsép đã rất trưởng thành, ổn định. Đây là kết quả của mối tương giao gần gũi với một người cha đã thật sự gặp Chúa.
2. Chăn chiên với các anh mình: Dù là “con cưng”, Giôsép vẫn đi ra đồng chăn chiên với các anh. Chính sự siêng năng, dấn thân vào công việc đã giúp Giôsép rất nhiều trong những ngày sống kiếp nô lệ, tù tội.
3. Kết bạn cùng con của Bila và Xinh ba: Không phân biệt giai cấp, Giôsép đã kết bạn với các con của hai người nô lệ. Có lẽ vì họ cũng rất gần với tuổi của Giôsép. 
II. GIÔSÉP BỊ GANH GHÉT 
1. Giôsép thuật cho cha các chuyện xấu họ nói: Được dạy dỗ sống tốt đẹp, Giôsép đã rất ngạc nhiên về sự hư hỏng của các anh. Giôsép nghĩ rằng cha phải biết các việc nầy để sửa chữa kịp lúc.
. Tuy nhiên, trong khi cha yêu Giôsép hơn thì các anh bị la rầy đã có ác cảm với Giôsép, cho ông là kẻ thèo lẻo. Trong nhận thức đó, nhiều người đã chọn phương cách yên lặng khi thấy những việc xấu xa. Thực ra nhiều khi yên lặng là đồng nghĩa với đồng lỏa,
2. Ysơraên yêu Giôsép hơn: Không những là con muộn mà còn là con của người vợ yêu quý nhất, nên Giôsép được cha yêu rất đặc biệt, nhất là khi mẹ của Giôsép đã qua đời. Tình yêu đặc biệt đó thể hiện qua việc Giacốp may cho Giôsép chiếc áo nhiều màu sắc, chếc áo của các quan chức, các chủ nhân ông, chiếc áo tộc trưởng.
. Giacốp đã là một nạn nhân trong cách phân biệt đối xử của cha mẹ, nhưng ông đã không rút ra bài học áp dụng đúng đắn. Dù ông có lý khi yêu Giôsép, nhưng tình yêu của ông cũng phải chan hòa cho các con khác nữa, để khỏi làm cớ vấp phạm cho các con.
3. Kết quả: Các anh thấy cha yêu Giacốp hơn bọn họ, và nhất là vì Giôsép không sống giống họ nên họ vô cùng ganh ghét.
. Sự ganh ghét nầy lên đến tột đỉnh, đến nỗi các anh không thể lấy lời tử tế mà nói cùng Giôsép được. 
GIẤC MƠ TIÊN TRI ! 
Kinh Thánh: SaSt 37:5-11 
I. HAI GIẤC MƠ 
1. Giấc mơ thứ nhất: Tuổi thiếu niên không phải là tuổi có những khải tượng, giấc mơ. Nhưng Giôsép đã có hai giấc mơ.
. Trong giấc mơ thứ nhất, Giôsép thấy bó lúa của ông đứng dựng lên còn các bó lúa của các anh đều sấp mình xuống trước bó lúa của Giôsép. Ý nghĩa của giấc mơ thật rất rõ ràng. Điều nầu được ứng nghiệm trong lần các anh gặp lại Giôsép tại Aicập. Đức Chúa Trời đã cho Giôsép thấy giấc mơ nầy để khích lệ ông mạnh mẽ tiến tới trên con đường chông gai.
2. Giấc mơ thứ hai: Giôsép thấy mặt trời, mặt trăng và 11 ngôi sao sấp mình xuống trước mặt ông. Giấc mơ thứ hai mang ý nghĩa mạnh hơn và sự lập lại hai lần khẳng định chương trình của Chúa sẽ làm cho Giôsép. Giấc mơ nầy được ứng nghiệm khi cả nhà đi xuống xứ Aicập.
3. Giôsép kể lại: Giôsép thuật lại hai điềm chiêm bao cho các anh và cha mình nghe. Dường như quá ngạc nhiên và bối rối trước giấc mơ, Giôsép đã không thể yên lặng. Ông đã kể lại một cách thành thật, đơn sơ, hơn là có ẩn ý. Tuy nhiên, Giôsép quên rằng chia xẻ niềm vui cá nhân cho những người thiếu niềm vui là một hành động thiếu tế nhị ! 
II. PHẢN ỨNG CỦA CÁC ANH 
1. Họ chất vấn Giôsép: Họ cho rằng Giôsép đang kiêu ngạo, khẳng định tham vọng làm tộc trưởng, nên họ chất vấn Giôsép : Mầy sẽ cai trị chúng ta sao ? Mầy sẽ hành quyền trên chúng ta sao ?
2. Họ càng thêm ganh ghét: Trước đời sống tốt đẹp của Giôsép, sự thiên vị của cha trong tình yêu và nhất là hai giấc chiêm bao, các anh Giôsép đã tức giận càng thêm tức giận, đã ganh ghét lại càng thêm ganh ghét. 
II. PHẢN ỨNG CỦA GIACỐP 
1. Giacốp quở trách Giôsép: Giacốp không thể tin rằng ông, vợ ông và các con khác của ông phải sấp mình trước Giôsép. Ông xem đây là một sự xúc phạm nên quở trách Giôsép.
2. Giacốp ghi nhớ: Dù khó chịu về ý nghĩa của giấc mơ tiên tri, nhưng Giacốp biết rằng Chúa vẫn đang tể trị và Ngài sẽ làm thành chương trình Ngài đã mặc khải và dù ngày nay mình chưa hiểu nổi, về sau sẽ hiểu. 
BỊ QUĂNG XUỐNG HỐ ! 
Kinh Thánh: SaSt 37:12-24 
I. ĐI THĂM CÁC ANH 
1. Có con đây: Giacốp sai Giôsép đi thăm các anh đang đi chăn bầy chiên của ông tại Sichem. Sichem cách Hếprôn chừng 80 km về phía bắc.
. Giôsép rất sẵn lòng vâng lời cha đi thăm các anh. Thái độ nầy chứng tỏ tình thương của Giôsép đối với cha và các anh. Vì thế, cả Giôsép lẫn Giacốp đều không hề nghi ngờ gì về hiểm nguy trước mắt.
2. Đi lạc: Vượt đường xa đến Sichem, Giôsép không thấy các anh, nên đi tìm và rồi đi lạc. Đức Chúa Trời đã can thiệp, ban cho Giôsép một người dẫn đường. Một lần nữa, tình thương của Giôsép đối với các anh đã được bày tỏ khi ông sẵn sàng đi tìm các anh tại Đôtain, cách Sichem 21 km. 
II. GẶP GỠ CÁC ANH TẠI ĐÔTAIN 
1. Kìa thằng nằm mộng đến kia: Giấc mơ của Giôsép đã là nỗi lo nghĩ của các anh. Họ vừa ghét Giôsép, vừa sợ rằng giấc mơ sẽ thành sự thật. Vì thế, họ gọi Giôsép là “thằng nằm mộng”.
2. Chúng ta hãy giết nó đi: Họ lập mưu để giết Giôsép, một tội ác kinh khiếp của những người được xưng là tổ phụ của tuyển dân ! Có lẽ Simêôn là người đề xuất việc nầy vì ông là người đã từng giết người không gớm tay ! Simêôn là người sau nầy bị Giôsép giữ lại trong khi chờ đợi đem Bêngiamin xuống Aicập cho Giôsép. Một lần nữa, chúng ta lại thấy hậu quả của ảnh hưởng lối sống dân Canaan trên các con trai Giacốp.
3. Ta sẽ nói rằng nó đã bị thú rừng xé ăn: Họ muốn phạm tội giết người, giết chính em mình, rồi sau đó phạm tội nói dối với cha rằng Giôsép bị thú rừng xé ăn. Thật họ chính là thú dữ muốn xé xác chính em mình.
4. Rồi sẽ xem các điềm chiêm bao của nó ra sao: Họ không tin sự mặc khải của Chúa và cũng không muốn điều đó trở thành sự thật. Họ đang cố gắng chống lại ý muốn Đức Chúa Trời. 
III. BỊ QUĂNG XUỐNG HỐ 
1. Rubên giải cứu: Chúa lại can thiệp khiến Rubên ngăn cản các em mình giết Giôsép. Ông đề nghị quăng Giôsép xuống hố.
2. Bị quang xuống hố: Các anh lột ngay chiếc áo tộc trưởng nhiều màu sắc của Giôsép và quăng Giôsép xuống hố, nhưng hố lại không có nước. 
BỊ BÁN LÀM NÔ LỆ ! 
Kinh Thánh: SaSt 37:25-30 
I. ĐOẠN HỌ NGỒI LẠI ĂN 
1. Trong khi Giôsép bị quăng xuống hố: Giôsép bị quăng xuống hố chứa nước mưa nhưng hố không có nước. 42:21 cho biết Giôsép đã nài xin các anh nhưng họ đã cứ làm theo lòng gian ác của họ.
2. Họ ngồi lại ăn: Thật là một bữa ăn tàn nhẫn của những người vô lương tâm. Có lẽ họ đang ăn những thức ăn Giôsép mang đến. Họ vui mừng vì họ đã chiến thắng, đã hãm hại một kẻ cô thế, kẻ đã đến để bày tỏ tình thương đối với họ. 
II. BỊ BÁN CHO CÁC LÁI BUÔN MAĐIAN 
1. Cơ hội: Đang ngồi ăn, họ nhướng mắt lên, thấy một đoàn lái buôn Mađian. Có lẽ đây là những người Íchmaên sống trong xứ sở của dân Mađian. Họ chở đầy thuốc thơm, nhủ hương và một dược qua xứ Êdíptô.
2. Sáng kiến của Giuđa: Giuđa lý luận rằng giết em rồi giấu máu nó có ích chi đâu, nghĩa là phải hành động sao cho họ được lợi:
. Cái lợi thứ nhất là họ không tra tay trên đứa em là cốt nhục của họ. Họ đã không trực tiếp phạm tội giết em mình. Họ không cần quan tâm đến việc những lái buôn sẽ đối xử thế nào đối với Giôsép. Họ sung sướng vì đã chuyển trách nhiệm sang cho các lái buôn Mađian.
. Cái lợi thứ hai là họ sẽ được chia, mỗi người hai miếng bạc. Giuđa bán Giôsép được 20 miếng bạc. Giuđa Íchcariốt bán Chúa được 30 miếng bạc.
3. Các anh em đồng ý: Họ đã chọn lựa điều tốt hơn mà không biết lựa chọn điều tốt nhất, điều công chính. 
III. RUBÊN THẤT VỌNG 
1. Rubên xé áo mình: Có lẽ Rubên đang cố đánh lạc hướng các em để cứu Giôsép. Nhưng khi trở lại, không còn thấy Giôsép, ông liền xé áo mình, bày tỏ sự đau buồn, hối tiếc.
2. Còn tôi, sẽ đi đâu? : Rubên tự thương hại mình, không thể chuộc lỗi với cha mà không cần quan tâm Giôsép sẽ như thế nào khi làm kẻ nô lệ vượt đường xa để đến Êdíptô. 
CHA GIÀ KHÓC CON MUỘN ! 
Kinh Thánh: SaSt 37:31-36 
I. GỞI ÁO VỀ CHO CHA ! 
1. Các anh giết một con dê đực: Một con vật bị giết, không phải để dâng làm của lễ để được tha tội mà chỉ để cố gắng che đậy tội lỗi.
2. Nhúng áo Giôsép vào trong máu đó: Chiếc áo đã bị các anh xé rách khi lột khỏi người Giôsép đã được nhúng vào trong máu. Một kế hoạch thật hoàn hảo của những con thú dữ mang lốt người.
3. Gửi về cho cha: Họ không dám về ngay vì sợ chương trình bị phát hiện, nên sai người (đầy tớ) mang về cho cha. Họ muốn đăt tất cả trước một việc đã rồi, để không ai có thể tố cáo hành vi tội ác của họ.
4. Dặn nói rằng: có phải áo của con trai cha chăng ?: Họ thật nhẫn tâm và bất hiếu khi sẵn sàng lừa dối cha và cười nhạo trên sự đau khổ của cha mình. Họ gọi Giôsép là “con trai cha”, nghĩa là vừa từ chối mối liên hệ Giôsép là em của họ, vừa từ chối mối liên hệ với Giacốp là cha của họ. 
II. GIACỐP KHÓC CON 
1. Giacốp nhìn: Nhìn chiếc áo rách tả tơi nhuộm trong máu, Giacốp không thể nào phát hiện sự lừa dối của các con, vì kế hoạch hoàn hảo và vì ông không hề nghi ngờ rằng các con có thể lừa dối mình.
2. Giacốp xé quần áo, lấy bao quấn ngang hông và để tang lâu ngày: Đây là sự thể hiện của nỗi đau đớn tột cùng trong cảnh tang chế. Không đau đớn sao được khi đứa con ông yêu quý nhất, đứa con của người vợ yêu quý nhất đã không còn nữa !
3. Giacốp không chịu yên ủi: Hết thảy con trai, con gái hiệp lại để an ủi ! Thật là ghê tởm khi những “thú dữ”xé xác em mình đi an ủi “nạn nhân”của mình.
. Đúng là vết thương lòng của Giacốp không thể được yên ủi bởi những lời giả dối của các con trai ông, nhưng Giacốp cần học bài học vâng phục ý muốn Chúa trên đời sống mình, vì Chúa có chương trình tốt nhất cho kẻ Ngài yêu.
4. Giôsép bị bán cho Phôtipha: Trong khi đó, Giôsép đã bước vào nhà Phôtipha. Một môi trường mới lạ với thứ ngôn ngữ mới, một địa vị hèn hạ, một công việc mới/ nhưng với một Đức Chúa Trời bất biến. 
BỨC TRANH ĐEN TỐI ! 
Kinh Thánh: SaSt 38:1-11 
I. GIUĐA CƯỚI VỢ 
1. Giuđa lìa xa các anh em mình: Lìa xa các anh em đồng nghĩa với lìa xa cha mình. Giuđa đã bắt đầu tự xây dựng cơ nghiệp mà không cần sự hướng dẫn của cha. Ông đến ở với Hira là một người Ađulam.
2. Giuđa cưới vợ: Giuđa thấy con gái của một người Canaan, tên là Sua, bèn cưới làm vợ. Tiêu chuẩn hôn nhân của Giuđa là mắt thấy. Ông không cần tìm biết ý cha mình hay là ý của Chúa, mà chỉ quyết định theo ý riêng, theo mắt thấy. Ông đã đi con đường của bác mình là Êsau, con đường đã từng gây cay đắng cho ông bà nội của ông. Đây là mối đe dọa rất lớn cho sự thuần chủng của tuyển dân.
. Giuđa có được ba con trai là Êrơ, Ônan và Sêla. 
II. ÊRƠ CHẾT 
1. Giuđa cưới vợ cho Êrơ: Một lần nữa, Giuđa lại tìm đến dân Canaan. Ông cưới nàng Tama cho con trai mình là Êrơ.
2. Êrơ chết: Kinh Thánh cho biết Êrơ là một người độc ác trước mặt Đức Giêhôva. Êrơ độc ác đến nỗi Chúa đã giết anh ta đi ngay trong tuổi thanh xuân. Thật là một bức tranh đau buồn của dòng dõi được chọn ! 
III. ÔNAN CHẾT 
1. Giuđa bảo Ônan cưới Tama: Theo luật pháp Canaan và sau nầy là luật pháp tuyển dân (PhuDnl 25:5-6) thì khi người anh chết mà không có con thì em chồng phải cưới chị dâu để sinh con đầu lòng nối dõi cho anh mình.
2. Ônan làm rơi rớt: Ônan biết đứa con đầu lòng sẽ không thuộc về mình nên không muốn có con với Tama dù có quan hệ xác thịt với nàng. Ônan không muốn làm trọn nghĩa vụ với anh mình.
3. Ônan chết: Hành động vô trách nhiệm của Ônan không đẹp lòng Chúa nên Ngài cũng giết Ônan. 
IV. GIUĐA LO SỢ 
1. Giuđa bảo Tama về ở góa tại nhà cha nàng: Đối với Giuđa, Tama đã là mối họa kinh khiếp cho gia đình ông.
2. Giuđa hứa: Ông hứa khi nào Sêla khôn lớn, ông sẽ cho nó cưới Tama. Tuy nhiên, ông không muốn như thế vì sợ Sêla cũng sẽ chết ! 
MỘT GIA ĐÌNH TỘI LỖI ! 
Kinh Thánh: SaSt 38:12-30 
I. GIUĐA PHẠM TỘI 
1. Vợ Giuđa chết: Giuđa tự xây dựng một gia đình theo ý riêng, đã đem lại cho ông những kết quả bi thảm: Hai đứa con gian ác đã chết, và bây giờ vợ ông cũng chết. Khi đã nguôi lòng, ông cùng Hira đi đến Thimna.
2. Kế hoạch của Tama: Nhận thấy Giuđa nhất định không để Sêla cưới mình, Tama thực hiện kế hoạch cám dỗ ông gia mình bằng cách giả làm gái điếm đền thờ tà thần. Có lẽ Tama hiểu rõ điểm yếu của Giuđa, nên đã tính toán để mình có thể có chồng hợp pháp, con mình có thể hưởng gia tài của Giuđa và chính mình cũng được bảo đảm đời sống.
3. Giuđa mắc bẫy: Giuđa đã thể hiện tình trạng đạo đức tồi tệ của mình khi động lòng ham muốn trước sự cám dỗ của một gái điếm. Ông đã không ngần ngại làm như một cách thờ phượng tà thần của Canaan !
. Tama đã khôn khéo đòi của tin là con dấu, dây và cây gậy của Giuđa. Đây là những bằng cớ xác đáng khiến Giuđa không thể chối cải hành động tội lỗi của mình. Giuđa đã không còn sáng suốt khi chỉ biết nhìm chăm vào cám dỗ của xác thịt. 
II. GIUĐA MANG NHỤC 
1. Giuđa chuộc của tin: Giuđa nhờ Hira đem con dê con để chuộc lại những của tin, nhưng không thể tìm thấy người kỵ nữ hôm trươc. Bấy giờ, Giuđa mới biết sợ người khác khám phá điều nhơ nhuốc của mình. Nhưng đã quá trễ.
2. Giuđa lên án Tama: Sẵn sàng đến với gái điếm, nhưng khi hay tin Tama làm gái điếm thì Giuđa lại nghiêm khắc lên án. Không phải vì ông có một chút quan niệm đạo đức gì, mà chỉ vì ông muốn bảo vệ gia tài của mình khỏi Tama !
3. Giuđa mang nhục: Khi Tama đưa các của tin ra, Giuđa đành phải nhận tội. Những lời lên án nặng nề của ông trên Tama nay đã trút đôí hết trên ông. Giuđa tức tối vì biết mình bị lừa nên quyết định không ăn ở với Tama nữa. Dù thế nào đi nữa thì vết nhơ cũng không thể rửa sạch được.
4. Hai đứa con bất đắc dĩ: Kết quả của hành vi loạn luân của Giuđa với Tama là hai đứa con bất đắc dĩ : Phêrết (hư rách) và Sêrách (màu điều). 
NGƯỜI NÔ LỆ THỎA LÒNG ! 
Kinh Thánh: SaSt 39:1-6 
I. NÔ LỆ CHO PHÔTIPHA 
1. Giôsép bị đem qua Êdíptô: Giôsép làm người dẫn đường, bị đem qua Êdíptô để cả nhà Giacốp sẽ được đưa qua Êdíptô, tránh được sự đồng hóa với dân Canaan.
2. Phôtipha mua Giôsép: Không phải ngẫu nhiên mà Giôsép được đưa vào nhà Phôtipha, quan thị vệ của vua Pharaôn. Đức Chúa Trời đã định các bước của Giôsép để huấn luyện chàng cho chức vụ vĩ đại tương lai.
3. Giôsép được thạnh lợi luôn: Không phải dễ dàng khi đối diện với một tương lai vô vọng bị làm nô lệ nơi xứ ngươi như Giôsép. Phải có một lòng tin cậy Chúa mãnh liệt mới khiến Giôsép có thể chấp nhận hoàn cảnh và vui sống vượt trên hoàn cảnh. Kết quả là Chúa phù hộ Giôsép, khiến Giôsép được thạnh lợi luôn. 
II. QUYẾT ĐỊNH KHÔN NGOAN CỦA PHÔTIPHA 
1. Phôtipha thấy Đức Giêhôva phù hộ chàng: Phôtipha thấy rõ Chúa phú hộ Giôsép nên mọi việc chàng làm đều được thạnh vượng. Chắc hẳn khi được khen ngợi, Giôsép đã giải thích cho chủ biết sự hiện diện của một Đức Giêhôva cao cả, Đấng đang phù hộ chàng.
2. Giôsép được ơn trước mặt chủ: Một người đầy tớ siêng năng, chân thật và khiêm nhường như thế chắc hẳn đã chiếm được cảm tình của chủ.
3. Phôtipha cất nhắc Giôsép làm quản gia: Có lẽ sau một thời gian dài làm nô lệ, Giôsép mới được Phôtipha giao hết của cải cùng mọi công việc nhà cho Giôsép quản lý. Đây là thời gian Giôsép thực tập làm một người cai trị, quản lý mọi thành phần nô lệ trong nhà Phôtipha. 
III. KẾT QUẢ PHƯỚC HẠNH 
1. Đức Giêhôva vì Giôsép ban phước cho Phôtipha: Quyết định khôn ngoan của Phôtipha đã được đền bù xứng đáng. Chúa vì Giôsép đã ban phước dư dật trên sản nghiệp Phôtipha từ trong nhà ra đến ngoài đồng.
2. Phôtipha không cần lo lắng: Ông có thể yên tâm giao phó hết mọi việc trong tay Giôsép mà không cần kiểm soát lại, vì không phải ông chỉ có một người quản lý giỏi, mà ông còn có cả Đức Chúa Trời của người quản lý ấy đang ban phước cho mình. 
NGƯỜI NÔ LỆ CHIẾN THẮNG ! 
Kinh Thánh: SaSt 39:7-20 
I. CÁM DỖ NẶNG NỀ 
1. Vợ chủ đưa mắt cùng Giôsép: Vợ của quan Thị vệ chắc hẳn là một người đàn bà rất đẹp. Bị chinh phục bởi vẻ đẹp và tài năng và tính tình của Giôsép, bà ta bắt đầu tấn công bằng đôi mắt đẹp của mình. Bà đã thất bại bằng sự mê tham của mắt và muốn cám dỗ Giôsép ở khởi điểm ấy.
2. Mời mọc: Hãy lại nằm cùng ta: Cám dỗ từ đôi mắt mà không được chận đứng sẽ dẫn đến cám dỗ xác thịt. Cám dỗ nầy mạnh hơn nhiều so với cám dỗ Giuđa đã đối diện. Vì Giôsép còn trai trẻ, chưa kinh nghiệm, lại là một tên nô lệ, không có gì để mất, trái lại cám dỗ nầy còn được xem như một đặc ân của bà chủ dành cho một kẻ nô lệ.
3. Thường ngày người dỗ dành: Cám dỗ được lập đi lập lại vì Giôsép không có quyền tránh khỏi mặt bà chủ. Sức mạnh của cám dỗ tăng dần theo thời gian tiếp xúc. 
II. LỜI TỪ CHỐI KHÔN NGOAN 
1. Chủ đã giao nơi tay tôi mọi vật: Chủ đã tín nhiệm tôi, yêu thương tôi và tôi cũng yêu kính chủ. Vì thế, tôi không muốn phản bội chủ và phản bội chính mình.
2. Ngươi là vợ của chủ tôi: Ngươi là phụ nữ có chồng, phải chung thủy với chồng. Dù ngươi không tôn trọng hôn nhân, nhưng tôi vẫn phải tôn trọng vì hôn nhân phải do Chúa sắp đặt.
3. Thể nào tôi dám làm điều đại ác dường ấy: Đó không phải là chuyện trai gái thường tình, không phải chỉ một phút yếu lòng, thất bại mà là một điều đại ác, đại ác đối với chủ, với ngươi, với ta và với Chúa.
4. Mà phạm tội cùng Đức Chúa Trời sao: Phạm tội với vợ Phôtipha là phạm tội chống nghịch Đức Chúa Trời (Thi Tv 51:4a). 
III. CHIẾN THẮNG CÁM DỖ 
1. Chạy trốn ra ngoài: Khi bị vợ Phôtipha nắm áo và cám dỗ thì Giôsép vội vàng tuột áo lại và chạy trốn ngay ra ngoài. Trước sự cám dỗ quá mạnh mẽ thì phương cách chiến thắng tốt nhất phải là chạy trốn ngay.
2. Bị vu oan: Quá giận dữ vì thất bại, vợ Phôtipha đã tìm cách tiêu diệt Giôsép, vừa để che đậy tội lỗi mình. Kết quả là Giôsép bị bỏ tù. 
NGƯỜI QUẢN TRỊ TÙ NHÂN 
Kinh Thánh: SaSt 39:21-40:4 
I. ĐỨC GIÊHÔVA PHÙ HỘ GIÔSÉP 
1. Chúa phù hộ Giôsép ngay trong tù: Vừa là nô lệ, vừa là tù nhân nên số phận của Giôsép thật đen tối, vô vọng. Nhưng Chúa không để chàng một mình. Ngài đã ở cùng Giôsép và tiếp tục phù hộ cháng.
2. Chúa tỏ lòng nhơn từ cùng Giôsép: Chúa chủ động làm điều tốt lành cho Giôsép. Ngài chọn những điều tốt nhất cho Giôsép để Giôsép không nản lòng trước tình trạng đen tối trước mặt.
3. Chúa làm cho chàng được ơn trước mặt chủ ngục: Khó có một chủ ngục nào lại yêu thương phạm nhân. Nhưng Chúa đã khiến chủ ngục thấy được tính tình và khả năng của Giôsép nên có cảm tình ngay với Giôsép. 
II. ĐƯỢC ƠN TRƯỚC MẶT CHỦ NGỤC 
1. Chủ ngục giao hết các tù nhân vào tay Giôsép: Dù ở trong tù, Giêsép vẫn tiếp tục làm công tác của một quản gia, quán xuyến tất cả mọi việc trong tù. Công tác ở đây khó khăn hơn vì phải quản trị những thành phần bất hảo. (Lên chức hay xuống chức?).
2. Chủ ngục chẳng soát lại: Chủ ngục hoàn toàn tin cậy Giôsép. Ông có thể yên tâm hoàn toàn khi giao mọi việc vào tay Giôsép.
. Lý do là vì Đức Giêhôva luôn ở cùng và phù hộ chàng, khiến cho mọi việc chàng làm đều được tyhạnh vượng. 
III. ĐƯỢC ƠN TRƯỚC MẶT PHÔTIPHA 
1. Bối cảnh: Pharaôn nổi giận cùng hai quan tửu chánh và Thượng thiện, nên đem bỏ hai người vào ngục tại nhà quan thị vệ Phôtipha.
2. Quan thị vệ cắt phần cho Giôsép hầu việc hai quan đó: Dù bị bắt buộc phải ném Giôsép vào ngục, Phôtipha vẫn phải thừa nhận sự ngay thẳng, siêng năng và nhu mì của Giôsép, thích hợp cho việc phục vụ, nên đã giao việc hầu hạ hai quan tửu chánh và Thượng thiện cho Giôsép. Điều nầy chắn hẳn đã được người chủ ngục tán đồng.
. Có lẽ lời mô tả trong Thi Tv 105:18 rằng Giôsép bị “cột chơn vào cùm và bị còng xiềng”chỉ có ý nghĩa biểu tượng, vì Giôsép dương như được tự do để phục vụ cho hai vị quan bị vua giận. 
NGƯỜI GIẢI MỘNG 
Kinh Thánh: SaSt 40:5-23 
I. QUAN TÂM THĂM HỎI 
1. Cơ hội: Cùng trong một đêm, cả hai quan đều thấy chiêm bao. Đây không thể là điều ngẫu nhiên, mà phải do chính Chúa ban cho để Giôsép có cơ hội bày tỏ chính mình với triều đình Pharaôn sau nầy.
2. Giôsép thăm hỏi: Giôsép đã bày tỏ tình thương và mối quan tâm chân thành đến những người đang ở dưới sự chăm sóc của mình. Vì thế, Giôsép nhận ra ngay sắc mặt buồn bực của hai quanvà chàng liền hỏi thăm họ.
3. Câu trả lời: Trước sự chân thành của Giôsép, họ trả lời ngay. Họ cho biết họ thấy chiêm bao mà không có ai giải chiêm bao cho họ. 
II. GIẢI MỘNG CHO QUAN 
1. Sự bàn chiêm bao há chẳng do nơi Đức Chúa Trời ư ?: Giôsép đã nắm lấy cơ hội để giới thiệu Chúa của mình là Chúa Tể muôn vật, cũng là Đấng khôn ngoan mà không điều gì có thể giấu khỏi Ngài.
2. Xin hãy thuật điềm chiêm bao cho tôi: Mối tương giao của Giôsép với Chúa gần gũi đến nỗi chàng tin rằng Chúa sẽ ban câu giải đáp cho chàng.
3. Giải mộng cho quan tửu chánh: Bị bắt phục trước lời nói đầy đức tin như thế, quan tửu chánh đã sẵn sàng kể điềm chiêm bao của mình.
. Giôsép đã giải mộng với tất cả sự tin quyết, với một suy luận rất hợp lý và cho biết ba ngày nữa, quan tửu chánh sẽ được phục chức.
. Có lẽ Giôsép nghĩ rằng đây là cơ hội Chúa ban cho mình được tự do nên chàng đã xin quan tâu cùng Pharaôn về nỗi oan của chàng.
. Cần lưu ý là điềm chiêm bao của Giôsép vẫn chưa ứng nghiệm, nhưng Giôsép tin chắc chiêm bao của quan tửu chánh sẽ ứng nghiệm, và trong lời cầu xin, Giôsép không tố cáo người vu oan, chỉ xin được tự do.
4. Giải mộng cho quan thượng thiện: Giôsép đã nói lên sự thật sau khi nghe quan kể chiêm bao, dù sự thật đó thật đau lòng. 
III. KẾT QUẢ 
1. Hai chiêm bao đều được ứng nghiệm: Nhân sinh nhật của Pharaôn, hai quan được ra khỏi ngục và nhận kết quả đúng như lời Giôsép đã nói.
2. Nhưng quan tửu chánh chẳng còn nhớ đến Giôsép: Điều vô lý nầy đã ở trong chương trình của Chúa để quan sẽ nhớ đến Giôsép đúng lúc. 
CƠ HỘI ĐÃ ĐẾN ! 
Kinh Thánh: SaSt 41:1-14 
I. PHARAÔN NẰM CHIÊM BAO 
1. Thời điểm: Hai năm sau ngày quan tửu chánh được phục chức, Giôsép vẫn còn ở trong tù. Giôsép có đủ cơ hội để trau giồi chính mình trở nên trưởng thành toàn vẹn, xứng đáng với chức vụ tể tướng Aicập.
2. Pharaôn nằm chiêm bao: Vua thấy hai điềm chiêm bao tương tự nhau: Bảy con bò gầy guộc nuốt bảy con bò mập tốt và bảy gié lúa lép nuốt bảy gié lúa chắc.
3. Tâm thần Pharaôn bất định: Pharaôn biết chắc chiêm bao nầy có ý nghĩa rất đặc biệt nhưng ông không hiểu nổi, và càng suy nghĩ, vua càng bối rối. Vua đòi các pháp sư, các bác sĩ đến để giải mộng cho vua nhưng không ai làm được điều đó.
. Có lẽ Đức Chúa Trời đã giấu ý nghĩa của điềm chiêm bao khỏi những người thông thái của Êdíptô để làm nổi bật đầy tớ của Ngài. Thật ra họ có thể suy luận nhưng không ai dám quyết đoán vì trách nhiệm rất lớn nếu giải nghĩa sai. Vì thế, họ đành chịu thua. 
II. LỜI THÚ TỘI CỦA QUAN TỬU CHÁNH 
1. Bây giờ, tôi nhớ đến lỗi của tôi: Ông đã quên Giôsép suốt hai năm trường. Dù thời gian ở chung tù với Giôsép rất ngắn nhưng ông có thể cảm nhận rằng Giôsép vô tội. Một người tốt lành bị ông quên để phải chịu cảnh tù đày thêm suốt hai năm, đúng là một tội lớn.
. Dù sao đi nữa thì ông đã nhớ đến Giôsép đúng lúc, đúng theo thời điểm của Đức Chúa Trời. Thật Đức Chúa Trời đã biến đổi những bất toàn dại dột của con người trở nên điều tốt nhất cho đầy tớ của Ngài là Giôsép.
2. Giới thiệu Giôsép: Quan tửu chánh nhắc lại việc Giôsép bàn chiêm bao cho ông và quan thượng thiện một cách rõ ràng và kết quả xảy ra đúng y như lời bàn của Giôsép. Ông chỉ còn nhớ Giôsép là một người Hêbơrơ, còn trẻ, là kẻ gia đinh của quan thị vệ.
3. Pharaôn sai đòi Giôsép: Lập tức Giôsép được tha và sửa soạn cấp tốc để ra mắt Pharaôn. Giôsép có lẽ không bao giờ ngờ đến việc nầy nhưng chàng đã sửa soạn sẵn sàng cho mọi tình huống nhờ mối tương giao thân thiết với Đức Chúa Trời. 
GIẢI MỘNG CHO PHARAÔN 
Kinh Thánh: SaSt 41:15-32 
I. PHARAÔN THUẬT CHIÊM BAO 
1. Pharaôn khen ngợi Giôsép: Pharaôn khen Giôsép là người có tài bàn chiêm bao của bất cứ ai. Ông ca ngợi Giôsép vì chắc hẳn ông đã có thể nhìn thấy vẻ tự tin thoải mái trên gương mặt của chàng, khác hẳn sự bối rối của các pháp sư.
2. Giôsép ca ngợi Đức Chúa Trời: Giôsép không dám nhận sự khen ngợi đó vì biết rằng những gì chàng nói là bởi Đức Chúa Trời mặc khải. Giôsép đã khôn ngoan đem Đức Chúa Trời đến gần Pharaôn khi nói rằng: “Đức Chúa Trời đem sự bình an đáp cho bệ hạ vậy”.
. Thật ra, không dễ đề cập đến Đức Chúa Trời giữa một cung điện sang trọng của những người thờ hình tượng. Giôsép đã xác định chỗ đứng của mình, bày tỏ Đức Chúa Trời của mình trước khi giải mộng cho vua.
3. Pharaôn thuật chiêm bao: Khi thuật chiêm bao, Pharaôn đưa ra nhận xét và thắc mắc của mình về bảy con bò xấu dạng chưa từng thấy và dù đã nuốt bảy con bò mập vào bụng, chúng vẫn xấu dạng như trước. Pharaôn cũng nhắc đến sự thất bại của các pháp sư trong việc giải nghĩa chiêm bao cho vua. 
II. GIẢI MỘNG CHO VUA 
1. Đức Chúa Trời mách cho bệ hạ biết: Giôsép bắt đầu lời giải nghĩa với việc xác nhận giấc mộng đến từ Đức Chúa Trời. Ngài muốn báo cho Pharaôn biết việc Ngài sẽ làm. Nghĩa là, đây là một đặc ân Chúa ban cho vua Pharaôn. Câu nói nầy được nhắc lại hai lần.
2. Đức Chúa Trời đã quyết định điều đó rồi: Giấc mơ đến hai lần được Giôsép giải thích là Chúa đã quyết định làm điều đó rồi. Giôsép muốn cho Pharaôn biết rằng Chúa là Đấng Chủ Tể có toàn quyền hành động theo ý muốn Ngài.
3. Giải mộng: Giôsép cho biết hai điềm chiêm bao có cùng một ý nghĩa. Đó là bảy năm đói kém sẽ tiếp theo bảy năm được mùa dư dật. Đói kém đến nỗi không ai còn nhớ đến sự dư dật của bảy năm được mùa và toàn xứ sẽ hao mòn vì đói kém. 
TỪ TÙ NHÂN NÔ LỆ LÊN TỂ TƯỚNG ! 
Kinh Thánh: SaSt 41:33-46 
I. LỜI ĐỀ NGHỊ CỦA GIÔSÉP 
1. Cần có một tổ chức tốt: Sau khi giải mộng cho vua, Giôsép đề nghị tìm một người khôn ngoan tài giỏi để điều hành các ủy viên trong xứ để thâu góp lương thực trong 7 năm được mùa dư dật để dành cho 7 năm đói kém.
2. Cần có một kế hoạch tốt: Họ sẽ thu một phần năm số thu hoạch trong 7 năm được mùa, thâu trữ cho Pharaôn và cho các thành phố. 
II. ĐƯỢC CẤT NHẮC LÊN LÀM TỂ TƯỚNG 
1. Lời Giôsép đẹp ý Pharaôn và quần thần: Không những họ hoàn toàn tin lời giải mộng của Giôsép mà còn cảm phục trước cách giải quyết khôn ngoan của Giôsép.
2. Pharaôn nhận định: Ông thừa nhận rằng Đức Chúa Trời đã ban cho Giô Sép biết mọi việc, nghĩa là Đức Chúa Trời đang ở cùng Giôsép, nên kết quả là không ai khôn ngoan tài giỏi hơn Giôsép.
3. Pharaôn quyết định: Vua Pharaôn quyết định tôn Giôsép làm người cai trị nhà của vua, xứ sở, dân tộc của vua. Nghĩa là Pharaôn lập Giôsép làm Tể Tướng của Aicập, đứng hàng thứ nhì sau Pharaôn là vua mà thôi.
4. Pharaôn thực hiện quyết định: Việc thứ nhất là cổi chiếc nhẫn trong tay mình, đeo vào tay Giôsép, nghĩa là trao ấn tín cho Giôsép. Giôsép có toàn quyền ký và đóng ấn các sắc luật.
. Việc thứ hai là truyền mặc áo vải gai mịn, đeo vòng vàng vào cổ và ngồi sau xe vua để mọi người phải quỳ xuống tung hô cả vua lẫn Giôsép.
. Việc thứ ba là đổi tên Giôsép là Xaphơnát Phanêách và cưới nàng Ach nát, con gái của Phôtiphêra, thầy cả thành Ôn cho Giôsép. Đây là dấu hiệu của sự tôn trọng vào hàng quý tộc trong triều đình.
5. Pharaôn khen ngợi Giôsép: Vua cho biết Giôsép là cứu tinh của dân tộc. Nếu không có Giôsép thì dù là Pharaôn cũng chẳng làm chi được. Nếu không được Chúa tôi luyện trong nhà nô lệ và nhà tù suốt 13 năm, chắc hẳn Giôsép đã trở nên kiêu căng trước lời khen ngợi của vua.
Ghi chú: Sở dĩ Giôsép được cất nhắc lên làm tể tướng quá dễ dàng là vì :
a. Quyền tể trị tối thượng của Chúa. b. Lòng khâm phục của vua. c. Vua thuộc triều đại Hykos là người ngoại quốc cai trị Aicập. 
TỂ TƯỚNG AICẬP 
Kinh Thánh: SaSt 41:46-57 
I. CÔNG TÁC CỦA TỂ TƯỚNG 
1. Giôsép đi tuần khắp xứ Êdíptô: Giôsép nhận chức vụ không phải để hưởng thụ mà để làm việc. Trong tư cách là “người cứu thế”, Giôsép chỉ nghĩ đến những người mình sẽ cứu sống khỏi đói kém. Vì thế, ông phải đi tuần khắp xứ Êdíptô để hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc.
2. Giôsép thâu góp hết thảy lương thực trong bảy năm: Thật khó nghĩ đến sự để dành khi mùa màng quá dư dật từ năm nầy đến năm kia. Giôsép vẫn cứ kiên trì làm công tác thu góp hoa lợi trong suốt bảy năm được mùa dư dật. Giôsép chứa hoa lợi ngay trong các thành để việc phân phối sau nầy vừa kịp lúc, vừa đở tốn kém.
. Kết quả là lúa mì được thâu góp nhiều như cát bờ biển, đếm không xuể. 
II. HAI ĐỨA CON NƠI ĐẤT KHÁCH 
1. Manase: Manase có nghĩa là “kẻ làm cho ta quên”. Giôsép giải thích rằng Đức Chúa Trời đã làm cho Giôsép quên những điều cực nhọc mà ông đã phải đối diện suốt 13 năm, cũng như quên những ngày vui buồn lẫn lộn trong nhà cha mình.
2. Epraim: Epraim nghĩa là hưng vượng bằng hai. Giôsép giải thích rằng Đức Chúa Trời làm cho ông được hưng vượng gấp bội chính trong xứ mà ông đã từng bị khốn khổ. Nghĩa là Chúa đã thấy nỗi sầu khổ của ông và đã đền bù gấp bội. 
III. CƠN ĐÓI KÉM 
1. Bảy năm được mùa bèn qua: Mọi sự xảy ra theo đúng kỳ của nó và không có gì tồn tại mãi dưới ánh mặt trời nầy. Cơ hội rồi cũng sẽ trôi qua.
2. Bảy năm đói kém xảy đến y như lời Giôsép đã bàn trước: Sự việc Chúa mặc khải qua tôi tớ Ngài phải được ứng nghiệm.
3. Đói kém thật sự: Trong năm đầu, xứ Êdíptô vẫn còn có bánh. Nhưng sau đó, lương thực đã cạn, dân chúng phải cầu cứu với Pharaôn. Tuy nhiên, vua bảo họ đến với Giôsép và Giôsép đã bắt đầu bán lúa cho họ.
. Sự đói kém quá lớn đến nỗi khắp nơi đều đến Aicập để mua lúa. Giấc mơ Giôsép sắp trở thành sự thật. 
GẶP LẠI CÁC ANH 
Kinh Thánh: SaSt 42:1-16 
I. CÁC ANH XUỐNG AICẬP 
1. Giacốp thắc mắc: Giacốp nghe nói ở Êdíptô có bán lúa mà gia đình ông đang cần. Ông thắc mắc vì sao các con ông lại không sốt sắng đi xuống Êdíptô để mua lúa. Có lẽ các anh đang lo sợ sự hình phạt của Chúa trên họ vì những gì họ đã làm cho Giôsép.
2. Giacốp sai các con xuống Aicập: Ông nhắc nhở họ về sự sống còn của cả gia tộc và sai họ xuống Êdíptô để mua lúa.
3. Giacốp không cho Bêngiamin cùng đi: Lúc bấy giờ, Bêngiamin là đứa con duy nhất của người vợ yêu quý nhất của ông là Rachên. Ông sợ điều rủi ro có thể xảy đến cho Bêngiamin như đã từng xảy ra cho Giôsép. 
II. GIÔSÉP GẶP GỠ CÁC ANH 
1. Các anh sấp mình trước mặt Giôsép: Các anh ra mắt Giôsép trong tư cách những người ngoại bang xin được mua lúa nơi vị tể tướng của Aicập, nên việc quỳ lạy là một lễ nghi không thể thiếu.
2. Giôsép làm mặt lạ: Giôsép nhận ra các anh ngay trong khi họ không thể nhận ra Giôsép vì không tin sự mặc khải của Chúa qua điềm chiêm bao. Họ không thể tin được một tên nô lệ nơi đất khách có thể được sống sót chứ đừng nói đến việc tên nô lệ đó trở thành tể tướng của Aicập.
. Thay vì nhận anh em ngay, Giôsép muốn đưa các anh vào sự thử nghiệm vì hình ảnh hung dữ độc ác, vô tâm của các anh đã khiến Giôsép không thể nào quên. Giôsép muốn thử xem hiện nay họ ra sao. 
III. GIÔSÉP THỬ CÁC ANH 
1. Các ngươi là thám tử: Tội làm “thám tử”là tội rất nặng, có thể bị giết. Giôsép đưa các anh vào tình cảnh khốn cùng để xem cách phản ứng của họ thế nào đối với nhau.
2. Hãy dẫn em út xuống đây: Các anh phải khai rõ lý lịch của mình. Họ không quên nhắc đến Giôsép là “người đã đi mất biệt”. Họ không dám nói hết sự thật vì sẽ càng bị nghi ngờ là thám tử. Tuy nhiên, họ phải nói đến Bêngiamin để nếu phải bị kiểm chứng thì họ sẽ không bị nghi ngờ.
. Giôsép liền đưa các anh vào sự thử nghiệm. Ông muốn tìm xem thái độ của họ đối với Bêngiamin và thật ra ông cũng nóng lòng muốn gặp em. 
THỬ NGHIỆM ! 
Kinh Thánh: SaSt 42:17-24 
I. BA NGÀY TRONG TÙ 
1. Giôsép ra lệnh bỏ tù các anh: Giôsép không có ý định trả thù. Ông chỉ muốn họ nếm thử một phần nhỏ nỗi cay đắng mà họ đã làm cho ông. Ông muốn xem họ bày tỏ thái độ nào đối với Chúa.
2. Họ bị giam chung trong ba ngày: Giôsép cũng muốn tìm hiểu thái độ của họ đối với nhau khi bị lâm vào cảnh khốn cùng. Họ sẽ có đủ thì giờ để hồi tưởng những ngày quá khứ tội lỗi của mình để có thể ăn năn. 
II. ĐẶC ÂN 
1. Ta kính sợ Đức Chúa Trời: Giôsép muốn nhắc nhở các anh về quyền tể trị của Đức Chúa Trời và thái độ không thể thiếu của những người thuộc dòng dõi thánh, dòng dõi được chọn.
2. Con đường sống: Sau khi tuyên bố mình kính sợ Đức Chúa Trời, Giôsép mở ra cho các anh con đường sống. Ông muốn họ biết tạ ơn Chúa về con đường sống ông mở ra cho họ vì :
. Bởi kính sợ Chúa, Giôsép đã tha họ ra khỏi ngục.
. Bởi kính sợ Chúa, Giôsép đã quan tâm đến mạng sống của gia đình họ.
3. Điều kiện: Giôsép muốn họ có cơ hội chứng tỏ sự kính sợ Chúa, sự chân thật của mình khi đem em út xuống. Tuy nhiên, một người sẽ bị giữ làm con tin. Đây cũng lại là một thử nghiệm vì ai sẽ là người bị giữ lại. 
III. CÁC ANH ĂN NĂN 
1. Họ hối hận: Họ nhớ ngay đến những tội lỗi của mình đối với Giôsép hơn 20 năm trước. Bây giờ, họ mới nhớ đến tâm hồn buổn thảm của Giôsép khi ông xin nhờ ơn họ.
2. Rubên trách cứ: Ông nhắc lại lời khuyên không được đáp ứng của mình và kết luận rằng “huyết nó đòi chúng ta thường lại”, nghĩa là ông nghĩ rằng Giôsép đã chết vì sự gian ác của họ. 
III. THI HÀNH THỬ NGHIỆM 
1. Giôsép khóc: Thấy được sự ăn năn trong xót xa của các anh, Giôsép rất cảm động nên đã xây mặt qua chỗ khác để khóc.
2. Giôsép bắt trói Simêôn trước mặt anh em: Có lẽ Simêôn xứng đáng bị như thế và Giôsép còn thử nghiệm tình thương của họ đối với Bêngiamin. 
TRỞ VỀ CANAAN 
Kinh Thánh: SaSt 42:25-35 
I. GIÔSÉP CHĂM SÓC CÁC ANH 
1. Giôsép ra lệnh để bạc lại cho các anh: Giôsép truyền đầy tớ xúc lúa để đầy bao và để bạc lại nơi miệng bao. Ông muốn chia xẻ với họ sự dư dật mà Chúa đã ban cho ông.
2. Giôsép để thêm lương thực dùng dọc đường: Ông đã lấy ơn báo oán, chủ động làm điều tốt cho những người đã từng âm mưu giết mình. Ông tự nhận mối liên hệ anh em với họ và tự nhận trách nhiệm quan tâm chăm sóc họ, dù họ đã từng chối bỏ mối liên hệ thiêng liêng đó.
3. Đầy tớ làm y như lời: Có lẽ họ không hiểu vì sao Giôsép đã làm như thế. Nhưng việc của đầy tớ không phải là thắc mắc ý nghĩa hay mục đích của mạng lệnh, mà điều duy nhất đầy tớ phải làm là vâng lời và vâng lời đúng y như mạng lệnh Chủ truyền. 
II. ĐẾN QUÁN TRỌ 
1. Một người mở bao cho lừa ăn thóc: Giữa lúc đói kém mà không quên con lừa chở mình đi là một hành động đáng khen.
2. Các anh run sợ: Khi thấy bạc ở miệng bao một người, các anh rất run sợ và họ than thở: “Đức Chúa Trời đã làm chi cho chúng ta đây”. Họ nhận biết tội lỗi phải có giá trả và chính Đức Chúa Trời đang tể trị để thưởng phạt tùy việc làm mỗi người. 
III. VỀ ĐẾN NHÀ 
1. Thuật lại cho cha: Họ kể lại đầy đủ những diễn tiến tại nhà Giôsép cũng như lời đòi hỏi của Giôsép về việc đem Bêngiamin đi theo, với lời hứa sẽ tha và cho họ có cơ hội buôn bán với Aicập.
2. Trút lúa mì ra: Họ khám phá rằng mọi bao đều có tiền trả lại. Nghĩa là họ không tốn tiền mà có lúa mì dư dật.
3. Giacốp và các con đều sợ hãi: Đời sống tội lỗi của các anh cũng như sự thiếu đức tin của nhà Giacốp khiến họ rất sợ hãi, thay vì họ có thể cảm tạ Đức Chúa Trời về những ân phước Chúa ban cho họ. Thiếu đức tin đã khiến niềm vui trở thành nỗi hoang mang, sợ hãi. 
BAY LÀM MẤT CÁC CON TAO ! 
Kinh Thánh: SaSt 42:36-38 
I. GIACỐP THAN TRÁCH 
1. Bay làm mất các con tao: Giacốp đổ hết trách nhiệm lên các con. Thật ra, chính họ đã làm hại Giôsép, còn Simêôn thì nhận lãnh kết quả việc làm gian ác của mình. Nhưng mọi rắc rối đều do sự thiếu giáo dục con cái và tình thương không đồng đều của Giacốp đối với các con.
. Đổ lỗi cho người khác dễ hơn là nhận lỗi về phần mình.
. Tuy nhiên, trên cả mọi sự là bàn tay tể trị của Đức Chúa Trời để sửa chữa những sai lầm của con dân Ngài, để đem phươc hạnh cho họ.
2. Bây giờ lại muốn dẫn Bêngiamin đi nữa sao ?: Đúng là giao Bêngiamin vào tay những người không đáng tin cậy như các anh Giôsép thật sự nguy hiểm. Nhưng Giacốp quên rằng Đức Chúa Trời vẫn đang sống và hành động.
3. Các nông nỗi nầy đều đổ lại cho tao hết: Giacốp đã cố chiếm đoạt phước nhưng chẳng thấy phước. Giacốp cũng được Chúa hứa ban phước nhưng ông chỉ thấy tai họa. Điều nầy thể hiện sự thiếu đức tin của Giacốp 
II. LỜI ĐỀ NGHỊ CỦA RUBÊN 
1. Cha hãy giao em cho tôi, tôi sẽ dẫn về cho: Rubên quên sự bất lực của mình trong việc giải cứu Giôsép, nên rất mạnh mẽ đề nghi cha giao Bêngiamin cho mình. Thật là một người không biết lượng sức mình để hứa hẹn những điều quá sức.
2. Nếu không dẫn em về, xin cha hãy giết hai con trai tôi đi: Thật là một đề nghị ngu xuẩn và gian ác. Làm sao Giacốp có thể giết cháu nội của mình khi ông là người kính sợ Chúa, và hành động đó có giúp ích gì cho Bêngiamin đâu.
. Đề nghị đó cũng thể hiện sự thiếu tình yêu của Rubên đối với các con. 
III. GIACỐP TỪ CHỐI 
1. Chỉ còn một mình nó thôi: Rachên chỉ có hai người con. Đối với Giacốp, Giôsép đã bị thú dữ xé xác nên Bêngiamin là đứa con duy nhất ông yêu quý vì Rachên cũng đã chết.
2. Con út sẽ chẳng đi đâu: Dường như chỉ có Bêngiamin mới là con của ôngvì nếu Bêngiamin không đi thì Simêôn sẽ không được về ! 
CHA CHỊU PHẬN VẬY ! 
Kinh Thánh: SaSt 43:1-14 
I. GIACỐP SAI CÁC CON XUỐNG ÊDÍPTÔ 
1. Đói kém trong xứ lớn lắm: Đúng như lời bàn của Giôsép, hai năm đói kém đã đến, còn năm năm đói kém nữa đang đến (45:11).
2. Nội nhà đã ăn hết lương thực: Với bản tánh của một người đa mưu túc trí, chắc hẳn Giacốp đã tìm mọi cách đêí giải quyết nan đề. Nhưng thời gian cứ trôi qua và lương thực đã hết.
3. Giacốp sai các con xuống Êdíptô mua lúa: Không còn cách nào khác, Giacốp chỉ còn cách sai các con trở xuống Êdíptô. Nhiều lúc Chúa đưa vào bước đường cùng để mở ra con đường giải thoát phước hạnh. 
II. GIUĐA THUYẾT PHỤC 
1. Nhắc lại đòi hỏi của Giôsép: Giuđa nhắc cha nhớ rằng em út không xuống thì họ không bao giờ thấy mặt Giôsép mà còn bị xem là thám tử.
2. Giacốp quở các con: Ông quở các con vì sao cho Tể tướng Aicập biết sự có mặt của em út để bây giờ ông ta đòi đem em út theo. Nhưng nếu ông biết Tể tướng Aicập là Giôsép thì ông không thể quở các con mà phải cám ơn Chúa vì các con ông đã thành thật.
3. Giuđa bảo lãnh Bêngiamin: Không như Rubên. Ông chỉ hứa nguyện nhận trách nhiệm về phần mình, dù ông không biết rằng chính ông sẽ là người khiến Giôsép phải khóc và tỏ bày chính mình cùng các anh em.
4. Giuđa lý luận: Ông nói cùng Giacốp rằng nếu Bêngiamin không đi thì cả nhà sẽ chết đói. 
III. GIACỐP BẰNG LÒNG 
1. Sửa soạn quà quý giá cho tể tướng Aicập: Để chiếm cảm tình của vị tể tướng Aicập, Giacốp dặn các con dâng những thổ sản quý nhất.
2. Đem tiền theo gấp đôi: Giacốp đã từng gạt cha và anh. Nhưng sau khi gặp Chúa, ông đã hoàn toàn thay đổi. Ông luôn sống chân thật.
3. Giao phó các con cho Đức Chúa Trời Toàn Năng (El Shaddai ): Giacốp bằng lòng cho Bêngiamin đi và cầu xin Chúa Toàn Năng ban cho các con được ơn tyrước mặt vị Tể tướng Aicập.
4. Thuận phục: Sau khi phó thác mọi sự vào tay Chúa Toàn Năng, Giacốp hoàn toàn thuận phục chương trình của Chúa. 
NHỮNG VIỆC BẤT NGỜ ! 
Kinh Thánh: SaSt 43:15-25 
I. GIÔSÉP MỜI ĂN TRƯA 
1. Lên đường đến Êdíptô: Các anh sửa soạn của lễ, đem tiền gấp đôi và dẫn Bêngiamin cùng đi xuống Êdíptô trong sự tin cậy, phó thác mọi sự trong tay Chúa Toàn Năng.
2. Giôsép mời dùng bữa: Thấy Bêngiamin cùng đi, Giôsép ra lệnh cho quản gia đem các anh em vào nhà rồi nấu dọn thức ăn để họ sẽ ăn trưa cùng Giôsép. Quản gia làm y như lời Giôsép đã dặn. 
II. PHẢN ỨNG CỦA CÁC ANH EM 
1. Các anh em sợ hãi: Thay vì vui mừng vì được dự tiệc tại nhà tể tướng Aicập, các anh em đã để cho mặc cảm tội lỗi khiến họ vô cùng sợ hãi.
. Họ đã từng dùng mưu để hại dân Sichem nên sợ Giôsép dùng mưu để hại họ, bắt họ làm nô lệ và chiếm đoạt lừa của họ. Họ đã “suy bụng ta ra bụng người”!
2. Các anh em phân trần: Họ lập tức giải thích về việc số bạc nơi miệng bao để chứng tỏ họ là những người lương thiện, chân thật.
3. Quản gia trấn an: Cảm thông với nỗi lo sợ của các anh em, quản gia bảo họ đừng sợ, mọi việc đều bình yên. Quản gia còn cho biết rằng đó là Đức Chúa Trời của cha họ đã ban vật quý vào bao cho họ. Điều nầy chứng tỏ Giôsép đã tính trước mọi việc và đời sống của Giôsép đã ảnh hưởng rõ nét trên người quản gia.
4. Gặp lại Simêôn: Chắc hẳn cả Simêôn lẫn các anh em đều vui mừng khi gặp lại nhau. Simêôn vui mừng vì cha và các anh em đã không bỏ rơi ông như các anh đã từng bỏ mặc Giôsép. Các anh em vui mừng vì Simêôn vẫn mạnh khỏe và chắc hẳn đã được đối xử tử tế. 
III. VÀO NHÀ GIÔSÉP 
1. Được tiếp rước tử tế: Đầy tớ Giôsép đem nước rửa chơn cho các anh em và cũng cho các con lừa ăn cỏ nữa.
2. Sửa soạn của lễ: Biết mình được ăn trưa tại nhà Giôsép, các anh vừa mừng vừa lo. Họ lấy sẵn những của lễ tốt nhất đã sửa soạn, chờ Giôsép về nhà để dâng lên hầu bày tỏ lòng tôn kính với vị tể tướng Aicập. 
BỮA TIỆC BẤT NGỜ ! 
Kinh Thánh: SaSt 43:26-34 
I. DÂNG CỦA LỄ CHO GIÔSÉP 
1. Các anh em dâng của lễ: Khi Giôsép trở về, các anh lập tức dâng của lễ lên cho Giôsép, rồi cùng sấp mình xuống đất trước mặt Giôsép. Đầy đủ 11 bó lúa hay 11 ngôi sao đã sấp mình trước Giôsép, và thật ra, họ cũng đại diện cho cha mẹ mình để dâng của lễ và lạy trước mặt Giôsép.
2. Giôsép thăm hỏi thân mật: Giôsép hỏi thăm sức khoẻ của các anh, nhất là hỏi thăm người cha già “của họ”. Họ lễ phép xưng Giacốp là tôi tớ của Giôsép, cám ơn lời thăm hỏi và cúi đầy lạy Giôsép. 
II. GIÔSÉP KHÓC 
1. Giôsép thấy Bêngiamin: Nhướng mắt thấy Bêngiamin, Giôsép thân mật hỏi thăm và cầu chúc Bêngiamin được Đức Chúa Trời ban ơn.
2. Giôsép khóc: Quá cảm động khi gặp lại người em cùng mẹ. Vừa thương em vừa nhớ đến người mẹ đã khuất, Giôsép không cầm lòng được, phải vội bước ra ngoài, vào phòng riêng để khóc. Vì muốn đưa các anh vào một thử nghiệm chót là thử nghiệm tình thương các anh đối với Bêngiamin nên Giôsép cố che giấu sự cảm động của mình. 
III. BỮA TIỆC NGON VUI 
1. Ba bàn ăn riêng: Giôsép, tể tướng Aicập được dọn ăn riêng, những người Aicập khác cũng ăn riêng, và các anh em Giôsép cũng phải ăn riêng vì người Aicập chê người du mục Hêbơrơ.
2. Các anh em ngạc nhiên: Tại bàn ăn của các anh em, Giôsép sắp họ ngồi theo đúng thứ tự tuổi tác, khiến họ ngơ ngẩn nhìn nhau, không hiểu vì sao Giôsép lại biết họ rõ đến thế, hoặc do thám tử điều tra, hoặc Giôsép có ma thuật ?
3. Các anh em ăn uống ngon vui cùng Giôsép: Dù ngạc nhiên về sự sắp xếp và dù có sự phân biệt đối xử với Bêngiamin (phần ăn gấp năm lần), các anh em vẫn ăn uống ngon vui cùng Giôsép, chứng tỏ họ đã vượt qua thử thách đầu tiên. 
CÁI CHÉN CỦA GIÔSÉP ! 
Kinh Thánh: SaSt 44:1-13 
I. CÁC ANH EM TRỞ VỀ 
1. Lệnh truyền của Giôsép: Giôsép ra lệnh cho quản gia đổ lương thực đầy bao cho anh em, tùy sức chở của mỗi người, rồi để bạc nơi miệng bao. Đặc biệt trong bao của Bêngiamin, quản gia phải để thêm chén bạc của Giôsép. Như thường lệ, quản gia đã làm y như lời Giôsép dặn mình.
2. Cho các anh em ra về: Trời vừa sáng, quản gia đã cho các anh em ra về. Có lẽ họ đã rất vui mừng vì mọi sự thật vô cùng tốt đẹp. Dường như Đức Chúa Trời đã bỏ qua tội lỗi của họ và ban cho họ mọi điều phước quá điều họ mong đợi ! 
II. THỬ NGHIỆM CUỐI CÙNG 
1. Sao các ngươi lấy oán trả ơn: Khi các anh em ra khỏi thành chưa xa, Giôsép sai quản gia đuổi theo. Quản gia chận đường các anh em lại và hỏi rằng: Sao các ngươi lấy oán trả ơn ? Ông cho biết họ đã lấy trộm cái chén bạc của Tể Tướng Aicập, là cái chén Tể Tướng thường dùng để uống rượu và bói.
. Cái chén bạc của Tể tướng là biểu tượng của quyền lực. Vì thế, ăn cắp chén bạc là một trọng tội.
2. Chẳng bao giờ có việc đó: Các anh em biết chắc không ai trong họ lại có thể làm việc đó, nên mạnh dạn tuyên bố rằng ai ăn cắp chén bạc đó sẽ phải chết, còn tất cả sẽ làm nô lệ cho quản gia.
3. Thử nghiệm: Quản gia chỉ đề nghị chỉ người phạm lỗi sẽ làm nô lệ thôi, những người còn lại sẽ được tự do trở về nhà mình. 
III. CHIẾN THẮNG THỬ NGHIỆM 
1. Lục soát: Các anh em hồi hộp xem quản gia lục soát, bắt đầu từ anh cả xuống đến em út. Cuối cùng, cái chén được tìm thấy trong bao của em út.
2. Kết quả: Mỗi người đều xé áo mình, bày tỏ sự đau đớn, rồi chất bao lúa trên lưng lừa, đồng trở lại nơi Giôsép. Họ đã thật sự yêu thương em út và thương cha. Họ đã thật sự đoàn kết. Nan đề của một người là trách nhiệm của tất cả tập thể anh em. 
LỜI CẦU XIN CỦA GIUĐA 
Kinh Thánh: SaSt 44:14-34 
I. CÁC ANH EM VÀO NHÀ GIÔSÉP 
1. Họ sấp mình xuống đất: Mọi người không còn biết làm chi hơn là sấp mình xuống đất nài xin ơn thương xót của Giôsép.
2. Giôsép chất vấn: Ông hỏi họ tại sao dám ăn cắp chén bạc của ông. Ông bảo rằng ông có tài bói và không ai qua mặt được ông !
3. Giuđa than thở: Ông cho biết không thể tự bênh vực vì không phải Giôsép mà chính Đức Chúa Trời đã thấy điều gian ác của họ trước kia. Họ đành chấp nhận hình phạt. Ông đề nghị cho tất cả đều làm nô lệ cho Giôsép vì không ai dám về nhà cha mà không có Bêngiamin. Tất cả đều muốn chia xẻ số phận của Bêngiamin.
4. Giôsép nhắc lại thử nghiệm: Ông cho biết chỉ Bêngiamin bị bắt làm nô lệ, những người còn lại được tự do trở về nhà cha. 
II. GIUĐA NÀI XIN 
1. Xin phép được trình bày: Trước vẻ mặt “giận dữ”của Giôsép, Giuđa lễ phép xin được trình bày tình cảnh gia đình với Giôsép. Đây là một hành động rất can đảm vì ông đang ở trong quyền sinh sát của ông tể tướng.
2. Trình bày sự quan trọng của em út: Ông giải thích rằng Bêngiamin là đứa con duy nhất của một người mẹ có hai đứa con trai, vì người anh đã chết rồi. Do đó, cha rất yêu thương em út đó và không muốn lìa xa nó.
3. Trình bày sự đau đớn của cha nếu Bêngiamin không trở về: Giuđa nhắc lại lời cha cho biết ông đã rất lo lắng khi cho Bêngiamin đi, sợ có điều rủi ro chi xảy đến sẽ làm cho ông phải đau lòng xót dạ mà xuống âm phủ. Giuđa quả quyết rằng, nếu không thấy Bêngiamin trở về thì cha sẽ chết.
4. Bày tỏ tình thương đối với em út: Giuđa cho biết ông đã bảo lãnh em út trước mặt cha và vì yêu thương em nên xin tình nguyện làm nô lệ thế cho em, sẵn sàng chấp nhận hình phạt thế cho em, dù phải trả giá đắt.
5. Bày tỏ tình thương đối với cha: Có lẽ Giuđa đã khóc khi nói rằng: Ôi, tôi nỡ nào thấy điều tai họa của cha tôi ư ? Rõ ràng Giuđa đã hoàn toàn thay đổi, không còn bán em làm nô lệ và chà đạp lên sự đau khổ của cha, mà hết lòng yêu thương em và yêu kính cha. 
TÔI LÀ GIÔSÉP ! 
Kinh Thánh: SaSt 45:1-5 
I. GIÔSÉP CẤT TIẾNG LÊN KHÓC 
1. Giôsép không cầm lòng được: Tình thương hy sinh đối với em út và lòng yêu kính cha của Giuđa đã cảm động lòng Giôsép, vì đây là điều ông muốn thấy nơi các anh mình. Chắc hẳn ông đã cầu nguyện nhiều cho việc nầy sẽ xảy ra.
2. Giôsép đuổi những người Êdíptô ra hết: Không phải Giôsép không muốn “vạch áo cho người xem lưng”, mà vì những lỗi lầm quá khứ của các anh đã được giải quyết bằng sự ăn năn thật đi kèm với sự thay đổi đời sống, nên cần phải được xóa đi. Hơn nữa, ông muốn có nhiêu thì giờ riêng để trò chuyện với các anh em.
3. Giôsép khóc: Những tình cảm đau thương, nhớ nhung dồn nén bấy lâu đã bộc phát mạnh mẽ. Tuy nhiên, niềm vui vì có được một gia đình hoàn toàn mới đã che khuất mọi nỗi đau thương chất ngất đè nén suốt hơn hai mươi năm qua. 
II. GIÔSÉP TỎ MÌNH CÙNG CÁC ANH EM 
1. Tôi là Giôsép, cha tôi còn sống chăng: Mối quan tâm hàng đầu của Giôsép là người cha già đau khổ của ông. Càng cảm thông với niềm đau của cha, Giôsép lại càng thương nhớ cha.
2. Các anh em bối rối, chẳng đáp lời được: Quá sửng sốt trước một tin tức “sét đánh”rằng vị Tể Tướng Aicập chính là Giôsép, các anh em bối rối, không nói nên lời vì quá kinh sợ.
3. Giôsép gọi các anh em đến gần: Có lẽ các anh đã đứng chết sững. Giôsép đã đem họ ra khỏi nỗi kinh hoàng bằng cách gọi họ đến gần: Một cử chỉ thân thiện. 
III. GIÔSÉP AN ỦI CÁC ANH 
1. Các anh bán tôi: Sau khi nói rõ mình là Giôsép, người đã bị các anh bán để làm nô lệ, Giôsép đã khuyên họ đừng sầu não cũng đừng tiếc chi về những hành động tội tỗi họ đã làm cho ông. Nghĩa là ông đã tha thứ cho họ khi thấy họ thật lòng ăn năn và được Chúa biến đổi.
2. Đức Chúa Trời sai tôi đến đây: Chúa đã sửa chữa tội ác các anh thành chương trình tốt lành Chúa dùng để giải cứu các anh em. 
ẤY LÀ VIỆC ĐỨC CHÚA TRỜI ! 
Kinh Thánh: SaSt 45:6-13 
I. GIÔSÉP GIẢI THÍCH 
1. Không phải các anh sai tôi đến đây: Dù các anh đã bán Giôsép qua xứ Êdíptô, nhưng sự kiện đó chỉ là tội ác đáng bị hình phạt, nếu không có sự can thiệp của Chúa thì số phận của Giôsép thật khủng khiếp.
2. Đức Chúa Trời sai tôi đến đây: Chúa tể trị mọi sự để cứu Giôsép khỏi mọi nỗi đau đớn. Ngài dạy dỗ, huấn luyện và đưa Giôsép từng bước để đặt ông vào đúng vị trí Ngài đã định: Làm cha Pharaôn, cai quản cả nhà người và cai trị khắp xứ Êdíptô. 
II. CÁC ANH NƯƠNG SỰ GIẢI CỨU LỚN 
1. Giải cứu khỏi đói kém: Họ đã bị đói kém hai năm rồi. Họ sẽ còn bị đói kém năm năm nữa. Bởi sự mặc khải của Chúa qua chiêm bao của Pharaôn, Giôsép đã dự trữ lương thực dư dật cho toàn cõi Êdíptô cùng các nước xung quanh.
2. Đặng giữ gìn sự sống các anh em: Họ sẽ không thể sống nổi trong cơn đói kém quá lớn như thế. Họ đáng chết, nhưng Chúa ban họ một Giôsép yêu thương, tha thứ, nhân từ để gìn giữ sự sống của họ. Các anh muốn giết Giôsép, Giôsép lại muốn gìn giữ sự sống các anh.
3. Cho các anh nối dòng trên mặt đất: Vì cớ Ápraham, Đức Chúa Trời chọn họ vào dòng dõi thánh, họ cần được sống và nối dòng trên đất để đưa Chúa Cứu Thế vào trần gian. Chúa nhân từ đã ban Giôsép cho họ. 
III. HỐI CÁC ANH TRỞ VỀ NHÀ CHA 
1. Hãy mau mau : Họ cần báo tin mừng cho cha càng sớm càng tốt, để những ngày ngắn ngủi còn lại của cha già sẽ tràn ngập niềm vui, xua tan nỗi buồn khổ suốt hơn hai mươi năm trường.
2. Trở về cha tôi đi: Có lẽ Giôsép muốn nhắc họ rằng có lần họ đã không nhận Giôsép là em, không nhận Giacốp là cha. Hoặc vì tình thương quá lớn đối với cha khiến ông chỉ còn biết mình với cha thôi.
3. Hãy mời cha đem con cháu và gia tài xuống Êdíptô: Vì sợ đói kém làm hao mòn, Giôsép mời cha với người nhà cha, cùng các súc vật đều xuống Êdíptô, ở gần bên Giôsép, để Giôsép phụng dưỡng cha và cung cấp sự cần dùng cho cả nhà cha. 
ĐỪNG TIẾC TÀI VẬT MÌNH ! 
Kinh Thánh: SaSt 45:14-24 
I. GIÔSÉP KHÓC 
1. Giôsép ôm Bêngiamin mà khóc: Quá vui mừng vì gặp được đứa em duy nhất của mình, cũng như vui mừng vì biết em mình được mọi người yêu mến, Giôsép ôm lấy cổ em mình mà khóc.
2. Giôsép ôm các anh mà khóc: Giôsép bày tỏ sự yêu thương tha thứ đối với những người ăn năn thật qua việc ôm các anh mà khóc.
3. Đoạn anh em nói chuyện cùng Giôsép: Sung sướng vì được tha thứ, được phục hồi tình anh em cùng một cha, và trước thái độ ân cần đầy lòng nhân từ của Giôsép, các anh được khích lệ đến gần Giôsép để trò chuyện. 
II. ĐỪNG TIẾC TÀI VẬT MÌNH 
1. Pharaôn và quần thần đẹp dạ: Vì yêu quý Giôsép, họ cũng yêu quý những anh em của Giôsép, bất chấp sự bất xứng của họ. Đây chính là cách Đức Chúa Cha đối xử với chúng ta là người được Chúa Jesus yêu.
2. Pharaôn mời gia đình Giacốp xuống Êdíptô: Dù Giôsép chưa mở miệng xin, Pharaôn đã cảm thông và chủ động giải quyết nhu cầu cho Giôsép. Vua mời Giacốp và các người nhà xuống Êdíptô.
3. Pharaôn hứa: Vua hứa nhường cho họ vật tốt nhất của Êdíptô để họ hưởng sự màu mỡ của đất Êdíptô. Vua muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với Giôsép là người đã cứu sống vua cùng cả dân tộc Êdíptô.
4. Pharaôn dặn: Vua bảo họ đừng luyến tiếc tài vật tại Canaan, vì cơn đói kém sẽ phá hủy tất cả. Ngược lại, khi từ bỏ chúng, họ sẽ được những vất tốt nhất của xứ Êdíptô. Họ cần cân nhắc và quyết định cho đúng.
5. Họ vâng lời: Nhận thấy không còn đường nào an toàn hơn, các anh em Giôsép làm y như lời Pharaôn dặn biểu. 
III. CHUẨN BỊ HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ 
1. Chuẩn bị cho các anh em: Giôsép vâng mạng Pharaôn cung cấp xe cô và lương thực, quần áo cho các anh em. Tình yêu là ban cho.
2. Chuẩn bị đón cha: Giôsép sai đem mười con lừa chở các vật quý nhất xứ Êdíptô về cho cha và mười lừa cái chở lúa, bánh, lương thực cho cha.
3. Dặn các anh em: Giôsép dặn các anh em đừng cãi lẫy nhau dọc đường. Ông muốn họ hưởng trọn niềm vui của sự được tha thứ. 
TA SẼ ĐI THĂM NÓ ! 
Kinh Thánh: SaSt 45:25-28 
I. GIÔSÉP HÃY CÒN SỐNG 
1. Các anh em trở về nơi Giacốp: Các anh em vui mừng trở về, không một chút lo sợ như hai lần trước. Không những họ được an toàn mà còn được tha thứ, mọi mặc cảm và gánh nặng tội lỗi đã được quăng xa và gia đình lai được hòa thuận, hiệp một trong tình yêu.
. Có lẽ họ mong cho mau về nhà cha để đem niềm vui lớn về cho cha. Họ không thể giữ riêng cho mình niềm vui lớn Chúa ban cho cả gia đình.
2. Giôsép hãy còn sống: Chính những người đã làm bộ đau buồn khi lừa gạt cha rằng Giôsép đã bị thú dữ xé xác, thì nay lại chân thành vui mừng báo tin với cha rằng Giôsép vẫn còn sống.
3. Giôsép chính là người đương cai trị cả xứ Êdíptô: Đến đúng thời điểm Chuá đã ban cho Giacốp hết tin mừng nầy đến tin mừng khác: Tin mừng Bêngiamin và Simêôn trở về, tin mừng Giôsép còn sống, rồi tin mừng lớn hơn là Giôsép đang cai trị cả xứ Êdíptô. Chúa đã đưa Giacốp từ đau đớn tột cùng lên đến niềm vui tột cùng. 
II. THÁI ĐỘ CỦA GIACỐP 
1. Lòng Giacốp vẫn vô tình: Giacốp không thể tin những người đã từng lừa gạt ông. Giacốp cũng không thể tin được phép lạ quá lớn mà ông không bao giờ nghĩ đến vì dù ghi nhớ điềm chiêm bao của Giôsép (37:11), ông đã đánh mất niềm tin rằng sẽ có ngày nó sẽ thành sự thật khi hơn hai mươi hai năm trước ông nhận được tin Giôsép chết.
2. Giacốp nghe và thấy: Giacốp nghe các anh em thuật lại những lời Giôsép nói và thấy xe cộ Giôsép sai đem về rước mình ông mới tin các anh em đã nói thật (Giống Thôma).
3. Tâm thần Giacốp tỉnh lại: Ông nói rằng: Thôi ! biết rồi ! Nghĩa là đúng rồi ! Đức Chúa Trời đã hành động khiến Giôsép vẫn sống và đắc thắng. Ông xác quyết niềm tin của mình qua lời nói: Ta sẽ đi thăm nó trước khi qua đời. Quả thật, người tin cậy Chúa đã không bị hổ thẹn ! 
ĐI XUỐNG AICẬP 
Kinh Thánh: SaSt 46:1-4 
I. GIACỐP ĐI XUỐNG ÊDÍPTÔ 
1. Giacốp đem theo các tài vật: Giacốp thấy rõ bàn tay tể trị của Đức Chúa Trời trên Giacốp và trên mọi hoàn cảnh đang xảy ra. Vì thế ông nhận lời mời của Giôsép để xuống Êdíptô. Ông thấy rõ Đức Chúa Trời đã dùng Giôsép để cứu sống gia đình mình. Vì thế, không một chút nghi ngại, ông ra đi, đem theo các tài vật mình.
2. Giacốp dâng của lễ cho Chúa tại Bêesêba: Có lẽ từ Hếprôn, Giacốp đi xuống phía tây nam, đến Bêesêba là nơi ở cũ của cha mình, ông đã dâng cho Chúa một của lễ. Giacốp muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu xa của mình với Đấng Yêu thương, Quyền năng đã làm các việc lớn cho ông. 
II. ĐỨC CHÚA TRỜI PHÁN 
1. Trong một sự hiện thấy ban đêm: Chúa đã phán với Giacốp qua hoàn cảnh là lời mời của Giôsép giữa cơn đói kém. Nay Chúa tiếp tục phán với ông qua sự hiện thấy.
2. Chúa gọi Giacốp: Dù đã được đổi tên, nhưng khi phán bảo với Giacốp, Ngài vẫn dùng tên cũ của ông. Chúa muốn nhắc ông về lòng nhơn từ lớn lao của Chúa trên một con người bất xứng như ông.
3. Chúa xưng Danh: Chúa xưng Ngài là Đức Chúa Trời. Rồi Ngài xác định Ngài là Đức Chúa Trời của Ysác, cha của ông. Ngài là Đấng Tể trị, là Đấng Tạo hóa quyền năng, bất biến của ông.
4. Chúa khích lệ: Chúa dạy Giacốp đừng sợ vì phải bỏ đất hứa Canaan. Ông đã quyết định đúng: Đó là Ý Chúa, nên ông không cần phải lo sợ. 
III. LỜI CHÚA HỨA CHO GIACỐP 
1. Ta sẽ làm cho ngươi nên một nước lớn: Chúa xác định nơi chốn để lời hứa “dòng dõi sẽ thành một dân lớn”sẽ được ứng nghiệm tại Aicập.
2. Chánh Ta sẽ đi xuống đó với ngươi: Giacốp không còn là kẻ cô đơn: Vợ chết, con chết, Chúa dường như giấu mặt... vì có Chúa luôn ở với ông. Chúa sẽ luôn dẫn dắt từng bước chơn của ông tại nơi xa lạ đó.
3. Chánh Ta cũng sẽ dẫn ngươi về: Lời hứa nầy chỉ được ứng nghiệm trên dòng dõi ông khoảng 400 năm sau, khi họ đã trở thành một dân tộc hùng mạnh. Còn chính ông sẽ phải chết tại đất Aicập có Giôsép vuốt mắt ông nhắm lại khi ông từ giã đời tạm nầy. 
CHỚ CHI CHO CHA CHẾT ! 
Kinh Thánh: SaSt 46:5-30 
I. LÊN ĐƯỜNG XUỐNG ÊDÍPTÔ 
1. Sắp xếp phái đoàn: Các con Giacốp để cha mình cùng vợ con mình lên xe cộ của Pharaôn đã sai đến để rước phái đoàn. Giacốp ra đi như vị lãnh đạo tối cao của một vương quốc đi thăm Aicập.
. Các con trai Giacốp có lẽ ngồi trên lừa và theo sau là đoàn tôi tớ và súc vật cùng với các của cải khác.
2. Danh sách phái đoàn: Con cháu LêA có 33 người, con cháu Xinh Ba có 16 người, con cháu Rachên có 14 người, con cháu của Bila có 7 người. Tổng cộng là 70 người. Tuy nhiên, số người ra đi chỉ có 66 người kể cả Giacốp (Nhà Giôsép 3 người và 2 con Giuđa đã chết) và đây chỉ là danh sách của các con trai, chưa kể các nàng dâu và chưa kể đạo quân tôi tớ rất đông. Vì thế, theo Allis thì phái đoàn nầy có thể lên đến một ngàn người. 
II. GẶP GỠ GIÔSÉP 
1. Sai Giuđa đến trước: Giuđa được tín nhiệm để làm người dẫn đường để đến gặp Giôsép xin chỉ dẫn đường đến Gôsen là nơi Giôsép đã hứa. Giôsép chọn Gôsen vì đây là vùng đồng cỏ tươi tốt thích hợp cho chăn nuôi. Nơi đây cũng cách biệt với dân Êdíptô để tránh thái độ xem thường của họ cũng như tránh được ảnh hưởng của họ trên tuyển dân. Hơn nữa, đây là vùng đất gần Canaan hơn hết vì ở phía đông sông Nile, rất thích hợp cho việc di chuyển trở về đất hứa.
2. Gặp gỡ Giôsép: Giôsép thắng xe, đi lên Gôsen để đón cha. Giôsép ra mắt cha, ôm choàng lấy cha và khóc một hồi lâu. Quá cảm động, hai cha con không nói nên lời, chỉ biết khóc cho những nỗi đắng cay quá khứ cũng như cho niềm vui quá lớn trong hiện tại. Khóc trong nhận thức Chúa thấu rõ nỗi sầu khổ của họ và đã can thiệp thật đúng lúc, ban cho họ quá điều họ cầu xin hoặc suy tưởng (Eph Ep 3:20).
3. Chớ chi cho cha chết bây giờ đi: Giacốp quá vui thỏa về những điều lớn lao lạ lùng Chúa đã ban cho mình khi gặp lại đứa con yêu quý nhất, tưởng đã chết mà nay lại sống trong vinh quang. Vì thế, ông ước gì được chết trong giờ phút đó, ông cũng rất thỏa lòng. 
NGƯỜI CHĂM SÓC GƯƠNG MẪU 
Kinh Thánh: SaSt 46:31-47:6 
I. GIÔSÉP DẶN DÒ ANH EM 
1. Phác họa chương trình: Giôsép cho anh em biết ông sẽ lên trước để tâu với Pharaôn về việc các anh em đã đến, về nghề nghiệp của họ và bầy súc vật của họ.
2. Dặn dò anh em: Ông cẩn thận nhắc họ khai thật về nghề nghiệp của tổ phụ của họ cũng như của họ hiện nay là chăn nuôi súc vật. Họ không cần phải hổ thẹn về nghề lương thiện của mình, dù bị dân Aicập khinh chê.
3. Giải thích mục đích: Giôsép biết rõ lòng ưu ái của Pharaôn đối với dân du mục vì có lẽ tổ phụ của vua là nhóm Hyksos. Ông cũng biết rõ sự khinh chê của dân Aicập đối với dân du mục. Vì thế, sự sắp xếp của ông sẽ đưa đến kết quả là Pharaôn sẽ cho gia đình ông sống tại Gôsen là nơi tốt nhất cả về phương diện vật chất, tinh thần lẫn tâm linh. 
II. RAMẮT PHARAÔN 
1. Giôsép báo cáo: Ông nói theo chương trình đã phác họa và nhấn mạnh rằng gia đình ông đang ở tại Gôsen.
2. Trình diện các anh cho Pharaôn: Dù là Tể tướng của Aicập đầy quyền uy, vinh hiển, Giôsép đã không xấu hổ khi nhận những người du mục quê mùa là anh em của mình. Để bảo đảm kế hoạch thành công, Giôsép lựa năm người anh em để yết kiến Pharaôn.
3. Các anh cầu xin: Sau khi nói y như sự dặn dò của Giôsép, các anh trình bày sự đói kém tại Canaan và cầu xin Pharaôn cho họ được ngụ tại xứ đồng cỏ là Gôsen. Thật ra họ chỉ nghĩ đến việc tạm trú tại Gôsen, nhưng Đức Chúa Trời có chương trình khác để họ phát triển thành một dân tộc.
4. Đáp ứng của Pharaôn: Vua cho Giôsép biết xứ Êdíptô sẵn dành cho ông, ông được quyền chọn nơi tốt nhất cho gia đình mình, và Pharaôn cũng đồng ý rằng Gôsen là nơi tốt nhất về mọi phương diện. Vua cũng nhờ Giôsép chọn người để chăn bầy súc vật của vua, khiến sự giao hảo trở nên mật thiết hơn và sự hiện diện của họ không bị xem là gánh nặng. 
GIACỐP và PHARAÔN 
Kinh Thánh: SaSt 47:7-12 
I. GIACỐP YẾT KIẾN PHARAÔN 
1. Giôsép dẫn cha mình đến yết kiến Pharaôn: Giôsép đã bày tỏ lóng tôn kính cha qua việc hãnh diện giới thiệu cha với Pharaôn. Giacốp được giới thiệu như vua của một vương quốc đến thăm vua Pharaôn vì Giôsép được xem như ngang hàng với Pharaôn.
2. Giacốp chúc phước cho Pharaôn: Giacốp ý thức rằng mình là Đại diện của Đức Chúa Trời chứ không phải chỉ là vua của một chi tộc nhỏ bé. Ông cũng nhận biết rằng, món quà quý nhất cho Pharaôn phải là ơn phước của chính Đức Chúa Trời, và thật ra, Pharaôn đang hưởng ân phước của Đức Chúa Trời qua Giôsép.
3. Pharaôn hỏi tuổi Giacốp: Đây là một cách bày tỏ lòng tôn kính của Pharaôn đối với Giacốp, xem mình là hàng con cháu của Giacốp. 
II. GIACỐP NHẬN ĐỊNH VỀ CUỘC ĐỜI 
1. Đời phiêu lưu: Giacốp xem cuộc sống như một cuộc phiêu lưu vì quả thật ông đã đi từ nơi nầy sang nơi khác từ Canaan qua Charan, trở lại Canan rồi đến Êdíptô. Tuy nhiên, theo tác giả Hêbơrơ, Giacốp cũng như tổ phụ mình đều đang đi tìm một quê hương tốt hơn.
2. Cuộc đời ngắn ngủi: 130 năm được Giacốp xem là ngắn ngủi, không chỉ vì so sánh với 175 năm của Ápraham và 180 năm của Ysác, mà chính vì sự mong manh, tạm thời của cuộc sống khi so sánh với cõi đời đời.
3. Cuộc đời nhọc nhằn: Giacốp đã phải đối diện với quá nhiều nỗi nhọc nhằn hoặc do chính ông hoặc do cha vợ, các con hoặc người ngoài gây nên. Tuy nhiên nếu nhìn lên Chúa và hướng về tương lai, Giacốp chắc phải dâng lời tạ ơn Chúa vì sự ban ơn của Ngài thật không xiết kể. 
III. GIÔSÉP CHĂM SÓC GIA ĐÌNH 
1. Chọn chỗ ở tốt nhất: Vâng mạng Pharaôn, Giôsép chọn chỗ ở tốt nhất cho cha và các anh em tại Ramse trong miền Gôsen.
2. Cấp lương thực: Tùy theo số người, Giôsép cấp lương thực đầy đủ cho cha, các anh em và cả nhà cha của ông. 
GIÔSÉP và DÂN ÊDÍPTÔ 
Kinh Thánh: SaSt 47:13-26 
I. ĐỔI BẠC LẤY LÚA 
1. Mức độ trầm trọng của cơn đói kém: Cơn đói kém quá lớn, nên 7 năm được mùa của dân Êdíptô dường như chìm sâu vào quên lãng. Khắp xứ không còn lương thực.
2. Giôsép thâu hết bạc tiền của Êdíptô và Canaan: Mọi người đều đem hết tiền bạc của mình đến Giôsép để mua lúa, nhưng tiền hết rồi lương thực trong nhà họ cũng hết mà nạn đói vẫn hoành hành. Thật không có gì bền vững tại trần gian đâìy đổi thay nầy. 
II. ĐỔI SÚC VẬT LẤY LÚA 
1. Dân Êdíptô kêu nài: Họ cho biết họ đã hết tiền và họ biết rằng Giôsép không để cho họ chết đói chỉ vì họ hết tiền.
2. Giôsép đáp ứng: Giôsép bảo dân chúng giao súc vật cho ông ông sẽ đổi lương thực cho. Họ không còn cách nào khác hơn là vâng lời Giôsép để được sống. 
III. ĐỔI ĐẤT RUỘNG LẤY LƯƠNG THỰC 
1. Dân Êdíptô lại kêu nài: Họ trình bày cùng Giôsép: Tiền cũng hết mà súc vật cũng không còn. Họ chỉ còn đất ruộng và bản thân họ thôi. Họ cũng biết Giôsép không nỡ để họ chết đói hay hao mòn trong khốn khổ. Họ đề nghị Giôsép mua cả đất ruộng lẫn bản thân họ để cung cấp lương thực cho họ.
2. Dân Êdíptô dời vào các thành: Không còn tiền bạc, súc vật và đất ruộng mọi người đều vô sản như nhau. Họ bèn dời nhà vào trong thành.
3. Một sự miễn trừ: Đối với những thầy cả, phục vụ nhà nước, Giôsép cung cấp lương thực đầy đủ vì người làm công đáng được tiền thưởng. 
IV. GIÔSÉP PHÂN PHỐI HẠT GIỐNG 
1. Phát hạt giống: Hết cơn đói kém, Giôsép bắt đầu phát hạt giống cho dân chúng để họ gieo hạt, cày cấy.
2. Quy định: Giôsép bảo dân sự chỉ cần nộp một phần năm huê lợi. Phần còn lại đề làm giống và dùng làm lương thực cho gia đình họ.
3. Đáp ứng của dân sự: Họ bày tỏ lòng biết ơn đối với Giôsép là người cứu mạng cho họ. Vì thế, họ sẵn sàng làm nô lệ cho Pharaôn. 
HÃY ĐEM CHA RA KHỎI ÊDÍPTÔ 
Kinh Thánh: SaSt 47:27-31 
I. DÂN YSƠRAÊN PHÁT TRIỂN 
1. Con cháu Ysơraên ngụ tại Gôsen: Theo sự sắp xếp của Giôsép, con cháu Ysơraên ngụ tại xứ Gôsen là nơi tốt nhất trong xứ Êdíptô.
2. Gây được cơ nghiệp: Họ được cung cấp đầy đủ lương thực, không tốn tiền, không cần phải bán súc vật. Vì thế, họ gây dựng được một cơ nghiệp “vững chắc”tại Êdíptô.
3. Sanh sản và thêm lên bội phần: Lời hứa của Chúa cho Giacốp (46:3b) đang trở thành sự thật. 
II. ƯỚC NGUYỆN CỦA GIACỐP 
1. Giacốp 147 tuổi: Giacốp kiều ngụ trong xứ Êdíptô trong 17 năm. Những năm cuối đời thật phước hạnh khi nhìn thấy con cháu được phước.
2. Nếu cha được nhờ ơn trước mặt con: Giacốp cho gọi Giôsép để xin Giôsép cho mình một đặc ơn. Hành động nầy vừa bày tỏ sự tôn trọng uy quyền của Giôsép, vừa nhắc nhở Giôsép về lòng nhơn từ, thành thực và hiếu kính đối với cha mình.
3. Xin đừng chôn cha tại Êdíptô: Giacốp không bao giờ quên lời hứa của Đức Chúa Trời ban Canaan làm sản nghiệp cho ông và dòng dõi ông. Vì thế, dù đang hưởng phước tại Êdíptô, Giacốp vẫn để lòng hướng về Canaan. Ông xin Giôsép thề hứa đem ông về Canaan để chôn cất tại hang đá Mặcbêla, phần mộ của Ápraham, Sara, Ysác, Rêbeca và Lêa. 
III. ĐÁP ỨNG CỦA GIÔSÉP 
1. Giôsép hứa: Giôsép hứa rằng ông sẽ làm y như lời cha mình đã dặn.
2. Giôsép thề: Giacốp muốn Giôsép bảo đảm thực hiện lời hứa của mình, nên bảo Giôsép đặt tay lên đùi ông để thề. Để cha yên lòng, Giôsép bèn làm ngay dù đây là điều không cần thiết đối với một người giữ trọn chữ tín như ông.
3. Giacốp quỳ lạy nơi đầu giường mình: Ông tạ ơn Chúa vì Ngài làm thành điều ước nguyện của ông qua Giôsép. 
TRƯỞNG NAM CỦA GIACỐP 
Kinh Thánh: SaSt 48:1-11 
I. GIÔSÉP THĂM CHA 
1. Nầy, cha người đau: Giôsép ở tại thủ đô Êdíptô, nhưng lúc nào cũng theo dõi tin tức của cha và các anh em. Khi Giacốp đau, người ta báo tin cho Giôsép ngay.
2. Giôsép đem hai con mình đến thăm: Nhận biết sức lực của cha đã giảm sút, chẳng còn bao nhiêu ngày, Giôsép vội vàng đến thăm. Ông cũng dẫn hai con là Manase và Epraim đến thăm ông nội. Nhiều người xem đây là hành động đức tin của Giôsép.
3. Giacốp cố gượng ngồi dậy: Ông cần làm trọn những điều cần phải làm nên đã cố gượng ngồi dậy. Tình thương và trách nhiệm đã thêm sức lực cho ông. 
II. TUYÊN BỐ QUYỀN TRƯỞNG NAM 
1. Nhắc lại lời hứa của Chúa: Giacốp nhắc cho Giôsép và hai con biết chắc sự thật về Đức Chúa Trời Toàn Năng đã hiện ra ban phước cho ông tại Luxơ (Bêtên).
. Giacốp nhắc lại lời hứa của Chúa rằng: Chúa sẽ làm cho ông thành một dân lớn và Chúa sẽ ban xứ Canaan cho họ làm cơ nghiệp đơi đời.
2. Nhận Épraim và Manase làm con: Giacốp nhận Epraim và Manase làm con (thuộc về cha) để được hưởng quyền lợi giống y như Rubên và Simêôn là hai con đầu lòng của ông. Như thế, Giôsép đã được hưởng hai phần gia tài, nghĩa là ông được cha mình chính thức nhận làm trưởng nam. Những đứa con khác của Giôsép sẽ chung hưởng phần của hai anh mình là Épraim và Manase vì đó là quyền lợi tối đa của trưởng nam.
3. Nói về Rachên: Việc Giacốp đề cập đến Rachên có lẽ để giải thích quyền trưởng nam của Giôsép là do Rachên được xem là người vợ chính của ông, hoặc nhắc đến sự tương đồng giữa Rachên và Giôsép. 
III. NIỀM VUI CỦA GIACỐP 
1. Cha tưởng chẳng còn thấy được mặt con: Giacốp nhớ lại lúc nghe tin Giôsép bị thú dữ xé xác, ông không còn mong có ngày gặp mặt con.
2. Nhưng Chúa làm cho cha thấy dòng dõi con: Chúa đã làm quá điều ông mơ ước. Chúa thật nhơn từ, yêu thương và quyền năng. 
ÉPRAIM và MANASE 
Kinh Thánh: SaSt 48:12-22 
I. GIÔSÉP DẪN HAI CON ĐẾN VỚI GIACỐP 
1. Giôsép dẫn hai con ra khỏi đầu gối cha mình: Giôsép muốn đưa hai con ra để chính thức nhận lời chúc phước một cách trang trọng.
2. Giôsép sấp mình xuống đất: Giôsép nhận thức phước hạnh không đến từ lời chúc mà từ nơi chính Đức Chúa Trời. Ông đã bày tỏ sự cảm tạ Chúa và sự tôn kính cha là người nhơn Danh Chúa để chúc phước.
3. Giôsép đưa hai con đến: Trong suy nghĩ trưởng nam được hưởng phước nhiều hơn, Giôsép đã đem trưởng nam Manase đến bên tay mặt của Giacốp còn Epraim ở phía tay trái. Dù các con đã lớn, Giôsép vẫn phải dẫn chúng vì chúng được hưởng phước là trong danh của Giôsép.
4. Giacốp đặt tay trên đầu hai đứa trẻ: Giacốp đã đặt tay mặt lên đầu Epraim đang ở phía tay trái của ông và đặt tay trái lên Manase đang ở phía tay phải của ông. Ân điển thiên thượng khác hẳn trình tự tự nhiên. 
II. GIACỐP CHÚC PHƯỚC 
1. Đấng ban phước: Giacốp mô tả Đức Chúa Trời là nguồn phước. Ngài là Đấng bất biến mà tổ phụ ông đã thờ phượng. Là Đấng yêu thương đã chăn nuôi ông từ khi lọt lòng mẹ đến bấy giờ, là Đấng “Thiên Sứ”quyền năng đã giải cứu ông khỏi hoạn nạn.
2. Lời chúc phước: Giacốp cầu xin Chúa ban phước cho hai cháu, khiến chúng nối danh tổ phụ mình và làm cho chúng thêm lên nhiều vô số trên mặt đất. Sự ban phước quá lớn đến nỗi mọi người đều mong được như Épraim và Manase. 
III. ĐỨA NHỎ SẼ LỚN HƠN 
1. Giôsép bất bình: Giôsép không đồng ý với cách đặt tay của Giacốp, nên đã đổi tay cha lại với lời giải thích rằng Manase là con trưởng nam.
2. Giacốp đáp: “Cha biết, con, cha biết”. Giacốp bảo Giôsép rằng ông biết mình đang làm gì vì ông đang làm theo ý muốn ân điển của Chúa. Ông giải thích rằng Manase cũng sẽ nên một dân lớn, nhưng Épraim sẽ lớn hơn. Giacốp cũng hứa ban phần đất trổi hơn cho Giôsép. Vì thế, Manase là chi phái đất rộng nhất thì Épraim là chi phái hùng mạnh nhất ở phía bắc. 
Từ RUBÊN đến LÊVI 
Kinh Thánh: SaSt 49:1-7 
I. GIACỐP GỌI CÁC CON LẠI 
1. Hãy hội lại đây: Giacốp biết thì giờ mình không còn bao nhiêu, nên sau khi chúc phước cho Trưởng Nam Giôsép ông gọi các con lại để nghe những lời Chúa muốn ông nói.
2. Cha sẽ nói những điều phải xảy đến: Giacốp cho các con ông biết rằng Chúa đã mặc khải cho ông những điều phải xảy đến cho các con. Ông không nói những điều mình suy nghĩ mà chỉ nói những điều Chúa soi sáng và đặt vào tâm trí vào môi miệng ông. 
II. LỜI TIÊN TRI VỀ RUBÊN 
1. Rubên là Trưởng Nam: Rubên là người con đầu lòng của ông, là đầu tiên sự mạnh mẽ của ông.
2. Vốn có tôn trọng và quyền năng: Rubên đã từng được tôn trọng và cũng có quyền lực trổi vượt hơn tất cả các anh em mình.
3. Nhưng sẽ chẳng phần hơn ai: Vì thiếu chiều sâu tâm linh, Rubên chỉ có sự sôi trào bề mặt, như bọt nước vỡ ra. Rubên đã phạm tội loạn với Bila nên bị truất quyền Trưởng Nam, mất tất cả những gì ông đáng được hưởng. 
III. LỜI TIÊN TRI VỀ SIMÊÔN và LÊVI 
1. Nhận định về Simêôn và Lêvi: Giacốp gọi hai người là anh em ruột, nghĩa là tính nết giống y nhau. Họ đã hành động hung tàn trong cơn giận dữ, hành động theo ý riêng mình, chứ không tìm biết ý Chúa hay ý của cha mình.
2. Lời rủa sả: Giacốp rủa sả cơn giận dữ của hai con. Ông nói tiên tri rằng họ sẽ bị tản lạc trong dân Ysơraên. Điều nầy đã được ứng nghiệm vì Simêôn phải ở trong phần đất của Giuđa, còn dòng dõi Lêvi phải tản lạc khắp Ysơraên để lo việc thờ phượng trong các nhà hội và đền thờ. Họ cũng đã không được chia sản nghiệp.
Quả thật, gieo gì sẽ gặt nấy. Ba người con đầu tiên của Giacốp đã phải nhận kết quả tương xứng với hành động tội ác của mình. 
HOÀNG TỘC GIUĐA 
Kinh Thánh: SaSt 49:8-12 
I. VINH HIỂN 
1. Các anh em sẽ khen ngợi con: Dù quyền Trưởng Nam đã thuộc về Giôsép, nhưng Giuđa sẽ được khen ngợi, không phải vì những gì Giuđa đã làm mà vì những gì Chúa sẽ làm trên dòng dõi Giuđa.
2. Các con trai cha sẽ quỳ trước con: Giấc mơ Giôsép nay đã chuyển sang cho dòng dõi Giuđa. Một lần nữa, chúng ta thấy ân điển của Chúa thật kỳ diệu đã chọn lựa một người bất xứng, thay vì chọn lựa Giôsép. 
II. SỨC MẠNH 
1. Giuđa là một sư tử tơ: Đây là hình ảnh của một sức mạnh nội tại với một sự can đảm, không bao giờ bị khuất phục.
2. Như sư tử đực tha mồi về: Đây là hình ảnh của sự chiến thắng. Không một quyền lực nào đứng nổi trước nó.
3. Như sư tử cái: Sư tử cái rất mạnh và hung dữ, không ai dám chọc giận hay đánh thức nó dậy. 
III. GIÀU CÓ SUNG TÚC 
1. Buộc lừa vào gốc nho: Gốc nho tượng trưng cho sự sung túc. Sự sung túc. Con cháu Giuđa không cần phải bối rối vì đang hưởng sự giàu có, sung túc từ cha mình.
2. Giặt áo trong rượu nho: Sự sung túc quá lớn đến nỗi rượu nho được dùng để giặt áo xống. 
IV. CHI PHÁI HOÀNG TỘC 
1. Cây phủ việt chẳng hề rời khỏi Giuđa: Giao ước Đavít xác nhận lời tiên tri nầy. Ngôi vua ( cây phủ việt ) luôn ở trong tay nhà Đavít dù có lúc nhà Đavít chỉ cai trị hai chi phái phía nam,.
2. Cho đến chừng Đấng Silô hiện đến: Đấng Silô có nghĩa là “Đấng thiết lập hòa bình”, hay “Đấng đáng thuộc về Ngài”. Cây phủ việt Giuđa sẽ trao vào tay Đấng mà mọi vương quốc đều đáng thuộc về Ngài. 
TỪ SABULÔN ĐẾN NÉPTALI 
Kinh Thánh: SaSt 49:13-21 
I. HAI CON ÚT CỦA LÊA 
1. Sabulôn ở nơi gành biển: Dù vùng đất ban cho Sabulôn không đến tận biển, nhưng chi phái nầy đã có quan hệ thương mại với thành Siđôn thuộc Phênixi là vùng nổi tiếng về những đội thương thuyền rất thành công.
2. Ysaca là con lừa mạnh mẽ: Con lừa dùng để chở đồ. Ysaca là một chi phái nhỏ, không đánh được người Canaan, đành cam phận làm người lao dịch nặng nề cho họ. 
II. NHỮNG NGƯỜI CON CỦA HAI NGƯỜI ĐÒI 
1. Đan sẽ xử đoán và sẽ là một con rắn: Đan có nghĩa là :đoán xét, minh oan, biện hộ. Chi phái Đan sẽ có quan xét xử đoán dân chúng (Sam Sôn).
. Dù số ít, Đan sẽ đánh bại những đội quân xâm lược nhưng một con rắn đáng sợ sẽ cắn gót chân ngựa làm cho kẻ cỡi ngựa phải té nhào.
. Đan ở những vùng biên giới nên thường là mục tiêu tấn công của quân thù. Vì thế Giacốp đã trông ơn chững cứu của Chúa cho Đan.
2. Gát sẽ đánh đuổi quân thù: Gát nằm ở biên giới phía đông, nên thường xuyên bị quân thù cướp phá. Tuy nhiên Gát sẽ đánh đuổi họ ra khỏi bờ cõi mình.
3. Ase có vật thực ngon: Ase nằm ở vùng duyên hải phía bắc, đất đai mầu mỡ, lại có các tuyến thương mại ra biển đều đi ngang qua, nên Ase có lương thực phong phú có thể cung cấp cho nhà vua.
4. Néptali là nai cái thả chuồng: Như nai cái được tự do gặp lại con nên vui mừng ca hát, Néptali rất yêu thích sự tự do. Đây cũng chính là vùng đất sẽ tiếp nhận ánh sáng lớn khi Chúa Jesus bắt đầu chức vụ.
. Dưới thời Đêbôra và Barác, chi phái Néptali đã dẫn dắt Ysơraên trong cuộc nổi dậy thành công chống lại những kẻ hà hiếp người Canaan. 
GIÔSÉP và BÊNGIAMIN 
Kinh Thánh: SaSt 49:22-27 
I. PHƯỚC DỒI DÀO CHO GIÔSÉP 
1. Giôsép là chồi cây tươi tốt: Vì mọc gần bên suối nước, cây tươi tốt Giôsép không hề tàn héo giữa những cơn hạn hán.
. Dù bị chọc ghẹo, hãm đánh, Giôsép vẫn tươi tốt mà còn vươn cao nhánh phủ bao trên ngọn tường. Dù đã từng bị bán làm nô lệ, Giôsép đã được cất nhắc lên làm tể tướng xứ Êdíptô. Dù đã từng bị khinh ghét, Giôsé đã khiến mọi người phải quỳ lạy trước mặt mình/.
2. Bí quyết chiến thắng: Giacốp giải thích đó là nhờ :
. Đấng Toàn năng của Giacốp. Không có gì bất năng đối với Ngài.
. Đấng chăn chiên và Vầng đá của Ysơraên. Chúa thật đã chăn dắt Giôsép từ trong nhà cha, từ khi bị ném xuống hố, bị bán làm nô lệ, bị vu oan, bị giam vào ngục, cho đến khi vào cung điện, được vinh quang/ Chúa thật sự đã là vầng đá vững bền cho Giôsép. Ông đã luôn gieo mình vào vòng tay yêu thương của Chúa trong mọi hoàn cảnh và Chúa không những bảo vệ mà còn bênh vực và làm các việc lớn cho ông.
3. Bản chất phước lành: Đó là phước lành từ sự dưỡng dục yêu thương của mẹ, từ sự cầu nguyện của cha, từ sự hiện diện của Đấng Toàn năng tại chốn trời cao cũng như trong vực sâu thăm thẳm.
. Đó là phước lành mỗi ngày một dâng cao, cao hơn cả các phước lành của tổ phụ để xác nhận quyền Trưởng nam của Giôsép, quyền làm chúa của các anh em mình. 
II. PHƯỚC LÀNH CHO BÊNGIAMIN 
1. Bêngiamin là một con chó sói: Đây là đặc tính ưa chiến tranh của chi phái Bêngiamin, đến nổi suýt chút nữa thì chi phái nầy đã bị xóa tên khi một mình chống cự tất cả các chi phái khác (Cac Tl 21:15).
2. Ban mai đi đánh chết mồi, chiều phân chia mồi đã được: Đây bày tỏ sức mạnh và sự đoàn kết của chi phái Bêngiamin. Êhút, Saulơ, Giônathan đều là những chiến sĩ mạnh mẽ của Bêngiamin. 
LỜI CUỐI CỦA GIACỐP 
Kinh Thánh: SaSt 49:28-33 
I. LỜI CHÚC PHƯỚC 
1. Giacốp chúc phước: Dù đã 147 tuổi, Giacốp đã rất minh mẫn để chúc phước cho các con. Đây là một hành động của đức tin, tin cậy Đức Chúa Trời sẽ làm thành lời hứa của Ngài cho dòng dõi Ápraham.
2. Lời phước riêng cho mỗi người: Nguồn phước Đức Chúa Trời vẫn tuôn tràn cho mọi người. Tuy nhiên, chỉ những người thể hiện đức tin qua đời sống đạo tốt lành mới nhận ơn phước dư dật Chúa ban. Vì thế, lời chúc phước của Giacốp tùy thuộc thái độ của các con đối với Chúa, tùy thuộc tâm tánh và hành động đạo đức thể hiện đức tin của từng người. 
II. GIACỐP TRĂN TRỐI 
1. Cha sẽ về nơi tổ tông: “Sinh ký tử quy”. Giacốp nhận biết thân xác sẽ trở về với bụi đất nhưng linh hồn sẽ trở về với Đức Chúa Trời. Tổ phụ ông đã về trước. Nay đến lượt ông. Ông sẽ gặp ông nội, gặp cha cũng như gặp những người thân yêu đi trước ông.
. Tuy nhiên vấn đề quan trọng là về nơi tổ tông để làm gì. Chúa Jesus dạy rằng kẻ làm dữ sẽ bị xét đoán (GiGa 6:29).
2. Hãy chôn cha chung cùng tổ phụ: Không phải Giacốp chỉ tìm kiếm một kỷ niệm dù hang đá của đồng Mặcbêla là nơi chôn Ápraham và Sara, Ysác và Rêbeca cũng như nơi Giacốp đã chôn Lêa, mà một lần nữa, Giacốp đã bày tỏ đức tin của mình nơi Chúa rằng Canaan sẽ là sản nghiệp của dòng dõi ông, y như lời Chúa phán hứa. 
III. GIACỐP QUA ĐỜI 
1. Giacốp để chơn vào giường lại rồi tắt hơi: Giacốp nằm ngay ngắn như sửa soạn sẵn sàng để ra đi cách bình yên. Giacốp hoàn toàn thỏa lòng về chính mình và về dòng dõi mình khi giao họ trong tay Chúa.
2. Được về cùng tổ tông: Giacốp về với Đức Chúa Trời để gặp tổ tông mình cách rất nhẹ nhàng. Cái chết của những người thánh thật phước hạnh thay. 
THAN KHÓC GIACỐP 
Kinh Thánh: SaSt 50:1-6 
I. GIÔSÉP THAN KHÓC CHA 
1. Giôsép khóc cha: Dù Giacốp đã 147 tuổi, Giôsép vẫn than khóc cha. Ông cúi xuống hôn cha và khóc. Mười bảy năm gần gũi với cha dường như quá ngắn, không thể lấp đầy những tháng năm xa cách trong nhớ thương và đau đớn.
2. Giôsép xông xác cho cha: Đây là phong tục của người Êdíptô. Tuy nhiên, để bày tỏ sự tôn trọng Pharaôn và quần thần cũng như dân Êdíptô, Giôsép sai các thầy thuốc hầu việc mình xông xác cho cha trong bốn mươi ngày, đúng theo luật xông xác.
. Hơn nữa, Giôsép không thể đem xác cha về Canaan để chôn ngay vì đường sá xa xôi. Xác chết có thể bị hư thối trên đường đi.
3. Dân Êdíptô khóc Giacốp trong 70 ngày: Dân Êdíptô khóc Pharaôn của họ trong 72 ngày. Vì thế, thời gian 70 ngày chứng tỏ dân sự rất yêu kính Giôsép và Giacốp. 
II. GIÔSÉP XIN ĐI CHÔN CHA 
1. Giôsép nhờ các quần thần Pharaôn: Sau khi mãn tang, Giôsép xin quần thần Pharaôn nói lại cùng Pharaôn việc ông đã thề hứa sẽ chôn cha tại Mặcbêla.
. Giôsép nói cùng họ rằng: Bây giờ, tôi phải lên đó chôn cha tôi. Ông đã thề hứa và ông sẵn sàng thực hiện lời thề hứa đó. Giôsép luôn giữ chữ tín với mọi người, nhất là với cha ông, và dĩ nhiên, trên hết là vời Đức Chúa Trời.
. Giôsép cũng hứa rằng mình sẽ trở xuống Êdíptô. Có lẽ dù biết chắc cơ nghiệp của mình ở Canaan, Giôsép cũng được cha mình truyền dạy lời tiên tri của Đức Chúa Trời cho Ápraham về việc con cháu ông sẽ phải ở tại đất ngoại quốc trong 400 năm.
2. Pharaôn chấp thuận: Pharaôn nói cùng Giôsép rằng: Hãy trở lên chôn cha ngươi, y như lời người đã bắt ngươi thề đó. Pharaôn có thể hoàn toàn tin lời Giôsép vì Giôsép chưa bao giờ nói dối ông. Người lân cận có thể tin chúng ta như thế không ? 
LỄ TANG GIACỐP 
Kinh Thánh: SaSt 50:7-14 
I. THÀNH PHẦN THAM DỰ 
1. Khách tham dự: Các quần thần Pharaôn, các Trưởng lão trong đền, các Trưởng lão trong xứ Êdíptô đều cùng đi đưa Giacốp đến nơi an nghỉ cuối cùng. Sự kiện nầy chứng tỏ mọi người đều kính trọng và yêu mến Giôsép.
2. Con cháu: Hết thảy con cháu Giacốp đều cùng đi đưa tang, đến nỗi trong xứ Gôsen chỉ có những đứa trẻ và bầy súc vật. Tấm lòng con cháu Giacốp đều hướng về ông, để bày tỏ lòng yêu kính đối với một vị tổ phụ đã hết lòng sống vì họ và kết thúc cuộc đời trong sự kính mến Chúa, làm gương sáng cho họ noi theo. 
II. LỄ TANG TRỌNG THỂ 
1. Trọng thể về số người tham dự: Cả về phẩm (Các viên chức cao cấp của cả Êdíptô), lẫn về số lượng mà Môise ghi lại rằng đó là một đám xác rất đông thay.
2. Trọng thể về sự than khóc: Khi đến sân đạp lúa của Atát, họ làm lễ khóc than trọng thể. Thật ra, sự ra đi của Giacốp là một phước hạnh quý giá Chúa ban, vì ông đã có 147 năm trên đất, đã chấm dứt cuộc đời trong sự yêu kính Chúa. Đáng lẽ họ cần phải cảm tạ Chúa và nếu có khóc là khóc cho chính mình đã không sống xứng đáng với Chúa cũng như với ông cha của mình.
3. Abên Míchraim: Dân Canaan nhận định đây là đám tang của dân Êdíptô, một đám tang trọng thể theo nghi lễ của Êdíptô. Mới 17 năm mà dân Canaan không còn nhận ra nhà Giacốp ! 
III. LÀM THEO LỜI TRỐI 
1. Các con Giacốp làm theo lời trối của cha: Mong ước của Giacốp là được chôn tại xứ Canaan, trong hang đá Mặcbêla, chung mộ với cha mẹ và ông bà mình. Thật ra, vấn đề quan trọng không phải được chôn ở đâu mà là được sống lại ở đâu.
2. Trở xuống Êdíptô: Sau khi chôn cất cha, Giôsép cùng các anh em đều trở xuống Êdíptô. Giôsép vẫn được đặt trước các anh em, không phải vì chức vị tể tướng mà vì chức vị Trưởng nam. Giôsép đã làm tất cả những gì có thể làm được cho cha vì ông không còn cơ hội nào khác. 
MẶC CẢM TỘI LỖI 
Kinh Thánh: SaSt 50:15-18 
I. CÁC ANH SỢ GIÔSÉP 
1. Các anh thấy cha mình chết rồi: Các anh có thể nhận biết lòng yêu kính của Giôsép đối với cha, nên đã để cho họ được hưởng phước trong khi cha còn sống. Nay, cha đã chết, chỗ nương tựa cho họ đã không còn nữa. Thật tiếc cho họ đã không tìm được nơi nương tựa vững chắc là chính Đức Chúa Trời bất biến.
2. Các anh nói với nhau: Các anh đã bàn với nhau để làm hại Giôsép. Nay họ lại bàn với nhau về những hiểm nguy họ có thể sẽ phải gánh chịu.
3. Có lẽ Giôsép sẽ ghét chúng ta: Họ đã ganh ghét đến độ thù địch cùng Giôsép, chỉ muốn tiêu diệt Giôsép. Vì thế, họ nghĩ rằng Giôsép sẽ thù ghét họ, vì họ xứng đáng được như thế. Tuy nhiên, họ đã đo lường Giôsép bằng cái cân bại hoại của mình trong khi Giôsép hoàn toàn khác họ.
4. Trả thù việc ác chúng ta đã làm chăng: Họ luôn mang nặng mặc cảm tội lỗi vì họ chưa giải quyết tội lỗi dù họ đã thừa nhận mình có tội. Họ chưa một lần xin Giôsép tha thứ. Vì thế, dù hưởng mọi việc nhơn từ, phước hạnh từ Giôsép, họ vẫn không thể tin rằng Giôsép đã tha thứ cho họ. 
II. CÁC ANH THỰC HIỆN KẾ HOẠCH 
1. Các anh sai người đến nói cùng Giôsép: Họ gọi Giacốp là cha em. Họ không dám nhận mình là con của Giacốp và họ cũng muốn nhấn mạnh mối liên hệ giữa Giôsép với Giacốp.
. Họ cho biết Giacốp có trối lại cho họ rằng hãy nói cùng Giôsép, xin Giôsép tha điều ác, tội phạm của các anh và Giacốp nhơn danh chính mình cũng như nhơn Danh Chúa mà xin Giôsép tha thứ cho các anh. Lý luận rất hợp lý. Tuy nhiên, họ quên rằng Giacốp thân thiết với Giôsép hơn là thân thiết với họ, thì tại sao Giacốp không trực tiếp nói điều nầy với Giôsép ?
2. Các anh sấp mình dưới chơn Giôsép: Giấc mơ Giôsép thật sự đã trở thành sự thật. 17 năm trước họ lạy vị tể tướng Aicập, nhưng giờ đây, họ mới lạy chính Giôsép. Họ bày tỏ sự hạ mình, ăn năn về tội lỗi mình và sẵn sàng thưa cùng Giôsép rằng họ thật là tôi tớ (nô lệ ) của Giôsép. 
SỰ THA THỨ THẬT 
Kinh Thánh: SaSt 50:15-21 
I. GIÔSÉP KHÓC 
1. Khi nghe lời các anh nhắn gửi: Các anh nhân danh cha để xin Giôsép tha thứ vì nghĩ rằng Giôsép thù ghét họ. Giôsép khóc khi thấy các anh chưa tin cậy mình, chưa thấy được sự khác biệt giữa mình với họ.
2. Khi thấy họ sấp mình dưới chơn mình: Giôsép khóc vì họ sợ ông hơn là yêu mến ông. Ông đã tận dụng mọi cơ hội để bày tỏ tình yêu đối với họ, nhưng họ vẫn chưa hiểu, chưa đáp ứng. 
II. GIÔSÉP TIN CẬY CHÚA 
1. Các anh đừng sợ chi: Giôsép cho biết ông không phải là người họ phải sợ vì Đấng họ cần phải sợ là Chúa nếu họ không ăn năn.
2. Tôi há thay mặt Đức Chúa Trời sao ? Đấng xét đoán và hình phạt là Chúa chứ không phải ông. Thật ra, tội lỗi họ đáng chịu hình phạt, nhưng Giôsép không dám thay mặt Chúa để hình phạt, vì ông chỉ muốn thay mặt Chúa để tha thứ khi các anh biết ăn năn.
3. Các anh toan hại tôi: Đúng là theo luật pháp, họ đáng hình phạt vì họ toan làm hại Giôsép, chỉ muốn thủ tiêu Giôsép.
4. Nhưng Đức Chúa Trời toan làm điều ích cho tôi: Chúa đã can thiệp đúng lúc để biến mưu ác của các anh trở nên phương tiện Chúa dùng để ban phước cho Giôsép.
5. Để cứu sự sống đông đảo: Dù Chúa đang tôn quý, làm vinh hiển Giôsép, nhưng mục đích là để cứu sống nhiều người trong gia đình, gia tộc. 
III. GIÔSÉP TIẾP TỤC BÀY TỎ TÌNH YÊU 
1. Giôsép hứa: Ông bảo các anh đừng sợ vì ông sẽ lo liệu việc cấp dưỡng chu đáo cho gia đình các anh em.
2. Giôsép an ủi: Ông chấp nhận lời thú tội của các anh em, nên an ủi họ rằng ông không oán trách họ về những gì họ đã làm cho ông.
3. Giôsép lấy lời êm dịu nói cùng họ: Ông tiếp tục bày tỏ tình yêu đối với những người bất xứng, đã từng làm hại ông. Đây đúng là hình ảnh của Chúa Jesus đối với chúng ta hôm nay. 
NIỀM HY VỌNG 
Kinh Thánh: SaSt 50:22-26 
I. GIÔSÉP KIỀU NGỤ TẠI AICẬP 
1. Giôsép cùng nhà cha mình kiều ngụ tại Aicập: Giôsép làm tể tướng Aicập nhưng ông vẫn xem mình là kiều dân trên đất Aicập. Tấm lòng ông luôn hướng về miền đất hứa mà Đức Chúa Trời đã ban cho tổ phụ ông.
2. Giôsép hưởng thọ 110 tuổi: Dù ít thọ hơn tổ phụ và các anh, nhưng Giôsép đã đạt được tuổi lý tưởng của người Aicập.
3. Giôsép thấy được các con cháu: Giôsép thấy được sự ứng nghiệm của lời chúc của cha mình cũng như ông đã từng thấy rõ sự ứng nghiệm của chiêm bao của mình. Đức Chúa Trời thành tín, yêu thương quyền năng đã khiến ông thỏa lòng thấy con cháu Epraim và Manase đến đời thứ ba. 
II. NIỀM HY VỌNG CỦA GIÔSÉP 
1. Giôsép tin: Giôsép nói cùng các anh em rằng dù ông sẽ chết nhưng Chúa vẫn đang sống. Ngài sẽ làm thành lời Ngài hứa với tổ phụ ông. Ngài sẽ viếng thăm dân Ngài để đưa họ trở về Canaan là sản nghiệp Ngài đã ban cho Ápraham, Ysác và Giacốp.
2. Giôsép yêu cầu: Một lần nữa, Giôsép khẳng định với các anh em rằng Đức Chúa Trời chắc chắn sẽ thăm viếng dân Chúa. Vì thế, Giôsép các anh em thề rằng họ sẽ đem hài cốt ông ra khỏi Aicập. Dân DoThái đã làm trọn lời hứa của tổ phụ họ đối với Giôsép khi họ đem hài cốt Giôsép về chôn tại Sichem.
3. Giôsép qua đời: Trong tư cách là tể tướng Aicập, Giôsép được khâm liệm theo đúng nghi lễ của người Aicập với việc xông thuốc thơm, sau đó, được liệm trong một quan tài để tại Aicập.
. Mỗi lần nhìn thấy quan tài của Giôsép, dân DoThái được nhắc nhở về niềm hy vọng mãnh liệt của Giôsép nơi chương trình của Đức Chúa Trời cho dân sự. Qua đó, đức tin của họ được thêm vững mạnh, nhất là lúc họ bị hà hiếp trong thời Môise.
. Sách Sáng thế ký bắt đầu với công tác ân điển của Đức Chúa Trời trong sự sáng tạo và kết thúc bằng niềm hy vọng nơi Đức Chúa Trời thành tín, yêu thương. 
DÒNG DÕI THÁNH 
Tên Tổ Phụ	Năm ra đời	Năm chết	Số Tuổi	
A Đam	1	930	930	
Sết	130	1042	912	
Ê Nót	235	1140	905	
Kê Nan	325	1235	910	
Mahalale	395	1290	895	
Giê Rệt	460	1422	962	
Hê Nóc	622	987	365	
Mê Tu Sê La	687	“1656”	969	
Lê Méc	874	1651	777	
Nô Ê	1056	2006	950	
Năm Mêtusêla qua đời 1656 cũng là năm có nước lụt.
Mục Lục 
7 Sáng Thế Ký 
Tác giả: Paul B.Hoff 

Giới Thiệu Khóa Trình 
PHẦN MỘT: NHỮNG KHỞI ĐẦU CỦA DÒNG DÕI LOÀI NGƯỜI 
1 Sáng Thế Ký, Khoa Học, và Sự Sáng Tạo
2 Đức Chúa Trời và Gia Đình Đầu Tiên 
3 Thế Giới Trước Cơn Nước Lụt 
4 Một Sự Khởi Đầu Mới và Các Dân Tộc 
PHẦN HAI: ĐỨC CHÚA TRỜI VÀ GIA ĐÌNH ĐỨC TIN CỦA NGÀI 
5 Ápraham được Kêu Gọi đến Một Đời Sống Đức Tin 
6 Chiến Thắng của Đức Tin Trong Những Thử Nghiệm 
7 Đức Tin Yếu Đuối và Đức Chúa Trời Thành Tín 
8 Tội Lỗi, Sự Đoán Phạt và Sự Cầu Nguyện 
9 Gia Đình được Dâng cho Đức Chúa Trời 
PHẦN BA: NHỮNG BẮT ĐẦU CỦA DÂN YSƠRAÊN 
10 Đời Sống Tại Gia Đình Với YSác 
11 Kỷ Luật của Giacốp trong sự Lưu Đày 
12 Gia đình Giacốp tại Canaan 
13 Giôsép: Từ Nô Lệ đến Người Cai Trị 
14 Dân Ysơraên tại Aicập 

Giới Thiệu Khoá Trình 
Tiếp cận với sách Sángthếký 
Có bao giờ bạn thử hình dung xem sự hiểu biết của mình về nhiều vấn đề sâu xa sẽ bị giới hạn đến chừng nào nếu như sách Sáng thế ký không được viết ra không? Thế giới nầy đã bắt đầu tồn tại như thế nào? Con người là gì? Chúng ta tồn tại với mục đích gì? Điều ác đã vào trong thế giới nầy bằng cách nào? Những thắc mắc ấy cũng như nhiều câu hỏi khó trả lời khác đều chỉ được giải đáp cách đầy đủ qua sách Sángthếký.
Sáng thế ký là phần giới thiệu đối với toàn bộ Kinh Thánh. Không có Sáng thế ký, Kinh thánh không những không trọn vẹn, và phần lớn còn không thể hiểu được. Sáng thế ký là quyển sách của các nguồn gốc của vũ trụ, của sự sống, của loài người, của tội lỗi, của sự cứu chuộc, của nền văn minh và của tuyển dân Đức Chúa Trời. Nó cũng cung cấp cho chúng ta nền tảng lịch sử dành cho những giáo lý quan trọng của Kinh thánh. Vì vậy, thật không lạ gì, khi Sáng thế ký được gọi là "luống đất giống của Kinh thánh".
Thế giới đã và đang được làm cho phong phú về đạo đức và mặt thuộc linh phần lớn là nhờ phần ký thuật về những mối liên hệ của Đức Chúa Trời với những con người khác nhau trong Sáng thế ký. Những câu chuyện về những nhân vật vĩ đại như Ápraham, Ysác, Giacốp, và Giôsép đã cảm động hàng triệu người đặt lòng tin nơi Đức Chúa Trời là Đấng đã giúp đỡ họ trong mọi hoàn cảnh khó khăn của mình. Lòng nhân đạo tìm thấy chân giá trị của nó trong Sáng thế ký là nơi ký thuật rằng con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời. Hôn nhân tìm thấy lý do sâu nhiệm nhất và khuôn mẫu lý tưởng vì vào buổi đầu Đức Chúa Trời đã tạo dựng một người nữ cho một người nam. Đức Chúa Trời đã giao cho Nôê và con cháu ông trách nhiệm trừng phạt tội ác, nhờ đó nền móng cai trị của loài người được đặt để.
Khi nghiên cứu khóa trình nầy bạn sẽ tiếp tục để ý đến sự đóng góp to lớn của sách Sáng thế ký vào nhiều lãnh vực của nền văn minh chúng ta. Đức tin của bạn sẽ được củng cố bởi những khám phá mới đây của ngành khảo cổ. Bạn sẽ hiểu rõ hơn những hoạt động của các tộc trưởng trong ánh sáng của những khám phá về đời sống trong các thời xa xưa. Nhưng quan trọng hơn hết, đời sống bạn sẽ được phong phú thêm khi bạn ứng dụng những lẽ thật thực tiễn của nó vào bước đi của bạn với Chúa và những hành động hằng ngày của mình. Tôi cầu nguyện để Chúa sẽ ban phước cho bạn khi bạn học tập phần quan trọng nầy trong Lời ban sự sống của Ngài! 
Mô Tả Khóa Trình 
Sáng thế ký (CA1182- Tín Chỉ: 2 giờ)
Khóa trình nầy là một sự nghiên cứu có giải thích về sách Sángthếký, nhấn mạnh đến ý nghĩa và mục tiêu thiên thượng trong những sự kiện và những nhân vật quan trọng. Nó lần ra kế hoạch cứu rỗi của Đức Chúa Trời từ lời hứa được phán ở tại vườn Êđen cho đến sự hình thành dân tộc của những người được Đức Chúa Trời chọn để qua đó kế hoạch sẽ được nhận biết. Học viên sẽ tìm thấy những hàm ý của giáo lý qua Sángthếký và hiểu được sự giải thích của nó trong Tân ước. Thông tin từ những khám phá của nghành khảo cổ sẽ củng cố đức tin của học viên đặt nơi Kinh Thánh và cho người ấy một sự hiểu biết rõ ràng hơn về đời sống trong các thời cổ xưa. Học viên được giúp để trả lời những sự tranh cãi của những người dường như muốn chứng minh những mâu thuẫn giữa Sángthếký và khoa học. Nội dung và các phương pháp học tập xây dựng một nền tảng tốt cho những bài học Kinh Thánh trong tương lai. Các ứng dụng thực tiễn xuyên suốt bài khóa sẽ soi sáng cho học viên và giúp người ấy giải quyết những nan đề hằng ngày của mình. 
Những Mục Tiêu Của Khóa Trình 
Khi học xong bài nầy, bạn có thể:
1) Trả lời được những lý luận của những người chỉ trích tính đáng tin cậy về mặt lịch sử của sách Sángthếký.
2) Cho thấy điều có vẻ như mâu thuẫn giữa khoa học suy đoán với điều được ghi chép về sự sáng tạo có thể được giải đáp như thế nào.
3) Đánh giá được nền tảng lịch sử của các giáo lý Tân ước, sự tự mặc khải tăng dần của Đức Chúa Trời, và mục đích của Ngài trong mọi mối quan hệ của Ngài với con người.
4) Tìm thấy và rút ra những ứng dụng thực tiễn từ đời sống của nhiều con người trong Sángthếký.
5) Ứng dụng những nguyên tắc về đạo đức và thuộc linh được dạy dỗ trong Sángthếký cho đời sống của riêng mình.
6) Sử dụng được tài liệu minh họa cùng những sự trợ giúp khác từ khóa trình nầy vào việc giảng truyền và dạy dỗ
Các Tài Liệu Học Tập 
Bạn sẽ dùng cuốn "Sángthếký: Tập Tài Liệu Học Tập Độc Lập của Paul Hoff tài liệu học tập cũng như hướng dẫn nghiên cứu cho khóa trình nầy. Kinh Thánh (bản dịch NIV)là cuốn sách thứ hai duy nhất cần có. Phần lớn các đoạn trích dẫn trong tài liệu học tập độc lập nầy đều trích từ bản Kinh Thánh NIV; những đoạn trích dẫn khác, như lời ghi chú, là từ bảng KingJames (KJV) và bản R.S.V.
Một tài liệu học tập tùy chọn là Sángthếký Giới Thiệu và Chú Giải (Genesis, An Introduction and Commentary) của Derek Ridner (Downers Grove, Bang Illinois: Inter Varsity Press: 1967) sách nầy có được nhờ văn phòng ICI địa phương của bạn hoặc có thể đặt mua từ văn phòng ở tại Brussels. Các phần bài đọc từ tài liệu nầy đều tùy ý bạn, song nó có thể tăng thêm sức học của bạn về khóa trình nầy. 
Thời Gian Học Tập 
Chúng tôi khuyên bạn nên để thì giờ học tập đều đặn. Tất nhiên bạn có thể tận dụng những thời gian rãnh rỗi khi có được để học tập, nhưng bạn không thể thay thế nó cho thời gian học tập đều đặn được. Cố gắng hoàn tất một tuần một bài trong một lớp học, hai hoặc ba buổi học tại lớp cho một bài là điều bình thường. Còn học tập độc lập thì bạn có thể dành từ ba đến sáu giờ cho một bài.
Thời gian thực tế bạn cần để học mỗi bài tốn nhiều hay ít tùy thuộc nơi sự hiểu biết của bạn về đề tài đó cũng như khả năng học tập của bạn trước khi bạn bắt đầu khóa trình. Thì giờ bạn tiêu tốn cũng tùy thuộc phạm vi mà bạn theo những lời hướng dẫn và phát triển tài khéo cần thiết cho việc học tập độc lập. Hãy hoạch định thời gian biểu và thì giờ để bạn có đủ thì giờ nhằm đạt được những mục tiêu mà tác giả khóa trình đã đề ra cũng như các mục tiêu riêng của chính bạn.
Phương Pháp Học Tập 
Bảo đảm phải đọc cẩn thận những lời dặn dò về các phương pháp học tập đã cho trong tập tài liệu học viên của bạn. Chúng sẽ giúp bạn biết cách ICI trông đợi bạn phải học một bài như thế nào, cách ôn để đánh giá/tiến bộ của một phần trên một nhóm các bài học, và cách để chuẩn bị cho bài khảo hạch cuối khóa có đề cập đến tất cả các bài học. Nếu bạn không thường xuyên học tập theo cách ICI căn dặn, bạn cần thay đổi các phương pháp học tập của mình để đạt được kết quả cao nhất trong khóa trình. 
Những Cách Học Tập Khóa Trình Nầy. 
Nếu bạn tự mình học tập khóa trình ICI nầy, thì bạn có thể hoàn tất hết thảy các bài vở, ngoại trừ kỳ thi cuối khóa, bằng đường trực chính. Dầu văn phòng ICI soạn thảo khóa trình nầy để bạn tự học, song bạn cũng có thể học tập với một nhóm hoặc một lớp. Nếu học khóa trình nầy với một nhóm hoặc một lớp, giảng viên có thể cho thêm những lời chỉ dẫn, trong trường hợp đó, bạn phải theo đúng những hướng dẫn của giảng viên. 
Tổ Chức Bài Học và Kiểu Mẫu Học Tập 
Mỗi bài học bao gồm các phần như sau: 1) Tựa bài, 2) Lời mở đầu, 3) Dàn bài 4) Những mục tiêu của bài học, 5) Sinh hoạt học tập, 6) từ ngữ chìa khóa, 7) Phần khai triển bài học, gồm cả các câu hỏi của bài học, 8) Bài tự trắc nghiệm, 9) Giải đáp các câu hỏi trong bài.
Dàn bài và các mục tiêu sẽ cho bạn có cái nhìn khái quát về chủ đề, giúp bạn tập trung chú ý vào những điểm quan trọng nhất trong khi học tập, và cho bạn biết bạn phải học những gì.
Phần triển khai bài học trong khóa trình nầy để bạn học tài liệu một cách tỉ mỉ. Bằng cách mỗi lúc học một phần, bạn có thể sử dụng tốt những khoảng thời gian ngắn ngủi để học tập mỗi khi bạn có thì giờ để học trọn bài học trong một lúc. Những lời giải thích, những bài tập và các câu giải đáp đều được phát thảo nhằm giúp bạn đạt những mục tiêu của bài học.
Một số các câu hỏi trong bài học ở phần triển khai bài học có thể được giải đáp vào chỗ trống có sẵn trong sách tài liệu học tập độc lập nầy của bạn trong khi những câu hỏi khác đòi hỏi phải có vở ghi bài để viết các câu giải đáp cho các câu hỏi đó vào. Trong khi bạn ghi những câu trả lời vào vở ghi bài, bạn phải nhớ ghi số của các câu hỏi và tựa của bài học đó, bạn hãy ghi câu trả lời cho các câu hỏi theo đúng số thứ tự, việc nầy sẽ giúp bạn trong việc ôn tập để làm câu hỏi trong phần đánh giá tiến bộ học tập từng phần.
Đừng xem trước các câu giải đáp mà phải đợi cho đến khi bạn đã trả lời xong trước. Nếu bạn trả lời câu giải đáp của bạn trước thì bạn sẽ gặt hái được những gì mình đã học tập nhiều hơn sau khi bạn đã trả lời các câu hỏi trong bài học, bạn hãy kiểm tra phần trả lời của bạn, so với các câu giải đáp trong bài học, bạn hãy kiểm tra phần trả lời của bạn, so với các câu giải đáp ghi ở cuối bài học đó. Sau đó, bạn sửa lại cho đúng những câu bạn trả lời sai. Những câu trả lời nầy không được xếp theo đúng thứ tự để bạn khỏi tình cờ nhìn thấy câu trả lời của câu hỏi kế tiếp.
Những câu hỏi nầy rất quan trọng, chúng sẽ giúp bạn phát triển và cải thiện hiểu biết của bạn cùng sự hầu việc Chúa của bạn. Những sinh hoạt được đề nghị cũng vậy, sẽ giúp bạn sử dụng sự hiểu biết của mình cách thực tiễn. 
Xếp Hạng Cho Khóa Trình 
Việc xếp hạng của bạn được dựa trên kỳ thi cuối khóa và có người giám thị. Thứ hạng học khóa trình của bạn được liệt kê như sau: Hạng A dành cho mức ưu tú; hạng B là trên trung bình; hạng C là trung bình, hạng D là dưới trung bình; hạng U là không được nhận chứng chỉ; InC là chưa hoàn tất khóa trình, WP là cho phép rút lại kỳ thi, WU là không cho phép rút lại kỳ thi. 
Tập Tài Liệu Dành Cho Học Viên 
Tập tài liệu cho học viên mà bạn nhận được kèm theo khóa trình nầy chứa đựng những phần giảng huấn để làm bài thi phần đánh giá tiến bộ học tập từng phần và kỳ thi cuối khóa. Nó cũng gồm cả những câu giải đáp cho phần tự trắc nghiệm. Đánh giá tiến bộ học tập từng phần và các trang giải đáp cũng như các mẫu bài quan trọng khác. Bạn hãy dùng bảng danh sách kiểm ở ngoài bìa tập chỉ dẫn để quyết định những tài liệu nào bạn nên nộp cho giảng viên khi cần. 
Những Đánh Giá Tiến Bộ Học Tập Từng Phần và Kỳ Thi Cuối Khóa 
Mặc dầu số điểm của bạn về phần câu hỏi của bài học, phần tự trắc nghiệm và đánh giá tiến bộ học tập từng phần không được dùng để tính vào việc xếp hạng cho bạn trong khóa trình nhưng bạn cũng nên gởi những tờ trả lời cho phần đánh giá tiến bộ học tập từng phần của bạn về cho giảng viên của mình để sửa bài và để có các đề nghị cho bài làm của bạn. Sau đó bạn có thể xem lại tài liệu trong Tập Tài Liệu Học Tập Độc Lập của mình và Kinh Thánh liên quan đến những điểm mà bạn thấy khó. Việc xem lại phần mục tiêu bài học, phần tự trắc nghiệm và phần đánh giá tiến bộ học tập từng phần sẽ giúp bạn chuẩn bị cho kỳ thi cuối khóa. 
Chứng Chỉ Dành Cho Khóa Trình Nầy 
Để nhận được chứng chỉ cấp lớp của ICI cho khóa trình nầy, bạn phải trãi qua kỳ thi cuối khóa. Bài thi nầy phải được làm với sự chứng kiến của một giám thị kỳ thi được ICI chấp nhận. Vì chúng tôi có nhiều giám thị kỳ thi ở nhiều quốc gia nên có lẽ sẽ không khó để bạn gặp được một vị trong khu vực của bạn. Giảng viên của bạn sẽ cho bạn biết rõ thêm các chi tiết.
Khóa trình nầy cũng có thể dùng chỉ vì những giá trị thực tiễn của nó mà không cần lấy chứng chỉ. Trong trường hợp nầy, bạn không cần phải gởi bài làm hoặc dự thi cuối khóa. Việc học tập khóa trình nầy sẽ làm cho đời sống bạn phong phú dầu bạn học để lấy chứng chỉ hay là không. 
Chứng Chỉ Cấp Qua Kỳ Thi 
Bạn vẫn có thể nhận được chứng chỉ của khóa trình nầy mà không cần phải theo học tài liệu của khóa trình. Việc cấp chứng chỉ nầy được thực hiện qua kỳ thi cuối khóa. Tuy nhiên vì những bài tập và bài trắc nghiệm của tài liệu học tập độc lập nầy được phác thảo để chuẩn bị bạn cho kỳ thi cuối khóa, nên có lẽ bạn cần phải học những tài liệu nầy. Hãy hỏi ý kiến của Giám Đốc văn phòng ICI ở tại quốc gia bạn để biết thêm chi tiết. 
Tác giả Của Tài Liệu Học Tập Độc Lập 
Ông Paul Hoff, là một mục sư được tấn phong của hội Assembiies og God, giữ một phần quan trọng trong chương trình huấn luyện người hầu việc Chúa của hội tại Nam Mỹ từ năm 1961. Ông đã giảng dạy tại các trường cao đẳng Thánh Kinh nội trú ở tại Bolivia, Argentina, và Chile. Ông cùng vợ là Betty, cũng đã khởi đầu và dạy dỗ ở tại một số các trung tâm mở rộng, và một trường Kinh Thánh ban đêm liên giáo phái mà họ đã thành lập. Ngoài ra, ông Paul đã viết một số các sách giáo khoa bằng tiếng Tây ban nha gồm một cuốn nói về Ngũ kinh và một quyển về vấn đề cố vấn mục vụ.
Paul Hoff đã có được bằng cử nhân văn chương về lịch sử và động vật học của trường đại học Taylor (Upland, thuộc bang Indiana) một bằng cử nhân thần học và Thạc sĩ văn chương về môn thần học tại Trường thần học Winonalake (Winona Lake, Indiana), và một bằng thạc sĩ về thần học trong môn thần học thực hành của Thần học viện Northem Baptisi (Lombard, Illinois) 
Giảng Viên ICI Của Bạn 
Giảng viên ICI của bạn rất vui được giúp bạn bằng bất cứ cách nào có thể được. Hãy hỏi giảng viên của bạn bất cứ những thắc mắc gì bạn cần biết để sắp xếp cho kỳ thi cuối khóa. Bạn phải biết chắc để sắp xếp đủ thời gian hầu cho bạn có thể theo được các chương trình học. Nếu có một số người muốn cùng học môn học nầy, bạn hãy hỏi ý giảng viên để có thể dàn xếp đặc biệt cho việc học theo nhóm.
Xin Đức Chúa Trời ban phước cho bạn khi bạn bắt đầu học sách "Sángthếký". Mong rằng quyển sách nầy sẽ làm cho đời sống và chức vụ của bạn thêm phong phú cũng như giúp bạn làm trọn một cách hữu hiệu hơn phần của mình trong thân thể Đấng Christ. 
Sángthếký, Khoa Học và Sự Sáng Tạo 
Trước khi nghiên cứu Sáng thế ký, chúng ta cần phải biết một số những sự kiện căn bản về quyển sách đầu tiên của Kinh Thánh nầy. Từ ngữ Sáng thế ký có nghĩa gì? Quyển sách nầy có liên hệ thế nào đến phần còn lại của Kinh Thánh? Ai đã viết sách? Vì sao nó được viết ra? Chúng ta sẽ xem xét những câu trả lời cho các câu hỏi trên, trong bài học nầy.
Chúng ta cũng sẽ xem xét mối liên quan, giữa Sáng thế ký và khoa học. Nhiều trường học giảng dạy thuyết tiến hóa như một sự giải thích cụ thể về cách bắt đầu của dòng dõi loài người. Dường như có một sự mâu thuẫn giữa phần ký thuật của sách Sáng Thế về sự sáng tạo với các khám phá của khoa học. Chúng ta có phải chọn lựa giữa khoa học với Thánh Kinh không? Hay là có sự mâu thuẫn giữa phần ký thuật của sách Sáng thế ký về sự sáng tạo với các khám phá của khoa học. Chúng ta có phải chọn lựa giữa khoa học với Thánh Kinh không? Hay là có phải sự mâu thuẫn chỉ là ngoài mặt chứ không đúng thực?
Các Cơ Đốc Nhân không cần phải sợ sự thật, bất chấp nó có nguồn gốc nào. Tôi tin rằng không có mâu thuẫn giữa điều khoa học đã thật sự khám phá được và giải thích đúng với những sự dạy dỗ được giải thích đúng đắn của Kinh Thánh. Một số những điều dường như mâu thuẫn sẽ được xem xét, và chúng ta sẽ thấy cách chúng có thể được giải quyết.
Có lẽ bạn đã từng cho phép mình suy nghĩ sâu xa về sự bắt đầu của mọi vật. Hầu hết mọi người đều như vậy. Khi chúng ta xem xét những vấn đề mang tính quyết định nầy, chúng ta phải đối đầu với một số những vấn đề khó khăn bởi vì tâm trí hữu hạn của con người không thể hiểu tường tận sự vô hạn. Những lúc như vậy, phải biết rõ rằng mặc dầu Đấng Tạo Hóa toàn tri đã phác họa và tạo dựng mọi sự, Ngài vẫn không quyết định mặc khải toàn bộ nó cho chúng ta, ít ra là chưa. Tuy nhiên, một ngày kia, Ngài sẽ làm sáng tỏ. Khi bắt đầu học tập bài nầy, chúng ta hãy mở lòng và trí mình trước ảnh hưởng soi dẫn của Đức Thánh Linh. Khi chúng ta nhạy bén trước sự chỉ dẫn của Ngài, Ngài sẽ giúp chúng ta hiểu sự việc theo một cái nhìn mới mẽ và Ngài sẽ ban cho chúng ta một trọng tâm sắc bén hơn nhắm vào toàn thể khối lượng lẽ thật được mặc khải. 
Sách SángThếký
Tên Sách và Vị Trí Trong Kinh Thánh
Tác Giả và Thời Gian Viết Sách
Mục Đích, Chủ Đề và Cấu Trúc
Sự Sáng Tạo và Khoa Học
Những Lãnh Vực Sai Lầm của Mâu Thuẫn
Các Ngày của Sự Sáng Tạo 
Khi học xong bài nầy bạn có thể:
Ù Đánh giá được tầm quan trọng của Sángthếký và vị trí mà nó nắm giữ trong Kinh Thánh.
Ù Thảo luận những bằng chứng về xuất xứ Môise của Sángthếký và nhược điểm của luận thuyết tư liệu.
Ù Nhận ra được và giúp giải quyết những nghi ngờ qua những điều có vẻ như xung đột giữa khoa học và Sángthếký 
1. Đọc phần giới thiệu tập tài liệu học tập độc lập nầy (từ nay sẽ được nhắc đến với những chữ viết tắt TLHTĐL). Lưu ý đặc biệt phần Tổ Chức Bài Học và Kiểu Mẫu học tập. Phần nầy chứa đựng những chỉ dẫn quan trọng cho sự thành công của bạn trong bài khóa nầy. Để ý các mục tiêu chung để bạn học tập môn học nầy. Tất cả đều quan trọng, nhưng có thể có một số điều nổi bật đối với bạn. Hãy viết lại những điều đó vào vở của bạn.
2. Học tập phần dàn bài và các mục tiêu của bài học, phải cố gắng học biết khi nghiên cứu bài nầy.
3. Phần bài đọc trong sách giáo khoa của Kidner là tùy ý, nếu bạn có được quyển sách nầy, công dụng của nó có thể tăng thêm việc nghiên cứu môn học nầy của bạn
4. Nghiên cứu xuyên suốt phần khai triển bài học trong TLHTĐL nầy - phải bảo đảm đọc tất cả những câu Kinh Thánh trích dẫn được cho, làm những bài tập được yêu cầu và kiểm tra lại các câu trả lời của bạn.
5. Làm bài tự trắc nghiệm ở cuối bài học nầy và kiểm tra lại các câu trả lời của bạn thật cẩn thận với những câu trả lời đã được cho trong tập học viên. Hãy xem lại bất cứ những chi tiết nào bạn trả lời chưa đúng.
Việc hiểu các từ then chốt chúng tôi đã liệt kê ở phần đầu của mỗi bài học sẽ giúp bạn trong khi học tập. Bạn sẽ tìm thấy chúng được định nghĩa theo thứ tự ABC trong phần từ vựng nằm cuối sách nầy. Nếu bạn có thắc mắc về ý nghĩa của bất cứ từ nào, hãy xem lời định nghĩa ngay bây giờ hoặc khi nào bạn đọc đến những từ ngữ ấy.
nhân chủng học
khảo cổ học
thuộc về vô thần
xác thực
cơn tai biến
niên đại học
suy đoán 
SÁCH SÁNG THẾ KÝ 
Kiến thức và cái nhìn của chúng ta về sách Sángthếký ảnh hưởng phần lớn đến sự hiểu biết của chúng ta về toàn bộ phần còn lại của Kinh Thánh. Những hiểu biết đó thật sự quyết định phẩm cách chúng ta cũng như toàn bộ quan điểm của chúng ta về đời sống.
Tên Sách Và Vị Trí Trong Kinh Thánh 
Bản gốc của Sángthếký được viết bằng tiếng Hêbơrơ và được gọi là Bereshith, có nghĩa là "vào lúc bắt đầu". Tên gọi nầy tuân theo phong tục của người Do thái khi gọi một quyển sách theo (những) từ bắt đầu của nó. Vào thế kỷ thứ ba trước Chúa, các học giả đã dịch Cựu ước sang tiếng Hylạp Bảng Kinh Thánh nầy được gọi là Bản Bảy Mươi (Septuagint, theo truyền khẩu rằng có 72 dịch giả hoàn tất nó trong 70 ngày), và dùng cái đề tựa theo tiếng Hylạp là Sángthếký. Từ nầy có nghĩa là "nguồn gốc, nguồn cội, hoặc sự sinh sôi". Tựa đề nầy là đúng bởi vì Sángthếký là cuốn sách của những bắt đầu. Đó là cuốn sách nói về nguồn gốc trái đất, của hết thảy mọi sự trong trái đất, và của các mối quan hệ của loài người. Vì thế, Sángthếký là kiến thức cốt lõi để chúng ta hiểu được những điều kiện sống ngày nay.
Sángthếký lồng khớp vào toàn bộ cơ câu của Kinh Thánh và sự hình thành những điều dạy dỗ của Kinh Thánh như thế nào? Là quyển sách đầu tiên, Sángthếký cung cấp một nền tảng cho tất cả các sách theo sau nó.
Cựu ước được chia thành bốn phần chính. Phần thứ nhất gồm năm sách được người Do thái gọi là Luật Pháp (hay kinh Torah theo tiếng Hêbơrơ). Các học giả Hylạp gọi các sách nầy là bộ Ngũ Kinh, có nghĩa là "năm sách" hay "năm cuộn sách". Sángthếký là sách đầu tiên và dài nhất trong năm sách. Mặc dầu đặc điểm của Sángthếký mang tính lịch sử, nó là một phần không thể tách rời của Luật Pháp. Sángthếký như một sách giới thiệu và là nền tảng cho những luật lệ về đạo đức và pháp lý của Luật Pháp, và sách cũng là nền tảng cho lịch sử và các giáo lý dành cho phần còn lại của Kinh Thánh. 
CÁC PHẦN CỦA CỰU ƯỚC 
Số lượng: 5, 12, 5, 17 
Derek Kidner nói rằng về một số phương diện, Sángthếký dường như có liên quan chặt chẽ đến Tân ước nhiều hơn là Cựu ước. Một số những chủ đề hiếm khi được nhắc lại cho đến khi chúng tái xuất hiện và được khai triển đầy đủ hơn trong Cựu ước. Những ví dụ như là "sự sa ngã của loài người... sự đoán phạt của Cơn Nước Lụt, sự xưng công bình cho những kẻ tin... thân thế hành hương của dân sự Chúa." (Kidner trang 14). Những chủ đề đó trong Tân ước đã có nền móng lịch sử trong Sángthếký. Một số những hình ảnh ban đầu trong quyển sách đầu tiên của Kinh Thánh tái xuất hiện trong quyển sách cuối cùng của Kinh Thánh. Hãy để ý Babên hay Babylôn và "con rắn xưa" (kẻ lừa dối cả thế gian) đều được giới thiệu trong Sángthếký và đều nhận lấy sự hủy diệt cuối cùng của chúng trong sách Khải huyền. Những kẻ được cứu chuộc đều được sống lại ở Paradi, là nơi chúng ta lại thấy cây sự sống. Điều nầy nhắc nhở chúng ta về Vườn Êđen và thứ cây đã được mô tả ở đó trong Sángthếký.
1-4. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời nào mà bạn cho là đúng nhất.
1. Tên gọi Sángthếký đến từ
a) Từ Hêbơrơ có nghĩa là "năm cuộn sách"
b) Bản dịch theo tiếng Hylạp được gọi là Bản Bảy Mươi
c) Ngũ Kinh
d) Kinh Torah 
2. Ý nghĩa của từ Sángthếký là
a) Luật pháp
b) Các luật lệ về đạo đức và pháp lý
c) Lịch sử của loài người
d) Nguồn gốc hoặc những bắt đầu
3. Sángthếký được xếp vào các sách luật pháp bởi vì nó
a) Cung cấp một nền tảng cho tất cả các sách theo sau.
b) Cho biết nguồn gốc của tất cả các mối liên hệ của loài người
c) Đưa ra những nền tảng lịch sử cho những tội luật về đạo đức và pháp lý
d) Là sách đầu tiên của Kinh Thánh.
4. Mối liên hệ chặt chẽ giữa Sángthếký và Tân ước là do sự kiện trong Sángthếký chúng ta tìm thấy
a) Lời giới thiệu về các đề tài chính trong Tân ước
b) Các trước giả Tân uớc trích dẫn lời của Môise
c) Lịch sử phát triển của loài người được tiếp tục trong Tân ước
d) Những lời ám chỉ về những tình huống cụ thể của Tân ước 
Tác Giả và Thời Gian Viết Sách 
Ai đã viết Sángthếký ? Kinh Thánh rõ ràng ám chỉ Môise là người viết Ngũ kinh, trong đó có Sángthếký là một phần, mặc dầu trong Sángthếký không công bố xuất xứ của sách 
Những Bằng Chứng Về Xuất Xứ Môise 
Những người Tin lành bảo thủ tin rằng chính Môise đã viết Ngũ kinh.
- có bốn lý do cụ thể để tin điều đó.
1. Những lời Trưng Dẫn của Kinh Thánh: Những lời trưng dẫn nầy không tuyên bố rằng Môise đã viết toàn bộ, nhưng chúng thật sự xem ông là tác giả của những phần nhất định trong Ngũ kinh. Khả năng của các tác giả khác chưa bao giờ được hàm ý.
Chính Ngũ kinh tự xưng nhận Môise đã viết các đoạn nhất định (XuXh 17:14; 24:4; 34:28; Dan Ds 33:2; PhuDnl 31:9, 22, 24)
Các trước giả Cựu ước đều quy cho Ngũ Kinh là Môise viết. (Gios Gs 1:7-8; 23:6; IIVua 2V 14:6; 21:8; Exo Er 3:2; 6:18; NeNe 8:1; DaDn 9:11-13)
Có lẽ bằng chứng mang tính thuyết phục nhất về xuất xứ Môise chính là Chúa Cứu Thế Jesus và các tác giả Tân ước khi liên hệ đến các đoạn Kinh Thánh trong Ngũ kinh như là các tác phẩm của Môise (Mat Mt 8:4; 19:7-8; LuLc 5:14; 16:29; GiGa 7:19; Cong Cv 3:22, 15:1; RoRm 10:5, 19). Các đoạn nầy nói đến việc đọc Ngũ kinh như đọc các lời của Môise viết (IICo 2Cr 3:15; Cong Cv 15:21). Và Chúa Jêsus đã phán "Nếu các ngươi tin Môise cũng sẽ tin ta, vì ấy là về ta mà người đã chép". (GiGa 5:46)
5. Ghép cặp câu Kinh Thánh tương ứng với nhiều lời trích dẫn liên quan đến xuất xứ của Ngũ kinh được cho trong Cựu ước.
... a. "Hãy vững lòng... vâng theo mọi điều đã ghi trong sách luật pháp của Môise.."
... b. "Sự rủa sả được chép trong luật pháp Môise"
... c "Giêsua... chổi dậy xây cất bàn thờ cho Đức Chúa Trời của Ysơraên, đặng dâng của lễ thiêu... tại đó, theo như đã chép trong luật pháp Môise... "
... d Những sự đoán xét được ghi chép trong luật pháp Môise... đã tuôn đổ trên chúng tôi". 
2. Kiểu Tường Thuật. Người viết Ngũ kinh đã mô tả chính xác những nét địa lý của bán đảo Sinai - Kiểu tận mắt chứng kiến cùng sự chính xác đều phù hợp với sự từng trãi của Môise ở tại đó trong nhiều năm ông sống ở nơi nầy khi rời bỏ Aicập.
3. Những khám phá của Nghành Khảo Cổ. Nhiều khám phá cho thấy một số những phong tục được mô tả trong Sángthếký phản ánh những thói quen của người Hurrian và người Babylôn vào khoảng năm 2000 trước Chúa Cứu Thế. Những tên gọi điển hình của người Aicập và các từ ngữ về kỹ thuật bổ sung thêm bằng chứng của khảo cổ cho thấy tác giả Ngũ kinh đã từng sống ở tại Aicập.
Chúng ta tìm thấy một vài sự bổ sung và sửa đổi của bản gốc trong Ngũ kinh. Ví dụ, SaSt 14:14 nói về thành của Đan, được gọi là Lê-sem hay Laít trước khi dân Đan chiếm lấy nó trong thời Các quan xét (Gios Gs 19:47, Cac Tl 18:29). SaSt 36:31 hàm ý rằng đã từng có một vua trong Ysơraên cai trị khi nó được viết ra. Như vậy, niên đại của câu Kinh Thánh nầy phải là trong hoặc sau thời của Saulơ. Sự thay đổi một cái tên cổ bằng một tên gọi mới hiện nay dễ dàng được giải thích. Những ghi chú có tính giải thích như vậy hẳn phải là công việc của một thầy thông giáo hoặc vị tiên tri như Samuên để làm cho bản gốc được dễ hiểu hơn. Việc sửa đổi nhỏ nhặt như vậy không ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của bản văn, đến xuất xứ của nó hoặc giáo lý theo sự thần cảm của Kinh Thánh.
4. Những Khả Năng của Môise: Còn ai là người thích hợp hơn để viết Ngũ kinh? Môise có được sự chân thật và sự chuẩn bị. Ông được "học tất cả sự khôn ngoan của người Aicập, lời nói và việc làm đều có tài năng" (Cong Cv 7:22). Là một người Hêbơrơ ông được quyền tiếp cận với các bảng phả hệ và các báo cáo bằng lời hoặc bằng tay của dân sự mình. Đức Thánh Linh hẳn đã chỉ dẫn ông để gộp vào một số các bảng tường trình đó. Môise đã có mối thông công thân mật với Đức Chúa Trời. Ông thuật lại cách Ngài đã ban cho ông bảng Luật pháp của Ysơraên như thế nào. Có thể ông cũng đã nhận được qua sự mặc khải tỉ mỉ về việc Đức Chúa Trời liên hệ với loài người trong thời Sángthếký. Ông là người đã tận mắt chứng kiến hầu hết những biến cố được mô tả ở các sách khác trong bộ Ngũ kinh và đã có nhiều thời gian ghi chép lại trong suốt trong 40 năm đi cùng dân Ysơraên trong đồng vắng. Chúng ta tin rằng Đức Thánh Linh đã thần cảm và hướng dẫn ông khi ông viết phần quan trọng nầy của Lời Đức Chúa Trời dành cho loài người.
6. Ghép cặp bốn loại bằng chứng về xuất xứ Môise của bộ Ngũ kinh với lời tuyên bố mô tả bằng chứng ấy 
... a. Sự giáo dục, sự chuẩn bị và sự mặc khải của thiên thượng
... b. Những khám phá cho thấy các phong tục trong Sángthếký phù hợp với thời Môise
... c. Các trước giả của Cựu ước và Tân ước đều nói về nguồn gốc tác giả Môise.
... d. Những sự mô tả chính xác về mặt địa lý của một người chứng kiến tận mắt.
... e. Những dấu hiệu cho thấy tác giả đã sống ở Aicập 

NHỮNG BẰNG CHỨNG VỀ XUẤT XỨ MÔISE 
Trong khi nghiên cứu về nguồn gốc tác giả của Sángthếký bạn phải biết đôi điều về học thuyết tư liệu và cách đối đáp với nó - Học thuyết là một sự giải thích có thể được đưa ra về những sự kiện nào đó có thể quan sát được. Vào năm 1753, Jean Astruc, một học giả người Pháp, quan sát ba sự kiện về sách Sángthếký.
1. Một số đoạn đã dùng danh hiệu Êlôhim để chỉ Đức Chúa Trời; những đoạn khác dùng danh hiệu Giavê (ĐỨC GIÊHÔVA. Yahweh)
2. Dường như có hai bảng ký thuật tương tự nhưng đối lập nhau về một số các sự kiện.
3. Có nhiều kiểu hành văn khác nhau trong Sángthếký.
Astruct lý luận rằng Môise đã thêu dệt dữ liệu từ hai tài liệu của các tác giả khác nhau để viết ra Sángthếký. Vào năm 1787 J. G. Eichhorn đã gọi hai tài liệu giả định J (gọi Chúa là Giêhôva hay Yahweh) và E (gọi Ngài là Êlôhim). Về sau ông đã khẳng định rằng không phải Môise, mà là một nhà biên tập vô danh đã sắp xếp các dữ kiện từ hai nguồn tư liệu nầy lại với nhau trong Sángthếký.
7. Nhiều đoạn trong bộ Ngũ kinh sử dụng các danh xưng khác nhau dành cho Đức Chúa Trời - Trong chỗ trống được cho trước mỗi câu bên dưới, bạn hãy viết số
1. Nếu lời trích lấy từ XuXh 3:1-7
2. Nếu lời trích được lấy từ SaSt 2:4-22
... a Từ Đức Chúa Trời được dùng cho từ Elôhim
... b Từ ĐỨC GIÊHÔVA được dùng cho từ Jahweh
... c Từ Elôhim và Yaweh đều cùng được sử dụng.
... d Cả hai danh xưng nầy đều được sử dụng có thể thay thế cho nhau được.
Trong các thế kỷ mười tám và mười chín, các học giả ở tại các trường đại học Đức đều sử dụng các kỹ thuật khảo sát và phân tích của khoa học nhằm nỗ lực chứng minh 1) sự tạo thành Kinh Thánh, 2) cách diễn đạt ngôn từ của bản gốc, 3) xuất xứ và niên đại của mỗi sách, và 4) nguồn tài liệu được mỗi trước giả sử dụng. Dẫn đến hai loại hệ thống phê bình Kinh Thánh phê bình cấp thấp (hay phê bình bản văn) đã đưa ra một bản văn rất chính xác bằng việc so sánh cách diễn đạt ngôn từ trong các thủ bản cổ. Hệ thống phê bình cấp cao có liên quan đến nguồn gốc tác giả, lịch sử văn chương, và tính đáng tin cậy hoặc sự chính xác về mặt lịch sử của Kinh Thánh.
Đáng buồn thay, sự vô tín của các nhà phê bình cấp cao đã khiến họ từ chối một số bằng cớ và dùng những giả thuyết không chứng minh được như một cơ sở cho sự lý luận của họ. Những học giả nầy cho rằng tất cả những sự ký thuật về các việc siêu nhiên đều là chuyện hoang đường hoặc là những truyền thuyết. Lời chứng của Kinh Thánh về các tác giả cũng như sự hà hơi thiên thượng đã không được thừa nhận. Tiếp tục xây dựng trên công trình của Astruc và Eichhorn, các nhà phê bình cấp cao đã thêm vào các nguồn tư liệu khác và tuyên bố rằng sau cuộc lưu đày Babylôn, các nhà biên tập vô danh đã sắp xếp thành bộ Ngũ kinh.
8. Để xác minh nguồn gốc tác giả và sự cấu thành của Kinh Thánh, một số các học giả vào thế kỷ thứ 18 đã dùng
a) Sự thần cảm thuộc linh
b) Những ví dụ về các sự kiện siêu nhiên
c) Sự khảo sát và phân tích mang tính khoa học
d) Các công trình của những tác giả tin kính
9. Học Thuyết Tư Liệu của các nhà phê bình cấp cao cho rằng
a) Các công trình nghiên cứu của Astruc và Eichhorn đều sai
b) Sự chính xác về mặt lịch sử của Kinh Thánh được chấp nhận như một sự thật
c) Những lời tường thuật về các sự kiện siêu nhiên là bằng chứng có thể chấp nhận được về sự soi dẫn thiên thượng
d) Các nhà biên tập vô danh đã sắp xếp Ngũ kinh lại với nhau sau cuộc lưu đày Babylôn
Vào cuối thế kỷ thứ mười chín Julisu Wellhausen đã ảnh hưởng đến nhiều học giả Kinh Thánh để họ thừa nhận thuyết tài liệu.
Ông đã áp dụng luận lý phổ biến mới của sự tiến hóa (và sự tiến hóa của tôn giáo) vào các nghiên cứu của ông. Ông lý luận rằng ý niệm tôn giáo đã phát triển từ sự sùng bái linh vật thô sơ qua thuyết đa thần, đến thuyết độc thần với một lý thuyết thần học trừu tượng và một hệ thống tư tế - Kinh Thánh, vì thế không phải là sự mặc khải của Đức Chúa Trời cho con người, mà chỉ là một bản tường trình của con người về sự tìm kiếm Chúa. Trên cơ sở đó Wellhausen đã quy các đoạn nhất định cho nhiều tài liệu khác nhau và rồi xác định niên đại của nó. Càng xác định niên đại của khúc Kinh Thánh trễ, thì học thuyết nầy càng trừu tượng, không thực tế hơn.
Thuyết Tư Liệu đã lan rộng từ các trường đại học Đức đến các chủng viện ở tại Châu Âu và Hoakỳ và đi vào toà giảng của hàng ngàn nhà thờ. Hàng triệu người có niềm tin đặt nơi Lời Chúa đã bị phá hủy bởi lý thuyết nầy. Mặc dầu thuyết tiến hóa về tôn giáo của người Ysơraên không còn được mọi người chấp nhận, song hầu hết các nhà phê bình cấp cao vẫn giữ lấy thuyết tư liệu (hay là thuyết JESP) về Ngũ kinh - Nhiều trường thần học dạy dỗ thuyết nầy như một sự kiện được xác minh. Một số những chú giải Kinh Thánh và những lời chú thích nằm ở cuối trang trong một số các cuốn Thánh Kinh ám chỉ đến các nguồn phương tiện nầy như thể chúng là điều xác thực. (Hãy nhớ rằng những ý kiến nằm trong phần chú thích cuối trang không phải là một phần của Lời được hà hơi của Chúa đâu nhé. Chúng chỉ giúp chúng ta hiểu rõ Kinh Thánh hơn. Nhưng đôi khi học giả đã đưa vào những chú thích sai lầm.
Thuyết tư liệu hay thuyết JEDP có bốn phần. Chúng ta sẽ xem xét vắn tắt từng phần một.
1. Tư liệu sớm sủa nhất là bản thảo Yahweh, được gọi là J bởi vì nó sử dụng danh hiệu Yahweh (cũng được viết là Jehovah và Dịch là Đức Giêhôva). Tài liệu nầy được cho là đã được viết vào khoảng giữa thế kỷ thứ chín trước Đấng Christ (trong thời kỳ Quân chủ của Ysơraên và các thế kỷ sau Môise)
2. Các đoạn trong bộ Ngũ kinh dùng từ Elohim (được dịch ra là Đức Chúa Trời) được cho là đến từ nguồn thứ nhì - đó là tư liệu Elôhim (E) niên đại của tư liệu nầy được cho là vào khoảng thế kỷ thứ tám T.C.
3. Phục truyền luật lệ ký (D: Deuteronomy) được cho là một sự giả trá mang tính tôn giáo. Người ta cho rằng một số thầy tế lễ trong thời Giôsia muốn đẩy mạnh một cuộc phục hưng nên đã viết ra nó. Và rồi họ đã đệ trình nó như là một quyển sách luật pháp bị thất lạc đã được tìm thấy trong đền thờ (vào khoảng năm 621 T.C.) 
4. Tài liệu sau cùng trong học thuyết JEDP là Nguồn gốc Tế lễ (Priestly Source). Được cho rằng đã được viết ra trong thời Phu tù Babylôn và về sau nầy. Các đoạn mô tả đền tạm, của lễ, và các nghi lễ thờ phượng đều được quy cho nó. Trong khi các dữ kiện từ J, E và P được cho là xen lẫn hoặc chạy song song với Sángthếký, thì phần lớn dữ kiện được coi là P được tìm thấy trong Xuấtêdíptôký, Lêviký và Dânsốký.
10. Giải thích ý nghĩa và việc sử dụng mỗi chữ đầu của học thuyết JEDP được cho bên dưới đây
J 
E 
D 
P 
Các học giả bảo thủ hoàn toàn phủ nhận những giả định cùng các kết luận của thuyết tư liệu. Các nhà bảo thủ tỏ cho thấy những thành kiến mà dựa vào đó các học giả người Đức đã tiến hành công việc phân tích Kinh Thánh. Nhằm bác bỏ giáo lý về sự thần cảm và tất cả khả năng của những sự kiện siêu nhiên, các nhà phê bình cấp cao đã nghĩ ra những cách để gây mất lòng tin nơi các lời ký thuật của Kinh Thánh bằng những sự kiện mà họ đã tìm được.
Học thuyết tư liệu đúng đắn đến mức độ nào? Các học giả Tin lành thừa nhận rằng Đức Thánh Linh có thể đã chỉ dẫn Môise để gộp cả những tài liệu nhất định mang tính lịch sử dưới dạng lời nói và chữ viết vào Sángthếký. Nhưng các học giả Tin lành không nhìn thấy lý do gì để nghi ngờ về nguồn gốc tác giả của Môise cả. Chắc chắn các học giả nầy không tìm thấy lý do nào để tin rằng nhiều thế kỷ sau đó các nhà biên tập đã tách rời nhiều tài liệu khác nhau đã được thống nhất và trộn lẫn chúng với nhau bằng các cách mà các nhà phê bình cấp cao tưởng tượng ra. Ngoài ra, các học giả Thánh Kinh như W.L. Baxter, Wilhelm Mother, William Henry Green, và Oswald T.Allis đã tiến hành các cuộc phân tích kỹ càng thuyết tư liệu và đã chỉ ra nhiều nhược điểm.
Những cuộc khai quật của nghành khảo cổ chứng minh Wellhausen đã sai lầm thế nào. Các tấm bia đá được tìm thấy tại Nuzi và Mari đã chứng tỏ sự chính xác của Sángthếký trong lời mô tả của sách về nền tảng tộc trưởng. Dữ liệu đã buộc các học giả phải thừa nhận niên đại sớm sủa của phần lớn sách Sángthếký. Hệ thống các từ chuyên môn của Lêvilý được đối chiếu với thuật ngữ của hệ thống nghi lễ Uragitie vào khoảng năm 1400 T.C. cho thấy việc cả hai đều được viết ra vào cùng một thời đại.
Khoa khảo cổ học khẳng định những lời tuyên bố về Xuất Êdíptô và Phụctruyền luật lệ ký rằng hai sách ấy cũng đều được viết ra vào thời đại đó. Hình thức của bảng giao ước tại Sinai và sách Phụctruyền rất giống nhau so với những buổi tiệc mừng có tính quốc tế của vùng Trung đông giữa những năm 1000 đến 2000 trước Công nguyên.
Những cuộc khai quật các di tích ở nhiều quốc gia khác nhau thuộc vùng Trung Đông khẳng định tính chính xác về mặt lịch sử của Kinh Thánh. Một số những phong tục, dân tộc, nơi chốn, và sự kiện mà các nhà phê bình cấp cao cho là hư cấu hiện được nhắc đến trong các tài liệu lịch sử và các công trình kiến trúc cổ, nay đã được tìm thấy.
11. Một số những dấu hiệu ngày nay sẵn có cho thấy ảo tưởng của thuyết tư liệu là:
a) Những sự kiện lịch sử, những sự kiện siêu nhiên, và sự tiến hóa về mặt tôn giáo
b) Nghành khảo cổ, khoa thuật ngữ học, các phong tục và các công trình kiến trúc cổ.
c) Sự so sánh về cách diễn đạt ngôn từ trong Kinh Thánh, giáo lý về thuyết độc thần, và các phong tục.
d) Việc tìm được thông tin về những buổi tiệc mừng giữa các quốc gia xác định năm 621 T.C. các tài liệu được thống nhất và các công trình kiến trúc cổ.
Chúng ta đã xem xét vắn tắt bốn thành phần của học thuyết tư liệu. Bây giờ chúng ta hãy xem xét bốn điểm của cái gọi là những bằng chứng của thuyết tư liệu.
1. Hai danh xưng dành cho Đức Chúa Trời. Hai điều khiến cho bằng chứng nầy trở thành một cơ sở không đầy đủ để quy các đoạn Kinh Thánh nhất định cho những tác giả khác nhau: 1) có nhiều chương trong bộ Ngũ kinh không nhắc đến một trong hai danh xưng của Đức Chúa Trời, và 2) nhiều đoạn Kinh Thánh cũng sử dụng danh hiệu chung dành cho thần (Elohim) và danh hiệu riêng Yahweh hoặc dùng thay thế cho nhau được.
Bạn có thể tin rằng một nhà biên tập đã lấy các phần của hai câu chuyện và chắp nối chúng lại với nhau thành một câu chuyện trong từng đoạn của SaSt 2:4-22 và XuXh 3:1-7, và nhiều đoạn khác nơi mà các tên gọi cũng được sử dụng hoặc có thể thay thế cho nhau không? Tin rằng chúng ta có một bản dịch của bản văn nằm trong thủ bản gốc thì hợp lý hơn nhiều. Đức Chúa Trời đã soi dẫn việc dùng các danh hiệu khác nhau để nhấn mạnh những lẽ thật nhất định. Ví dụ trong Sángthếký đoạn 1 chúng ta có từ Elohim, danh xưng của sự uy nghiêm dành cho Đấng Tạo Hóa. Nhưng trong đoạn 2 nhấn mạnh chuyển sang mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời với con người, tác giả được soi dẫn thêm vào tên theo giao ước của Đức Chúa Trời qua đó Ngài mặc khải chính mình Ngài cho con người.
2. Hai lời mô tả giống hệt nhau. Những ví dụ chính yếu được các nhà phê bình nêu lên là các lời tường thuật về công cuộc sáng tạo trong Sángthếký đoạn 1 và 2. Bạn có thể dễ dàng thấy rằng hai đoạn nầy không thật sự là hai lời tường thuật giống hệt nhau. Đoạn đầu đưa ra một lời tường thuật tổng quát về sự sáng tạo. Đoạn 2 đi trở lại và thuật lại những chi tiết của bộ phận được xem là quan trọng đối với chủ đề của sách - việc Đức Chúa Trời dựng nên loài người và chu cấp các nhu cầu cho loài người. Đây là một khuôn mẫu thông thường của văn chương Hêbơrơ trước hết là tóm lược qua, sau đó mới đến lời mô tả chi tiết. 
3. Dường như có những mâu thuẫn trong các lời ký thuật. Các nhà phê bình cho thấy sự khác nhau trong số lượng các loài vật. Nôê phải đưa vào tàu (SaSt 6:19, 7:2). Nhưng trong 6:19 dường như là quy luật tổng quát còn trong 7:2 thêm vào một chi tiết sau đó về các loài nhất định. Một số tài liệu nói rằng các nhà phê bình chỉ ra rằng những lời mô tả mâu thuẫn về một sự kiện thật sự là những lời mô tả về hai sự kiện giống nhau nhưng riêng biệt. Điều nầy đúng với hai lần bỏ trốn của Aga và hai lần Ápraham nói dối khi gọi Sara là em gái mình. Khi cho rằng những lời ký thuật về việc Ápraham nói dối phải là những lời mô tả giống nhau, các nhà phê bình đã bỏ qua khuynh hướng của con người là lập lại tội lỗi của mình trong những tình huống khác nhau.
4. Những khác biệt về lối hành văn. Những sự khác nhau trong từ vựng và cấu trúc viết văn không phải là bằng chứng của những tác giả khác nhau. Các viết của tác giả thay đổi tùy theo chủ đề. Ngũ kinh gồm có chuyện kể mang tính lịch sử, luật pháp, các bài diễn văn và huấn thị dành cho bổn phận của các thầy tế lễ cùng những nghi lễ. Tác giả há không dùng các kiểu hành văn và từ vựng khác nhau cho phù hợp với các chủ đề khác nhau sao? Gordon Wenham khẳng định rằng những khác biệt trong kiểu hành văn Hêbơrơ được sử dụng để xác định các nguồn gốc của bộ Ngũ kinh là điều không đáng kể trong ánh sáng của những quy ước cổ về văn chương (Alexander trang 183) 
Cuối cùng, hãy nhớ rằng hoàn toàn không có một bằng chứng ngoại tại nào cho thấy các nhà biên tập đã viết ra bộ Ngũ kinh hoặc cho thấy các nhà biên tập đã viết ra bộ Ngũ kinh hoặc cho thấy các nguồn tài liệu J,E,D và P từng tồn tại. Không một tài liệu nào như thế được tìm thấy, cũng chẳng có một tài liệu truyền khẩu nào của người Hêbơrơ nhắc đến điều đó. Cứ giữ học thuyết tư liệu là rõ ràng đi ngược lại với những lời tuyên bố của Kinh Thánh phán rằng Môise là người đã viết Ngũ kinh. Luận lý nầy hàm ý rằng Chúa Cứu Thế Jesus đã không biết nguồn gốc tác giả của Ngũ kinh hoặc đã cố tình góp phần vào một sai lầm hiện có khi Ngài cho Môise là tác giả Ngũ kinh.
12. Kể ra hai bằng chứng được tuyên bố bởi những người ủng hộ thuyết tư liệu

13. Nêu lên lời giải thích của một nhà Tin lành về từng câu trả lời của bạn đối với câu hỏi trên. 

Các nhà phê bình cấp cao trình bày Sángthếký chỉ như một cuốn sách của các chuyện hoang đường hoặc các truyền thuyết của một dân tộc. Nếu như họ đúng thì chúng ta hẳn không thể nương nơi lẽ thật của bất cứ lời tuyên bố nào của Sángthếký hay tin là nó được thần cảm. Nhưng tạ ơn Chúa, chúng ta có chứng cớ mạnh mẽ về nguồn gốc tác giả và tính đáng tin cậy về mặt lịch sử của sách Sáng thế ký! 
Mục đích, Chủ đề và Cấu trúc 
Mục Đích 
Mục đích hai phần của Sángthếký tương ứng với các phần chính của sách. Là một cuốn sách của những sự bắt đầu, mục đích của Sángthếký là để cho chúng ta.
1. Những sự liên hệ của Đức Chúa Trời với con người qua nguồn gốc của vũ trụ, loài người, tội lỗi và sự cứu chuộc
2. Nguồn gốc của một dân tộc qua đó. Đức Chúa Trời sẽ sai phái một Đấng Cứu Chuộc cho thế gian
Chủ đề 
Chủ đề của toàn bộ Kinh Thánh là sự cứu chuộc dành cho loài người, trong khi chủ đề của Sángthếký là Đức Chúa Trời khởi đầu chương trình cứu chuộc bằng cách chọn một dân tộc cho Chính Ngài.
Cấu Trúc 
Sángthếký được chia làm hai phần theo chủ đề:
Lịch sử nguyên thủy: Từ đoạn 1-11 và lịch sử Tộc Trưởng: 12-50. Từ "Nguyên thủy" ám chỉ thời kỳ ban đầu của sự tồn tại của trái đất. "Tộc trưởng" ám chỉ đến các tộc trưởng, các tổ phụ của dân Do thái 
CẤU TRÚC CỦA SÁNG THẾ KÝ 

Lịch Sử Nguyên Thủy (1 - 11)
Sự Sáng Tạo (1 - 2)
Sa Ngã cho đến Nước Lụt (3 - 8)
Nước Lụt đến Các Dân Tộc (9 - 11)
SaSt 12:1-50:26 Lịch sử tộc trưởng
12:1- 25:18 ... Ápraham
25:19-36:43 Ysác và Giacốp
37:1-50:26 ... Giôsép 
Là đoạn mở đầu, Sángthếký 1 - 11 trình bày một cách sinh động nhu cầu của sự cứu chuộc. Con người sa ngã vào tội lỗi và những điều ác kéo theo của nó tràn vào con người giống như một cơn lũ. Đau đớn theo sau sự sinh nở. Trái đất bị rủa sả. Bạo lực và chết chóc kéo theo nạn nhân đầu tiên của nó là Abên. Sự lặp lại nhấn mạnh của những chữ "rồi qua đời" trong đoạn 5 mô tả số phận của dòng dõi vừa được tạo dựng. Lêméc bày tỏ niềm khao khát được giải phóng khỏi ảnh hưởng của sự rủa sả khi ông đặt tên cho con trai mình là Nôê (nghĩa là "yên nghỉ" hay "đem lại sự nghỉ ngơi"). Nhưng loài người vẫn tiếp tục thất bại. Tội lỗi làm ô uế đất cho đến cuối cùng Đức Chúa Trời phải tẩy sạch nó bằng một trận lụt và đem lại một sự bắt đầu mới cho con người. Tuy nhiên, dòng dõi bội nghịch nầy một lần nữa phản loạn ở tại Babên và bị tản lạc khắp đất để hình thành các dân tộc khác nhau. Cho đến thời điểm nầy chúng ta có được phần ký thuật về những liên hệ của Đức Chúa Trời với dòng dõi loài người nói chung.
Trong chương 12 chúng ta thấy thay đổi của sự nhấn mạnh. Lịch sử chung của loài người thu hẹp lại thành lịch sử của một gia đình riêng lẻ - Ápraham và dòng dõi của ông - Kể từ đây, Kinh Thánh Sumerian 24 chỉ nhắc đến tên các dân tộc Sumeri, Hêtít, Babylôn, và Asyri khi nào lịch sử của họ có ảnh hưởng đến dòng dõi được chọn của Đức Chúa Trời - Đức Chúa Trời kêu gọi kêu gọi Ápraham đến một đời sống phân rẽ và có đức tin, Đức Chúa Trời lập một giao ước với ông, hứa sẽ làm cho con cháu ông thêm nhiều và ban cho họ xứ Canaan. Qua dòng dõi được lựa chọn nầy Ngài sẽ đem sự cứu chuộc đến cho hết thảy loài người và "mọi dân cư trên đất sẽ được phước" (12:3). Từ Sángthếký đoạn 12 cho đến kết thúc phần Cựu ước, chúng ta tìm thấy lịch sử của tuyển dân Đức Chúa Trời.
14. Điền vào những phần còn thiếu liên quan đến cấu trúc của Sángthếký 
CẤU TRÚC SÁCH SÁNG THẾ KÝ 
Lịch Sử Nguyên Thủy 
Sự sáng tạo 
Sa ngã đến Nước Lụt 
Nước lụt đến các Dân Tộc 
Lịch Sử Tộc Trưởng 
Chương 12-15 
Chương 25-36 
Chương 37-50 

15. Chủ đề Kinh Thánh được bày tỏ một cách rõ rệt nhất trong Sángthếký qua:
a) Bộ luật về các nguyên tắc đạo đức và luận lý được thấy trong đó.
b) Chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời được khởi sự bởi việc chọn tuyển dân của Ngài.
c) Sự rủa sả của Đức Chúa Trời giáng trên trái đất và loài người.
d) Trận lụt tượng trưng cho sự tẩy sạch tội lỗi và bại hoại. 
SỰ SÁNG TẠO VÀ KHOA HỌC 
Phần đọc tùy ý : Sách của Kidner trang 26-31, 43-58. 
Những người trẻ tuổi trong vùng bạn sống có đang được dạy thuyết tiến hóa vô thần ở tại trường học không? Nếu có, bạn và Hội Thánh của bạn phải làm gì đây? Điều gì sẽ xảy ra nếu như các con cái bạn trở về từ nhà trường và nghi ngờ những lẽ thật của Kinh Thánh vì những lời tuyên bố trong giờ khoa học ở lớp? Bạn sẽ làm gì để giúp đỡ chúng? Nếu bạn chưa quen biết thuyết tiến hóa, tôi đề nghị bạn hãy tìm đọc nó trong một quyển bách khoa hoặc một cuốn sách giáo khoa của trường học về môn khoa học. Bạn hãy nhớ rằng sự dạy dỗ nầy chỉ là một học thuyết (tức là một quan niệm dựa trên sự quan sát) chứ không phải là một sự kiện thật được chứng minh. Thuyết tiến hóa hiện nay không những được các nhà khoa học chấp nhận rộng rãi như nó đã từng có lần được như vậy, mà còn đang được dạy dỗ như một sự thật ở tại nhiều trường học. Học thuyết nầy vẫn đang hủy hoại đức tin của nhiều người đặt nơi lẽ thật của Lời Chúa. Vì vậy bạn cần phải biết cách để xử lý vấn đề nầy.
Một số Cơ Đốc Nhân bị bối rối trước lời mô tả của Sángthếký về công cuộc sáng tạo sáu ngày khi họ đối diện với những sự dạy dỗ của khoa học. Có phải tuổi của trái đất lớn hơn rất nhiều so với điều Thánh Kinh dường như cho biết không? Có phải thuyết tiến hóa đã làm cho câu chuyện sáng tạo trở nên lỗi thời không? Chúng ta phải chọn giữa khoa học và Kinh Thánh sao? Chúng ta không phải sợ sự thật, dầu nó đến từ bất cứ nguồn tài liệu nào. Chúng ta tin chắc rằng không có sự mâu thuẫn, đối lập nào giữa những gì khoa học đã thật sự khám phá được với sự dạy dỗ của Kinh Thánh khi được giải thích cách ngay thẳng. 
Những Lãnh Vực Sai Lầm Của Mâu Thuẫn 
Phần lớn sự xung đột giữa các khoa học gia với các Cơ Đốc Nhân dựa trên một nền tảng sai. Trong những tình huống nhất định, nhà khoa học lẫn người Cơ Đốc đều không nhận biết những hạn chế về thẩm quyền riêng của mỗi người. Điều nầy phát sinh những nan đề khoa học, bởi tính chất của nó, phải giới hạn chính nó khi mô tả các sản phẩm của công cuộc sáng tạo. Khoa học cũng có thể mô tả một quá trình nếu như quá trình đó quan sát được và lập lại được, song khoa học không thể mô tả quá trình của sự sáng tạo,vì sự sáng tạo là một sự kiện thuộc về quá khứ và không thể lập lại được. Khi các nhà khoa học suy đoán về quá trình sáng tạo cùng nguyên nhân và mục đích của thế giới nầy, thì điều đó không thực sự còn là khoa học nữa, mà đó là một sự xâm phạm vào các lãnh vực của triết học và tôn giáo. Chúng ta phải cẩn thận để phân biệt giữa khoa học và các ý tưởng suy đoán của các nhà khoa học.
Trên cơ sở không thể chứng minh nầy, nhiều sách giáo khoa về khoa học đã loại bỏ Đức Chúa Trời khỏi sự sáng tạo và phủ nhận những lời ký thuật của Kinh Thánh, nhiều người chấp nhận học thuyết tiến hóa mà không hề biết thắc mắc đó là một sự kiện khoa học hay là một cơ sở dành cho triết lý của họ về đời sống. Nếu con người chỉ là một động vật phát triển cao, nếu con người chỉ là sản phẩm của môi trường mình sống thì người ấy không phải chịu trách nhiệm về mặt đạo đức, vì những hành động của mình.
Nhưng thuyết tiến hóa đã sai lầm cả về mặt khoa học và về triết học. Khi loại bỏ Đức Chúa Trời ra khỏi sự sáng tạo, thuyết tiến hóa không còn là một triết lý bởi vì nó không trả lời được những câu hỏi trọng yếu như là:
1. Vật chất đã bắt đầu tồn tại như thế nào?
2. Sự sống bắt nguồn từ đâu?
3. Mục đích của con người để làm gì?
4. Số phận con người như thế nào?
Thuyết tiến hóa không phải là ngành khoa học bởi vì nó thiếu bằng chứng thỏa đáng để hậu thuẫn cho nó William J.korn, phó giáo sư ngành nhân chủng học ở tại Universidad Cotólica del Perú, trích dẫn lời của Loren Eisely một nhà nhân chủng học vật lý uyên thâm về chủ đề nầy như vầy. "Khoảng trống giữa loài người và loài khỉ không như những người theo thuyết Darwin ban đầu đã nhận thấy - là một bước không đáng kể giữa một con đại tinh tinh với một con người Papuan - Thay vì vậy nó trải rộng và sâu như chính mình thời gian" Kornfield nói thêm:
Điều phân biệt loài người với phần còn lại của thế giới động vật linh trưởng và khiến loài người là sinh vật độc nhất vô nhị chính là kích thước bộ óc của con người (hơn gấp ba lần của đại tinh tinh) khả năng chế tạo dụng cụ của con người (một trong những dấu xác nhận tiêu chuẩn quan trọng của con người), và ngôn ngữ phức tạp của con người) không có một thứ gì được gọi là ngôn ngữ của bộ động vật linh trưởng bất cứ nơi đâu trên trái đất nầy (trang 931-934)
Ngoài ra, các nhà khoa học không nên nhầm lẫn những sai lầm của một số Cơ Đốc Nhân về những chi tiết của sự sáng tạo với điều Kinh Thánh dạy dỗ được giải thích đúng đắn. Nhiều khoa học gia bác bỏ lời tường thuật của Sáng thế ký như một điều lố bịch là vì có sự giải thích sai lầm xung đột dữ dội với những phát hiện của khoa học. Các Cơ Đốc Nhân không nên sử dụng sự diễn dịch sai về Kinh Thánh mà phủ nhận những sự kiện mang tính khoa học.
Việc Kinh Thánh không phải là một cuốn giáo khoa về khoa học không có nghĩa là Kinh thánh không xác thực. Kinh thánh tự giới hạn chính mình ở một chừng mực về nguồn gốc, mục đích, và nguyên nhân của sự sáng tạo. Hẳn là Đức Chúa Trời không nhắm mục đích đưa ra các chi tiết về phương thức tạo dựng một vũ trụ. Chúng ta không cần phải có một vũ trụ khác, và chúng ta dầu sao cũng vô quyền để tuân theo những chỉ dẫn ấy. Có một khuynh hướng thích đọc thêm những gì không có chép trong Kinh Thánh. Cơ Đốc Nhân nên biết rõ không những điều gì Sángthếký đã có phán mà còn phải biết rõ những gì Sángthếký không nói đến nữa. Người ấy phải thận trọng khi diễn giải Kinh Thánh, việc tin nơi những phát hiện đúng thực của khoa học sẽ đồng ý với lẽ thật của Kinh Thánh được giải thích cách ngay thẳng. 
NHỮNG LÃNH VỰC SAI LẦM CỦA KẾT QUẢ XUNG ĐỘT KHI NÀO 
Sau cùng, những nhà khoa học suy đoán cũng như các Cơ Đốc Nhân đều phải thừa nhận những giới hạn của ngôn ngữ trong lời mô tả của sách Sángthếký. Đòi hỏi Đức Chúa Trời phải sử dụng các từ chuyên môn của khoa học trong thế kỷ 20 nầy để mô tả sự sáng tạo từ thời Ađam hay Môise là điều không hợp lý. Thay vào đó, Ngài có thể điều chỉnh cách diễn đạt theo sự hiểu biết của con người và theo những hình thức diễn đạt được những con người viết lời ký thuật đã sử dụng.
Tuổi của loài người là một lãnh vực xung đột chính. Nhiều nhà khoa học cho rằng từ thời đại cổ đại. Giám mục Ussher cộng tất cả các năm trong các bảng phả hệ của Kinh Thánh và đưa ra niên đại của sự sáng tạo là vào khoảng năm 4000 T.C., nhưng Kinh Thánh không ghi lại các niên đại. Tất cả những nổ lực nhằm xác định niên đại nguồn gốc loài người từ các bảng phả hệ đều phải thất bại vì hai tập tục của những trước giả người Hêbơrơ: 1) họ dùng từ tổ phụ cho cả cha lẫn tổ tiên, và 2) đôi khi họ bỏ tên những người ít quan trọng khỏi bảng phả hệ.
David Dye nói rằng :"Theo quan niệm thông lệ viết phả hệ của người Đông Phương, thật an toàn khi cho rằng chỉ có những nhân vật nổi bật trong dòng dõi mới được nhắc đến". (Trang 153-154) chúng ta tìm được một ví dụ của các phong tục ấy trong Mathiơ 1:1-17;, bảng phả hệ đã bỏ qua ba ông vua (Achaxia, Giôách và Amaxia) và nói rằng Giôram là cha của Ôxia, trong khi thật ra ông ta là ông nội. Tương tự, nhiều học giả Cơ Đốc tin rằng có những khoảng trống lớn trong trình tự thời gian của sách Sángthếký và dòng giống loài người phải cổ hơn nhiều so với điều trước kia được người ta tin. Từ những đồ thị về tăng trưởng của dân cư thế giới. Chúng ta có thể đưa trở lại kết luận đúng thời điểm trong một nỗ lực nhằm thấy được con người đã từng có mặt trên trái đất nầy bao lâu rồi. Phương pháp nầy đưa ra một con số ước tính cho rằng có 10.000 đến 5.000 năm đã trôi qua từ khi loài người được tạo dựng (Morris trang 167-169)
ĐỊA CHẤT HỌC
Vỏ trái đất
Muối của đại dương
Các lớp đá trầm tích
16. Có một số những lãnh vực xung đột giữa khoa học với lời tường thuật của Sángthếký về sự sáng tạo, nhưng điểm chính của sự khác biệt ở đây là
a) Ngôn ngữ được sử dụng để mô tả công cuộc sáng tạo
b) Dòng nối tiếp của bảng phả hệ được ghi chép
c) Thuyết tiến hóa của Darwin
d) Tuổi của trái đất và của loài người.
17. Có ba thiếu sót phổ biến trong những sự tranh luận giữa các nhà khoa học suy đoán với Kinh Thánh về sự sáng tạo. Hãy viết vào chỗ trống cho sẵn
Số 1 nếu lời tuyên bố ám chỉ học thuyết do suy đoán của các nhà khoa học. Số 2 nếu ám chỉ sự dạy dỗ của Kinh Thánh về sự sáng tạo. Số 3 nếu ám chỉ cả 1 và 2.
... a Dạy về một học thuyết như là một sự kiện.
... b Dạy dỗ các chi tiết mà Kinh Thánh không có nói.
... c Nhạo báng Kinh Thánh trên cơ sở của sự diễn giải
... d Không thừa nhận những giới hạn của khoa học
... e Phủ nhận những khám phá của khoa học trên cơ sở của sự diễn giải sai.
... f Không nhìn nhận những hạn chế và việc sử dụng cách diễn đạt ngôn từ. 
Các Ngày Của Sự Sáng Tạo 
SaSt 1:1-2:4Kidner 43-58 (tùy ý) 
Kinh Thánh dạy gì và các nhà khoa học nói gì về tuổi tác của trái đất? Các nhà địa chất học ước tính rằng trái đất có đến hàng triệu năm tuổi. Họ đặt cơ sở của kết luận nầy trên thời gian bắt buộc phải có để vỏ trái đất nguội đi, để có được sự tích tụ của muối trong đại dương và cho sự hình thành của các lớp đá trầm tích. Trong việc tìm kiếm một sự giải thích, các học giả Cơ Đốc đã tái xem xét phần diễn giải của Sángthếký đoạn 1. Tin chắc rằng Lời Chúa được giải thích đúng đắn phải phù hợp với các sự kiện chân xác của khoa học, những người khác nhau đã đề ra những lý thuyết khác nhau về các ngày của sự sáng tạo.
NHỮNG QUAN ĐIỂM VỀ CÁC NGÀY CỦA SỰ SÁNG TẠO 
1. Quan điểm theo truyền khẩu 
2. Thuyết khoảng trống
Các ngày có 24 giờ 
Sự Sáng Tạo trong 6 ngày có 24 giờ
Sự Tái Sáng Tạo theo đúng nghĩa đen 
1. Quan điểm theo truyền khẩu. Theo quan điểm nầy, Sángthếký đoạn 1 được cho là ám chỉ đến sáu ngày có 24 giờ của sự sáng tạo. Sự giải thích nầy đang còn bị chất vấn bởi vì nó mâu thuẫn với các luận lý tư tưởng của các nhà khoa học suy đoán về thời cổ đại được đặt cơ sở trên những tranh luận lẫn quẩn, mà lần lượt, lại đặt cơ sở hoàn toàn trên giả định cho rằng sự tiến hóa là đúng. Những vật hoá thạch và các lớp đá được cho là phải có đến hàng tỉ năm tuổi. Ngành sinh học phân tầng và những trường hợp xác định niên đại bằng vô tuyến trắc lượng cũng dựa trên sự giả định nầy. Các niên đại của ngành địa chất học cũng đều được giả định từ lâu trước khi việc xác định niên đại của vô tuyến trắc lượng được phát minh. Số lượng trầm tích trong các đại dương dường như cho thấy độ tuổi của nó là 10 triệu năm chứ không phải là 1.000 triệu như điều các nhà theo thuyết tiến hóa đã tuyên bố. Số lượng của silicon và nickel bị cuốn vào đại dương dường như cho thấy một độ tuổi chỉ đến 8000 hoặc 9000 năm thay vì 1000 triệu năm (Wilson, trang 857-865). Các khoa học gia đã lấy nham thạch ra từ một núi lửa hình thành cách đây 200 năm và phương pháp xác định niên đại bằng vô tuyến trắc lượng của hợp chất Kali và khí argon đã cho ra một độ tuổi từ 160 đến 2.960 triệu năm thay vì đúng 200 năm (cuốn Jowrnal of Geophysical Research trang 4606). Những ví dụ nầy cho thấy những khó khăn cố hữu trong việc xác định niên đại của trái đất bằng các phương tiện tính toán và kỹ thuật dựa trên những giả định.
2. Thuyết Khoảng Trống (Thuyết Tái Sáng Tạo). Những người ủng hộ học thuyết nầy tin rằng 1:1 ám chỉ một sự tạo dựng ban sơ trong một quá khứ xa xôi. Công cuộc tạo dựng đó đã bị hủy diệt khi Satan và các thiên sứ của nó phản loạn (Exe Ed 28:12-15; EsIs 14:9-14; IIPhi 2Pr 2:4; Giu Gd 1:6). Sự phán xét của thiên thượng trên trái đất đã khiến nó bị để trong một tình trạng hỗn độn (SaSt 1:2; EsIs 24:1; Gie Gr 4:23). SaSt 1:2 nên được dịch như vầy "Đất đã trở nên vô hình và trống không" thay vì "đất là vô hình và trống không". Sự biến động lớn nầy đã đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn rộng lớn trong đó những thay đổi về địa chất và những biến cố thuộc về thời tiền sử đã xảy ra. Nó được nối tiếp bằng một công cuộc tái sáng tạo, như 1:2-2:3 đã mô tả, xảy ra trong sáu ngày 24 giờ.
Học thuyết nầy có thể 1) giải thích cho thời cổ đại của trái đất, 2) xét đến khả năng của người có trước Ađam, người tiền sử, và 3) vẫn giải thích theo nghĩa đen các ngày trong Sángthếký đoạn 1. Nhưng thuyết nầy thường đối diện với những khó khăn nghiêm trọng. Oswald T.Allis, một học giả người Hêbơrơ, nói rằng việc thay đổi bản dịch của động từ là sang đã trở nên trong 1:2 "ít nhất cũng là một sự diễn dịch đáng ngờ" (trang 155). Kinh thánh có thật sự dạy rằng sự sa ngã của Satan đã dẫn đến một thảm họa của vũ trụ không? Lời mô tả về những sự hỗn độn giả sử là có liên quan tới sự sa ngã của Satan (EsIs 24:1; Gie Gr 4:23) rõ ràng là những lời tiên tri có liên quan đến tương lai chứ không phải quá khứ. Hình như (EsIs 1:2 không ám chỉ đến một thế giới hư hoại, mà đúng hơn là một giai đoạn đầu của công cuộc sáng tạo chưa hoàn thành.
18. Chúng ta phải luôn luôn giải thích một đoạn văn trong ánh sáng của khúc Kinh Thánh đó nơi đoạn văn được tìm thấy (tức là bối cảnh của nó). Đọc Giêrêmi đoạn 4 trong bối cảnh của nó, câu 23 ám chỉ.
a) Cuộc xâm lăng Giuđa của người Babylôn
b) Sự hủy diệt do sự sa ngã của Satan
c) Sự đoán phạt trong tương lai trên cả trái đất.
d) Sự phản nghịch của Satan và các thiên sứ nó. 
3. Thuyết Tiến Hóa của Phái Hữu Thần. Những người giữ quan niệm nầy giải thích Sáng thế ký theo nghĩa bóng. Họ cho rằng Đức Chúa Trời đã sử dụng quá trình tiến hóa để dần dần hình thành các dạng đời sống, kể cả loài người. Ở một điểm nào đó của sự phát triển, động vật người được ban cho một linh hồn và trở thành con người thật sự.
Học thuyết nầy xét đến thời cổ đại của trái đất và của loài người, nhưng nó đối đầu với những nan đề nghiêm trọng trong phần mô tả sự tạo dựng Êva và sự thống nhất của dòng dõi loài người. "Ngài đã làm cho muôn dân sanh ra bởi chỉ một người" (Cong Cv 17:26). Nếu như Ađam chỉ là một trong số nhiều tạo vật loài người ở khắp trái đất, thì sẽ không có sự thống nhất. Ông ta không phải là đầu của dòng dõi loài người. Sự không vâng lời và sự sa ngã của ông ta hẳn sẽ không ảnh hưởng đến toàn thể nhân loại như Kinh Thánh dạy (RoRm 5:12-19). Lý luận nầy thừa nhận quá nhiều điều của khoa học suy đoán là ngành khoa học, không có bằng chứng gì để chứng tỏ loài người đã tiến hóa từ một động vật ở cấp thấp hơn. Giáo sư Colin Patterson nhà cổ sinh vật học thâm niên của Viện Bảo Tàng Anh thuộc Lịch Sử Tự Nhiên đã viết rằng những lời tường trình về tổ tiên hiện nay không áp dụng được vào hồ sơ của các vật hóa thạch nhưng là những câu chuyện được bịa đặt (trang 45). Những hình ảnh về loài người tổ tiên là những sự được xây dựng lại mang tính tưởng tượng rất nhiều dựa trên một số lượng rất ít các mảnh xương không đáng tin cậy.
19. Nói lên một phương cách cho thấy thuyết tiến hóa của những người thuộc phái hữu thần có khác với thuyết tiến hóa được dạy trong các sách giáo khoa về khoa học 

20. Theo thuyết tiến hóa của phái hữu thần loài người đã trở thành con người thật sự bởi
a) Loài động vật tiền loài người đã phát triển một linh hồn
b) Việc lưu truyền từ Êva là mẹ của hết thảy loài người
c) Sự loại trừ khỏi quá trình tiến hóa của tất cả các loài động vật khác.
d) Cơ sở của sự kiện sáng tạo theo Kinh Thánh.
4. Thuyết Về Ngày Theo Biểu Tượng. Những người ủng hộ lý thuyết nầy dạy rằng sự sáng tạo đã được Đức Chúa Trời mặc khải trong sáu ngày và chưa hoàn tất trong sáu ngày. Nó giao cho khoa học phần mô tả về thời gian và quá trình của cuộc sáng tạo và khẳng định rằng mục đích của lời mô tả trong Sángthếký không thuộc về mặt khoa học mà là dành cho tôn giáo. Mục đích của nó là để bày tỏ rằng vũ trụ có nguồn gốc từ Đức Chúa Trời. Kidner (trang 54) tỏ rõ rằng lý luận nầy bị yếu nhược bởi hiểu lầm về từ ngữ đã dựng nên trong XuXh 20:11. Một điều gì đó không có ở đâý được đọc trong lời ký thuật của Sángthếký và dường như mâu thuẫn với sự giải thích tự nhiên của đoạn Kinh Thánh.
21. Một điểm đúng của thuyết xem Ngày Bằng Biểu Tượng đó là nó cho thấy
a) Sángthếký mô tả sự việc theo hình tượng chứ không thực sự
b) Có một bản chất thuộc linh của loài người
c) Kinh Thánh và khoa học có những mục đích khác nhau
d) Sự sáng tạo đã xảy ra trong các giai đoạn liên tiếp.
5. Thuyết Về Trận Lụt của Vũ Trụ. Những người ủng hộ quan niệm nầy tuyên bố rằng. Đức Chúa Trời đã tạo dựng trái đất trong sáu ngày theo nghĩa đen. Nhiều khoa học gia đã phỏng đoán quá cao về tuổi tác của trái đất. Họ nói rằng cơn đại hồng thủy đã mang lại một sự đột biến to lớn của bề mặt trái đất đến nỗi tầng địa chất đã bị lắng đọng trong một thời gian ngắn. (Một số các nhà khoa học tính toán rằng trong những điều kiện bình thường sẽ phải mất khoảng 1000 năm để tích lũy 30,5 cm, hay là 12,5 in sơ lớp đá phân tầng. Sự sống động vật và thực vật bị chôn vùi bởi sự đột biến sinh ra các lớp lắng đọng hóa thạch và các dải dầu lửa và than đá. Một lời tường thuật của luận thuyết nầy cho rằng Đức Chúa Trời đã dẫn trận lụt đến bằng cách làm nghiêng độ hiện tại của nó là 23,5 độ. Những lượn sóng thủy triều lớn do đó đã gây ra sự phân tầng và những sự thay đổi đột ngột về khí hậu và mùa. Sự nghiêng lệch của trái đất hẳn đã giải thích cho sự bí mật của các con voi ma mút Sibêri được tìm thấy đông cứng trong lớp nước đá trong tình trạng được giữ gìn hoàn hảo. Ông Holdcroft ghi nhận những sự kiên bênh vực lý thuyết nầy, và chúng bao gồm :1) Trên bề mặt của một địa tầng nào đó vắng mặt sự xói mòn; 2) một vật hóa thạch đơn lẻ được tìm thấy xuyên qua hai hoặc nhiều địa tầng; 3) các tạo vật được tìm thấy bị chôn vùi nguyên vẹn và hóa thạch mà không có chứng cớ của sự phân hủy và 4) các vật hóa thạch được tìm thấy rải rác rộng từ nơi sinh sống của chúng.
Ngoài ra, lý thuyết nầy còn cho rằng có một màn hơi nước rộng lớn bao quanh trái đất, đó là những khối nước ở bên trên bầu trời (Whitcomb). Một dải tầng bình lưu 30 dặm bên trên trái đất có nhiệt độ 170 độ Fahrenheit (77 độ centrigrade), là điều hẳn sẽ giữ cho lớp hơi nầy ở trong dạng màn trong suốt nhờ sức ép rất thấp của bầu khí quyển. Điều nầy gợi ý rằng màn nước đó đã mang lại một hiệu ứng "nhà kính", dẫn đến điều kiện nhiệt đới khắp thế giới. Màn nầy cũng lọc bớt các tia vũ trụ là điều có thể giải thích cho đời sống lâu dài được ghi trong Sángthếký. Để dẫn trận lụt toàn cầu đến, Đức Chúa Trời đã làm ngưng tụ lớp nước nầy và cũng đã khiến cho các lượng nước bên dưới trái đất phun lên (SaSt 7:11). Nước có đủ cho một trận lụt toàn cầu không? Có, lượng nước nầy, vẫn còn trên đất ngày nay, còn có dư để đem lại một trận lụt toàn cầu. Nếu khối lượng đất đai ngày nay bị san bằng xuống biển để đem lại một trái đất bằng phẳng, thì mực nước trung bình sẽ là 9.000 bộ (tương đương 3000m) cao trên cả toàn bộ trái đất. (Davies trang 93). Tất cả số nước ấy đã đi đâu rồi? Chỉ cần đảo ngược quá trình trở lại những lòng chảo biển rộng lớn, và dựng lên các khối lượng đất đai rộng lớn. Thì nước khi ấy sẽ rút ra khỏi đất (SaSt 8:3) Đức Chúa Trời chỉ lập lại điều Ngài đã làm trong 1:9-10.
Các đối thủ của luận thuyết nầy cãi rằng các sông băng có thể đã tạo nên những tích tụ lạ thường của các mảnh động vật và hoa quả và rằng không phải tất cả đất đá phân tầng được lắng đọng bởi nước. Ngoài ra, những phương pháp xác định niên đại của ngành khoa học đã định tuổi của nhiều vật hóa thạch có hàng triệu năm trước trận lụt của Kinh Thánh.
22. Kể ra một luận điểm được các nhà theo thuyết Trận Lụt Toàn Cầu sử dụng và đưa ra một lời tuyên bố chống lại luận điểm đó. 
6. Thuyết Ngày và Giai Đoạn Luân Phiên. Những người ủng hộ quan điểm nầy cho rằng các ngày của sự sáng tạo hoặc là ngày có 24 giờ hoặc là những giai đoạn ngắn được phân cách bởi các thời kỳ địa chất rộng lớn. Trong những giai đoạn được gọi là các ngày Đức Chúa Trời đã thực hiện công cuộc sáng tạo. Lý thuyết nầy đưa ra điều không có chép trong Kinh Thánh. Song nó lại phù hợp với ý tưởng của khoa học hiện thời. Đối diện với sự thiếu vắng hoàn toàn của "những liên kết" trong tài liệu hóa thạch, nhiều khoa học gia ngày nay thừa nhận rằng không có bằng chứng nào cho nguồn gốc vạch kẻ ở giữa các loài. Mỗi loài dường như xuất hiện bất ngờ theo giai tầng và hoàn hảo. Các nhà khoa học suy đoán đang khảo sát để tìm ra một học thuyết mới phù hợp với những sự kiện. Một học thuyết như vậy cho rằng sự xuất hiện đột ngột của một dòng dõi con cái rất khác so với cha mẹ chúng. Lý thuyết nầy được gọi là "sự tiến hóa có lợi" hay là "những sự đột biến có hệ thống" hay là "học thuyết đầy hy vọng của quái vật". Tiến sĩ Theodosius Dobzhansky, nhà di truyền học vĩ đại của trường đại học Columbia, nói rằng số lượng các học thuyết nầy chỉ để cho thấy những tên gọi được ưa thích hơn hoặc kém đối với hiện tượng của trí tưởng tượng. (Flannagan, trang 131) 
7. Thuyết Ngày Của Một Giai Đoạn Dài còn được gọi là Học Thuyết Sự Sáng Tạo Tiệm Tiến. Những người ủng hộ luận thuyết nầy tỏ rõ rằng từ ngữ ngày được dùng trong Kinh Thánh đôi khi ám chỉ đến một giai đoạn trong đó một sự kiện xảy ra chứ không phải chỉ dành cho ngày có 24 giờ. Trong 2:4 toàn bộ giai đoạn sáng tạo được tóm lại "trong ngày mà Giêhôva Đức Chúa Trời đã dựng nên trời và đất". Chúng ta đọc về ngày của Đức Giêhôva (EsIs 2:12; 13:6:9; Gio Ge 1:15; SoXp 1:7; XaDr 14:1). Ngày cứu rỗi (IICo 2Cr 6:2) được đề cập đến, và Chúa Jêsus cũng nhắc đến "ngày của ta" ở trong GiGa 8:56. Tất cả những điều đó ám chỉ một khoảng thời gian hoặc thời gian mà trong đó điều gì đó xảy đến. Các ngày của Sángthếký đoạn 1 cũng có thể được giải thích tương tự như vậy. Việc xử dụng nghĩa bóng của từ nầy phù hợp với cấu trúc văn chương của Sángthếký đoạn 1. Trong nguyên ngữ Hêbơrơ, Sángthếký đoạn 1 được viết dưới dạng thơ, và đôi khi được gọi là "thơ ca về sự Sáng Tạo". Buổi mai và buổi chiều ám chỉ đến buổi đầu và kết thúc của một triều đại hoặc thời đại mang tính thơ ca.
Trong lý thuyết nầy các ngày của sự sáng tạo là những thời kỳ liên tục trong đó hoạt động sáng tạo đã xảy ra. Học thuyết nầy có những nan đề bởi vì "ngày" và "kỳ ngày" đều là những sự phiên dịch có thể đều như nhau. Nó cũng thỏa mãn những ý tưởng chợt nảy sinh của các nhà khoa học suy đoán và làm hạ cấp tính toàn năng của Đức Chúa Trời. Liệu Ngài có thật sự cần đến hàng triệu năm để tạo dựng Ađam khi mà Ngài chỉ cần một vài giây để biến nước thành rượu không (2:6-10)?
23. Học thuyết Xem Ngày là Một Giai Đoạn Dài dựa trên
a) Một ngày có 24 giờ với các giai đoạn (các kỳ) xen giữa
b) Khoảng thời gian dài qua đó trái đất đến chỗ được hình thành.
c) Một danh từ hàm ý dài hơn các ngày có 24 giờ của chúng ta
d) Những sự ám chỉ của Kinh Thánh liên quan đến "ngày" của Đức Giêhôva.
Vì không một ai có thể đi ngược vào quá khứ để làm chứng và ghi lại công cuộc sáng tạo, nên việc chấp nhận bất cứ học thuyết nào thuộc bảy học thuyết nầy phải là một vấn đề của đức tin. Ngay cả thuyết tiến hóa vô thần cũng là vấn đề của đức tin - một lòng tin chắc chắn rằng không có Đức Chúa Trời cũng không có việc siêu nhiên nào cả mà mọi sự đều là do sự tình cờ. Tiến sĩ D.M.S.Watson, người đã làm cho thuyết tiến hóa trở nên phổ thông, đã nhắc nhở các đồng nghiệp sinh vật học của ông về đức tin "tôn giáo" tầm thường mà họ đã có. Ông nói rằng thuyết tiến hóa tự nó được các nhà động vật học chấp nhận không phải vì nó đã được quan sát hoặc có thể chứng minh được bởi những bằng chứng mạch lạc, hợp lý mà nó được chấp nhận là vì sự sáng tạo đặc biệt, sự lựa chọn duy nhất, rõ ràng là điều không thể tin được (Dewar trang 165). Một giáo sư vĩ đại xác nhận rằng đức tin đặt nơi ý tưởng của thuyết tiến hóa lệ thuộc vào sự không thích chấp nhận giáo lý của sự sáng tạo đặc biệt. (Sự sáng tạo của Đức Chúa Trời)
Khoa học hiện đang luôn khám phá những dữ kiện mới, chống lại những học thuyết đã qua, và hình thành những kết luận mới mẽ. Chúng ta không thể liều với việc nhận định địa vị của mình với bất cứ những thứ luôn thay đổi như các lý luận của khoa học được. Chúng ta cũng không được dạy dỗ các học thuyết Cơ Đốc mà mình chỉ mới xem xét mà xem đó như là một chân lý được. Chúng ta có thể thích một học thuyết nầy hơn hoặc thấy rằng học thuyết kia hoặc học thuyết nọ phù hợp với Kinh Thánh và các sự liện khoa học hơn. Nhưng hết thảy chúng đều chỉ là những luận thuyết - tức là những ý kiến hợp lý luận về sự tiến hành mà Đức Chúa Trời đã sử dụng.
Cuối cùng, dầu có thể xảy ra bất cứ những xung đột gì đi nữa, một điều chắn chắn đó là: Chúng ta không cần phải mất đức tin đặt nơi Lời Chúa. Chúng ta yên tâm tin chắc rằng những khám phá trong tương lai, nếu được giải thích đúng đắn, sẽ giải quyết được nhiều điều hiện nay bị xem là mâu thuẫn và soi rọi thêm ánh sáng vào lời ký thuật của Kinh Thánh.
24. Bạn hãy ghép cặp học thuyết với lời tuyên bố mô tả nó đúng nhất 
... a Hoạt động sáng tạo đã diễn ra trong các giai đoạn liên tục
... b Các ngày của sự sáng tạo có thể là 24 giờ hoặc có thể là các khoảng thời gian ngắn
... c Đức Chúa Trời đã mặc khải sự sáng tạo trong sáu ngày
... d Chữ các ngày trong Kinh Thánh ám chỉ đến các khoảng thời gian không phải là 24 giờ 
25. Một lãnh vực hòa hợp giữa khoa học hiện đại với Kinh Thánh là:
a) Con người là một tạo vật riêng biệt
b) Điều kiện của thời kỳ tiền sáng tạo và thứ tự của các sự kiện đã xảy ra.
c) Trong lý thuyết của ánh sáng và sự tối tăm
d) Các tác phẩm thơ ca đã bao trùm tất cả mọi phương diện của sự sáng tạo
26. Hãy cho biết bạn ủng hộ luận thuyết nào và nêu một lý do cho sự lựa chọn của bạn 

27. Kể ra hai cách cho thấy thuyết tiến hóa đã có trục trặc 

28. Theo bạn, Cơ Đốc Nhân nên có thái độ gì trước những khám phá của khoa học và những luận thuyết khoa học? 

Bài Tự Trắc Nghiệm 
Sau khi đã ôn lại bài học nầy, bạn hãy làm bài tự trắc nghiệm. Sau đó kiểm tra lại các câu trả lời của bạn đối chiếu với phần giải đáp cho sẵn trong tập học viên. Xem lại bất cứ câu hỏi nào bạn trả lời chưa đúng.
CÂU ĐÚNG SAI. Viết chữ Đ vào chỗ trống ở trước câu nào đúng. Viết chữ S nếu là câu sai.
... 1 Sự hiểu biết về sách Sángthếký ảnh hưởng đến sự hiểu biết của chúng ta về phần còn lại của Kinh Thánh.
... 2 Sángthếký được gọi là Bereshith theo nguyên ngữ, có nghĩa là "vào lúc ban đầu".
... 3 Bởi vì sách Sángthếký và khoa học hiện đại bất đồng với nhau về nguồn gốc của vũ trụ, nên Cơ Đốc Nhân ngày nay không cần đọc Sángthếký nữa.
... 4 Bởi vì Sángthếký là một quyển sách có tính lịch sử, nên nó không có mối liên hệ gì với các sách của Tân ước.
... 5 Không có nền tảng gì về các nguyên tắc dành cho Cơ Đốc Nhân được tìm thấy trong sách Sángthếký cả, bởi vì nó được viết ra cho dân Ysơraên.
... 6 Sángthếký là quyển sách đầu tiên trong bộ kinh Torah hay là trong các sách luật pháp.
... 7 Bởi vì có nhiều chủ đề hiếm khi được nhắc đến trong các câu Kinh Thánh Cựu ước nên Sángthếký không quan trọng cho việc học Kinh Thánh.
... 8 Một số những đề tài ban đầu được nhắc đến trong Sángthếký sau đã lại xuất hiện trong sách Khải huyền.
... 9 Ba thế kỷ trước Chúa Cứu Thế, Cựu ước đã được dịch sang tiếng Hylạp.
... 10 Những bài học chính yếu của Sángthếký là nói về đức tin, sự chỉ dẫn thiên thượng, và chống lại ý muốn của Đức Chúa Trời là vô ích.
... 11 Các trước giả Cựu ước hàm ý rằng đã có một số tác giả viết Ngũ kinh.
... 12 Kiểu thuật chuyện của bộ ngũ kinh khẳng định nguồn gốc tác giả của Môise.
... 13 Khảo cổ học đã chứng minh rằng nhiều phong tục được mô tả trong Sángthếký phản ánh những thời gian sống của các tác giả được Thuyết Tư Liệu chấp nhận.
... 14 Các thầy ký lục đôi khi đã thay đổi các tên gốc bằng những cái tên hiện hành hơn để cho người ta dễ hiểu các danh xưng đó hơn.
... 15 Những thay đổi về tên gọi đã ảnh hưởng đến lẽ thật của bản văn và sự thần cảm của Thánh Kinh.
... 16 Thuyết Tư Liệu nói rằng lịch sử loài người theo Kinh Thánh chỉ cho thấy một sự tìm kiếm về Đức Chúa Trời.
... 17 Theo Thuyết Tư Liệu, các đoạn Kinh Thánh dùng danh xưng Giêhôva (J) là từ tư liệu J.
... 18 Có chứng cớ tích cực ngoại tại cho thấy các nhà biên tập đã viết bộ Ngũ kinh.
... 19 Thuyết JEDP cho rằng sách Phục truyền luật lệ ký là một sự giả trá.
... 20 Những lời mô tả giống nhau về các sự kiện trong Kinh Thánh hẳn tỏ rõ rằng có một số người đã viết Ngũ kinh.
... 21 Trong văn chương Hêbơrơ thường có một lời tường thuật khái quát và tiếp sau đó là sự xem xét lại các chi tiết quan trọng.
... 22 Những lời mô tả mâu thuẫn nhau có thể không ám chỉ cùng một sự kiện, mà muốn nói đến các sự kiện tương tự.
... 23 Khoa học nên giới hạn chứng minh trước việc mô tả quy trình sáng tạo.
... 24 Giả thuyết tiến hóa của Darwin là khoa học đích thật vì nó đặt cơ sở trên sự kiện.
... 25 Con người không phải chịu trách nhiệm về mặt đạo đức vì những hành động của mình bởi vì con người là sản phẩm của môi trường mình sống.
... 26 Thuyết tiến hóa giải đáp cho vấn đề cơ bản đó là vật chất đã tồn tại bằng cách nào.
... 27 Kinh Thánh không phải là một cuốn sách khoa học.
... 28 Một nhược điểm của thuyết tiến hóa vô thần là nó phủ nhận tính thống nhất của loài người.
... 29 Các học giả Cơ Đốc đều thống nhất trong các quan niệm của họ về sáu ngày của cuộc sáng tạo.
... 30 Thuyết khoảng trống ám chỉ sự tái tạo dựng sau một giai đoạn dài của những thay đổi của thời tiền sử.
... 31 Quan điểm theo lời truyền khẩu đồng ý với quan điểm của khoa học về thời cổ đại của Kinh Thánh.
... 32 Cơ Đốc Nhân không phải sợ sự thật từ bất cứ nguồn phương tiện nào cả, nhưng hãy tin chắc rằng hễ điều gì thực sự đúng thì nó sẽ phù hợp vời Lời Đức Chúa Trời.
... 33 Lý thuyết về trận lụt đã trả lời đúng đắn những tính toán địa chất về tuổi của trái đất dựa trên lớp đá phân tầng, các vật hóa thạch, dầu hỏa và than đá.
... 34 Đức Chúa Trời mong đợi con người khám phá được quy trình sáng tạo.
... 35 Đức Chúa Trời đã không hoàn tất sự sáng tạo trong sáu ngày, nhưng Ngài đã bày tỏ nó bởi vì mục đích của Sángthếký không phải là về mặt khoa học.
... 36 Học thuyết Ngày và Giai đoạn luân phiên hài hòa một sự sáng tạo được thực hiện bởi mệnh lệnh và các ngày có 24 giờ.
... 37 Phần mô tả Sángthếký bằng nguyên ngữ Hêbơrơ đôi khi được gọi là "Thánh ca của Sự sáng tạo" và được viết dưới dạng thơ.
... 38 Một mục đích của Sángthếký đó là cho biết nguồn gốc của một dân mà qua dân đó Đức Chúa Trời sẽ ban Đấng Cứu Chuộc đến.
... 39 Sángthếký đoạn 12 cho đến cuối tương ứng với việc Đức Chúa Trời quan hệ với nhân loại.
... 40 Cả khoa học lẫn Kinh Thánh đều đồng ý rằng các động vật cấp cao và loài người là loài cuối cùng xuất hiện trên trái đất. 

Giải đáp các câu hỏi của bài học 
Những câu trả lời nầy được sắp xếp lẫn lộn để bạn sẽ không tình cờ đọc thấy câu trả lời của câu hỏi tiếp theo trước khi bạn tự viết ra câu trả lời của riêng bạn. Xin đừng xem trước câu giải đáp, mà hãy viết câu trả lời của chính mình dành cho mỗi câu hỏi trước khi đối chiếu nó với câu trả lời chúng tôi cho sẵn. Điều nầy sẽ giúp bạn nhớ điều mình đã học được. 
1 b) Bản dịch Hylạp được gọi là bản Bảy Mươi
2 d) Nguồn gốc hoặc là những sự bắt đầu
3 c) Đưa ra những nền tảng lịch sử cho những bộ luật
4 a) Lời giới thiệu về các vấn đề tài chính trong Tân ước.
5 a 2) Gios Gs 23:6
b 3) DaDn 9:11-13
c 1) Exo Er 3:2
d 3) DaDn 9:11-13
6 a 2) Những phẩm chất của Môise
b 4) Khảo cổ học
c 1) Những lời trưng dẫn Kinh Thánh
d 3) Bản thân chuyện kể
e 4) Khảo cổ học
7 a 1 
b 2 
c 2 
d 1 
8 c) Sự khảo sát và phân tích mang tính khoa học
9 d) Các nhà biên tập vô danh đã sắp xếp Ngũ Kinh lại với nhau.
10. J dành cho Jehovah (hay Yahweh). Các đoạn nầy dùng danh xưng nầy cho Đức Chúa Trời được giả định là từ tài liệu của J
E là dành cho danh xưng Elohim và dành cho tài liệu được giả định là nguồn của những đoạn dùng danh xưng nầy cho Đức Chúa Trời.
D dành cho Phục truyền luật lệ ký (Deuteronomy) được coi là một sách giả trá.
P để chỉ Nguồn Phương Tiện của các thầy tế lễ được giả định là nguồn gốc của những đoạn nói về chức vụ tế lễ của những người Lêvi
11 b) Khảo cổ học, thuật ngữ học, các phong tục, và các công trình kiến trúc cổ.
12. Bất cứ hai bằng chứng nào sau đây: các kiểu hành văn khác nhau; những lời mô tả giống nhau; sự mâu thuẫn trong các lời mô tả, những danh xưng khác nhau dành cho Đức Chúa Trời.
13. Về những kiểu hành văn khác nhau: Các tác giả thường sử dụng văn phong khác nhau đối với các chủ đề khác nhau. Những lời ký thuật giống nhau: Văn chương Hêbơrơ thường đưa ra lời mô tả tổng quát rồi sau mới đi vào mô tả kỹ lưỡng những chi tiết quan trọng. Mâu thuẫn trong lời tường thuật. Những lời nầy không nói đến cùng một sự kiện mà là các trường hợp tương tự như có thể hiểu trong phần xem xét các chi tiết. Những danh xưng khác nhau chỉ về Đức Chúa Trời: Một số đoạn dùng cả hai danh hiệu Ehohim (danh từ chung chỉ thầy), và một số đoạn dùng từ Yahweh (danh xưng theo giao ước). Một số đoạn lại không dùng danh hiệu nào cả. Đây không phải là một cơ sở hợp lý cho luận chứng của họ.
14. Sự Sáng Tạo. Từ chương 1-12
Sa ngã cho đến Trận Lụt chương 3-8
Trận Lụt cho đến các dân tộc chương 9-11
Chương 12-25 - Ápraham
Chương 25-36 - Ysác và Giacốp
Chương 37-50 - Giôsép.
15 b) Chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời được bắt đầu bởi việc chọn tuyển dân của Ngài.
16 d) Tuổi của trái đất và của loài người
17 a 1 
b 2 
c 1 
d 1 
e 2 
f 3 
18 a) Cuộc xâm lăng Giuđa của người Babylôn
19. Học thuyết của những người thuộc phái hữu thần - cho rằng Đức Chúa Trời đã tạo dựng mọi sự qua quy trình tiến hóa. Còn thuyết tiến hóa vô thần cho rằng mọi sự sống đều đã phát triển do tình cờ.
20 a) Loài động vật tiền loài người đã phát triển một linh hồn
21 c) Kinh Thánh và khoa học có những mục đích khác nhau
22. Câu trả lời của bạn có thể bao gồm: Không thấy có sự xoi mòn ở một số địa tầng; sự xuyên qua hai hoặc nhiều địa tầng do một vật hóa thạch duy nhất; việc tìm ra các sinh vật được chôn vùi tập thể và bị hóa thạch mà không bị phân hủy; sự phân tán rộng của các vật hóa thạch. Câu trả lời của bạn. Có thể bao gồm: các sông băng có thể làm lắng đọng các mảnh của xác động vật và thực vật; không phải tất cả các lớp đá phân tầng đều được tạo thành bởi nước; phương pháp xác định niên đại bằng cacbon ấn định tuổi của nhiều vật hóa thạch rất nhiều năm trước ghi nhận của Trận Lụt
23 d) Những sự ám chỉ của Kinh Thánh liên quan đến "ngày" của Đức Giêhôva
24 a 4) Sự sáng tạo Tiệm Tiến
b 3) Ngày và Giai Đoạn Luân Phiên
c 1) Ngày theo Biểu Tượng
d 4) Sự Sáng Tạo Tiệm Tiến
e 2) Trận Lụt Toàn Cầu
25 b) Điều kiện của thời kỳ tiền sáng tạo và thứ tự các sự kiện
26. Câu trả lời của bạn. Thuyết Ngày và Giai Đoạn Luân Phiên hoặc thuyết Sáng Tạo Tiệm Tiến dường như phù hợp nhất cả với những nguyên tắc vững chắc của sự giải thích theo Kinh Thánh lẫn với những khám phá của khoa học.
27. Câu trả lời của bạn. Là khoa học, nó thiếu bằng chứng để chứng minh. Là triết học thì nó không thể mô tả nguồn gốc sự sống và vật chất hoặc bày tỏ cho thấy mục đích và số phận của con người.
28. Câu trả lời của bạn. Cơ Đốc Nhân không phải sợ sự thật, nhưng tin chắc rằng bất cứ điều gì xác thực thì sẽ phù hợp với Lời Chúa. 

Đức Chúa Trời Và Gia Đình Đầu Tiên 
Ở bài học nầy chúng ta sẽ tuân theo khuôn mẫu văn chương Hêbơrơ mà chúng ta đã nói đến trong bài 1: trước hết là phần mô tả tổng quát, sau đó nghiên cứu chi tiết các vấn đề quan trọng đối với đề tài. Chúng ta đã có một cái nhìn tổng quát về sách Sáng thế ký khi xem xét chủ đề và cấu trúc của nó. Chúng ta đã thấy đôi điều về quyền năng và bản tánh của Đấng Tạo Hóa. Song bây giờ chúng ta cần phải đi trở lại và học tập kỹ hơn về Đức Chúa Trời và con người cùng mối quan hệ giữa họ.
SaSt 2:4-25 là một phần tiếp theo của lời mô tả tổng quát về sự sáng tạo. Trong 1:1-2:3 chúng ta nhìn thấy Đức Chúa Trời trong mối tương quan với vũ trụ của Ngài như một tổng thể. Nhưng sang chương 2 lại nhắm vào con người. Mọi sự điều liên quan đến con người. Khu vườn, cây cối, các con sông, và các thú vật. Thậm chí vùng đồng hoang ban sơ trong ngày thứ ba của công cuộc sáng tạo cũng chờ đợi sự xuất hiện của chủ nó (2:5). Đức Chúa Trời mặc khải chính mình Ngài không những qua danh xưng oai nghiêm của Ngài là Ehohim mà còn qua tên gọi cá nhân, thân mật của Ngài cho thấy mối quan hệ giữa Ngài với loài người. Ngài là Yahweh Elohim - nghĩa là Giêhôva Đức Chúa Trời. Chúng ta nhìn thấy trong phần nầy sự quan tâm dịu dàng của Ngài khi chu cấp mọi sự con người có cần cho một cuộc sống hạnh phúc.
Sự chu cấp nầy bao gồm cả một gia đình! Thật ngạc nhiên khi thấy Sáng thế ký liên hệ nhiều đến gia đình và các mối liên hệ trong gia đình như thế nào. Trong bài học nầy chúng ta thấy gia đình đầu tiên - Thể nào Đức Chúa Trời đã ban phước cho họ và Satan đã cám dỗ họ ra sao. Dường như vào thời chúng ta ngày nay Satan đang tấn công vào gia đình hơn bao giờ hết. Nhiều gia đình, ngay cả gia đình Cơ Đốc, đang bị đổ vỡ. Vì vậy, thật là một điều quan trọng đối với chúng ta để nhìn biết sự dự bị của Đức Chúa Trời dành cho sự hạnh phúc của một gia đình và cách để chống lại sự tấn công của Satan vào gia đình. 
Đức Chúa Trời Đấng Tạo Hóa và là Đức Giêhôva
Elohim: Đức Chúa Trời Đấng Tạo Hóa
Yahweh: Đức Giêhôva Chúa chúng ta
Con người loài thọ tạo
Được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời
Được chuẩn bị cho Hai Thế Giới
Vườn Êđen: Sự Cung ứng của Đức Chúa Trời cho con người
Mái nhà và gia đình
Trách Nhiệm và Sự Tăng Trưởng
Sự Sa Ngã: Tội lỗi xâm nhập
Kẻ cám dỗ và sự cám dỗ
Những Hậu Quả
Niềm Trông Cậy về Sự Cứu Rỗi 

Khi học xong bài nầy bạn có thể:
Ù Nhận biết bản tánh của Đức Chúa Trời khi được nhìn thấy qua lời tường thuật về công cuộc sáng tạo
Ù Dạy về bản chất con người và cho con người thấy địa vị của họ cùng khả năng để sống theo hình ảnh Đức Chúa Trời
Ù Nhận biết những mưu kế của Satan trong sự cám dỗ
Ù So sánh những hậu quả của tội lỗi trên gia đình đầu tiên với những hậu quả ngày nay của nó. 
1. Học tập bài nầy theo các thủ tục được cho trong bài 1.
2. Học tập xuyên suốt phần khai triển bài học, trả lời từng câu hỏi trong bài học, đọc tất cả những câu Kinh Thánh trưng dẫn, và xem trong mục từ vựng và tra xem tự điển để tìm biết ý nghĩa của những từ bạn chưa quen.
3. Làm bài tập tự trắc nghiệm khi bạn đã hoàn tất bài học, rồi kiểm tra những câu trả lời của bạn với phần giải đáp được cho sẵn trong tập học viên 
sự sửa đổi
lương tâm
sự thống trị
được ban cho
môi trường 
ĐỨC CHÚA TRỜI ĐẤNG TẠO HÓA VÀ LÀ CHÚA TỂ 
Sáng thế ký đoạn 1 và 2 
Đọc đi và đọc lại 1:1-2:3. Cố gắng phân biệt diễn biến và hình thức của chuyện kể. Nếu Kinh Thánh chia tài liệu thành các đoạn (như bản NIV và bản RSV) hãy lưu ý những đoạn nầy tương ứng thế nào với các hành động của sự sáng tạo. Hãy quan sát 1) các đặc điểm của chuyện kể, 2) sự lặp lại của những từ ngữ hoặc những cụm từ nhất định, và 3) sự tiến triển.
Ehohim: Đức Chúa Trời Đấng Tạo Hóa 
1:1-2:3
Sự mặc khải lớn lao nhất của Sáng thế ký đoạn 1 là gì?
Không phải là các chi tiết của sự sáng tạo, dầu chúng có thể thú vị. Cũng không phải lời mô tả về con người dầu đó là một điều quan trọng. Mà đúng hơn chính là có một Đức Chúa Trời, và qua Ngài mọi sự đã tồn tại. SaSt 1:1 là câu trả lời danh cho nhà vô thần, là người phủ nhận sự tồn tại của bất cứ thần thánh nào; cho người theo thuyết vạn vật hữu linh, là người sống trong nỗi sợ hãi về các thần linh và cố gắng làm vừa lòng chúng, dành cho người theo thuyết đa thần, là người thờ nhiều thần; dành cho người theo chủ nghĩa duy vật chất, là người cho rằng vật chất là thực tại quan trọng nhất, dành cho người theo nhị nguyên luận là người tin rằng điều tốt và điều xấu sẽ cùng tồn tại mãi mãi; dành cho người theo thuyết phiếm thần, là người không phân biệt giữa Đức Chúa Trời và những vật Ngài đã tạo dựng; và dành cho người theo thuyết tiến hóa, là người lý luận rằng tất cả mọi sự đều do kết quả của sự tình cờ ô hợp. Vượt trên cõi vũ trụ nầy có một đấng đời đời. Đấng không do ai tạo dựng cả, là Đấng siêu việt đối với tạo vật của Ngài: "Ban đầu Đức Chúa Trời... "
1. Dựa trên Sáng thế ký chương 1 mà bạn vừa đọc, hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Sự mặc khải lớn lao nhất của Sáng thế ký chương 1 là có một Đức Chúa Trời, Đấng đã tạo dựng mọi vật
b. Chúng ta có một ấn tượng là sự sáng tạo có nghĩa là làm lại một cái gì đó đã có rồi.
c. 1:20 ám chỉ những lượng nước sản sinh ra các sinh vật sống trong đó.
d. Trong 1:25 chúng ta có thể thấy một mối liên hệ với thuyết tiến hóa
e. Từ Đức Chúa Trời xuất hiện nhiều lần hơn bất cứ từ nào khác từ 1:1 đến 2:3 
f. 1:1 dường như là một lời tóm tắt của toàn bộ lời ký thuật về công trình sáng tạo 
2. Liệt kê hai lời tuyên bố được lặp đi lập lại nhiều lần trong 1:1-2:3 

3. Nêu vắn tắt ý nghĩa của mỗi lời tuyên bố được tìm thấy trong câu hỏi trước 

Lời ký thuật về sự sáng tạo trình bày một hình ảnh chi tiết về Đức Chúa Trời:
Ngài là Đức Chúa Trời của sự sáng tạo, oai nghiêm và quyền uy. Ngài được giới thiệu bằng danh hiệu Elohim, danh từ chung dành cho Đức Chúa Trời, Elohim là một từ ở số nhiều mang một động từ số ít khi ám chỉ Đức Chúa Trời, cho thấy Ngài là một. Số nhiều là số nhiều của sự oai nghiêm và ám chỉ về quyền năng của Ngài, phẩm chất riêng biệt của Ngài, và sự lớn lao vô hạn của Ngài. Trong Ngài tất cả những thuộc tính thiêng liêng được tìm thấy.
Sức mạnh và uy quyền của Ngài được mặc khải trong các hành động sáng tạo của Ngài. Con người có thể chuyển đổi vật chất thành năng lượng, nhưng Đức Chúa Trời có thể chuyển năng lượng thành ra vật chất (HeDt 11:3) có một sức mạnh sáng tạo trong lời phán của Ngài. Sự lặp lại của cụm từ "Hãy có như vậy" và "thì có như vậy" nhấn mạnh rằng sắc lệnh và sự thực hiện là trật tự của công việc Đức Chúa Trời. Điều Ngài phán trở thành hiện thực.
Ngài là Đức Chúa Trời của mục đích, trật tự, sự tiến triển. Từng bước một, theo một phương cách trật tự, tiệm tiến, Đấng Tạo Hóa thực hiện công việc của Ngài. Mỗi giai đoạn đều có mục đích và là một sự chuẩn bị cho điều tiếp theo. Trước hết Ngài đã tạo dựng vũ trụ trong tình trạng chưa hoàn thành của nó. Kế đó Đức Thánh Linh vận hành trên những sự hỗn độn nguyên thủy và ban cho nó hình dạng và trật tự. Rồi nước ở bên trên được phân cách với nước ở bên dưới. Đất lộ ra và thực vật đã mọc lên. Sau đó khi chúng ta tiếp tục đi qua Sáng thế ký chương 1 và chương 2, chúng ta thấy Ngài thực hiện những loại công việc cao cấp hơn cho đến cuối cùng, Ngài tạo dựng loài người, công việc tuyệt đỉnh trong công trình sáng tạo của Ngài.
Ngài là Đức Chúa Trời của sự khôn ngoan, sự dự liệu và sự hoàn hảo. Đức Chúa Trời tạo nên sự cung ứng dư dật cho những nhu cầu của mọi tạo vật của Ngài. Bởi sự khôn ngoan của Ngài, Ngài chuẩn bị một môi trường duy trì sự sống cho mỗi một tạo vật của Ngài. Ngài ban cho chúng thân thể, các đặc tính riêng, và một tỷ lệ quân bằng của sự tái sinh sôi cho sự sống tiếp tục của từng loài. Ngài chuẩn bị bầu khí quyển, các dòng chuyển động trong không khí, và một tỷ lệ giữa nước và đất để đem lại một khí hậu dễ chịu và một hệ thống làm ẩm cho trái đất. Ngài cũng đã giải quyết và cung cấp một cách cẩn thận nhiều chi tiết khác nữa. Sự chu cấp của Ngài thật rộng rãi, vượt quá những gì chỉ là nhu cầu của loài người.
Công việc của Đấng Tạo Hóa thật trọn vẹn trong từng bước của công trình sáng tạo, Đức Chúa Trời thấy nó là "tốt lành", hoàn hảo trong từng giai đoạn phát triển riêng. Mỗi bước đều làm thành mục đích của nó và tuân theo kế hoạch của Đức Chúa Trời. Cuối cùng, khi hoàn tất công việc tạo dựng của mình, Đức Chúa Trời thấy nó "thật tốt lành" (SaSt 1:31), hoàn hảo trong mọi chi tiết. Công việc trọn vẹn nầy là một nguồn khích lệ cho những người tin Chúa, là người thường tranh chiến để chiến thắng những điều chưa hoàn hảo của mình. Đức Chúa Trời của "tạo vật mới" không những chỉ bắt đầu một công việc tốt lành trong chúng ta mà Ngài còn tiếp tục làm trọn hết cho đến ngày của Đức Chúa Jesus Christ" (Phi Pl 1:6)
Ngài là Đức Chúa Trời yêu thương và là Đức Chúa Trời của mỗi con người. Đấng Tạo Hóa là một Đức Chúa Trời của cá nhân, Ngài không phải chỉ là một sức mạnh lớn nào đó sinh ra vũ trụ và đặt các luật lệ để thiên nhiên vận chuyển. Ngài phán, Ngài nhìn thấy, Ngài vui mừng trước thế giới mà Ngài đã từng dựng nên. Ngài hoạch định và làm việc với sự quan tâm đặc biệt để tạo nên một người theo chính ảnh tượng của Ngài để người đó có thể chia xẻ những mối quan tâm của Ngài và đáp ứng trước tình yêu của Ngài.
Chúng ta thấy những ám chỉ về bản thể ba ngôi (ba trong một) của Đức Chúa Trời trong lời ký thuật về công cuộc sáng tạo. Trong SaSt 1:26 Đức Chúa Trời đã phán rằng "Chúng ta hãy làm nên loài người theo hình chúng ta và theo tượng chúng ta". Ngài nói điều đó với ai vậy? Các thiên sứ chăng? Đây là lời đề cập duy nhất về phần của họ trong công việc sáng tạo. Nhưng chúng ta thật đã tìm thấy những đoạn Kinh Thánh khác giúp chúng ta giải thích câu nầy" Thần của Đức Chúa Trời vận hành trên mặt nước" (1:2). Tân ước nhắc đến sự tham gia của Đức Chúa Con, cho chúng ta biết như vầy "Ban đầu đã có Ngôi Lời, Ngôi Lời ở cùng Đức Chúa Trời và Ngôi Lời là Đức Chúa Trời. Muôn vật bởi Ngài làm nên chẳng vật chi làm nên mà không bởi Ngài" (GiGa 1:1-3) những câu Kinh Thánh nầy cho thấy rằng Đức Chúa Cha, Đức Chúa Con và Đức Thánh Linh cùng hành động trong công trình sáng tạo mật thiết đến nỗi tác giả có thể nói "Đức Chúa Trời làm xong các công việc Ngài đã làm... Ngài nghỉ các công việc mình đã làm (SaSt 2:2-3)
4. Khi nói đến những hành động của Đức Chúa Trời, như đã thấy trong câu chuyện sáng tạo, chúng ta gọi Ngài bằng danh hiệu chung là 
5. Công việc đỉnh cao của Đức Chúa Trời, như đã thấy trong Sáng thế ký đoạn 1 là 
6. Ba đặc điểm của Đức Chúa Trời được kể ra là
a) Thuộc linh, tiến triển và đạo đức
b) Có trật tự, có mục đích, và tiệm tiến
c) Hợp lý, có đạo đức và có trách nhiệm
d) Thuộc linh, có trật tự và có trách nhiệm
7. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. SaSt 1:4 cho thấy khả năng có thể chấp nhận được của việc đoán trước
b. Mỗi bước trong công trình sáng tạo đều tuân theo kế hoạch của Đức Chúa Trời
c. 1:26 tỏ rõ Đức Chúa Trời là một hữu thể, không phải gồm có ba ngôi
d. Mỗi giai đoạn của công trình sáng tạo đều có những biên giới của nó bằng khái niệm của buổi chiều và buổi mai
e. Quyền cai trị được cho trong 1:16 cho thấy quyền để kiểm soát số phận loài người.
8. Hãy liệt kê tất cả những đặc điểm của Đức Chúa Trời mà bạn có thể nhớ được vào vở của bạn
Yahweh: Giêhôva Đức Chúa Trời chúng ta 
SaSt 2:4-25
Sáng thế ký đoạn 2 chuyển sự nhấn mạnh sang phần ký thuật sự sáng tạo và cho chúng ta thấy nhiều đặc điểm của Đức Chúa Trời hơn. Phần ký thuật tổng quát về sự sáng tạo trong Sáng thế ký đoạn 1 gọi Đức Chúa Trời bằng danh hiệu dành cho thần, Elohim. Phần ký thuật đặc biệt trong đoạn 2 sử dụng danh xưng riêng của Đức Chúa Trời, Yahweh, cùng với Elohim (Giêhôva Đức Chúa Trời). Từ Yahweh có thể được định nghĩa là "Đấng hằng hữu, tự hữu" (XuXh 3:14)
Không ai biết chắc cách đánh vần hoặc phát âm chính xác của chữ Yahweh. Bởi vì trong ngôn ngữ Hêbơrơ chỉ có các phụ âm được viết ra, người đọc bổ sung các nguyên âm khi đọc các từ. Vì vậy trong nguyên bảng Cựu ước chúng ta chỉ có những chữ cái Hêbơrơ có thể chuyển tự (được viết bằng mẫu tự a,b,c của chúng ta) như YHWH, YHVH, hoặc JHWH. Vào một giai đoạn nào đó trong lịch sử người Dothái thôi không phát âm lớn danh xưng nầy nữa. (Điều nầy có lẽ để tránh nguy hiểm của việc dùng danh Chúa cách vô ích, bất kính). Cuối cùng sự phát âm ấy đã bị bỏ quên.
Nhiều bản Kinh Thánh khác nhau dùng chữ Yahweh hay Giêhôva. Các bản dịch từ nầy là Đấng Hằng Hữu hay Đức Giêhôva. Một vài bản dùng từ ĐỨC GIÊHÔVA (bằng chữ hoa) để phân biệt nó với từ Đức Chúa Trời cách phiên dịch một danh xưng khác của Đức Chúa Trời. Từ ngữ Đức Giêhôva (Chúa tể: Lord) cho thấy một mối quan hệ một người có quyền trên những người khác hoặc dành cho người xứng đáng với sự phục vụ và sự vâng lời. Dầu bản dịch Kinh Thánh của bạn dùng bất cứ từ nào, hãy nhớ rằng đây là danh riêng của Đức Chúa Trời, bày tỏ mối quan hệ trong giao ước của Ngài với dân sự Ngài, quyền hạn của Ngài trên họ. Ân điển của Ngài, lòng thương xót của Ngài.
9. Danh riêng dành cho Đức Chúa Trời ám chỉ đến
a) Đức Giêhôva hằng hữu
b) Quyền năng sáng tạo của Ngài
c) Đức Chúa Trời ba ngôi
d) Sự chu cấp của Đức Chúa Trời dành cho mọi tạo vật của Ngài
10. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Trong Sáng thế ký chương 2, danh từ Hêbơrơ dành cho Đức Chúa Trời là Elohim
b. Giêhôva là một cách viết dành riêng của Đức Chúa Trời
c. Sự nhấn mạnh cơ bản của từ Jahveh chính là mối quan hệ của Đức Chúa Trời đối với loài người
d. Cùng một từ dành cho Đức Chúa Trời được sử dụng trong tất cả các bản dịch Kinh Thánh
e. Bởi vì nguyên ngữ Hêbơrơ thật rõ ràng trong cách đánh vần của nó nên chúng ta có thể biết chắc sự phiên dịch chính xác của danh hiệu Yahweh.
CON NGƯỜI LOÀI THỌ TẠO 
Sáng thế ký 1:26;-2:25; 
Chúng ta có thể học biết nhiều về bản chất, nhu cầu, và các trách nhiệm của mình từ Sáng thế ký chương 1 đến chương 3. Tuy nhiên nhiều người lại xem phần ký thuật nầy như là một chuyện hoang đường - tức là một câu chuyện được bịa đặt để làm cho các hiện tượng hoặc các sự kiện tự nhiên có một nguồn gốc siêu nhiên. Có phải vì họ muốn khước từ sự siêu nhiên chăng? Hay là họ phủ nhận bản chất của chính mình vì sợ những trách nhiệm kéo theo?
Dầu vì bất cứ lý do nào, nhiều người ngày nay vẫn dựa vào các học thuyết được các nhà phê bình cấp cao đề ra vào thế kỷ thứ mười chín. Để sửa đổi cho phù hợp với thuyết tiến hóa, các nhà phê bình cấp cao đã dạy rằng tôn giáo của người Hêbơrơ đã phát triển như một sự sửa đổi các niềm tin của các dân tộc chung quanh cho phù hợp. Họ chỉ ra những điểm giống nhau giữa tôn giáo của người Ysơraên với các tôn giáo đa thần của khu vực đó.
Có những điểm giống nhau, nhưng chúng ta tin rằng sự sửa đổi đã nằm trong hướng ngược lại. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy các bia văn bằng đất sét của người Babylôn và Asyri có lời ký thuật của họ về công cuộc sáng tạo. Cũng giống như lời ký thuật của Sáng thế ký, các bia văn nầy nói rằng 1) ban đầu một sự hỗn độn ẩm ướt bao phủ trái đất, 2) ánh sáng có trước sự sáng tạo các thiên thể, và 3) con người được dựng nên từ đất sét và từ máu của đất. Nhưng những lời ký thuật nầy chứa đựng một số ý tưởng không đúng với Kinh Thánh, đó là những tư tưởng đa thần. Những chuyện tích về công cuộc sáng tạo ấy có thể là một bản ký thuật đã bị sửa đổi của sự tường trình đúng thật được truyền lại bởi các con cháu của Nôê. Với sự qua đi của thời gian và sự nổi lên của chủ nghĩa đa thần, lời ký thuật đã bị thay đổi để cho phù hợp với những niềm tin của dân ngoại
Lời mô tả của Sáng thế ký về nguồn gốc loài người được đưa ra bởi sự mặc khải thiên thượng. Phần ký thuật của Kinh Thánh cho thấy mục đích của Đức Chúa Trời và sự quan tâm đặc biệt của Ngài trong việc dựng nên con người. Những chi tiết địa lý và các bảng phả hệ là đặc thù của một tài liệu lịch sử, không phải là một câu chuyện hoang đường. Trong phần còn lại của Kinh Thánh, các bảng phả hệ thường đi trở về Ađam (ISu1Sb 1:1-27; LuLc 3:37-38) và nhắc đến Ađam và Êva xem họ như những nhân vật có thật, chứ không phải là những chuyện thần thoại hay chỉ là các biểu tượng (Giop G 31:33; RoRm 5:14, ICo1Cr 15:22, 45; ITi1Tm 2:13-14; Giu Gd 1:14)
11. Những nhà phê bình tuyên bố rằng tôn giáo của người Hêbơrơ đã hình thành qua
a) Các tài liệu lịch sử về những niềm tin tôn giáo của người Asiry
b) Việc sửa đổi những niềm tin đa thần cho phù hợp với các mục đích riêng của họ
c) Sự tổng hợp của nhiều tôn giáo khác nhau trong vùng đó.
d) Những truyền thuyết và những biểu tượng của tôn giáo trong thời kỳ đó
12. Lời tường thuật trong Sáng thế ký về sự tạo dựng con người cho thấy
a) Mục đích và sự quan tâm đặc biệt của Đức Chúa Trời dành cho loài người
b) Ađam và Êva là những biểu tượng của quá trình sáng tạo.
c) Các niềm tin giống với chủ nghĩa đa thần
d) Sự ứng dụng của các sự kiện thuộc linh vào các nguyên nhân tự nhiên 
Con Người Được Dựng Nên Theo Hình Ảnh Của Đức Chúa Trời 
Hơn một nửa phần ký thuật nói về sự bắt đầu của loài người. Điều đi trước là sự chuẩn bị cho phần cao điểm - tức là việc tạo dựng loài người - (chúng ta nói về loài người theo một ý nghĩa chung ám chỉ cả Ađam và Êva đàn ông và đàn bà, dòng dõi loài người). Con người vừa là đỉnh cao của công trình sáng tạo và là một tạo vật khác biệt. Đức Chúa Trời đã tạo dựng trái đất của chúng ta để cung cấp một ngôi nhà cho loài người!
Trong Sáng thế ký đoạn 1, từ ngữ Hêbơrơ dành cho chữ tạo dựng (bàrà) được dùng trong ba trường hợp: 1) Trong SaSt 1:1 dành cho mọi tạo vật, 2) trong 1:21 là của đời sống động vật, và 3) trong 1:27 là của con ngươì. Ở mỗi chỗ từ ngữ nầy ám chỉ việc đem lại sự hiện hữu của một điều gì đó mới mẽ hoặc phi thường. Trong 1:27 bàrà được dùng đến ba lần để nhấn mạnh địa vị độc đáo của loài người (Allis trang 12). Phần mô tả sự sáng tạo cho chúng ta thấy ba phương diện của địa vị độc đáo nầy: 1) Chân giá trị của con người, 2) của con người, và 3) sự quan tâm của Đức Chúa Trời đối với nhu cầu của con người.
13. Hãy ghép cặp phần Kinh Thánh trưng dẫn đặt cơ sở cho mỗi phương diện của địa vị con người trong sự tạo dựng
... a Chân giá trị của con người
... b Mối liên hệ của con người với những tạo vật còn lại
... c Mạng lệnh đầu tiên của Đức Chúa Trời
... d Công việc của loài người và sự bảo quản trái đất.
Con người đã được ban cho một chân giá trị tuyệt vời. Người ấy tách biệt khỏi những tạo vật còn lại bởi vì người ấy được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời và được ban cho uy quyền trên thiên nhiên "theo hình ảnh Đức Chúa Trời" có nghĩa là gì? Đây không phải là sự giống nhau về mặt thuộc thể, bởi vì "Đức Chúa Trời là thần" (GiGa 4:24). Nhưng loài người được dựng nên theo hình ảnh Đức Chúa Trời trong một số các phương diện.
1. Người ấy là một tạo vật có đời sống thuộc linh cũng như là một hữu thể thuộc thể. Người ấy biết thờ phượng. "Đức Chúa Trời... hà sanh khí vào lỗ mũi" (SaSt 2:7). Kết quả là người ấy có một tâm linh bất tử có thể yêu mến Đấng tạo dựng nên mình và giao tiếp với Ngài.
2. Người ấy là một hữu thể có đạo đức được phú cho một ý chí tự do, khả năng để lựa chọn (không giống như loài vật bị cai trị bởi bản năng). Cùng với sự tự do nầy, Đức Chúa Trời còn ban cho người ấy một lương tâm để hoạt động như một quan tòa để hoặc lên án hoặc tán thành cách hành xử của người âý.
3. Người ấy là một tạo vật có lý trí có khả năng suy nghĩ, tưởng tượng, biện luận và diễn thuyết
4. Người ấy là một tạo vật tích cực, có tinh thần trách nhiệm là người có khả năng làm các công việc có mục đích. Người ấy có thể hoạch định các hành động của mình theo nguyên tắc và vượt qua những ngăn trở để đạt đến các mục tiêu của mình
5. Người ấy là một hữu thể được tạo dựng với một sự am hiểu sâu sắc về vẻ đẹp, trật tự, và sự tiến bộ, cũng như một lòng khao khát mãnh liệt để sáng tạo chúng.
6. Người ấy là một hữu thể cao quý được Đức Chúa Trời ban cho quyền thống trị trên cả đất và mọi tạo vật của đất
Có người bảo rằng con người có một tâm linh tương giao được với Đức Chúa Trời, một ý chí để vâng lời Đức Chúa Trời và một thân thể để hầu việc Ngài. Con người vẫn sở hữu hình ảnh của thiên thượng, mặc dầu bị sa ngã (9:6) song hình ảnh ấy đã bị làm hư hỏng về mặt đạo đức và mặt thuộc linh. Một mục tiêu lớn lao của Đức Chúa Trời đó là khôi phục hoàn toàn hình ảnh của Ngài trong con người (RoRm 8:29; CoCl 3:10). Đây là một quá trình tiệm tiến trong đời sống người tin Chúa và sẽ được làm trọn lúc Chúa Cứu Thế trở lại lần thứ hai (IICo 2Cr 3:18; IGi1Ga 3:1-3)
14. Câu "được dựng nên theo hình ảnh Đức Chúa Trời" có nghĩa con loài người giống Chúa ở những mặt
a) Có thân thể, có tính sáng tạo và có mục đích
b) Được phục hồi, có đặc quyền và có tiến bộ
c) Được tạo dựng với các bản năng tin kính, và có lương tâm
d) Có tâm linh, có ý chí, và có trách nhiệm
Con người được ban cho uy quyền và trách nhiệm. Đức Chúa Trời khiến con người làm vua cai trị trên thế giới loài vật bằng cách ban cho người quyền cai trị trên mọi sinh vật (SaSt 1:28). Cũng vậy, thế giới thực vật là nhằm để phục vụ mặt lương thực cho con người (1:29-30). Nhưng uy quyền và đặc ân đó không được lạm dụng. Trong kế hoạch của Đức Chúa Trời, con người phải là người đại diện có trách nhiệm của Chúa và là người quản lý trên đất. Con người không những phải chinh phục đất (vun xới nó) mà còn phải chăm sóc nó (1:28, 2:15). Điều nầy hàm ý rằng con người không được làm tiêu phí các nguồn phương tiện thiên nhiên, cũng không được huỷ hoại bừa bãi (nếu không có lý do hoặc sự bào chữa) các tạo vật của Đức Chúa Trời. Việc cày cấy đất và chăm sóc đất cũng hàm ý rằng con người phải làm việc. Một số người hiểu lầm rằng sự làm việc là hậu quả của sự sa ngã - tức là một phần của sự rủa sả. Tuy nhiên Kinh Thánh dạy dỗ chúng ra rằng làm việc là một phước hạnh. (Chính sự lao nhọc nặng nề, việc lao động kiệt sức mà dường như không đem lại kết quả mới là một phần trong sự rủa sả). Phước hạnh của Đức Chúa Trời trên loài người là ban cho người ấy đặc quyền cùng với công việc, và uy quyền cùng với trách nhiệm 
ĐƯỢC DỰNG NÊN THEO HÌNH ẢNH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI 
Về mặt thuộc linh, Bất tử
Về mặt đạo đức, Có Trách nhiệm
Về lý trí, Có sáng tạo
Tích cực, Biết cai quản
Để thực hiện nhiệm vụ của mình, cặp vợ chồng đầu tiên đã được truyền dặn rằng hãy sinh sản. Con cháu của họ phải định cư trên đất. Có phải điều nầy hàm ý Chúa muốn hết thảy chúng ta đều có những gia đình đông đảo? Hay đó chỉ là một mạng lệnh dành cho một thời kỳ cụ thể? Cũng mạng lệnh ấy được truyền ra chỉ một lần nữa trong Kinh Thánh. Mạng lệnh nầy được ban cho Nôê và gia đình ông sau cơn nước lụt là khi chỉ còn có tám người trên mặt đất. Vấn đề ngày nay không phải làm thế nào để đầy dẫy đất, mà là làm thế nào để giữ tỉ lệ phát triển ở trong những giới hạn hầu cho trái đất có thể duy trì được dân cư của nó.
Mối quan hệ trong hôn nhân và sự sinh sản là một phần quan trọng trong những phước hạnh ban đầu của Đức Chúa Trời chứ không phải là hậu quả tội lỗi vì sa ngã. Con cái là cơ nghiệp đến từ Đức Giêhôva (Thi Tv 127:3-5). Đời sống của con cái chúng ta là thiêng liêng - không phải để bị hủy diệt hoặc trước hoặc sau khi sinh! Tuy nhiên, các hoàn cảnh đôi khi tồn tại trong nó không phải là một phước hạnh khi có con cái (Mat Mt 24:19, 20; ICo1Cr 7:25-28). Trong sự "khủng hoảng hiện thời" nầy, các tín hữu phải giữ sự tôn trọng của họ đối với sự sống và đừng phải dùng đến sự phá thai để chế ngự sự gia tăng dân số. Nhưng một loại kế hoạch hóa gia đình nào đó có thể sẽ thật sự thích hợp.
Cuối cùng, chúng ta nhìn thấy tầm quan trọng của loài người trong sự dự bị của Đức Chúa Trời dành cho sự nghỉ ngơi và sự phục hồi. Công việc sáng tạo của Đức Chúa Trời đã hoàn thành thành công trong sáu ngày, và Đức Chúa Trời đã nghỉ ngơi vào ngày thứ bảy. Chúng ta không nên xem sự nghỉ ngơi vào ngày Sabát của Đức Chúa Trời như là sự tạm nghỉ của hoạt động thiên thượng, mà đúng hơn sự nghỉ ngơi của Ngài đánh dấu sự hoàn thành công trình sáng tạo của Ngài. (GiGa 5:17). Đức Chúa Trời đã ban phước cho ngày thứ bảy và biệt riêng nó làm ngày con người được nghỉ khỏi công việc nhọc nhằn và được phục hồi về mặt thuộc linh. Ngày Sabát nhằm làm một ngày thánh để chúc mừng và vui vẻ, trong ngày đó con người tưởng nhớ và thờ phượng Đấng Tạo Hóa mình. Tác giả thơ Hêbơrơ cho thấy rằng Đức Chúa Trời cũng dành sự nghỉ ngơi trong ngày Sabát của Ngài cho loài người trong cả lãnh vực thuộc linh nữa (HeDt 4:9-10). Chúng ta có thể cố gắng và cố gắng nữa để làm đủ các việc lành để lên thiên đàng - Nhưng khi chúng ta tiếp nhận Chúa Jêsus làm Cứu Chúa mình và tin cậy vào công tác đã trọn của Ngài nơi Thập tự giá, thì chúng ta nghỉ khỏi những sự lao nhọc vô ích của mình nhằm cố gắng xưng công bình chính mình, và chúng ta bước vào sự yên nghỉ của Ngài.
15. Từ "bàrà" được sử dụng trong SaSt 1:27 nhấn mạnh rằng
a) Đức Chúa Trời đã dựng nên con người từ vật chất hiện đang có.
b) Con người là một trong các loài được đề cập đến trong 1:21
c) Đức Chúa Trời đang làm ra một điều gì đó mới mẽ và khác biệt
d) Đức Chúa Trời đã tuân theo phương pháp sáng tạo thông thường của Ngài
16. Đức Chúa Trời đã nghỉ ngơi vào ngày thứ bảy với một ý nghĩa đó là Ngài
a) Ngừng mọi hoạt động
b) Nghỉ ngơi để phục hồi sức mạnh của Ngài
c) Ngưng việc sáng tạo - tức công việc ấy đã hoàn thành xong
d) Đã nghỉ ngơi để bạn sự nghỉ ngơi cho tạo vật của Ngài
17. Kể ra hai phương diện trách nhiệm đối với Đức Chúa Trời và thế gian đã được giao cho loài người bởi việc người ấy được tạo dựng theo hình ảnh của Đức Chúa Trời 

Được Chuẩn Bị Cho Hai Thế Giới 
Đức Chúa Trời đã dựng nên loài người để tồn tại trong hai thế giới, Ađam được liên kết với thế giới sinh vật bởi việc được tạo thành vào cùng một ngày như các động vật cấp cao hơn và bởi việc được tạo nên từ bụi đất (2:7, 19). Từ dành cho con người (Ađam) cũng giống như từ dành cho bụi đất (adamah) và nhấn mạnh tính chất thuộc về đất của người. "Người thứ nhất bởi đất mà ra" (ICo1Cr 15:47) và hoàn toàn thích hợp với cuộc sống trong môi trường của đất. Và vì được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, con người được chuẩn bị cho sự sống đời đời trong sự thông công với Đức Chúa Trời.
Một Thân Thể Hoàn Hảo 
Đức Chúa Trời đã ban cho Ađam và Êva những thân thể toàn hảo. Kinh Thánh không đồng ý với quan niệm của Người Hylạp cổ cho rằng thân thể con người là xấu và là ngục tù của tâm linh. Kinh Thánh trình bày thân thể là tốt lành. (Đừng lẫn lộn bởi cách Tân ước đôi khi sử dụng từ xác thịt để chỉ bản chất tội lỗi của loài người chúng ta. Những đoạn Kinh Thánh nầy dứt khoát không phải ám chỉ đến thân thể). Khái niệm của Cựu ước đó là toàn thể con người đòi hỏi quyền sở hữu một thân thể. Con người không thật sự là một con người khi bị phân rẽ khỏi thân thể. Tân ước chú trọng đến việc chữa lành, và sự sống lại đã khẳng định quan niệm nầy. Đức Chúa Trời, Đấng đã ban cho chúng ta một thân thể, muốn chúng ta giữ gìn nó tốt đẹp, khoẻ khoắn và lành mạnh.
Một Tâm Linh Được Liên Kết Với Đức Chúa Trời. 
Con người không chỉ thuộc vào thế giới thuộc thể mà còn thuộc vào thế giới thuộc linh. Môi trường của người ấy không chỉ ở trên đất bây giờ mà còn trên thiên đàng về sau nữa. Người ấy sống trong sự gối lên nhau của hai lãnh vực. Trong khía cạnh nầy người ấy khác với các động vật cũng như với các thiên sứ. Đối với cuộc sống thật sự, người ấy phải rút ra sự sống của mình từ cả hai môi trường ấy. Đấng Tạo Hóa đã đặt để trong thế giới nầy những gì người ấy cần cho đời sống thuộc thể. Nhưng Ngài, Chính Mình Ngài mới là nguồn phương tiện để từ đó chúng ta rút ra sự sống thuộc linh của mình (Mat Mt 4:4). Nếu chúng ta không lấy được từ một trong hai nguồn phương tiện đó, là chúng ta bị cắt khỏi phần môi trường đó của mình, và một phần của chúng ta chết đi. Hầu hết mọi người chỉ sống có một nửa. Cảm tạ Đức Chúa Trời, Chúa Jêsus đã đến để đưa chúng ta vào mối tương quan phải lẽ với Đức Chúa Trời hầu cho chúng ta có thể "có được sự sống và được sự sống dư dật" (GiGa 10:10)
Con người được dựng nên để giao thông với thế giới bên trên cũng như để tồn tại trong thế giới bên dưới. Khi Đức Chúa Trời "hà hơi sống vào lỗ mũi con người" (SaSt 2:7) Ngài đã truyền sự sống của chính Ngài vào cơ thể mà Ngài đã dựng nên, và con người đã nhận được một bản tính thuộc linh cũng như một bản tánh thuộc thể. Bản tánh kép nầy làm cho sự thờ phượng và thông công với Đức Chúa Trời được khả thi và trở thành sự đáp ứng tự nhiên đối với lòng mong ước của Đức Chúa Trời muốn tương giao với loài người. Đức Chúa Trời cũng đã đã ban cho con người cơ hội đối với mối giao thông nầy. Tại vườn Êđen có lẽ Ngài đã lấy hình một con người và cùng đi với Ađam và Êva (3:8).
Sự Thông Sáng và Sự Hiểu Biết. 
Đức Chúa Trời đã ban cho con ngưòi sự thông sáng của sự hiểu biết như là một phần trong sự chuẩn bị của người cho cả hai thế giới. Làm thế nào chúng ta biết được rằng con người đầu tiên, là Ađam, không phải là một thú vật đần độn bị cai trị bởi bản năng với một mức độ hiểu biết thấp kém? Từ buổi đầu con người đã có một mức độ thông sáng cao. Chúng ta biết điều đó bởi vì Ađam đã đặt tên cho các loài vật. Ngoài ra, Đức Chúa Trời còn ban cho ông uy quyền cai quản trái đất nầy, nói cho ông biết về sự cung ứng cho các nhu cầu của ông cùng sự chu cấp cho nhu cầu của các sinh vật khác rồi Ngài cũng ban cho ông các công tác về thuộc thể và về trí tuệ cùng trách nhiệm về mặt đạo đức (2:15-20). Ngoài ra, khi Đức Chúa Trời mang người bạn nữ đến cho ông, Ađam đã công nhận nàng và quý nàng.
18. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Khái niệm Kinh Thánh về thân thể giống với khái niệm của người Hylạp cổ
b. Môi trường sống của con người có quan hệ phần lớn đến trái đất hiện nay và thiên đàng mai kia
c. Tâm linh được liên kết với Đức Chúa Trời là nền tảng cho sự thông công và sự thờ phượng
d. Thân thể là ngục tù của linh hồn
e. Chữ "xác thịt" trong Tân ước ám chỉ bản chất tội lỗi của chúng ta.
f. Tân ước nhấn mạnh đến sự chữa lành và sự sống lại. Khẳng định quan niệm của Cựu ước về thân thể.
g. Con người đầu tiên bị dẫn dắt bởi bản năng và có cùng mức sống với các động vật cao cấp.
h. Mặc dầu con người có cả bản chất thuộc thể và thuộc linh không có cơ hội nào được tạo ra để họ sử dụng bản tánh kép nầy.
VƯỜN Ê-ĐEN: SỰ CUNG ỨNG CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI CHO CON NGƯỜI. 
1:27-29; 2:4-25
Chúng ta hãy đọc khúc Kinh Thánh nầy một lần nữa để tìm biết sự cung ứng của Đức Chúa Trời đối với các nhu cầu của loài người. Điều nầy phải giúp chúng ta vui hưởng và giúp người khác nhận được sự sống dư dật mà Đức Chúa Trời muốn ban cho con cái Ngài.
Hãy đọc toàn bộ khúc Kinh Thánh nầy
19. Ghép cặp tựa đề của mỗi đoạn với phần Kinh Thánh trưng dẫn trong Sáng thế ký 
... a Việc tưới đất. Sự tạo dựng loài người
... b Những Con Sông và các khoáng vật Chung Quanh vười Êđen
... c Công việc của con người và những huấn thị của Đức Chúa Trời
... d Người Nam, Người Nữ và các thú vật
20. Nêu lên hai lý do cho biết vì sao Đức Chúa Trời mô tả chi tiết về các con sông, các khoáng vật, và các cây ăn quả trong vườn Êđen. 
21. Nói rõ một bằng chứng bạn nhìn thấy trong Kinh Thánh chứng tỏ Ađam và Êva là những con người có thật chứ không phải chỉ là nhân vật hư cấu 

Nhà Ở và Gia Đình 
Dân sự của Đức Chúa Trời có thể ngửa trông Ngài để có được sự giúp đỡ về các nhu cầu trong hôn nhân cũng như trong các mối quan hệ của họ. Chúng ta có cơ sở lịch sử cho điều đó ở trong Sáng thế ký chương 2 và sau đó là xuyên suốt phần còn lại của sách.
Một Chỗ Ở Vui Vẻ 
Giêhôva Đức Chúa Trời không đặt con người vào trong một vùng đồng vắng hoang vu, khắc nghiệt. Ngài đã chuẩn bị cho con người một nơi trú ẩn đặc biệt trong một khu vườn có cây trồng và được tưới tắm đầy đủ. Những chi tiết về sự chu cấp của Đức Chúa Trời 1) Độ ẩm cho sự tăng trưởng của cây cối, thực vật, 2) sự có mặt của các con sông, 3) sự giàu có của khoáng sản, 4) những cây ăn trái trong khu vực của vườn và 5) tên của chính khu vườn - tất cả những điều đó cho thấy sự quan phòng của Chúa dành cho tình trạng khang kiện của chúng ta và sự dự bị của Ngài cho các nhu cầu của chúng ta. Chúa cũng đã dạy con người hãy làm việc và trở thành một cộng sự viên của Ngài trong việc phát triển các nguồn phương tiện thiên nhiên của trái đất. Đức Chúa Trời không muốn con người buồn chán và sống vô mục đích. Chúng ta được tạo dựng theo hình ảnh của Đức Chúa Trời và không thể được hạnh phúc trọn vẹn nếu không có một trách nhiệm nào đó. Đức Chúa Trời đã ban cho Ađam một công tác dễ chịu đó là chăm sóc vườn. Ađam đã học biết tinh thần trách nhiệm và niềm vui của sự thành đạt khi ông làm việc với Đức Chúa Trời và bắt đầu chinh phục đất.
22. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Trách nhiệm của con người đối với các nguồn phương tiện thiên nhiên của đất là phải khai thác và sử dụng chúng cách khôn ngoan.
b. Đức Chúa Trời không buộc Cơ Đốc Nhân phải làm việc bởi vì Ngài đã hứa chu cấp mọi sự cần dùng của người ấy.
c. Công việc là một phần của sự rủa sả đã áp đặt lên con người khi sa ngã
d. Những chi tiết về mặt địa lý trong Sáng thế ký đoạn 2 chỉ là những ký thuật có tính lịch sử.
e. Chúng ta phải có trách nhiệm đối với việc làm nhằm đáp ứng các nhu cầu vật chất của mình song chúng ta cũng có thể trông đợi sự giúp đỡ từ nơi Đức Chúa Trời.
Một Người Bạn Đồng Hành và Là Người Giúp Đỡ. 
Đức Chúa Trời đã ban cho con người một người bạn đồng hành và giúp đỡ. Mang bản chất của hữu thể thuộc về đất và thuộc về trời, Ađam cần một mối quan hệ đồng hành và giúp đỡ của một hữu thể đồng loại với mình. Lời của Đức Chúa Trời cho chúng ta thấy mục đích của Ngài trong việc dựng nên người nữ và việc thiết lập hôn nhân. Tất nhiên, điều nầy đã khiến cho sự lưu truyền dòng giống và sự ứng nghiệm mạng lệnh của Ngài trong 1:28 được thực hiện, tuy nhiên, trong 2:18 chúng ta thấy rằng mục đích chính của Đức Chúa Trời dành cho hôn nhân không phải là sự thoả mãn về tính dục hay là việc sinh con. Mà chính là để ban cho con người một người bạn đồng hành, là người giúp đỡ, hầu cho người ấy có thể yêu và được yêu. Mối liên hệ nầy phải có cả mặt thuộc thể lẫn thuộc linh. Người nữ tự họ vốn phải được quý trọng chứ không phải vì khả năng lưu truyền dòng giống của họ.
Trong việc làm nên người nữ từ thân thể của người nam, Đức Chúa Trời dạy dỗ sự bình đẳng và sự phụ thuộc lẫn nhau của hai phái tính. Mỗi bên đều không trọn vẹn nếu thiếu phần bên kia. Mỗi phái đều bổ sung cho nhau, và mỗi bên đều được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời. (SaSt 1:27). Chúng ta thấy tình bạn, sự giúp đỡ lẫn nhau và sự hình thành gia đình, đều là những mục tiêu thiên thượng của hôn nhân.
Cách đây lâu lắm rồi có một nhà chú giải tin kính đã nhận định rằng người nữ không được tạo nên từ cái đầu của người nam để cai trị người nam, cũng không phải từ bàn chân của người nam để bị vùi dập, mà là từ bên hông người nam để được bình đẳng với người nam, ở bên dưới cánh tay của người nam để được che chở bảo vệ, và ở gần bên trái tim người nam để được yêu thương.
Chúa Jêsus tỏ rõ rằng lời ký thuật về sự sáng tạo đem lại kiểu mẫu của thiên thượng dành cho hôn nhân. Nó có nguồn gốc thiên thượng :"những gì Đức Chúa Trời đã kết hợp" (Mat Mt 19:6). Đó phải là một sự kết hiệp một vợ một chồng, một người nữ cho một người nam; độc nhất, rời bỏ mọi người khác, một sự kết hiệp sâu nhiệm, "hai người sẽ nên một thịt" (câu 50; lâu bền. Đôi khi nó bị đổ vỡ bởi sự không chung thủy trong hôn nhân và sự ly dị, nhưng đó không phải là ý định của Đức Chúa Trời (19:4-9). Hôn nhân được nâng lên trong chân giá trị và sự đẹp đẽ bởi nó được dùng để minh họa cho mối tương quan giữa Đấng Christ và Hội thánh của Ngài (Eph Ep 5:21-22)
23. Nói lên hai mục đích khiến Đức Chúa Trời đã làm nên người nữ.

24. Ghép cặp mỗi câu Kinh Thánh trưng dẫn có liên quan đến hôn nhân với lời tuyên bố thích hợp 
... a Một hôn nhân hạnh phúc đặt nền tảng trên sự hiệp một.
... b Chúa Jêsus đã tìm thấy các nguyên tắc của hôn nhân trong phần ký thuật về sự sáng tạo
... c Tình bạn, sự giúp đỡ, và việc thiết lập một gia đình là các mục tiêu thiêng thượng trong hôn nhân
... d Phụ nữ là người để giúp đỡ về mặt thuộc linh lẫn thuộc thể 
Tinh Thần Trách Nhiệm Và Sự Tăng Trưởng 
Đức Chúa Trời đã ban cho con người cơ hội để phát triển về mặt đạo đức và thuộc linh. Con người còn có thể ao ước gì hơn nữa? Đức Chúa Trời đã ban cho con người.
1. Một môi trường sống lý tưởng
2. Một nghề nghiệp dễ chịu
3. Một người bạn để giúp đỡ
4. Mối thông công hằng ngày với Đấng Tạo Hóa mình.
Đức Chúa Trời thấy rằng con người cần có cơ hội để lớn lên từ chỗ ngây thơ như con trẻ đến sự thánh khiết tích cực bằng cách sử dụng quyền lựa chọn của mình (sự thánh khiết còn có ý nghĩa hơn cả sự thanh sạch của sự ngây thơ. Nó là sự thánh sạch được đưa vào thử nghiệm và được duy trì). Con người cần cơ hội để bày tỏ tình yêu và sự tin cậy của mình bằng cách chọn vâng lời Đức Chúa Trời.
Nếu con người không vâng lời, con người sẽ phải cần đến một lương tâm được soi sáng - tức là khả năng phân biệt giữa điều thiện và điều ác. Vì vậy Đức Chúa Trời đã đặt cây biết điều thiện và điều ác ở trong vườn và đặt ra một luật cấm đầu tiên. Sự vâng lời sẽ dẫn đến sự tăng trưởng trong tâm tánh và thiện ý thánh. Còn sự không vâng lời sẽ dẫn đến sự bại hoại thuộc linh và sự chết thuộc thể
25. Đức Chúa Trời đã ban cho con người quyền lựa chọn hầu cho con người có thể
a) Bày tỏ mình là người hoàn toàn độc lập
b) Là người có lương tâm trong việc quan hệ với những người khác
c) Là người khác với những tạo vật khác
d) Tăng trưởng về mặt đạo đức và tâm linh 
SỰ SA NGÃ: TỘI LỖI BƯỚC VÀO 
SaSt 3:1-24
Nếu chúng ta đọc Sáng thế ký chương 2 và chương 4 chúng ta sẽ thấy một sự tương phản thật đáng sửng sốt. Trong Sáng thế ký chương 2, khung cảnh thật an bình, tươi đẹp và lý tưởng. Nhưng sang Sáng thế ký chương 4 chúng ta nhìn thấy sự ganh tỵ, thù ghét, giết người, đa thê, và thậm chí có cả việc tuyên dương sự báo thù hung dữ. Loài người đã sa sút khỏi tình trạng hoàn hảo lúc ban đầu như thế nào? Nếu không có chương 3, lời đáp của câu hỏi nầy sẽ vẫn còn là một điều bí mật. Bây giờ bạn hãy đọc Sáng thế ký chương 3 và cố gắng tìm hiểu trong đầu mình mỗi một phần của hành động.
26. Ghép cặp mỗi câu Kinh Thánh trưng dẫn với tựa đề thích hợp của mỗi phân đoạn trong Sáng thế ký chươgn 3 
... a Sự Đoán Phạt và Lời Hứa
... b Mặc quần áo cho Ađam và Êva
... c Sự Cám Dỗ và Sa ngã
... d Sự trục xuất khỏi vườn Êđen
... e Đức Chúa Trời Chất Vấn Ađam và Êva
27. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Ađam và Êva cả hai đều đã ăn trái cấm
b. Ađam và Êva đã hoàn toàn nhận tội khi được Đức Chúa Trời chất vấn
c. "Ngươi sẽ trở về bụi đất" hàm ý sự chết tâm linh cho hết thảy nhân loại
d. Chúa Cứu Thế là dòng dõi được hứa. là Đấng sẽ giày đạp đầu con rắn
e. Việc trục xuất người khỏi vườn Êđen tượng trưng cho sự phân cách với Đức Chúa Trời bởi tội lỗi
f. Đức Chúa Trời không còn bày tỏ tình yêu của Ngài đối với Ađam và Êva nữa sau khi đã công bố sự đoán phạt trên họ vì cớ tội lỗi của họ. 
Kẻ Cám Dỗ và Sự Cám Dỗ 
3:1-6
Lẽ thật quan trọng của câu chuyện nầy đó là sự cám dỗ đến từ bên ngoài con người. Đức Chúa Trời đã không đưa tội lỗi vào trong thế gian. Ngài cũng không cám dỗ con người phạm tội. Tội lỗi là một sự xâm phạm vào tạo vật hoàn hảo của Đức Chúa Trời và sự xâm phạm nầy có một nguồn gốc riêng tư.
Kẻ Cám Dỗ 
Trong Sáng thế ký chương 3 chúng ta thấy kẻ cám dỗ là một con rắn. Tân ước nhận diện Satan là kẻ cám dỗ, bởi vì chúng ta đọc về "con rắn xưa, gọi là ma quỷ hoặc Satan, dỗ dành cả thiên hạ" trong KhKh 12:9. So sánh điều nầy với GiGa 8:22; Mat Mt 13:38-39 và IGi1Ga 3:8. Có phải con rắn nầy là thật hay chỉ là một hình dạng mà Satan giả để chiếm lòng tin của Êva? Sự rủa sả đã giáng trên chính mình con rắn, so sánh nó với các loài vật khác (SaSt 3:14), có cho thấy đây đích thật là một con rắn. Nếu vậy, Satan đã sỡ hữu loài rắn và đã sử dụng nó như một công cụ để qua đó cám dỗ Êva. Điều nầy có lẽ thích hợp với phương sách chung của Satan trong việc sử dụng người khác như là những người đại diện của nó (Mat Mt 16:23; Cong Cv 5:3; IICo 2Cr 11:14-15). Nhưng làm thế nào một con rắn lại nói được? Cũng như việc nói được là một phép lạ thiên thượng dành cho con lừa của Balaam (Dan Ds 22:28). Tôi tin rằng lời lẽ của con rắn cũng là một phép thuật của Satan.
Con rắn là một biểu tượng thích hợp của ma quỷ. Trong vườn Êđen, con rắn được mô tả loài quỷ quyệt hơn hết trong các loài thú đồng (SaSt 3:1). Bấy giờ cách nó trườn đi một cách lén lút cùng việc gợi ý một cách ranh mãnh dối trá qua đó Satan đến để thầm thì những cám dỗ của nó và để gieo nghi ngờ vào tâm trí người ta về sự nhân từ của Đức Chúa Trời và lẽ thật của Lời Ngài.
Chúng ta làm thế nào để có thể giải thích điều ác trong Satan? Ý chí tự do của nó vốn được Chúa ban cho đã làm cho nó có khả năng để trở nên gian ác. Nó có thể chọn để hoặc vâng lời Đức Chúa Trời hoặc phản nghịch Ngài. Nó đã lựa chọn sự không vâng lời và đã rớt khỏi địa vị cao trọng mà Chúa đã ban cho nó. Nó là một thiên sứ sa ngã bởi sự lựa chọn của mình. IIPhi 2Pr 2:4 và Giu Gd 1:6 nói về các thiên sứ đã phạm tội. Qua nhiều thế kỷ Hội Thánh đã hiểu được một lời ký thuật ẩn dấu về sự sa ngã của Satan qua lời tuyên bố nghịch cùng vua Babylôn trong EsIs 14:12-21
28. Những câu Kinh Thánh trưng dẫn cho chúng ta biết ai là kẻ đã cám dỗ Êva và đưa tội lỗi vào trong thế gian. Trong chỗ trồng ở trước mỗi lời trích dẫn bạn hãy viết chữ A nếu lời tuyên bố được trích từ KhKh 12:9 hoặc chữ B nếu từ GiGa 8:44 
... a Con rắn xưa gọi là ma quỷ
... b Một kẻ giết người từ buổi sáng thế
... c Một kẻ nói dối
... d Là kẻ dỗ dành khiến cả thế giới lầm lạc
... e Cha những sự dối trá.
Sự Cám Dỗ 
Biết được chiến thuật của kẻ thù sẽ giúp chúng ta chống lại những sự tấn công của nó. Satan vẫn dùng cùng những loại mưu kế tương tự như đã dùng với Ađam và Êva. Vì vậy chúng ta hãy cảnh giác với những mưu lược ấy và cũng báo cho những người khác biết các mưu mô của nó. 
SỰ BẮT ĐẦU CỦA CÁM DỖ 
SaSt 3:1-5 
1. Cám dỗ khi người ấy ở một mình. Satan không tìm cách cám dỗ Ađam và Êva khi họ ở chung với nhau. Những người yêu mến Chúa thường giúp nhau chống lại sự cám dỗ. Satan chọn lựa cám dỗ Êva trước, khi nàng không ở cùng Ađam. Có lẽ nó nghĩ rằng nàng dễ bị lừa dối hơn.
2. Sử dụng người khác để đưa ra sự cám dỗ. Satan không đích thân xuất hiện để cám dỗ Ađam và Êva. Hắn dùng con rắn để cám dỗ Êva và dùng Êva để cám dỗ Ađam. Sự cám dỗ đã trở nên mạnh mẽ hơn hết khi nó đến từ những người thân yêu của chúng ta hay là những người mà chúng ta tin cậy. Chính mình Satan cũng giả dạng "một thiên sứ sáng láng" (IICo 2Cr 11:13-15).
3. Nghi ngờ Điều Đức Chúa Trời Ngăn Cấm. Satan đã không bắt đầu bằng cách bác bỏ Lời Đức Chúa Trời. Một sự dối trá thẳng thừng có thể khiến cho Êva sẽ phản ứng chống lại hắn. Hắn chỉ gợi ý bằng cách bảo rằng sự ngăn cấm ấy thật sự không đến từ Đức Chúa Trời - "Đức Chúa Trời há có phán dặn các ngươi không được phép ăn trái cây trong vườn sao?" (SaSt 3:1). Nó gieo vào tâm trí của bà Êva một ý tưởng, đó là Đức Chúa Trời nhân lành sẽ không đặt ra một luật cấm như vậy.
Ông Luther xem câu hỏi ấy như là điều trực tiếp nghịch lại lẽ thật của Lời Đức Chúa Trời. Nếu một người nghi ngờ sự soi dẫn thiên thượng cùng lẽ thật của Kinh Thánh, thì một nửa chiến trận chống lại sự cám dỗ đã bị đánh bại rồi. Người vô tín ngày nay phủ nhận rằng Đức Chúa Trời đã lập một bộ luật hoàn hảo về cách cư xử trong Lời Ngài. Các nhà phê bình cấp cao thậm chí còn phủ nhận, không cho đó là Lời chân xác, đáng tin cậy của Đức Chúa Trời, được viết ra. Điều nầy đánh ngay vào trọng tâm của nền đạo đức. Không có một tiêu chuẩn tuyệt đối giữa phải và trái, chúng ta sẽ mở rộng cửa, mặc cho sự cám dỗ; mọi người đều làm theo ý mình cho là phải (Cac Tl 21:25)
4. Nghi Ngờ sự Nhân Từ và Yêu Thương Của Đức Chúa Trời. Phương sách của Satan là gieo sự hoài nghi và ngờ vực vào tâm trí của Êva về bản tánh của Đức Chúa Trời, đó là nghi ngờ lòng nhân từ và yêu thương của Ngài. Nó có thể giả vờ ngạc nhiên khi bảo "Mà chi, Đức Chúa Trời có phán dặn các ngươi "không được phép ăn trái cây nào trong vườn sao?" (SaSt 3:1). Thực ra nó muốn nói rằng "có lẽ nào một Đức Chúa Trời nhân từ lại cấm các ngươi ăn thứ trái cây nào trong vườn sao? Đức Chúa Trời có thể nào thật lòng yêu thương các ngươi khi mà Ngài hạn chế các ngươi như vậy? "Bằng cách ấy, kẻ gian ác nầy đã hướng sự chú ý của Êva khỏi vô số những phước hạnh bà đã nhận được từ Đấng Tạo Hóa và chỉ tập trung các tư tưởng của mình vào một điều Ngài ngăn cấm. Điều đó đã được thổi phồng lên thành một sự quản thúc tai hại và không chịu được. Nghi ngờ tình yêu thương và lòng nhân từ của Chúa là phá sập các hàng rào ngăn sự cám dỗ. Satan liên tục làm việc để khiến chúng ta nghi ngờ tình yêu thương và sự quan tâm chăm sóc mà Ngài dành cho chúng ta. Những tác nhân của nó nhằm làm cho chúng ta nghĩ rằng tiêu chuẩn thiên thượng quá nghiêm khắc và rằng Đức Chúa Trời của Kinh Thánh đòi hỏi nhiều quá.
Êva ngây thơ và không hề nghi ngờ, thật không ngang sức nỗi với kẻ lừa đảo quỷ quyệt nầy. Nàng đã tìm cách để bênh vực cho bản tánh của Đức Chúa Trời nhưng dường như nàng đã làm giảm giá trị các đặc quyền của mình khi bỏ mất từ bất kỳ trong lời cho phép của Đức Chúa Trời (2:16; 3:2). Và nàng cũng nhấn mạnh quá đáng mạng lệnh của Chúa khi thêm vào những chữ "và ngươi cũng chẳng nên đá động đến" (3:3). Có lẽ nàng đang bắt đầu tin rằng Đức Chúa Trời quá nghiêm khắt.
5. Phủ Nhận Những Hậu Quả Dẫn Đến Sự Chết của Tội Lỗi. Trước hết Satan thách thức điều cấm trong luật của Ngài khi bảo rằng "Hai ngươi sẽ chẳng chết đâu" (3:4). Sau đó, nó tiến mạnh hơn và phủ nhân hình phạt của điều đó, hàm ý rằng Đức Chúa Trời là kẻ nói dối. Những người nào ngày nay phủ nhận sự phán xét của Đức Chúa Trời thì cũng giống như đã phủ nhận sự mặc khải thiên thượng của Thánh Kinh (Mat Mt 13:40-42; KhKh 20:11-15). Sự chối bỏ hình phạt làm suy yếu sức mạnh của luật pháp Chúa trong đời sống con người và nó mở toang cửa cho mọi thứ ác.
6. Trình Bày Sai các Tiêu Chuẩn Giá Trị Nhằm Đánh Thức Sự Tham Muốn Satan tố cáo Đức Chúa Trời là đã từ chối điều tốt lành không ban cho các tạo vật của Ngài được hưởng "Đức Chúa Trời biết rằng hễ ngày nào hai ngươi ăn trái cây đó, mắt mình sẽ mở ra, sẽ như Đức Chúa Trời, biết điều thiện và điều ác" (SaSt 3:5). Kẻ cám dỗ buộc tội Đức Chúa Trời là ích kỷ và không chịu ban cho các tạo vật của Ngài điều sẽ khiến họ nên giống như Ngài. Maclaren ghi nhận rằng ma quỷ thường dùng hai sự dối trá nầy để lừa dối chúng ta khiến chúng ta phạm tội: "Điều đó không hại gì cho người đâu" và "Ngươi đang cư xử cách bất lợi cho mình vì không làm điều đó" (trang 7)
Đức Chúa Trời muốn con cái Ngài trở nên giống như Ngài. Nhưng giống như Đức Chúa Trời không đến bởi việc ăn trái cấm. Nếu chúng ta xây bỏ ý muốn của Chúa và tôn mình lên làm người xử đoán cái gì là tốt và cái gì là xấu, là chúng ta đang đương đầu với thảm họa. Satan đã bóp méo ý thức của con người về các tiêu chuẩn giá trị và làm cho họ ưa điều có hại cho mình (EsIs 5:20:21). Chỉ bởi sự vâng lời Chúa và nương cậy nơi Ngài chúng ta mới có được sự hiểu biệt đích thực, sự giống Chúa, và sự thoả mãn thực sự.
7. Gia Tăng Sự Quyến Rủ Ở Nhiều Mức Độ Khác Nhau. Những sự dối trá của Satan đã phá đổ đức tin của Êva đặt nơi Lời Chúa và nơi bản tánh của Ngài. Thay vì chạy khỏi sự cám dỗ (IITi 2Tm 2:22) hoặc trình với Chúa hay nói với Ađam sự cám dỗ ấy, nàng đã bị lôi kéo bởi lòng tham muốn của mình đối với trái cây cấm ấy. (Gia Gc 1:14-15). Càng nhìn xem trái cấm, nàng lại càng ham muốn được ăn thử nó. Sự cám dỗ hấp dẫn đối với từng lãnh vực trong con người của nàng: sự thèm muốn về thuộc thể của nàng, ước muốn có được sự hiểu biết về mặt trí tuệ, và tham vọng thuộc linh của nàng (IGi1Ga 2:16-17) Êva đã mắc sai lầm khi chấp nhận sự định giá của ma quỷ thay vì của Đức Chúa Trời. Nàng đã cậy vào những hiểu biết của riêng mình cùng lý luận của mình thay vì nương cậy nơi Lời Chúa khi nàng nhìn xem trái cấm. Và cuối cùng nàng đã bị sự cám dỗ chinh phục. Bằng một hành động dứt khoát của ý chí, một sự lựa chọn tự do, "nàng bèn hái ăn" (SaSt 3:6).
Thay Đổi Cách Cám Dỗ Cho Phù Hợp Với Từng Người. Satan thường dùng những phương kế khác nhau để bày ra sự cám dỗ. Với Êva, nó dùng con rắn để lý luận với bà. Để cám dỗ Ađam nó đã dùng Êva. Chúng ta không biết rõ các chi tiết, lời ký thuật chỉ nói rằng "Nàng cũng trao cho chồng đừng gần mình, chồng cũng ăn nữa" (3:6). Tạo sao vậy? Kinh Thánh chép rằng không phải Ađam đã bị lừa dối (ITi1Tm 2:14) nhưng ông ta đã nghe lời vợ mình thay vì vâng lời Đức Chúa Trời (SaSt 3:17). Điều nầy có vẻ như cho thấy ông đã yêu thương tạo vật, cô dâu của mình hơn là Đức Chúa Trời, Đấng Tạo Hóa của mình. Ngày nay Satan thường xuyên tìm cách cám dỗ các Cơ Đốc Nhân xa khỏi Chúa bằng sự mời gọi của những người bạn đời chưa tin Chúa để cùng gia nhập lối sống của họ. Cặp vợ chồng đầu tiên nầy đã tự do chọn lựa để nghe theo Satan, để không vâng lời Đức Chúa Trời, để làm vừa lòng mình, và để phản nghịch cùng những hậu quả của nó là "sự sa ngã của loài người" hay là "sự sa ngã" 
SỰ SA NGÃ 
Sáng thế ký Chương 3
Nghi Ngờ
Tham Muốn
Tự Do
Tự Quyết
KHÔNG VÂNG LỜI 
19. a Kể ra hai cách qua đó ta thấy các tiêu chuẩn đạo đức trong nơi bạn sống đang bị thay đổi 

b Nói rõ cho thấy những thay đổi nầy có liên quan thế nào đến niềm tin nơi Lời Đức Chúa Trời 
30. Các phương diện của sự cám dỗ bao gồm
a) Sự ngây thơ, sự hợp lý hóa, và những nhu cầu cá nhân
b) Lòng nghi ngờ, sự cám dỗ ở ba mặt, và sự Sa Ngã
c) Mong muốn sự khôn ngoan và sự chân thật
d) Nghi ngờ sự đoán phạt của Chúa vì cho rằng Ngài quá yêu chúng ta đến nỗi sẽ không hình phạt chúng ta.
31. Kể ra hai mưu lược của Satan trong việc cám dỗ con người 

32. Dựa vào các khung 2.3 , 2.4 và sự thảo luận của chúng ta, hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Ngày nay Satan sử dụng những chiến thuật khác nhau so với các chiến thuật nó đã dùng với Êva.
b. Để tránh sự cám dỗ, Mat Mt 26:41 khuyên chúng ta hãy thức canh và cầu nguyện
c. Ngày nay người ta được giáo dục quá đầy đủ để có thể bị lừa dối bởi sự quyến rũ của Satan đối với sự hiểu biết.
d. Êva đã chịu thua trước sự cám dỗ của Satan bởi vì nhận thức của bà về những tiêu chuẩn giá trị đã bị bóp méo
2. Eph Ep 6:16 cho chúng ta biết cách để chống lại sự nghi ngờ. 
Hậu Quả 
Những hậu quả tàn hại của sự Sa Ngã đã ập đến trên Ađam và Êva như một cơn lũ "Mắt hai người đều mở ra" (SaSt 3:7) Chữ Hêbơrơ dành cho từ "được mở ra pà kah, ý nói đến một phép lạ đột ngột (Yates trang 7). Nhưng sự thất vọng của họ lớn biết bao! Hãy xem những hậu quả do sự sa ngã của họ.
1. Họ đã biết được điều ác bằng kinh nghiệm. Lời hứa biết điều ác và điều thiện đã được giữ đúng, nhưng thay vì làm cho họ nên giống như Chúa, thì nó lại làm hỏng hình ảnh của Đức Chúa Trời ở trong họ. Maclaren nói rằng "biết điều ác có thể là một bước tiến về khả năng trí tuệ, nhưng để biết nó bằng kinh nghiệm, như là một phần của chính họ, thì nhất thiết phải thay đổi sự ngây thơ không biết gì của họ sang sự hiểu biết cay đắng với một lương tâm đã thức dậy để quở trách họ" (trang 28)
Một ý thức về sự xấu hổ đầy dẫy họ khi nhận thấy sự trần truồng của mình. Họ đã làm những cái đai bao bọc mình giống như cái tạp dề bằng lá cây để che thân. Nhưng lá cây không thể che đậy sự trần truồng bên trong lòng của họ bởi họ đã cởi bỏ sự thanh sạch của linh hồn mình.
Có điều gì gian ác trong thân thể của con người chăng? Vào lúc ban đầu, Đức Chúa Trời đã dựng nên nó tốt lành. Điều ác là điều trong tâm trí loài người làm đồi bại, làm hư hỏng, và làm sai trật công dụng của những điều vốn tốt lành và thanh sạch trong chính họ. Bản chất bị sa bại khiến cho thân thể, tự nó vốn tốt lành đã trở thành mục tiêu của sự tham lam và bạo ngược. Và vì vậy, trong việc đánh thức lương tâm, Đức Chúa Trời đã ban cho Ađam và Êva một ý thức biết bảo vệ sự kín đáo
2. Mối thông công với Đức Chúa Trời bị gián đoạn. Một sự cảm biết về tội lỗi và sự sợ hãi đã thay thế cho lòng tin cậy và sự yêu thương mà trước khi họ đã cảm nhận được Chúa. Những cảm giác đó đã đẩy Ađam và Êva vào chỗ ẩn núp. Tội lỗi luôn luôn phá hỏng mối thông công giữa con người với Đấng Tạo Hóa mình và khiến cho tội nhân phải chạy trốn khỏi sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Nói về mặt thần học, làm gián đoạn mối thông công với Đức Chúa Trời là chết về mặt tâm linh. Đức Chúa Trời là nguồn sự sống của chúng ta. Sự phân cách với Ngài dẫn đến sự chết. Trong sự chết về thuộc thể, thân thể chúng ta không còn cảm giác đối với môi trường xung quanh nó. Thân thể không còn ý thức trước các khung cảnh và âm thanh, các sự vật và con người ở chung quanh nữa. Trong sự chết thuộc linh, con người đánh mất sự ý thức về Đức Chúa Trời, sự thông công, và mối tương quan với Chúa mà tâm linh họ bị chết mất trong tội lỗi (Eph Ep 2:1-5). Điều mà loài người sa ngã cần không phải là một nổ lực để sửa đổi hoặc để làm tốt hơn, mà chính là việc truyền sự sống mới, sự sống tâm linh (GiGa 1:4, 12, 13; 3:2, 36; 10:10) 
Bản Chất Loài Người đã bị ô uế bởi tội lỗi. Khi Đức Chúa Trời tra hỏi Ađam về sự không vâng lời của ông, Ađam đã đổ lỗi cho vợ mình. Dường như ông muốn nói rằng Đức Chúa Trời cũng có lỗi, vì ông nói rằng "Người nữ mà Ngài đã để gần bên tôi" (SaSt 3:12). Bao lâu ông chưa nhận tội mình, thì ông chưa thể ăn năn được, và không có sự ăn năn thì không có sự tha thứ.
Êva, đến lượt bà, lại đổ lỗi cho con rắn. Một điều gì đó thật cơ bản đã xảy ra trong họ. Bản chất của họ đã bị bại hoại. Chương 4 cho thấy khuynh hướng phạm tội nầy đã được tiếp tục truyền sang cho con cháu họ.
4. Loài người đã bị trừng phạt. Bị trục xuất khỏi vườn Êđen, công việc lao nhọc vất vả, khốn khổ, và cuối cùng là sự chết thuộc thể, tất cả đều là hậu quả của sự không vâng lời của loài người. Ađam và Êva đã cố gắng để tự bào chữa cho tội lỗi của mình nhưng vẫn bị xem là có tội. Họ phải gánh lấy những hậu quả.
Sự đoán phạt trên người nữ là 1) Nỗi đau đớn và buồn rầu mỗi khi họ sinh con 2) dục vọng của người nữ sẽ là vì chồng họ, và 3) chồng họ sẽ cai trị trên họ. Dục vọng mà người nữ sẽ trải qua ở đây với người bạn đời của mình có lẽ không ám chỉ nhiều đến tình dục thuộc thể cho bằng muốn nói đến xu hướng, mục đích của trọn cuộc đời người nữ đối với hôn nhân và với chồng mình. Đây là một yếu tố không thể hủy bỏ được trong sự hợp nhất của hôn nhân! Phải có một cái đầu trong gia đình, và Đức Chúa Trời đã định rằng vị trí đó phải là của người chồng! (ICo1Cr 11:3) ý định của Đức Chúa Trời là vì sự ích lợi của gia đình, nhưng tội lỗi đã làm hư hỏng ý định ấy. Cương vị làm đầu của người nam phạm tội có thể bị biến dạng đi, trở thành sự chuyên chế, và nhiều gia đình bị gãy đổ bởi sự thiếu yêu thương và tôn trọng nhau khi mỗi người phối ngẫu cứ khăng khăng giữ theo cách riêng của mình. Giải pháp nằm trong việc tuân theo khuôn mẫu thiên thượng đã được cho trong Eph Ep 5:21-23.
Người nam đã chịu hình phạt bằng việc phải kiếm sống bằng sự lao động cực nhọc, dốc hết sức lực. Từ lúc đó trở đi, trái đất sẽ không còn sinh sản phẩm dồi dào và công việc cũng không còn dễ chịu như trước nữa. Chính thiên nhiên cũng phải gánh chịu những hậu quả của sự Sa Ngã. Người nam sẽ phải vật lộn với gai gốc và tật lê khi cày cấy đất.
Cả Ađam lẫn Êva đều đã bị đuổi khỏi vườn Êđen và bị một Chêrubin canh giữ ngăn không cho trở lại vườn. Họ không thể ăn trái của cây sự sống để sống đời đời trong tình trạng sa ngã của họ. Hành động nầy không chỉ là sự đoán phạt mà còn là sự thương xót. Đức Chúa Trời, trong sự nhân từ của Ngài, đã không để con người sống vô thời hạn trong tình trạng tội lỗi của họ trước khi sa ngã. Kinh Thánh không nói rằng con người là bất tử, nhưng Thánh Kinh cho chúng ta lý do để tin rằng nếu Ađam vượt qua được cuộc thử nghiệm thì ông đã có quyền để ăn trái cây sự sống và sống đời đời. Và hiện nay chúng ta đang có được lời hứa ấy "Kẻ nào thắng, ta sẽ cho ăn trái cây sự sống ở trong Barađi của Đức Chúa Trời" (KhKh 2:7). Thất bại trong cuộc thử nghiệm đã khiến con người bị kết án tử. Quyền lực sự chết đã bắt đầu bước vào. Chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi nó hoàn tất công việc của nó. Nhưng tương lai của nhân loại đã được bảo đảm bằng sự sinh con.
33. Hậu quả hệ trọng nhất của sự Sa Ngã là việc bị
a) Hình phạt vì sự không vâng lời
b) Phân cách khỏi mối thông công với Đức Chúa Trời
c) Bại hoại bởi tội lỗi
d) Nhìn biết điều thiện và điều ác
Ađam và Êva đã bị đuổi khỏi vườn, bị trục xuất khỏi Êđen. Điều nầy làm hình bóng cho việc tội lỗi phân cách tội nhân khỏi Đức Chúa Trời, với thiên đàng và cuộc sống kỳ diệu, hạnh phúc mà Chúa muốn cho con người vui hưởng. Nhưng, cảm tạ Đức Chúa Trời Chúa Cứu Thế đã đến để khôi phục lại những gì con người đã đánh mất qua sự sa ngã! Mặc dầu chúng ta vẫn phải gánh chịu nhiều hậu quả của sự Sa Ngã, nhưng hiện nay chúng ta có thể có được sự sống tâm linh trong sự thông công với Đức Chúa Trời và hưởng được các ơn phước của Ngài. Ngay cả sự đau đớn và chịu khổ cũng nhắc nhở chúng ta rằng một ngày kia chúng ta sẽ đi về Barađi ở nơi thiên đàng, là nơi không còn đau đớn hoặc buồn rầu nữa (KhKh 21:4). Tại đó chúng ta sẽ ở với Chúa đời đời.
34. Ghép cặp mỗi hình ảnh của Cựu ước với lẽ thật được dạy dỗ trong Tân ước 
... a Công đức riêng của chúng ta không thể khiến cho chúng ta xứng hiệp để đứng trước mặt Đức Chúa Trời
... b Chúa Cứu Thế đã đến để tìm và cứu kẻ bị mất
... c Tiền công của tội lỗi là sự chết
... d Tội lỗi phá hủy mối thông công của chúng ta với Chúa
... e Tội lỗi ngăn trở con người đến với thiên đàng 
35. Nêu lên hai bằng chứng về một sự thay đổi trong bản chất của Ađam và Êva được bày tỏ trong Sáng thế ký 3 
Niềm Trông Cậy Về Sự Cứu Chuộc 
SaSt 3:14-15, 20-21
Trước khi công bố sự đoán phạt trên loài người, Đức Chúa Trời đã ban cho con người một hình ảnh thoáng hiện về sự đắc thắng hầu đến. Ngay cả trong sự đoán phạt Đức Chúa Trời cũng bày tỏ lòng thương xót của Ngài và giảm bớt sự hình phạt với sự trông cậy của sự giải cứu trong tương lai.
Trước hết, sự đoán phạt giáng trên kẻ cám dỗ. Con rắn là công cụ của Satan bị đoán phạt phải sống một đời sống hèn mạt "bò bằng bụng và ăn bụi đất trọn cả đời" (SaSt 3:14). Sau đó Đức Chúa Trời tuyên bố một trận chiến giữa Satan và dòng dõi loài người và công bố sự hủy diệt của Satan (3:15) Kline mô tả tình huống nầy bằng cách nói rằng xa về sau, qua người nữ, toàn thể gia đình của nhân loại đích thực sẽ trở thành hạt giống thuộc linh của bà bởi đức tin, và họ sẽ đứng vững trong sự xung đột liên tục với những con cháu của Ađam sa ngã, là những kẻ bướng bỉnh chứng tỏ họ là con trai thuộc linh của ma quỷ (trang 85). Chúa Jêsus đã nói đến điều đó trong GiGa 8:33, 44
Một trận chiến dữ dội sẽ đạt đến cực điểm của sự chống đối. Một con cháu của Êva, đã bị thương tích bởi Satan, sẽ giày đạp đầu Satan và dành được chiến thắng hoàn toàn trên nó. Lời hứa nầy được gọi là Phúc âm đầu tiên. Rõ ràng Ađam đã tin điều đó bởi vì ông đã đặt tên vợ mình là Êva. nghĩa là sự sống. Ông đã trông mong sự sống và sự cứu chuộc đến qua dòng dõi của bà. Qua Tân ước chúng ta thấy Chúa Jêsus đã làm thành lời hứa ấy. Ngài chính là Đấng Cứu Chuộc sẽ giày đạp đầu Satan tại thập tự giá.
Đức Chúa Trời vẫn yêu thương Ađam và Êva và Ngài đã chu cấp bộ áo thích hợp cho họ bằng da thú (SaSt 3:20-21). Chúng ta nhìn thấy cả một biểu tượng lẫn một lời tiên tri trong hành động ấy sự xấu hổ của loài người là một vấn đề thuộc linh mà những nỗ lực riêng của người ấy không thể che đậy được (3:7). Hành động của Đức Chúa Trời cho thấy rằng Ngài sẽ cung cấp một sự bảo vệ cho con người tội lỗi và khôi phục người ấy trở lại mối tương giao với chính Ngài. Những con thú mà Đức Chúa Trời đã hy sinh cho bộ áo thích hợp chính là sự bắt đầu của cấu trúc dâng sinh tế. Họ đã hướng đến Chiên Con của Đức Chúa Trời, Chúa Jêsus, là Đấng Cha sẽ hy sinh để ban sự công bình của Ngài như là một sự bảo vệ dành cho chúng ta (GiGa 1:29, Thi Tv 132:9)
36. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. SaSt 3:15 ban lời hứa đầu tiên về sự cứu chuộc.
b. Vì cớ sự đoán phạt của Đức Chúa Trời giáng trên Satan nên hắn không thể tiếp tục tranh chiến cùng dòng dõi loài người.
c. Đức Chúa Trời báo trước rằng loài người sẽ chống cự Satan và sẽ thắng nó.
d. Sự đoán phạt của Đức Chúa Trời trên loài người đã dẫn đến thất vọng và đau khổ trong mọi lãnh vực của đời sống
2. Có một sự trông cậy le lói dành cho thế gian sau khi sự đoán phạt của Đức Chúa Trời đã được công bố nghịch cùng tội lỗi vào thời điểm của sự Sa Ngã.
f. Chiến thắng của Chúa Jêsus trên Satan ở tại Thập tự giá là sự ứng nghiệm lời hứa Đức Chúa Trời phán cùng Ađam và Êva
g. 3:15 là một lời hứa về Đấng Cứu Chuộc tương lai dành cho hết thảy nhân loại
h. Việc Đức Chúa Trời đáp ứng đồ mặc cho Ađam và Êva tượng trưng cho sự khôi phục lại mối tương giao của chúng ta với chính mình Ngài. 
Bây giờ bạn đã học đến cuối phần khai triển bài. Hãy ôn lại cẩn thận các mục tiêu của bài học và làm bài tự trắc nghiệm. 

Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN. Bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất.
1. Điều ác đã được đưa vào trong thế gian bởi
a) Đức Chúa Trời, là Đấng đã đặt cây biết điều thiện và điều ác trong vườn.
b) Con rắn, kẻ đã cám dỗ Êva
c) Satan, kẻ đã dùng con rắn để cám dỗ Êva
d) Êva, người đã tham muốn vật cấm
e) Ađam, người đã hiệp với Êva trong sự không vâng lời.
2. Những đặc điểm nào sau đây cho thấy chúng ta được dựng nên theo hình ảnh Đức Chúa Trời
a) Về mặt đạo đức, mặt thuộc linh, và sự bất tử,
b) Về mặt thuộc thể, về sự bất tử, và có khả năng cai quản
c) Có lý trí, thành thạo, và có khả năng về trí tuệ
d) Có khả năng trí tuệ, có lôgích và mặt thuộc linh
3. Đức Chúa Trời đã bày tỏ lòng yêu thương không ngừng của Ngài đối với Ađam và Êva sau sự sa ngã bằng cách
a) Ban công việc, sự buồn rầu, và trách nhiệm cho họ.
b) Cung cấp cho họ một môi trường hoàn hảo để họ vui hưởng.
c) Báo trước sự thất bại của Satan để nâng đỡ họ
d) Cung cấp đồ mặc phù hợp cho họ.
4. Hình ảnh của các lá vả mà Ađam đã dùng để che thân tượng trưng cho
a) Sự hy sinh của Chúa Cứu Thế để trả giá cho tội lỗi chúng ta
b) Những nỗ lực của con người nhằm che đậy tội lỗi ở trước mặt Đức Chúa Trời
c) Sự phân cách con người khỏi Đức Chúa Trời đã tướt đoạt khỏi họ những ơn phước của Ngài.
d) Sự cung ứng và sự yêu thương của Đức Chúa Trời dành cho Ađam
5. Khuynh hướng đổ lỗi của mình cho người khác
a) Chỉ là một phần của nhân tánh con người
b) Được gắn liền với sự sa ngã
c) Là một cách để bỏ qua những lỗi lầm của mình
d) Là một trong những hậu quả của sự Sa Ngã
6. Các bước đi xuống mà Êva đã bước trong việc đầu hàng sự cám dỗ bắt đầu bằng
a) Sự quyết định và sự không vâng lời
b) Sự nghi ngờ và tham muốn
c) Sự tự do và sự kém hiểu biết
d) Sự không vâng lời và quyết định
7. Sự hiệp nhất trong hôn nhân lệ thuộc vào
a) Sự yêu thương nhau, tôn trọng nhau, và sự am hiểu sâu sắc.
b) Sự tôn trọng của người nữ dành cho vị trí của người nam
e) Sự am hiểu sâu sắc, bổn phận, và lòng tin cậy
d) Khả năng của mỗi người chấp nhận những khuyết điểm của người kia.
8. Để tránh cám dỗ, cần phải
a) Ở xa nó.
b) Liên tục theo dõi cách những người khác sống
c) Áp dụng và trưng dẫn Kinh Thánh
d) Luôn luôn giữ các tham muốn của mình dưới sự kiểm soát
9. Ađam và Êva đều đã thực hiện được tốt hơn các bổn phận của họ trong công cuộc sáng tạo của Đức Chúa Trời
a) Qua sự nhận biết điều thiện và điều ác
b) Nhờ chấp nhận sự cung ứng Chúa dành cho họ
c) Sau khi bị đuổi khỏi vườn Êđen
d) Khi con trai họ là Abên được sinh ra.
10. Một phần quan trọng của sự tăng trưởng về mặt đạo đức là
a) Việc hiểu biết đâu là điều đúng đâu là điều sai
b) Sự bồi thường và đau buồn vì việc làm sai trái
c) Việc đề ra những tiêu chuẩn cao như một mục tiêu cho cuộc sống hằng ngày.
d) Tập luyện ý chí của mình và chống lại sự cám dỗ
11. Con người sa ngã cần có cơ hội để
a) Ăn năn và sửa đổi
b) Cải thiện các luật lệ để có các điều kiện sống tốt hơn
c) Ăn năn và thực hiện sự bồi thường
d) Sống một đời sống tốt hơn nhờ sửa đổi
12. Trong sự dự liệu khôn ngoan của Đức Chúa Trời dành cho con người, Ngài đã ban cho Ađam
a) Tinh thần trách nhiệm và công việc
b) Các lá vả để che thân
c) Sức mạnh và uy quyền trên mọi loài vật
d) Một đứa con trai để yên ủi và giúp đỡ ông
13. Khi đổ tội mình cho Êva, Ađam đang
a) Thừa nhận lỗi của mình trong tình huống đó
b) Cố gắng chứng tỏ sự vô tội của mình
c) Không sẵn sàng chấp nhận những hậu quả của bản chất hư hoại của mình
d) Bày tỏ sự không bằng lòng trước những ngăn cấm của Đức Chúa Trời
14. Các trước giả của Cựu ước đã sử dụng từ Êlôhim như là
a) Một cách thay đổi của việc nhấn mạnh đến Đức Chúa Trời
b) Đức Giêhôva hay là Chúa Hằng Hữu
c) Tên riêng của Đức Chúa Trời
d) Một tên gọi chung dành cho Đức Chúa Trời
15. Đức Chúa Trời đã cho con người cơ hội để lựa chọn giữa điều thiện và điều ác để
a) Cho người ấy một sự hiểu biết về người khác cùng những lỗi lầm của họ.
b) Giúp người ấy lớn lên về mặt thuộc linh và mặt đạo đức.
c) Cho thấy rằng con người khác với các tạo vật khác
d) Cho thấy người ấy là một con người độc lập 

Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. a, e, và f là những câu đúng
2. Bất cứ hai câu nào sau đây 1) Đức Chúa Trời bèn phán rằng, 2) Phải có... thì có như vậy, 3) Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành, 4) Vậy, có buổi chiều và buổi mai 
3. Đức Chúa Trời bèn phán - cho thấy sức mạnh và thẫm quyền vô hạn của Ngài. Phải có: Điều Ngài truyền bảo đã được làm thành. Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành: mỗi bước trong công cuộc sáng tạo đều tuân theo kế hoạch của Đức Chúa Trời
Vậy có buổi chiều và buổi mai: - mỗi giai đoạn của quy trình sáng tạo đều có những biên giới của nó.
4. Elohim 
5. Sự dựng nên loài người
6. Có trật tự, có mục đích và tiệm tiến
7. b và d là những câu trả lời đúng.
8. Câu trả lời của bạn. Khi Đức Chúa Trời tỏ cho bạn biết bản tánh của Ngài. Ngài cũng sẽ đem những sự hiểu thấu mới mẽ vào trong mối quan hệ cá nhân giữa bạn với Ngài
9. a) Đức Giêhôva hằng hữu
10. b và c là những câu đúng
11. c) Sự tổng hợp của nhiều tôn giáo khác nhau trong sự Sa Ngã
12. a) Mục đích và sự quan tâm đặc biệt của Đức Chúa Trời dành cho loài người.
13. a 3) SaSt 1:26-27
b 1) 2:15
c 2) 1:28
d 1) 2:15
14 d) Có tâm linh, có ý chí, và có trách nhiệm
15 c) Đức Chúa Trời đang làm ra một điều gì đó mới mẽ và khác biệt
16. c) Ngưng công việc sáng tạo - nghĩa là công việc ấy đã làm xong
17. Câu trả lời của bạn có thể gồm: Mối tương quan với Chúa và việc nuôi dưỡng bản tánh thuộc linh mà Ngài đã ban cho chúng ta. Chinh phục đất và chăm sóc đất bằng cách sử dụng nó một cách khôn ngoan. Sự cai quản tốt vì sự ích lợi cho mọi người. Việc giúp người khác hoàn thành mục đích mà vì nó Chúa đã tạo dựng họ.
19. a 3) 2:4-9 
b 4) 2:10-14 
c 1) 2:15-17 
d 2) 2:18-25 
20. Câu trả lời của bạn có thể gồm: để cho thấy tính chất lịch sử của phần ký thuật và để cho thấy Đức Chúa Trời vui thích trong việc cung cấp lo liệu cho các con cái Ngài
21. Câu trả lời của bạn. Các bảng gia phả đều truy nguyên về Ađam, Chúa Jêsus và Phaolô đã nhắc đến họ như là những con người thật những chi tiết về địa lý của vườn Êđen.
22. a và e là những câu đúng
23. Câu trả lời của bạn. Để làm một người bạn đời của Ađam, để yêu thương ông ta và được ông ta yêu thương, để giúp đỡ Ađam, vì sự hình thành của gia đình; vì sự lưu truyền dòng dõi loài người.
24. a 3) IICo 2Cr 6:14-15
b 1) Mat Mt 19:4-9
c 1) 19:4-9
d 2) SaSt 2:18-24
25. d) Tăng trưởng về mặt đạo đức và tâm linh
26. a 3) 3:14-19 
b 4) 3:20-34 
c 1) 3:1-7 
d 4) 3:20-24 
e 2) 3:8-13 
27. a, d, và e là những câu đúng.
28. a A 
b B 
c B 
d A 
e B 
29. Câu trả lời của bạn
a. Ở hầu hết các nơi trên thế giới, các tiêu chuẩn đạo đức đang suy đồi. Có nhiều bằng chứng về tội lỗi phạm, bạo hành, và sự suy sụp về luật pháp và trật tự nhiều hơn.
b. Nếu có được một sự thay đổi để tình trạng hiện nay trong vùng bạn sống được khá lên thì đó là do niềm tin nơi Đức Chúa Trời cũng như việc tiếp nhận Lời Chúa được thiết lập lại. Trong những khu vực mà sự thay đổi là tệ hại hơn, thì rất có khả năng là mọi người đang xây khỏi Đức Chúa Trời cũng như niềm tin đặt nơi Lời Ngài.
30. b) Lòng nghi ngờ, sự cám dỗ ở ba mặt, và sự Sa Ngã
31. Bất cứ điều nào trong hai điều sau đây: Cám dỗ bạn khi bạn ở một mình, sử dụng những người khác để cám dỗ bạn; nghi ngờ điều cấm đoán, lòng nhân từ, và sự yêu thương của Đức Chúa Trời, phủ nhận các hậu quả tất yếu của tội lỗi, bày ra sự cám dỗ ở nhiều mức độ khác nhau; sửa đổi cách cám dỗ cho thích hợp với trường hợp của bạn.
32. b, d, và e là những câu đúng
33 b) Bị phân cách khỏi mối thông công với Đức Chúa Trời
34. a 4) Những mảnh che thân bằng lá vả
b 3) Đức Chúa Trời gọi Ađam
c 6) Cả 1 lẫn 5
d 2) Ẩn trốn trong khu vườn
e 6) Cả 1 lẫn 5
35. Câu trả lời của bạn. Họ đã biết điều ác qua kinh nghiệm, sự thông công với Chúa đã bị gián đoạn; họ đã bị ô uế bởi tội lỗi; mặc cảm tội lỗi và sự sợ hãi đã thay thế cho sự tin cậy và lòng yêu thương
36. a, d, f, g, và h là những câu đúng 

Thế Giới Trước Cơn Nước Lụt 
Chúng ta đã xem xét những vấn đề chủ yếu có liên quan đến Đấng Tạo Hóa và công việc quan trọng nhất của Ngài trong công cuộc Sáng Tạo: đó là con người. Chúng ta cũng đã xem xét sự tạo thành độc đáo của con người và điều Đức Chúa Trời đã dự định cho con người. Bao gồm trong khái niệm tổng quát ấy là ý nghĩa của gia đình con người và trách nhiệm của loài người trên đất. Rồi chúng ta cũng đã tìm biết sự xâm nhập vào của tội lỗi khi con người sa ngã, chúng ta đã thảo luận về những hậu quả của sự sa ngã. Cuối cùng, chúng ta quan sát sự cung ứng đầy ân điển của Đức Chúa Trời đối với phục hồi và sự cứu chuộc. Bây giờ chúng ta sẽ học tập về thế giới trước thời nước lụt và những kết quả tức thì của sự Sa Ngã.
Mặc dầu sự sa ngã đã đem lại một sự thay đổi đau buồn trong mối quan hệ giữa con người với Đức Chúa Trời, song Đức Chúa Trời vẫn đầy ân điển trong sự dự liệu cho mối tương giao với con người qua của tế lễ. Dầu Sáng thế ký không ký thuật cụ thể sự cung ứng nầy, chúng ta quan sát thấy các con của Ađam và Êva đã biết phương cách thích hợp để đến gần Đức Chúa Trời và thờ phượng Ngài. Và một số trong những người con ấy đã chọn hầu việc Ngài, tuy nhiên, những đứa con khác, đã khước từ sự nhận biết ấy chọn lựa phục vụ bản thân và vì vậy đã trở thành đồng minh của Satan.
Vì vậy, ngay buổi bình minh của lịch sử loài người tội lỗi đã làm ô nhiễm dòng suối của niềm tin. Vì vậy, chẳng có gì ngạc nhiên khi một thời gian sau khi bị đuổi khỏi vườn Êđen, Ađam và Êva đã bị sầu khổ bởi vụ giết người bi thảm mà nạn nhân là con trai họ, Abên và sự "mất mát" Cain, kẻ đã trở thành một tên đào tẩu và lang thang. Cũng không có gì khó hiểu khi ác thần của Satan tìm cách để tiêu diệt dòng dõi của Êva qua sự phân rẽ gia đình nầy.
Lịch sử cho thấy không có sự thù ghét nào tàn ác hơn cũng không có sự say mê nào cuồng nhiệt hơn là điều đến từ sự phân rẽ của tôn giáo. Dầu vậy, có một sự tương phản trong bức tranh ảm đạm của tội lỗi, bạo lực và chết chóc của thế giới trước thời nước lụt nầy. Đức Chúa Trời đã ban cho Ađam và Êva một người con trai khác và tiếp tục lời hứa của sự cứu chuộc. Và sự nhìn thấy trước nầy một lần nữa cho thấy tình yêu và lòng thương xót của Ngài. Nguyện chúng ta nhạy bén cả đối với sự cung ứng của Chúa đối với mục tiêu tốt nhất Ngài dành cho chúng ta khi chúng ta học tập bài học nầy. Và nguyện Chúa cho chúng ta học tập để trở nên nhịn nhục với quá trình. Ngài thực thi mục đích của Ngài trong đời sống chúng ta. 
Dòng Dõi của Cain: Sự Phát Triển của Tội Lỗi
Dòng Dõi của Sết: Phát Triển Sự Thờ Phượng
Một Đức Chúa Trời Công Bình và Một Thế Hệ Phạm Tội 
Khi học xong bài học nầy bạn có thể:
Ù Giải thích sự phát triển của tội lỗi và của nền văn minh từ thời Cain đến Nước Lụt
Ù Thảo luận gương của Hênóc và ý nghĩa về giáo lý.
Ù Nói rõ một sứ ứng dụng thực tiễn từ phần mô tả về các con trai của Đức Chúa Trời và các con gái của loài người.
Ù Nhận biết những đặc điểm mang ý nghĩa thuộc linh trong đời sống và chức vụ của Nôê. 
1. Nghiên cứu bài học theo thủ tục đã được cho trong Bài 1.
2. Bảo đảm phải đọc mỗi khúc Kinh Thánh trưng dẫn không được trích cách đầy đủ trong phần khai triển bài học. Điều nầy sẽ bổ sung rất nhiều cho sự hiểu biết của bạn về nội dung bài học.
3. Khi nghiên cứu xuyên suốt phần triển khai bài học. Trả lời mỗi câu hỏi trong bài học là điều quan trọng chủ yếu. Bạn sẽ học hỏi được nhiều hơn từ phần nghiên cứu nầy nếu bạn biết các câu trả lời của chính mình trước khi tham khảo phần giải đáp được cho sẵn ở cuối bài học.
4. Khi đã hoàn tất phần khai triển bài học, hãy xem lại các mục tiêu của bài học, rồi làm bài tự trắc nghiệm. Bảo đảm phải kiểm tra các câu trả lời của bạn với những câu giải đáp được cho sẵn trong tập học viên. 
sự lựa chọn
sự phản kháng
tiền Hồng Thủy
bội đạo
nghe thấy được
về văn hóa 
DÒNG DÕI CAIN: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TỘI LỖI 
4:1-24
Khi bạn đọc Sáng thế ký đoạn 4 hãy tìm mối liên hệ của đoạn này với đoạn 3. Bạn sẽ ngạc nhiên trước những sự hiểu biết mới mẽ.
Dường như Êva đã trông đợi một sự ứng nghiệm lập tức của lời hứa trong 3:15. Qua việc đặt tên cho con trai mình là Cain. Êva có lẽ muốn bày tỏ niềm hy vọng của bà rằng Đức Chúa Trời đã ban lời hứa về Đấng Cứu Chuộc, bởi vì tên Cain có nghĩa là "dành được, có được và sinh ra".
Chúng ta chỉ có thể suy đoán lý do vì sao Êva đã chọn cái tên Abên để đặt cho cậu con trai thứ hai của bà, bởi vì tên nầy có nghĩa là "ngắn ngủi", hơi thở, hơi nước, phù du". Có lẽ do sự đau đớn của bà trong khi sinh nở. Hay có thể là vì bà đã thất vọng về Cain. Hay có thể cái tên nầy biểu thị cho những cảm nhận của bà về sự trống rỗng và phù du của cuộc sống ngoài vườn Êđen?
Như chúng ta đã thấy trong lời mô tả về Cain và Abên. Đức Chúa Trời quan tâm đến con người nhiều hơn là đến những của lễ người ấy dâng lên. Đức Chúa Trời quan tâm đến sự chân thật cũng như nếp sống ngay thẳng của chúng ta hơn là điều chúng ta dâng cho Ngài trong các của dâng hoặc trong sự phục vụ của mình.
Những bước đi xuống đã dẫn đến tội giết người là 1) sự kiêu ngạo; 2) sự oán giận; 3) ganh tị; 4) giận dữ; 5) căm thù, và cuối cùng là 6) giết người.
Khi so sánh tội của Ađam với sự hung bạo của Cain chúng ta nhận thấy cả hai đều đã cố ý phạm tội. Mỗi người đều bao che cho mình thay vì ăn năn, và mỗi người đều đã bị trục xuất khỏi nhà mình,
Đức Chúa Trời đã bày tỏ lòng thương xót đối cùng Ađam lẫn Cain khi cung ứng sự bảo vệ cho họ. Ngài đã mặc cho Ađam và Êva, Ngài đã đánh dấu trên mình Cain. Ngay cả khi trừng phạt họ Ngài cũng bày tỏ tình yêu và lòng thương xót của Ngài. Trong mối quan hệ của Đức Chúa Trời với Cain và Abên, chúng ta học được một điều đó là Ngài ban phước cho những ai đến thờ phượng Ngài bằng đức tin. Chúng ta cũng học được rằng Ngài nhìn thấy, Ngài xét đoán, và Ngài phạt những ai làm điều sai xấu bởi vì Ngài là Đấng đầy lòng thương xót song cũng là Đấng công bình.
1. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu ĐÚNG
a. Êva đã gọi người con trai thứ hai của mình là Abên bởi vì cậu là con trai của lời hứa
b. Cain không thể làm đẹp lòng Đức Chúa Trời được khi mà kiêu ngạo và ganh ghét còn ở trong lòng mình
c. Đức Chúa Trời vẫn đòi hỏi một tấm lòng trong sạch và đức tin trong sự thờ phượng
d. Cain đã không được cảnh cáo về tội lỗi trước khi anh ta giết em mình
e. Thái độ của Cain đối với Abên sẽ không quan trọng nếu như anh ta làm được một của lễ thích đáng
2. Đức Chúa Trời đã bảo vệ mạng sống của Cain thay vì xử tội ông bởi vì Đức Chúa Trời
a) Muốn ban cho mọi người cơ hội để ăn năn và được cứu
b) Biết rằng hình phạt nầy khó chịu đựng hơn
c) Muốn Cain dành cuộc sống của anh ta trong sự hối tiếc
d) Thường để cho kẻ ác được thịnh vượng
Cain và Abên : Tương Phản và Xung Đột 
4:1-15
Chúng ta đã thấy sự phát triển đầy trọn của sức mạnh tội lỗi ngay sau sự Sa Ngã của loài người. Tội lỗi tự bày tỏ chính nó trong sự căm thù, giết người, và cuối cùng là sự tuyên dương bạo lực. Hai khuynh hướng nầy cùng sự xung đột của nó, dường như đã được tiên tri trong 3:15. Cain đại diện cho dòng dõi của con rắn, còn Abên thuộc dòng dõi người nữ. Như vậy, không có gì lạ khi sự phản kháng phát sinh giữa chúng. Khi câu chuyện được trải ra chúng ta sẽ nhìn thấy nhiều sự tương phản.
Thứ nhất là sự đối nghịch giữa hai anh em. Họ gần nhau trong huyết thống nhưng cách biệt nhau trong tâm linh. Mỗi người đều có công việc của mình. Abên trở thành một người chăn chiên, còn Cain cày cấy đất. Chúng ta cũng nhìn thấy sự khác nhau về cá tánh trong các của lễ của họ cũng như mối liên hệ của họ với Đức Chúa Trời. Cả hai người đều mang các của dâng để bày tỏ sự thờ phượng Chúa. Không có một lời nào cho thấy của lễ Cain kém phẩm chất cả. Nhưng Đức Chúa Trời đã tỏ cho biết rằng Ngài đẹp lòng Abên và của lễ của anh, song Ngài lại không hài lòng Cain cùng của lễ của anh ta. Giá trị của lễ tùy thuộc vào thái độ người dâng!
Đức Chúa Trời đã bày tỏ sự ưu ái của Ngài như thế nào? Sáng thế ký không nói cho chúng ta biết điều đó. Có thể Ngài đã phán với Abên bằng lời có thể nghe thấy được hoặc bằng lời từ bên trong của Thánh Linh Ngài. Chúng ta biết rằng ngày nay Ngài thường ban phước cho những kẻ đến cùng Ngài mà cậy nơi sự hy sinh của Con Ngài dành cho sự cứu rỗi của họ. Ngài cho họ biết Ngài chấp nhận họ. Sự hiện diện của Ngài thực hữu trong sự thờ phượng của họ và Ngài nhậm lời cầu nguyện của họ. Đức Chúa Trời thường phán qua Lời Ngài qua Thánh Linh Ngài và qua các hành động của Ngài
3. Theo Kinh Thánh, có một thuộc tánh cơ bải cần thiết trong sự hầu việc Chúa. Ghép cặp mỗi câu Kinh Thánh với câu tuyên bố phù hợp 
... a Đức tin là nền tảng sự cứu rỗi của chúng ta
... b Abên đã dâng của lễ mình cho Đức Chúa Trời bằng đức tin
... c Đức Chúa Trời hay thưởng cho những ai lấy đức tin tìm kiếm Ngài
... d Đức tin đem sự ngợi khen và cảm tạ dâng lên cho Đức Chúa Trời
4. Hãy kể ra hai phương diện của sự thờ phượng của bạn là điều có vẻ đem lại sự chấp thuận và phước hạnh của Chúa

Lòng kiêu ngạo bị thương tổn của Cain đã bày tỏ tâm tánh của anh ta. Điều làm cho anh ta nổi giận dữ dội như vậy không phải do của lễ anh ta bị khước từ. Mà chính là của lễ em anh ta được Chúa tiếp nhận. Trong IGi1Ga 3:12 chúng ta thấy lý do vì sao Chúa không ban phước cho anh ta trong sự thờ phượng của mình "chớ làm như Cain là kẻ thuộc về ma quỷ, đã giết em mình... Bởi vì việc làm của người là dữ, còn việc làm của em người là công bình". Sự thờ phượng của Cain không có đức tin thành thật nơi Đức Chúa Trời, và tâm tánh anh ta thiếu yếu tố đạo đức mà Đức Chúa Trời đòi hỏi.
Có hai loại của dâng. Lời ký thuật nầy là lời tường thuật đầu tiên về sự thờ phượng và các của lễ dâng lên Đức Chúa Trời. Chúng ta không được cho biết rằng mục đích của Abên là để nhận được sự tha tội bởi một của lễ bằng huyết. Nhưng khái niệm đó về sự giải hòa với Chúa thông qua một của lễ bằng huyết hầu như đã phổ biến giữa vòng những người sống thời nguyên thủy và thậm chí ngày nay. Của lễ bằng huyết đã được dâng lên ngay từ buổi đầu của lịch sử loài người. Khái niệm nầy bắt nguồn từ đâu? Có phải là chính Đức Chúa Trời đã dạy cho con người phương cách hòa giải được chỉ định bởi thiên thượng ngay sau khi Sa Ngã không? Có phải hành động Ngài mặc cho Ađam và Êva bằng áo da thú hàm ý rằng Ngài có thể che đậy sự trần truồng thuộc linh của họ bằng một sự chết thay thế không? Tôi tin câu trả lời là "phải".
Đức tin được đặt nền tảng trên Lời của Đức Chúa Trời và được thể hiện bằng sự vâng theo ý muốn Ngài. Sự đề cập đến đức tin của Abên, bởi nó anh ta "đã dâng cho Đức Chúa Trời một của lễ tốt hơn của Cain" (HeDt 11:4) hàm ý rằng đã có một sự mặc khải về lẽ thật mà Abên đã tin cậy và hành động theo. Chúng ta chỉ có thể giả định rằng Đức Chúa Trời đã dạy Ađam và Êva cách đến cùng Ngài trong sự thờ phượng, và họ đã dạy cho con cái mình điều đó.
Có điều gì đó trục trặc với của lễ của Cain. Một số người cho rằng Cain đang bắt đầu cách thờ phượng riêng của mình, tức là tôn giáo do con người tạo ra đầu tiên - thay vì đặt đức tin mình nơi phương cách của Đức Chúa Trời dành cho sự thất bại của loài người
5. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Đức Chúa Trời đã bỏ mặc cho con người làm theo phương cách riêng của họ, và họ đã phải đoán tìm của lễ nào đẹp lòng Ngài.
b. Của lễ của Abên đã được nhậm bởi vì nó bày tỏ đức tin đặt nơi lời hứa của Đức Chúa Trời
c. Cain đã dâng một của lễ kém chất lượng nên Đức Chúa Trời phải khước từ
d. Theo lời mô tả của sách Sángthếký, Đức Chúa Trời đã phán dặn Ađam và Êva rằng của lễ duy nhất được nhậm phải là một của lễ bằng huyết
e. Sự mặc khải về lẽ thật liên quan đến đức tin vẫn quan trọng trong sự thờ phượng ngày nay 
f. Đức Chúa Trời quan tâm đến giá trị của lễ chúng ta hơn là thái độ của chúng ta trong việc dâng hiến
6. Hãy so sánh SaSt 4:5-8; EsIs 1:10-18; ISa1Sm 15:22 và 16:7 với tình trạng trong khu vực của bạn. Kể ra hai điểm bạn sẽ dùng trong một bài giảng hoặc bài học về sự thờ phượng 
... 
Đức Giêhôva bởi sự thương xót của Ngài đã biện luận với Cain đưa ra hai sự lựa chọn cho Cain 1) Nếu anh ta làm điều tốt, hẳn anh đã được nhận, và 2) nếu anh ta không làm điều phải, thì tội lỗi, giống như một ác thú đang rình ngoài cửa sẵn sàng vồ nuốt anh ta "nó thèm ngươi lắm, nhưng ngươi phải quản trị nó" (SaSt 4:7). Maclaren nhìn thấy trong điều nầy một bức tranh biếm họa khủng khiếp về mối quan hệ hôn nhân.
Một người đàn ông "kết hôn" với sự thù hằn của chính mình ... và rồi nó như bản chất vốn có, báng bổ và đầy sát khí, thèm khát anh ta một cách hung dữ như hổ thèm mồi - Điều đó muốn nói lên rằng: những tội lỗi của chúng ta hành động trong chúng ta như thể chúng thèm thuồng, muốn lôi kéo tình yêu của chúng ta về cho chính nó (trang 28)
Hy vọng duy nhất của chúng ta là chinh phục và quản trị những tham muốn tội lỗi. Điều đó chỉ làm trọn được qua Chúa Cứu Thế Jesus (RoRm 7:24-25) Cain đã không để ý gì đến lời cảnh cáo của Chúa. Thay vì nhận biết sự sai trái của mình và sửa ngay lại sự việc ông lại nuôi dưỡng lòng kiêu ngạo bị thương tổn. Kết quả là sự căm thù đã lớn dần lên và chẳng bao lâu sau sự ganh ghét và tranh cạnh đã trở thành mối căm ghét giết người. Và rồi hành động khủng khiếp đã xảy ra - anh ta giết chính em mình! Gia Gc 1:15 mô tả thật đầy đủ diễn tiến của sự cám dỗ! 
TIẾN TRÌNH CỦA SỰ CÁM DỖ 
1:13-15 
Mỗi người bị cám dỗ khi:
bị kéo dạt
bị lừa dối bởi
tham muốn tồi tệ của chính mình
Tham dục cưu mang:
sinh ra tội lỗi
tội lỗi lớn lên
phát triển trọn vẹn
sinh ra sự chết 
Như chúng tôi đã ghi nhận ở phần trước, tội lỗi trong lịch sử buổi đầu của con người đã làm ô nhiễm dòng suối của tín ngưỡng, và lịch sử chứng tỏ rằng không có sự thù ghét nào hung hãn hơn cũng không có sự đam mê nào cuồng nhiệt hơn là điều đến từ sự phân chia tín ngưỡng. Abên là người đầu tiên trong danh sách bất tận của những người tuận đạo. Máu của họ là một lời chứng cho sự thù địch của dòng dõi con rắn đối với những người thật lòng thờ phượng Đức Chúa Trời. Đằng sau vụ giết người của Cain là sự xúi giục của Satan nhằm cố gắng tiêu diệt dòng dõi của Êva bằng bạo lực.
Câu chuyện nầy cũng cho thấy rằng có hai mặt trong việc Đức Chúa Trời liên hệ với những kẻ ác: sự hình phạt và sự thương xót. Đức Chúa Trời bởi sự thương xót đã cảnh cáo Cain về thái độ của anh ta và cố gắng đưa anh đến chỗ ăn năn, nhưng Cain đã cứng lòng đối với Chúa. Là Đấng công bình, Đức Chúa Trời không thể làm ngơ trước tiếng kêu của máu Abên vì cớ sự công bình. Vì vậy, Cain đã bị đuổi khỏi vùng đất màu mỡ để chạy đến vùng đồng vắng cằn cỗi. Anh ta bị định tội để phải sống một cuộc đời lưu lạc không yên nghỉ,
Ngay cả khi hình phạt Cain, Đức Chúa Trời cũng đã bày tỏ lòng thương xót của Ngài. Trước nỗi sợ hãi và tuyệt vọng của Cain, Ngài đã hứa với ông sự bảo vệ Ngài còn đánh dấu lên mình Cain để tái bảo đảm với ông khỏi sự làm hại về mặt thân thể. Trong khi con người lao đầu vào sự phản nghịch của mình để chống lại Chúa, thì Đức Chúa Trời vẫn tiếp tục chăm lo cho họ. Ngài tìm cách đem tội nhân đến chỗ ăn năn và hòa bình qua các biểu hiện của lòng nhân từ và tình yêu thương.
7. Ghép cặp các câu Kinh Thánh trong EsIs 57:15-21 với lời tuyên bố được cho 
... a Tình yêu và sự nhân từ của Đức Chúa Trời đối với tội nhân
... b Một tình trạng giống với sự lưu lạc của Cain
... c Ý tưởng cho rằng mục đích của sự hình phạt là để xây tội nhân khỏi tội lỗi của họ 
Tiến Bộ về Văn Hóa và Suy Đồi về Đạo Đức 
SaSt 4:16-25
Trước hết Kinh Thánh nhắc đến sự tiến triển về văn hóa khi liên hệ tới dòng dõi của Cain. Dòng dõi của ông ta đã thiết lập đời sống làng mạc và đã có những phát minh khiến cho cuộc sống dễ dàng hơn và thoải mái hơn.
Gia đình của Lêméc dường như đã chiếm một phần quan trọng trong sự tiến bộ về mặt văn hóa. Mặc dầu gia đình của Ađam có thể đã triển khai một số các công cụ đơn giản âm nhạc, và việc chăn nuôi súc vật rồi, song gia đình Lêméc dường như đã phát triển và cải tiến thêm.
Song, trong toàn bộ sự tiến triển nầy. Đức Chúa Trời không hề được đề cập đến. Những thành tựu của dòng dõi Cain đã bị làm hỏng bởi chế độ đa thê, sự bạo hành và việc đề cao sự bạo tàn. Các công cụ mà Tu banh Cain đã luyện ra rất có thể gồm cả những vũ khí. Những lời Lêméc nói với các vợ mình là một bài hát - bài hát rèn kiếm của ông ta (SaSt 4:23-24). Ở đây ông tự hào vì sự tự cung tự cấp của mình và khoe khoang rằng bằng chính sức lực riêng của anh ta và bằng những vũ khí của con trai mình anh ta sẽ còn làm được hơn cả. Chính Mình Đức Chúa Trời để bào thù kẻ nào làm hại anh ta. Chúng ta nhìn thấy một sự giống nhau trong các nền văn minh hiện đại, khoe khoang về những thành tựu của mình song lại đang bị phiền nhiễu bởi nạn bạo hành, vô luân, và chiến tranh ngày càng gia tăng.
8. Trong 4:17-23, chúng ta thấy những bằng chứng của sự thay đổi về mặt văn hóa giữa vòng những con cháu của Cain.
Viết số 1 nếu câu ấy cho thấy sự tiến bộ về văn hóa
Viết số 2 nếu nó cho thấy sự suy đồi về đạo đức
... a Làm các lều trại
... b Chế độ đa thê
... c Khoe khoang về sự báo thù
... d Làm các nhạc cụ
... e Bạo hành gia tăng
... f Phát biểu các dụng cụ bằng sắt và bằng đồng.
9. Nêu lên sự tương phản giữa tinh thần của Lêméc với tinh thần Chúa Jêsus dạy dỗ trong Mat Mt 18:21-22 

DÒNG DÕI CỦA SẾT: PHÁT TRIỂN SỰ THỜ PHƯỢNG 
SaSt 4:25-6:22
Sau cái chết của Abên và sự bại hoại về mặt đạo đức của Cain, Đức Chúa Trời đã ban cho Ađam và Êva một đứa con trai nữa - là Sết. Sết chính là sự thay thế được Chúa chỉ định, cha của dòng dõi được chọn để qua đó Đấng Cứu Chuộc phải đến. Chúng ta theo dõi dòng dõi của Cain qua sự tiến bộ về mặt văn hóa và sự bại hoại đạo đức và thấy không có bằng chứng nào về sự ăn năn hoặc kêu cầu danh Đức Chúa Trời. Thế rồi Cain và dòng dõi của ông biến mất khi chúng ta hướng về dòng dõi được lựa chọn. Bởi vì dòng dõi của Sết phải là ống dẫn ơn phước của Đức Chúa Trời dành cho nhân loại, các thành viên trong dòng dõi nầy sẽ là những người thờ phượng Ngài và làm chứng cho Ngài. Sết được mô tả là giống như Chúa. Chúng ta có thể đối chiếu người nầy với anh người là Cain, một kẻ giết người không ăn năn. Sự ám chỉ nầy nhắc nhở chúng ta rằng cha mẹ truyền lại nhiều cá tánh của họ cho con cái. Hoặc bằng sự di truyền hoặc bằng cách làm gương của họ trong gia đình.
Một Dòng Dõi Được Lựa Chọn: Những Người Thờ Phượng Đức Chúa Trời. 
SaSt 4:25-6:22
Phần mô tả vắn tắt về tất cả mọi người thuộc dòng dõi của Sết trừ hai người tuân theo cùng một khuôn mẫu như sau 1) Tuổi tác vào lúc làm cha 2) số năm sống thêm sau đó, 3) sự ra đời của các đứa con khác, 4) tuổi thọ và 5) qua đời chín trăm năm sống có thể được gói gọn trong một hoặc hai dòng dõi. Có ít giá trị bền lâu để ký thuật tất cả những cuộc đời của họ. Cuộc đời của nhiều người ngày nay cũng giống như họ vậy! Tuy nhiên, có một mục đích thiên thượng đang được thực hiện qua nhiều thế kỷ.
Chúng ta tìm thấy một manh mối dành cho mục đích của chương 5 khi để ý rằng điều chính yếu nói về mỗi cuộc đời là sự ra đời của một người kế tự. Dòng dõi của Sết (người được chọn) tiếp tục cho đến khi sinh ra người cứu nguy, là Nôê (Kidner, trang 79). Chúng ta nhìn thấy một mục đích sâu xa hơn trong sự chịu đựng đau thương kết thúc phần ký thuật về hết thảy những người sống trước thời nước lụt, và câu "rồi người ấy qua đời" - Dầu sống lâu đến đâu đi nữa, cuối cùng người ấy vẫn phải chết. Án phạt của sự chết là điều không ai thoát được trừ khi Đức Chúa Trời can thiệp vào (5:24). Trong khi Sáng thế ký chương 4 nhấn mạnh đến bản chất giết người của tội lỗi, thì Sáng thế ký chương 5 lại cho chúng ta thấy sản phẩm sau cùng của tội lỗi - đó là sự chết (RoRm 5:12-14). Nhưng Sáng thế ký chương 5 cũng cho thấy hai phương diện của sự chăm sóc của Đức Chúa Trời - sống lâu và một quê hương với Ngài trên thiên đàng.
10. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào Đúng
a. Ý nghĩa của phần ký thuật về dòng dõi Sết nằm trong việc ông được chọn để trở thành dòng dõi của Đấng Cứu Chuộc
b. Mục đích chính của chương 5 là ghi lại những người sống trước thời Nước Lụt.
c. Sáng thế ký chương 5 khẳng định tính lịch sử của sách Sáng thế ký
d. Bởi vì Sết được mô tả là giống cha mình. Điều nầy bác bỏ bất cứ sự ám chỉ nào đối với việc ông được mang hình ảnh của Đức Chúa Trời.
e. Những lời sau cùng kết luận mỗi đời sống trong 5:1-32 cho thấy có một sự liên hệ với 2:17
f. Sự chết tự nhiên không có liên hệ gì đến tội lỗi của Ađam và sự đoán phạt của Đức Chúa Trời
g. Mọi người được ghi lại trong Sáng thế ký trong Thời Đại Trước Nước Lụt đều tuân theo một kiểu mẫu như nhau về cuộc sống và sự qua đời
11. Ghép cặp mỗi câu Kinh Thánh trưng dẫn trong Sáng thế ký với lời tuyên bố thích hợp 
... a Êva đã có đức tin để tin rằng Sết là một sự ứng nghiệm của SaSt 3:15
... b Nôê đã làm mọi điều y như Chúa truyền bảo mình
... c Lêméc đã bày tỏ đức tin, xem Nôê như là sự giảm nhẹ khỏi sự rủa sả của Chúa,
... d Loài người bắt đầu xưng danh Chúa 
Đời sống lâu dài của những người tiền hồng thủy (sống trước thời nước lụt) cho chúng ta thấy một vấn đề. Làm thế nào mà con người sống quá lâu như trước kia bây giờ lại sống tương đối ngắn ngủi như vậy?
Có nhiều sự giải thích có thể hiểu được đối với tuổi thọ lâu dài. Một số người cho rằng các tên tuổi ở đây ám chỉ đến các triều đại chứ không phải các cá nhân. Chúng ta phải phản đối lời giải thích ấy bởi vì chúng ta biết rằng Ađam Sết, Hênóc và Nôê là các nhân vật lịch sử. Delitsxch giải thích rằng "nhiệt độ, khí hậu và những điều kiện thiên nhiên khác, đều đã đổi khác sau trận Đại Hồng Thủy". (Keil và Delitzsch, trang 95)
Đối với điều nầy chúng ta có thể thêm rằng sức mạnh làm chết người của tội lỗi vẫn chưa đạt được những hậu quả trọn vẹn của nó. Allis cho rằng những người được liệt kê trong Sáng thế ký 5 có lẽ là các trường hợp ngoại lệ. Tuổi thọ kéo dài của họ có thể không phải là loại tiêu biểu của thời kỳ đó (1951 trang 22). Có thể đây là một dấu hiệu, của phước hạnh Chúa dành cho những người hầu việc Ngài (XuXh 20:12; Thi Tv 91:16)
Có thể Đức Chúa Trời có một mục đích đặc biệt khi ban sự sống lâu cho những cư dân đầu tiên của trái đất. Bằng cách ấy họ có thể thực hiện mạng lệnh làm đầy dẫy đất và chinh phục đất trong SaSt 1:28. Điều tương tự có thể đúng với thế hệ theo ngay sau Cơn Nước Lụt. Nhưng đến đời của Ápraham thì tuổi thọ chung đã ngắn hơn rất nhiều đến nỗi ông ta cho là người sống đến 100 tuổi đã là người già (21:1-5). Điều gì sẽ xảy ra nếu như mọi người đều sống đến khoảng 1000 năm suốt lịch sử loài người. Trái đất có lẽ đã bị nạn nhân mãn từ lâu và không thể cưu mang cư dân của nó! Chúng ta có thể nhìn thấy sự quan tâm của Chúa cả trong việc kéo dài đời sống lẫn việc rút ngắn đời sống. Kỳ mạng chúng ta ở trong tay Ngài (Thi Tv 31:15)
12. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Trong bảng phả hệ được chép ở Sáng 5, những tên tuổi ám chỉ các triều đại chứ không phải những con người cụ thể.
b. Sáu trong số chín người được kể tên đã sống trên 900 năm
c. Người tiền Hồng Thủy là người sống sau thời Nôê
d. Trong cả mọi người, Mêtusêla là người sống lâu nhất (969 năm)
e. Tuổi thọ lâu dài đã kéo đến tận thời của Ápraham
13. Bạn hãy kể ra hai lời giải thích khả dĩ cho đời sống lâu dài của người tiền Hồng Thủy 

14. Nêu lên lời giải thích bạn thích hơn và lập luận của bạn dành cho vấn đề này.

Chúng ta đã có đề cập đến việc các học giả tìm cách xác định độ dài của thời kỳ tiền Hồng Thủy qua bảng phả hệ nầy rồi. Họ cố gắng làm điều nầy bằng cách cộng tuổi của mỗi người khi người kế tự của người ấy ra đời. Nhưng phong tục của người Phương Đông là chỉ gọi tên những nhân vật quan trọng nhất vào bảng phả hệ mà thôi, và từ dùng cho cha hoặc ông hoặc tổ tiên cũng đều là cùng một từ. Thời kỳ nầy vì vậy có thể dài hơn hàng ngàn năm so với điều các học giả trước kia đã tin. Tuy nhiên phần quan trọng của nó không phải là chiều dài của nó, mà là việc Đức Chúa Trời đã cho dân tộc của Ngài xuất hiện qua các thế hệ đó. 
Hênóc và Nôê: Những Người Làm Chứng cho Đức Chúa Trời 
SaSt 5:18-6:22
Giọng văn đều đều của bảng danh sách những người tiền Hồng Thủy trong Sáng thế ký đoạn 5 bị gián đoạn bởi câu chuyện của Hênóc. Cũng như những lời ký thuật khác, nó bắt đầu với những chữ "được... tuổi, sanh ... " nhưng rồi khuôn mẫu ấy đã thay đổi. Chúng ta đọc thấy "Hênóc đồng đi với Đức Chúa Trời. Thay vì kết thúc bằng câu rồi qua đời, chúng ta có một cực điểm đắc thắng! " Đức Chúa Trời tiếp người đi". Một tia hy vọng đã soi rọi vào bảng phả hệ ảm đạm nhấn mạnh đến tính hay chết của con người. Sự chuyển đổi Hênóc vào thiên đàng đã ban cho con người một hy vọng ở nơi sự bất tử và báo trước phước hạnh được cất lên hầu đến của Hội Thánh.
Đồng đi cùng Đức Chúa Trời có nghĩa là gì. Đồng đi với Chúa là hình ảnh của hai người đi trên một con đường cùng vui hưởng tình bầu bạn của nhau. Việc đi với Chúa hàm ý nhận biết sự hiện diện của Ngài và chia xẻ tình bạn không hề gián đoạn với Ngài. Để nhận biết sự hiện diện của Ngài chúng ta phải "biết chắc những điều mình... chẳng xem thấy... tin rằng có Đức Chúa Trời và rằng Ngài là Đấng hay thưởng cho kẻ nào tìm kiếm Ngài" (HeDt 11:1, 6). Đồng đi với Chúa cũng đòi hỏi cả việc chấp nhận sự hướng dẫn của Ngài, đường lối của Ngài, những tiêu chuẩn của Ngài. "Nếu hai người không đồng ý với nhau, thì há cùng đi chung được sao?" (AmAm 3:3)
Điều nầy cũng bảo đảm cho người ấy về sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời, dầu đường đi có thể gồ ghề như thế nào. Sự đồng đi của Hênóc chứa đựng một số những bài học dành cho chúng ta:
1. Nó đã có một sự bắt đầu - đó là sau khi Mêtusêla được sanh ra. Có thể một sự khủng hoảng vào thời điểm đó đã khiến cho Hênóc phải tìm kiếm Đức Chúa Trời.
2. Ở giữa những trách nhiệm của gia đình. Ông ta còn có những con trai và con gái khác nữa. Chúng ta không phải cô lập chính mình để đi với Đức Chúa Trời.
3. Điều đó không đảm bảo sự sống lâu. Cuộc đời của Hênóc trên thế gian chưa dài bằng phân nửa của những người khác. Sống lâu kéo dài cơ hội ăn năn cùng ân điển dành cho tội nhân. Song ân điển dành cho người tin Chúa không nhất thiết phải luôn là sống lâu năm trong một thế giới tội lỗi.
4. Điều đó diễn ra trong một thế giới xấu xa. Điều nầy cho chúng ta thấy rằng chúng ta có thể đồng đi với Chúa dầu hoàn cảnh chung quanh có như thế nào.
5. Được ban thưởng bởi việc Chúa tiếp Hênóc về ở với Chính Mình Ngài. Điều nầy nói đến sự không hay chết (bất tử) và sự cất lên của Hội Thánh. Sự kết thúc duy nhất khả dĩ của một đời sống được thông công với Đức Chúa Trời chính là tính liên tục và trọn vẹn ở nơi thiên đàng (ITe1Tx 4:15-18)
15. Sự đồng đi với Chúa của Hênóc cho chúng ta thấy rằng đồng đi với Chúa
a) Cô lập chúng ta khỏi những trách nhiệm của cuộc sống
b) Đem lại một cuộc đời thành công và sống lâu
c) Có nghĩa là chấp nhận sự chỉ dẫn của Ngài cũng như cách sống của Ngài.
d) Đem lại sự giảm nhẹ khỏi những công việc vất vả, lao nhọc.
Sự giảng dạy, đời sống gương mẫu, cùng việc được cất lên trời của Hênóc hẳn phải tạo được một ảnh huởng mạnh mẽ trên gia đình của ông. Nếu không có những khoảng trống trong bảng phả hệ vào thời điểm nầy thì cháu nội của Hênóc là Lêméc đã nhận được ảnh huởng của ông trong 113 năm. Và rồi Đức Chúa Trời đã tiếp Hênóc về nhà. Lêméc không thể nào quên điều đó. Không giống như Lêméc con cháu Cain, Lêméc con cháu Sết đã đặt đức tin nơi Đức Chúa Trời. Lời lẽ của ông cho thấy mong mỏi của con người muốn được giải thoát khỏi công việc lao dịch nặng nề của việc cày cấy đất đã bị rủa sả. Ông đặt tên cho con trai mình là Nôê, nghĩa là "yên nghỉ" hay là "đem lại sự nghỉ ngơi" với sự hy vọng rằng Đức Chúa Trời sẽ dùng Nôê để đem lại sự giảm nhẹ cho nhân loại. Cái tên của Nôê là một sự nhắc nhở liên tục về lời tiên tri và đức tin của cha ông. Nhưng những hy vọng của Lêméc đã được trở thành hiện thực theo một cách khác xa với những gì ông đã hình dung!
16. Đời sống của Hênóc mô tả một khía cạnh quan trọng của đời sống người Cơ Đốc ngày nay. Hãy ghép cặp gương mẫu của ông với nền tảng Kinh Thánh dành cho điều đó 
... a Ảnh hưởng của đời sống và sự dạy dỗ của ông trên thế hệ của ông cùng dòng dõi của ông.
... b Vị trí của ông với tư cách một tổ phụ của Chúa Jêsus
... c Sứ điệp của ông và gương mẫu của ông
... d Niềm trông cậy của sự không hay hư nát
... e Sự cất lên của Hội Thánh theo như lời hứa 
17. Ghép cặp tình huống được đề cập trong Giuđe 14 và 15 với thời của Hênóc trên đất bấy giờ.
... a Đức Chúa Trời xét đoán mọi người vì sự không tin kính của họ
... b Nhiều sự gian ác và phạm thượng
... c Việc Đức Chúa Trời quét sạch nền văn minh thời tiền hồng thủy
... d Việc con người làm cứng lòng mình nghịch cùng Đức Chúa Trời
... e Những lời nói và hành động tội lỗi đều bị hình phạt
... f Việc Chúa Cứu Thế sẽ đến cùng với các đấng thánh của Ngài để đoán xét thế gian. 
SO SÁNH HÊNÓC VÀ NÔÊ 
Sự mặc khải 
Sự đến của Chúa
Sự phán xét của Đức Chúa Trời
Đời sống 
Đồng đi với Chúa
Công việc

Sự rao giảng 
Nghịch cùng tội lỗi
Trên đất 
365 năm
Sự quan phòng của Chúa: Được Chúa tiếp lên
Được Chúa ghi nhận: Đẹp lòng Chúa 
Nôê: Người Rao Giảng và Đóng Tàu 
Sự gian ác xấu xa nhà Hênóc đã rao báo ngày càng tồi tệ hơn khi năm tháng trôi qua. Trong đời Nôê, tội lỗi đã đạt đến cực điểm. Những hàng rào về luân lý đã bị suy sụp. Bạo hành đầy dẫy khắp đất. Nếu Đức Chúa Trời không can thiệp, dòng dõi được chọn hẳn đã bị Satan tiêu diệt - hoặc bởi bại hoại hoặc bởi bạo lực.
Tương phản với tấm phông đen tối nầy, nổi bật lên tâm tánh của Nôê. Tên của ông ta, Sự Giảm Nhẹ, nói lên sự hy vọng và nói đến công việc mà Chúa giao cho ông làm "Nôê được ơn trước mặt Đức Giêhôva" (SaSt 6:8). Lời mô tả về Nôê (6:9) bắt đầu bằng phương diện bên ngoài (mối quan hệ với những người đồng thời) và đi dần vào bên trong (tâm tánh của ông, một con người mà bản tánh toàn vẹn được phát triển trong một sự quân bằng và cân đối đẹp đẽ. Những mỹ đức nầy đến từ thói quen luôn để cho tâm trí và tấm lòng mình bận rộn với Đấng Tạo Hóa của mình. Ông đã đồng đi với Đức Chúa Trời! Bí quyết để giữ mình khỏi những tác hại của sự lây truyền nạn bội đạo ở khắp nơi chính là đồng đi với Chúa. Nôê là người làm chứng cho Chúa trong thế hệ của ông bằng đời sống của mình, sự rao giảng của mình, và bằng công việc của đức tin mình trong khi đóng tàu.
18. Từ bảng so sánh giữa Hênóc với Nôê, hãy kể ra những điểm khác biệt lớn nhất giữa họ. 

19. Chủ đề rao giảng của Hênóc là 

MỘT ĐỨC CHÚA TRỜI CÔNG BÌNH VÀ MỘT THẾ HỆ TỘI LỖI 
6:1-7:5
Trong phần nầy chúng ta khám phá việc Chúa bày tỏ một vấn đề nghiêm trọng về tội lỗi và về sự cực kỳ gian ác của loài người. Nhưng Đức Chúa Trời lại nói chuyện với Nôê, là một người công bình, không chỗ trách được. Ở đây chúng ta thấy Chúa giải thích kế hoạch của Ngài để cứu những kẻ tin. 
Sự Kết Hôn Lẫn Lộn, Tiếng Tăm, và Sự Hủy Hoại 
6:1-5
Các học giả Thánh Kinh không đồng ý với nhau về việc ai là "các con trai của Đức Chúa Trời" đã kết hôn với "các con gái của loài người". Một số người cho rằng đó là các thiên sứ. Những người khác tin rằng họ là những người nam thuộc dòng dõi tin kính của Sết. Những người khác nữa lại cho rằng họ là những người nam đã tin Chúa, hoặc thuộc dòng dõi Sết hoặc thuộc một dòng dõi khác của Ađam. Hãy xem xét ba sự giải thích khả dĩ sau đây về "các con trai của Đức Chúa Trời".
1. Các thiên sứ: Sách Gióp gọi các thiên sứ là "các con trai của Đức Chúa Trời:. Tân ước nói đến các thiên sứ sa ngã (Giu Gd 1:6; IIPhi 2Pr 2:4). Một số các học giả cho rằng các thiên sứ sa ngã nầy chính là các "con trai của Đức Chúa Trời đã kết hôn với những người nữ. Con cái của họ là những người khổng lồ - người Nephilim. 
Dầu vậy, Chúa Jêsus hàm ý các thiên sứ là các hữu thể không có giới tính. "Vì đến khi sống lại, người ta không cưới vợ, cũng không lấy chồng, song những kẻ sống lại là như thiên sứ trên trời vậy" (Mat Mt 22:30). Mặc dầu Thánh Kinh cho thấy thiên sứ là các thần linh, song chúng ta có nhiều ví dụ về việc họ viếng thăm loài người khi họ mang lấy hình dạng loài người. Ngay cả nếu như họ thật sự có diện mạo của người nam. Điều nầy không có nghĩa là họ có thể có những quan hệ tính dục với những người nữ hoặc họ có thể là cha của người lai - nửa người và nửa thiên sứ.
2. Những người tin Chúa. Kinh Thánh gọi những người đi theo Chúa là con cái Chúa hoặc là con trai của Đức Chúa Trời (PhuDnl 32:5; Thi Tv 73:15; 80:17; OsHs 1:10). Một số các học giả cho rằng "các con trai của Đức Chúa Trời" là những người tin Chúa (hoặc thuộc dòng dõi Sết hoặc một dòng dõi khác của Ađam) đã kết hôn chỉ trên cơ sở của sự hấp dẫn thuộc thể (SaSt 6:2) với những người nữ tin kính hoặc không tin kính. Điều nầy trở thành một nguyên nhân của sự bại hoại thuộc linh suốt cả lịch sử và vẫn còn đến ngày nay. Quan điểm nầy có vẻ phù hợp với Kinh Thánh và thực tế hơn là thuyết về các thiên sứ sa ngã.
3. Dòng dõi của Sết. Một số các học giả xem "các con trai của Đức Chúa Trời" như là con cháu của Sết và "các con gái của loài người" như là những người nữ thuộc dòng dõi của Cain. Theo giả thuyết nầy, sự kết hôn lẫn lộn giữa dòng dõi tin kính của Sết với dòng dõi gian ác của Cain đã dẫn đến sự bại hoại về mặt đạo đức của dòng dõi loài người.
Giả thuyết thứ ba có hai vấn đề. Thứ nhất, sự kết hôn lẫn lộn giữa dòng dõi của Cain và dòng dõi của Sết hẳn sẽ không ảnh hưởng đến những con cháu khác của Ađam, là những người có thể chiếm đa số dân cư. Thứ hai, sự tin kính là một vấn đề thuộc quyền lựa chọn của cá nhân, chứ không do di truyền. Hơn nữa, Kinh Thánh không dạy rằng tất cả những người thuộc dòng Cain đều gian ác và cũng không nói rằng tất cả những con cháu của Sết đều tin kính Chúa.
Một điều mà chúng ta biết chắc, đó là việc các con trai của Đức Chúa Trời chọn những người vợ đã dựa trên vẻ quyến rũ về thuộc thể. Những người nữ thì xinh đẹp, và đó là tất cả những gì họ quan tâm đến. Lẽ tự nhiên, các cuộc hôn nhân lẫn lộn nầy đã kết thúc trong thảm họa. Bởi vì những bà mẹ không tin kính Chúa không thể nào dạy dỗ con cái họ con đường phải lẽ được, những nền tảng của sự tin kính bắt đầu đổ vỡ, các tiêu chuẩn đạo đức bị suy sụp, và bạo hành theo sau. Những người nam không tin kính Chúa trở thành những con người vô đạo đức, người vô đạo đức trở thành những con người hung ác, người hung ác trở thành những người bạo hành - và vì thế bạo lực đã đầy dẫy khắp đất!
Trong vòng con cháu của các cuộc hôn nhân nầy có những người Nephilim (tức là những người cao lớn, hay là những người khổng lồ trong một số các bản dịch) "những người mạnh dạn..tay anh hùng có danh" (SaSt 6:4). họ tự đặt tên cho chính mình, có thể bởi những hành động bạo lực của họ và bởi sức mạnh của họ trên những người khác. Tự đề cao mình là chủ đề của thời kỳ bạo hành nầy. Xây khỏi Đức Chúa Trời để tìm danh vọng, tiếng tăm, sự khoái lạc của đời nầy, hoặc quyền lực, đã mở những cánh cổng dẫn đến hàng loạt tội lỗi. Tâm trí con người bị sai lạc "các ý tưởng của lòng họ chỉ là xấu luôn" (6:5). Tội lỗi đã dẫn đến sự sa bại của loài người và sự hủy hoại của nền văn minh.
Satan đã giữ theo khuôn mẫu tương tự ấy suốt cả lịch sử. Nó tấn công gia đình bằng cách thúc đẩy sự đam mê nhục dục bằng nỗi ám ảnh của vẻ đẹp thuộc thể và tình dục. Nó phá đổ những tiêu chuẩn đạo đức và đức tin đặt nơi Đức Chúa Trời. Và rồi nó đưa người ta vào nếp sống xem mình là trung tâm, bạo lực và tội phạm. Khuôn mẫu ấy đã dẫn đến sự diệt vong của nhiều nền văn minh. Thậm chí ngày nay, khuôn mẫu nầy vẫn thường đe dọa hủy diệt nền văn minh hiện đại của nhiều quốc gia.
20. Kể ra ba sự giải thích về "các con trai của Đức Chúa Trời" trong Sáng thế ký chương 6 

21. Thuật lại lời giải thích nào bạn thích hơn và cho biết lý do vì sao. 

22. Một số các dịch giả cho biết rằng người Nephilim là
a) Con cháu Sết đã kết hôn với con cháu Cain
b) Các thiên sứ sa ngã
c) Con cháu của các con gái loài người
d) Những người khổng lồ
23. Hãy cho biết cơ sở chính yếu dành cho hôn nhân vào thời kỳ nầy 
24. So sánh điều đó với những tình trạng ngày nay 
25. Nói rõ hậu quả của tội lỗi trên nền văn minh đó và tác hại của nó trên nền văn minh của chúng ta ngày nay 
Thái Độ và Hành Động của Đức Chúa Trời 
6:1-8
Khi Đức Chúa Trời nhìn xem sự bại hoại ngày càng gia tăng bởi tội lỗi, thì Ngài buồn rầu sâu xa - thậm chí Ngài lấy làm tiếc vì đã dựng nên loài người. Một số các bản dịch nói rằng ăn năn vì đã tạo nên loài người. Chúng ta không xem sự ăn năn của Đức Chúa Trời như là một sự thay đổi của tâm trí về công việc đã qua của Ngài. Mà đúng hơn, nó là sự biểu lộ của một nỗi đau buồn sâu xa và là một điều cho thấy Ngài sắp sửa bắt đầu một tiến trình hành động mới. "Đức Chúa Trời không phải là loài người đặng hối cải" (Dan Ds 23:19)
SaSt 6:6 chép rằng Đức Chúa Trời "buồn rầu trong lòng". Các trước giả Kinh Thánh thường dùng những hình tượng của ngôn ngữ mà chúng ta gọi là phỏng nhân hình, một cách phỏng nhân hình ám chỉ Đức Chúa Trời trong điều kiện của con người nói đến tấm lòng của Ngài, bàn tay của Ngài, mắt của Ngài. Những lời mô tả nầy không nhằm đưa Ngài xuống ngang mức của con người hoặc để nhân tính hóa Ngài, mà chỉ nhằm giúp chúng ta hiểu được Ngài. Luther nói rằng "những cách diễn đạt như thế được tìm thấy trong Kinh Thánh hầu cho chúng ta những con người tầm thường với sự hiểu biết kém cõi có thể được giúp đỡ để hiểu được những lẽ thật của thiên thượng theo tiêu chuẩn của sức hiểu đơn sơ của loài người chúng ta" (Leupold trang 261)
Đức Chúa Trời đã phản ứng trước sự bại hoại của con người theo bản tánh yêu thương, công bình và thương xót của Ngài. Ngài đã công bố một án phạt trên dòng dõi loài người và đặt một giới hạn là 120 năm cho đời sống con người (SaSt 6:3). Trong sự thương xót của Ngài, Đức Thánh Linh sẽ luôn tranh chiến với các tội nhân trong suốt thời gian ấy, cố gắng khiến họ ăn năn để thoát khỏi sự đoán phạt. Song cơ hội dành cho họ sẽ không kéo dài mãi (6:3)
Chúng ta không thể quả quyết 120 năm ám chỉ điều gì. Có thể đó là đời sống bình thường của một người sẽ không quá 120 năm hoặc là Nước Lụt sẽ hủy diệt loài người sau 120 năm. Cách viết trong phần đầu của 6:3 có lẽ ám chỉ đến linh ban sự sống vẫn ở trong loài người hoặc ám chỉ đến việc Thánh Linh của Đức Chúa Trời tranh chiến với loài người. Dầu là điều nào đi nữa, chúng ta biết rằng Thánh Linh Chúa thật sự cảnh cáo các tội nhân về sự gian ác của họ, và thúc giục họ ăn năn và tiếp nhận sự cung ứng của Đức Chúa Trời dành cho sự cứu rỗi của họ trước khi quá muộn.
Khi sự bại hoại gia tăng dần, Đức Chúa Trời đã quyết định quét sạch loài người khỏi mặt đất. Quyết định nầy là điều cần thiết phải có. Một Đức Chúa Trời thánh khiết và công bình cuối cùng phải xét đoán và trừng phạt điều ác. Hành động nầy cần thiết cho sự cứu chuộc của loài người. Những cuộc hôn nhân pha tạp và sự gian ác ngày càng gia tăng đe dọa tiêu diệt những người thờ phượng Đức Chúa Trời và dòng dõi mà qua đó Đấng Cứu Chuộc phải đến. Chỉ Nôê và gia đình ông vẫn còn đang hầu việc Chúa. Điều mà Satan không thể thực hiện được bằng sức mạnh tàn bạo trong Sáng thế ký 4 thì nói đang nổ lực để đạt được bằng sự thỏa hiệp ở chương 6. Vì vậy Đức Chúa Trời đã quyết định dẫn Nước Lụt đến với một mục tiêu đôi: 1) Ngài sẽ tẩy sạch trái đất bằng cách hủy diệt thế hệ gian ác cùng nền văn minh của họ, và 2) Ngài sẽ ban cho loài người một khởi đầu mới qua việc giải cứu người của Ngài và thiết lập một dòng dõi mới, là dòng dõi qua đó Đấng Cứu Chuộc sẽ đến.
26. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Trong ánh sáng của 6:5-8 và HeDt 11:5 chúng ta nhìn thấy một Đức Chúa Trời của sự đoán phạt trong Cựu ước và một Đức Chúa Trời của tình yêu thương trong Tân ước.
b. Sự đoán xét và sự hình phạt đều hết sức cần thiết cho sự cứu chuộc loài người.
c. Một mục đích của Trận Lụt là để cho loài người một cơ hội để bắt đầu lại.
d. Lòng thương xót và tình yêu của Đức Chúa Trời được mô tả trong IIPhi 2Pr 3:9
e. Việc ấn định một giới hạn 120 năm trên đời sống con người bày tỏ sự đoán phạt của Chúa trên loài người.
f. Lời mô tả về Chúa trong SaSt 6:6 là những cố gắng nhằm nhân tính hoá Đức Chúa Trời
27. Nêu một bằng chứng về tình yêu và lòng thương xót của Đức Chúa Trời và một bằng chứng về sự công bình của Ngài trong 6:1-8 
28. Nói rõ hai lý do vì sao Đức Chúa Trời phải dùng một biện pháp hết sức quyết liệt như vậy khi sai Nước Lụt đến 
Dự Bị của Đức Chúa Trời Cho Sự Cứu Rỗi 
SaSt 6:9-7:5
Sự đoán xét của Đức Chúa Trời nghịch cùng tội lỗi qua việc sai Nước Lụt đến nhấn mạnh một lẽ thật hệ trọng, "Tiền công của tội lỗi là sự chết" (RoRm 6:23). Vì "hết thảy xác thịt làm cho đường mình trên đất phải bại hoại" (SaSt 6:12) sự đoán phạt là điều không thể tránh khỏi. Ba lần trong hai câu 11 và 12 chúng ta thấy lập lại từ bại hoại hoặc bị bại hoại. Cũng từ nầy được dịch là diệt trừ trong câu 13.
Maclaren nói rằng "Điều nầy dạy chúng ta rằng sự bại hoại là sự diệt trừ, rằng tội lỗi là sự chết, rằng mỗi tội nhận là một nguời tự tử". Hành động đoán phạt của Đức Chúa Trời tương xứng với hành động quá phạm của chúng ta, và là một hậu quả không thể tránh khỏi do sự phạm pháp của chúng ta. (trang 52-53)
Dầu vậy, bởi ân điển, Đức Chúa Trời đã dự bị một chiếc tàu để cứu gia đình của Nôê và giữ gìn một loài thú vật. Vì vậy Kinh Thánh tuyên bố rằng "Nôê được ơn trước mặt Đức Chúa Trời" (SaSt 6:8). Ông là người công bình và không chỗ trách được giữa vòng những người trong thời mình, và ông đã đồng đi với Đức Chúa Trời (6:9). Khi người ta đồng đi với Chúa, Ngài trò chuyện với họ và giao cho họ công việc phải làm! Đức Chúa Trời đã bảo cho Nôê biết về cơn lụt sắp đến dạy bảo ông phải đóng một chiếc tàu để cứu gia đình mình, và truyền cho ông những huấn thị tỉ mỉ về cách đóng nó.
"Bởi đức tin, Nôê được Chúa mách bảo cho về những việc chưa thấy, và người thành tâm kính sợ, đóng một chiếc tàu để cứu nhà mình" (HeDt 11:7). Đối với Nôê sự mách bảo của Chúa có sức thuyết phục nhiều hơn là những lập luận do kinh nghiệm của những người lân cận mình. Trận lụt ở cách xa đã thực hữu còn hơn cả những gì đang xảy ra chung quanh ông hoặc những gì thế gian đem đến cho ông. Chắc chắn những người chung quanh đang chế nhạo ông, cười ông, và gọi ông là khùng. Nhưng trong suốt 120 năm ông vẫn tiếp tục: 1) Chuẩn bị gỗ xẻ, 2) sắp đặt chúng vào với nhau, 3) đóng tàu, 4) quét nhựa chai toàn bộ trong và ngoài, và 5) chuẩn bị các ngăn cho thú vật, các chuồng cho chim, và chỗ cho người. Trong khi làm việc, ông rao giảng (IIPhi 2Pr 2:5) nhưng dường như chẳng ai muốn nghe!
Các chi tiết của chiếc tàu có thích thú đối với bạn không? Chúng ta có thể so sánh nó với kích cỡ của một chiếc tàu biển chở khách hiện đại. Một nhà đóng tàu đã nói rằng chiếc tàu thật cân xứng với mục đích của nó, tỷ lệ không còn chê vào đâu được. Nó dài khoảng 137 mét, rộng 23 mét và cao 40 mét (450 x 75 x 45 bộ), và nó có ba sàn tàu với nhiều phòng ở mỗi tầng. Một lớp hắc ín (nhựa chai) được trét kín để giữ cho nước không thấm vào. Một khe hở khoảng 23 cm (18 incher) ở dưới các mái tàu khắp mui tàu cung cấp ánh sáng và cho không khí vào. Một bên hông tàu là cửa vào. Không bánh lái hoặc mái chèo nào cần thiết cả. Chiếc tàu chỉ cần nổi lên. Như Kline tuyên bố "phương hướng tốc độ, và nơi đến, đều hoàn toàn ở trong tay Đức Chúa Trời. Sự cứu rỗi là của Đức Chúa Trời, bởi đức tin" (Kline trang 88).
Đức Chúa Trời đã lập một giao ước với Nôê (SaSt 6:18) là một lời hứa cứu khỏi Trận Lụt. Nôê, gia đình của ông, và mỗi loại vật sống một cặp sẽ được cứu đem vào tàu. Những huấn thị sau đó (7:1-3) thêm rằng ông phải đưa bảy cặp các loại chim và thú vật thanh sạch để dùng làm của lễ.
Đức Chúa Trời cũng đã truyền cho Nôê về lương thực ông phải chất chứa trong tàu để nuôi cả gia đình, các loài chim trời, và các loài thú vật. Có lẽ Chúa đã khiến cho các loài thú ngủ đông suốt khoảng thời gian dài chúng ở trong tàu. Nếu như vậy, chúng sẽ không cần phải đi lại vận động và chỉ cần một lượng thức ăn tối thiểu.
SaSt 6:20 cho thấy các loài thú vật và chim trời tình nguyện đến để vào tàu. Các loài động vật và chim trời còn nhạy bén trước tiếng phán của Đức Chúa Trời hơn cả những tội nhân phản nghịch trong thời tiền Hồng Thủy. Sự vâng phục và dễ bảo của chúng đối với Nôê nhắc chúng ta nhớ đến tình trạng nguyên thủy của loài người khi Đức Chúa Trời ban cho Ađam quyền tể trị trên hết thảy các loài thú đồng (1:28) Đức Chúa Trời đang ban cho loài người một sự khởi đầu mới, để cho người ấy dự phần vào công cuộc cứu rỗi, và ban cho người ấy quyền tể trị thế giới mới nầy một lần nữa.
Bảy ngày trước khi bắt đầu Trận Lụt, các thú vật đã vào tàu, từng cặp một. Những kẻ vô tín hẳn đã bị thuyết phục bởi sự xác thực của sứ điệp Nôê trước sự kiện đáng lưu ý nầy. Song các tội nhân đã không chịu ăn năn. Chỉ có tám người đã tin và bước vào tàu - Nôê, vợ ông, ba con trai ông và vợ của họ. "Đoạn, Đức Chúa Trời đóng cửa tàu lại" (7:16). Việc đóng cửa tàu bởi thiên thượng không những bảo đảm an toàn cho những kẻ ở trong mà còn ngăn trở thế giới hủy diệt bên ngoài. Ngày cứu rỗi đã vuột khỏi tay họ, Nôê đã trung kiên cảnh cáo họ suốt 120 năm. Ông đã làm tất cả những gì Chúa truyền bảo ông làm - rao giảng sự công bình và đóng tàu. Bây giờ ông giao các kết quả lại cho Đức Chúa Trời.
29. Cho biết kích thước của con tàu Nôê. Nếu được hãy mời ba bạn đi ra ngoài trời cùng với bạn và đo các chiều kích nầy. Để mỗi người đứng ở một góc hầu cho bạn có thể thấy tầm cỡ của nó.
30. So sánh mỗi biểu tượng (phải) với tình huống nó đại diện (trái)
... a Bận rộn với những sự thoải mái thuộc thể
... .b Sự cứu chuộc thuộc thể
... e Sự cứu chuộc đời đời
... d Rao giảng sự ăn năn
... e Khước từ sứ điệp 
31. Đức Chúa Trời đã bày rỏ cho Nôê mọi khía cạnh của Trận Lụt. TRỪ RA
a) Kế hoạch thâu trữ lương thực trong tàu
b) Số lượng của mỗi loại thú vật và chim trời vào tàu
c) Chiều dài của thời gian ở trong tàu
d) Những chi tiết cụ thể về việc đóng tàu 
Bây giờ hãy ôn lại các mục tiêu của bài học trước khi bạn làm bài tự trắc nghiệm 
Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất
1. Tội của Cain còn tệ hơn tội của Ađam ở chỗ tội của Cain
a) Không được hoạch định trước
b) Nghịch cùng Đức Chúa Trời lẫn em mình
c) Là khoe khoang với các vợ của mình
d) Được làm trong sự sốt sắng tôn giáo
2. 3:15 được ứng nghiệm một phần trong Cain và Abên bởi vì
a) Cả hai đều là dòng dõi của người nữ như đã được hứa.
b) Cả hai đều xung đột với Satan bởi vì những của lễ họ dâng lên cho Đức Chúa Trời
c) Abên là người thờ phượng Chúa đích thực, ông đại diện cho dòng dõi của người nữ trong khi Cain đại diện cho dòng dõi của Satan
d) Cain, người con lớn, có khả năng là người giải cứu
3. Quan điểm phù hợp nhất với các khúc Kinh Thánh nói về Cain và Abên là
a) Khi Đức Chúa Trời khước từ lễ vật hoa quả của Cain, con người đã hiểu biết cách để đến gần Ngài bằng các lễ vật bằng thú vật.
b) Của lễ của Abên đặt cơ sở trên đức tin và đức tin của ông đã làm đẹp lòng Đức Chúa Trời
c) Lời ký thuật của Kinh Thánh chỉ là một ví dụ mang tính lịch sử về đời sống của con người lúc ban đầu
d) Cain hy vọng bắt phục em mình và cai trị trên hết thảy loài người.
4. Bài học về Đức Chúa Trời mà chúng ta học tập được từ phần ký thuật về Cain và Abên là
a) Đức Chúa Trời đoán xét chúng ta bởi những thái độ ở bên trong lòng chúng ta nhiều hơn là những gì chúng ta thể hiện ra bên ngoài
b) Điều chúng ta tin không quan trọng miễn là chúng ta thành thật
c) Đức Chúa Trời hình phạt tội lỗi mà không hề có lòng thương xót đối với tội nhân.
d) Đức Chúa Trời quan tâm đến các của lễ nhiều hơn là đến người dâng của lễ.
5. Sết được mô tả là giống cha mình bởi vì
a) Những đặc điểm về mặt thuộc thể của ông ta
b) Ông được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời
c) Ông thừa hưởng sự tin kính từ nơi Ađam
d) Ông thể hiện những đặc điểm về mặt đạo đức.
6. Trong bảng phả hệ của Sết, tuổi thọ dài nhất của những người được kể lại
a) Từ 75 đến 100 tuổi
b) Từ 100 đến 200 tuổi
c) Từ 500 đến 800 tuổi
d) Từ 900 đến 1000 tuổi
7, Những đề tài quan trọng của Tân ước được minh họa bởi kinh nghiệm của Hênóc là
a) Sự bất tử và đời sống thánh khiết
b) Sự công bình và thương xót của Đức Chúa Trời
c) Sự hy sinh và sự cứu chuộc
d) Sự đoán phạt và sự thương xót
8. Trước cơn Nước Lụt, dòng dõi Cain là những người đã
a) Chống lại tập tục đa thê
b) Xây dựng các thành phố rộng lớn
c) Kêu cầu danh Chúa
d) Thực hiện được những tiến bộ văn hóa quan trọng
9. Trong Sáng thế ký chương 6 Kinh Thánh đưa ra những sự kiện cụ thể liên quan đến
a) "Các con trai của Đức Chúa Trời" là những ai
b) Triều đại của Lêméc
c) Hậu quả cuối cùng của dòng dõi Cain
d) Giới hạn 120 tuổi của đời sống
10. Danh từ "Nephilim" nói về
a) Con cháu của những người nam kính sợ Đức Chúa Trời và những người nữ không tin kính
b) Những tư tưởng bại hoại, vô luân, gian ác
c) Sức mạnh huỷ diệt của những người khổng lồ trên những người khác.
d) Việc xâm phạm đến các quyền lợi của người khác
11. Tâm tánh của Cain được bày tỏ qua
a) Loại nghề nghiệp mà ông ta làm
b) Của lễ ông ta dâng cho Chúa
c) Sự vâng lời của ông trước những mạng lệnh Chúa truyền
d) Lòng kiêu ngạo bị thương tổn của ông ta.
12. Tất cả những câu sau đây đều là những nét quan trọng trong đời sống và chức vụ của Nôê, trừ một câu, đó là câu nào?
a) Khi con người đồng đi với Chúa và trò chuyện với Ngài, Ngài luôn giao cho họ một công việc phải làm
b) Những người bước đi bằng đức tin thường hành động dựa trên nền tảng của Lời Chúa
c) Mọi người phải hiểu mọi phương diện trong mục đích của Đức Chúa Trời trước khi người ấy vâng lời Chúa
d) Dầu dân sự có hưởng ứng trước (công tác) sứ mạng của mình hay không, người ấy vẫn phải tiếp tục công việc Chúa giao
13. Sự tiến bộ về mặt văn hóa giữa vòng con cháu Cain được chứng tỏ bởi
a) Việc đề cao sự tự cung tự cấp của cá nhân
b) Bạo lực gia tăng
c) Việc chế tạo các nhạc cụ
d) Sự quan tâm đến các vấn đề đạo đức
14. Sáng thế ký chương 6 mô tả thái độ và hành động của Đức Chúa Trời đối với
a) Tội lỗi và tội nhân
b) Sự sống lâu của loài người
c) Mọi tạo vật
d) Những cố gắng nhằm làm cho Đức Chúa Trời có tính giống người (nhân tính hóa)
15. Đồng đi với Chúa có nghĩa là chúng ta phải
a) Cô lập chính mình với các tiếp xúc của loài người
b) Chấp nhận sự hướng dẫn của Ngài trong mọi lãnh vực của đời sống
c) Trông đợi một số những sự khủng hoảng lớn để đưa chúng ta đến với Đức Chúa Trời
d) Dựa vào sức mạnh hoặc nghị lực của mình khi sự việc có trục trặc 
Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. a) Cho mọi người một cơ hội để ăn năn và được cứu. 
2. b và c là những câu đúng
3. a 2) CoCl 1:21-23
b 1) HeDt 11:4
c 1) 11:4
d 3) Eph Ep 5:20
4. Câu trả lời của bạn. Có thể nó sẽ bao gồm việc đến với Ngài bằng sự ngợi khen và đức tin, chấp nhận sự thờ phượng của những người khác bằng sự yêu thương.
5. b và c là những câu đúng
6. Câu trả lời của bạn. Có thể bao gồm rằng dầu cho bất cứ hình thức thờ phượng nào chúng ta dùng để thờ phượng Chúa, cũng không được Ngài chấp nhận nếu chúng ta cứ tiếp tục trong các tội lỗi của mình. Mặc dầu chúng ta tỏ ra là hầu việc Chúa trong sự thờ phượng của mình, song nếu chúng ta không hầu việc Ngài trong nếp sống hằng ngày, thì mọi nghi thức tôn giáo của chúng ta chỉ là một sự dối giả làm Ngài gớm ghiếc.
7 a 3) Các câu 15-16
b 1) Các câu 20-21
c 2) Các câu 17-18
8 a 1 
b 2 
c 2 
d 1 
e 2 
f 1 
9. Lêméc sẽ báo thù cho mình 77 lần. Cơ Đốc Nhân phải tha thứ ít nhất 70 lần 7. Lêméc đầy lòng báo thù, còn người Cơ Đốc luôn luôn phải sẵn sàng để tha thứ
10. a, c và e là những câu đúng
11. a 2) SaSt 4:25-26 
b 1) 6:22 
c 3) 5:21-29 
d 2) 4:25-26 
12. b và d là những câu đúng
13. Bất cứ hai điều nào sau đây: khí hậu khác biệt trước Cơn Nước Lụt. Sống lâu là một dấu hiệu của ơn phước Chúa trên dân Ngài. Sự hư hại thuộc thể do tội lỗi gây ra chưa đạt đến tác hại đầy trọn của nó. Đức Chúa Trời cho phép điều đó để họ có thể định cư và sinh sôi nẩy nở trên đất cách dễ dàng hơn.
14. Câu trả lời của bạn. Nó có thể là bất cứ câu nào ở trên
15. c) Có nghĩa là chấp nhận sự chỉ dẫn của Ngài và cách sống của Ngài
16. a 4) Giu Gd 1:14, 15
b 3) LuLc 3:36-38 
c 2) HeDt 11:5
d 1) SaSt 5:21-24
e 2) HeDt 11:5
17. a 3) Sự ứng nghiệm
b 1) Tình trạng
c 2) Sự mặc khải
d 1) Tình trạng
e 3) Sự ứng nghiệm
f 2) Sự mặc khải
18. Câu trả lời của bạn phải bao gồm những điều như sau:
Công việc của họ, tuổi thọ của đời sống họ, và cách Chúa bày tỏ sự quan tâm của Ngài
19. Chúa sắp đến
20. Các thiên sứ sa ngã, dòng dõi của Sết, bất cứ những ai đã tin Chúa
21. Câu trả lời của bạn. Tác giả của bạn thiên về ý tưởng của bất cứ những tín hữu nào tin nơi Chúa.
22. d) Những người khổng lồ
23. Vẻ quyến rũ về mặt thuộc thể
24. Ý tưởng nầy ngày nay đang được khuyến khích trong phim ảnh, quảng cáo và báo chí. Nhiều người xem đó là cơ sở của hôn nhân
25. Mọi nền văn minh đi theo con đường khoái lạc, vô luân, và bạo hành đều bị hủy diệt. Nền văn minh của chúng ta cũng sẽ không có sự miễn trừ
26. b, c và d là những câu đúng
27. Bất cứ điều nào trong những điều sau đây cũng cho thấy lòng thương xót của Đức Chúa Trời: Thánh Linh của Đức Chúa Trời tranh chiến với con người; sự cảnh cáo của Đức Chúa Trời; Chúa cho thì giờ để ăn năn. Bất cứ điều nào sau đây cũng cho thấy sự công bình của Đức Chúa Trời: hình phạt tội lỗi sự hủy diệt của nền văn hóa xưa
28. Bất cứ điều nào trong ba điều sau: Ngài phải hình phạt và thanh tẩy đất. Ngài phải cứu lấy dòng dõi của Đấng Cứu Chuộc. Ngài đang ban cho con người một sự khởi đầu mới
29. Dài 137 mét (450 bộ). Rộng 23 m (75 bộ). Cao 14m (45 bộ)
30. a 3) Đời sống ngày nay
b 1) Con tàu
c 2) Chúa Cứu Thế
d 4) Nôê
e 3) Đời sống ngày nay
31. Thời gian ở trong tàu. 

Một Sự Khởi Đầu Mới Và Các Dân Tộc 
Với bài học nầy, bạn hoàn tất Phần 1. (Những sự Bắt Đầu của Nhân Loại) với chủ đề "Nhu cầu về Sự Cứu Chuộc - Bài 1-2 bày tỏ tình yêu của Đức Chúa Trời dành cho loài người, khi Ngài tạo dựng con người theo hình ảnh của chính Ngài và lo liệu mọi nhu cầu của con người trong một chỗ ở hoàn hảo. Và kế đó là sự xâm lăng vào vườn Êđen của Satan và những hậu quả bi thảm dành cho loài người. Đức Chúa Trời đã được bày tỏ qua cả sự công bình lẫn sự yêu thương của Ngài, cả sự đoán phạn lẫn sự thương xót, cả việc hình phạt tội lỗi lẫn việc chăm lo cho tội nhân, việc đuổi loài người ra khỏi vườn Êđen nhưng hứa ban sự cứu chuộc.
Và rồi sự bại hoại và bạo lực đã đầy dẫy đất cho đến khi chỉ còn lại mỗi một người còn đứng về phía Đức Chúa Trời. Song Đức Chúa Trời đã không thua cuộc. Một lần nữa trong sự đoán phạt Ngài đã bày tỏ lòng thương xót. Dưới sự chỉ dẫn của Ngài, Nôê đã đóng một chiếc tàu để giữ gìn dòng dõi loài người.
Bây giờ chúng ta sẽ học đến Trận Lụt và sự bắt đầu mới mẽ mà Chúa đã ban cho loài người. Khi chúng ta chú ý đến sự bắt đầu mới mẽ nầy chúng ta sẽ thấy rằng ngay cả trong sự tẩy sạch, một môi trường mới, thì bản chất tội lỗi cũng vẫn đem đến những nan đề mới. Vì vậy khi hàng trăm năm trôi qua, con cháu của Nôê lại làm ô nhiễm trái đất và một cơn khủng hoảng mới lại xuất hiện. Những con người không tin đưa loài người vào sự phản nghịch Đức Chúa Trời, và một lần nữa Đức Chúa Trời phải can thiệp vào, chận đứng dự án của họ và tan lạc loài người. Điều nầy dẫn đến việc thiết lập các dân tộc khác nhau và mở đường cho Chúa triển khai một dân tộc sẽ trở thành lời chứng cho hết thảy các dân tộc. Vì vậy Bài Học này lấp một khoảng trống giữa thời kỳ tiền Hồng Thủy với thời kỳ các tộc trưởng và giúp chúng ta nhìn thấy một khúc quanh trong lịch sử loài người và bàn tay của Đức Chúa Trời trong toàn bộ điều đó.
Sự Thanh Tẩy Trái Đất
Sự ô nhiễm đòi hỏi Sự Tẩy Sạch
Sự hủy diệt trong Trận Lụt
Khảo cổ học và Trận Lụt
Sự bảo vệ trong Trận Lụt
Sự Trật Tự của Thế Giới Mới
Bắt Đầu Một Cuộc Sống Mới
Nền Tảng cho một Sự Bắt Đầu Mới
Những Nan Đề của Gia Đình và Lời Tiên Tri
Sự Tái Định Cư Trên Đất
Từ Gia Đình Đến Các Dân Tộc
Sự Phân Tán Từ Tháp Ba Bên
Gia Đình Ápraham 
Khi học xong bài nầy bạn có thể:
Ù Thảo luận về sự đoán xét và sự thương xót của Đức Chúa Trời được nhìn biết qua Trận Lụt và trong những điều có liên quan đến Trận Lụt.
Ù Nhận biết tầm quan trọng của các giao ước thiên thượng và giao ước với Nôê ứng dụng thế nào cho chúng ta ngày nay.
Ù Giải thích tầm quan trọng của dân tộc khi liên hệ đến chủ đề của Kinh Thánh
Ù Ứng dụng những lẽ thật mà bạn thấy trong việc Đức Chúa Trời liên hệ với loài người ở tại tháp Babên vào các hoàn cảnh ngày nay. 
1. Đọc nhanh Sáng thế ký đoạn 7 đến đoạn 11 để có được dòng chuyện liên tục
2. Nghiên cứu bài học theo thủ tục đã được cho trong bài 1.
3. Ôn lại từ bài 1 đến bài 4 để chuẩn bị cho việc đánh giá tiến bộ phần 1. Hãy đọc trong chỉ dẫn trong tập học viên của bạn, sau đó lấy Bảng Đánh Giá Tiến Bộ Phần 1 và tờ trả lời từ tập học viên ra. Làm theo những chỉ dẫn để điền vào tờ trả lời rồi nộp cho giảng viên ICI của bạn, là người sẽ kiểm tra các câu trả lời của bạn và cho bạn biết kết quả. 
thuật chiêm tinh
tử hình
sự liên minh
tận hiến
sự tận cùng
sự rối loại
chữ viết hình nêm
tình trạng suy đồi
sự phân tán 
SỰ TẨY SẠCH TRÁI ĐẤT 
SaSt 7:1-8:22
Sự tẩy sạch là giải pháp dành cho vấn đề ô nhiễm hoặc ở trong lãnh vực thiên nhiên, hoặc đạo đức, hoặc thuộc linh. Sự ô nhiễm về mặt đạo đức và mặt thuộc linh của thế giới tiền Hồng Thủy đã khiến cho Đức Chúa Trời phải tẩy sạch đất. Đó là lý do Ngài sai Nước Lụt đến, sự ô nhiễm ngày càng gia tăng đe dọa tiêu diệt dòng dõi loài người, vì vậy những biện pháp quyết liệt phải được tiến hành để làm sạch đất.
Sự ô nhiễm Đòi Hỏi Phải Có Sự Làm Sạch 
Chúng ta hiện đối diện với những vấn đề nghiêm trọng của sự ô nhiễm môi trường đang đầu độc bầu không khí, nước, và đất đai. Sự ô nhiễm không khí từ xe hơi và các xưởng máy đang giết chết đời sống của thực vật và làm tổn hại đến sức khoẻ của người dân ở tại nhiều thành phố lớn. Bụi phóng xạ từ các cuộc thử nghiệm hạt nhân làm ô nhiễm bầu khí quyển và ở một số vùng đất đai đã bị nhiễm phóng xạ. Chất thải hóa học từ các nhà máy đã làm ô nhiễm nước và đất đai. Các chất thải nầy đang bị đổ vào các dòng suối và giết chết các loại cá. Một số các chất thải hóa học được đem đi chôn, song nó vẫn lưu xuất đủ chất độc để gây tai hại cho thực vật. Sự rò rỉ của các chất thải nầy đã đầu độc một số các giếng và suối. Dầu bị đổ ra từ các tàu chở dầu và các dàn khoan ngoài khơi đã làm ô nhiễm nhiều bờ biển và hủy hoại nhiều đến các sinh vật biển. Ngoài những nan đề hiện đại, những mầm bệnh của những căn bệnh xa xưa được nhân lên trong các nạn nhân của chúng và truyền sang người khác qua thức ăn, không khí, và sự tiếp xúc của thân thể.
Nhưng điều tệ hại hơn, tàn hại nhiều hơn, và còn lan rộng hơn bất cứ những điều nào vừa được kể, đó là sự ô nhiễm về mặt đạo đức đang bao quanh địa cầu và đe dọa hủy diệt loài người. Cũng giống như trong thời của Nôê, bạo lực và sự bại hoại đang đầy dẫy đất. Con người phủ nhận hình ảnh của Đức Chúa Trời và thích cho rằng mình đã tiến hóa từ một loài thú. Những người theo những quan niệm của thuyết tương đối bác bỏ bất cứ những tiêu chuẩn đạo đức tuyệt đối nào và khuyến khích người ta hãy làm bất cứ điều gì mà theo họ dường như đúng với đạo đức. Lối sống xem mình là trung tâm đang gây đổ vỡ cho các mái ấm và hủy hoại các gia đình. Những phim ảnh và báo chí khiêu dâm khuyến khích sự đồi bại và bừa bãi trong quan hệ tình dục. Đồng tính luyến ái được trình bày như một lối sống khác có thể được chấp nhận. Bạo lực được đề cao trong các phim hoạt hình dành cho trẻ em và các phim ảnh của người lớn. Điều nầy làm cho con người phản ứng một cách hung bạo qua những gì họ được xem trên ti vi. Tội phạm gia tăng, và khủng bố cũng ngày càng gia tăng. Tình trạng bất ổn và chiến tranh gia tăng trong các quốc gia, và giữa các quốc gia.
Sự ô nhiễm về mặt thuộc linh lại còn trầm trọng hơn nữa. Satan vẫn luôn đầu độc tâm trí bằng những lời dối trá và nghi ngờ về Lời Chúa. Những người vô thần tấn công một niềm tin đặt nơi Chúa. Những người theo thuyết tương đối phủ nhận niềm tin vào việc siêu nhiên. Sự vô tín đã thâm nhập vào một số các Hội Thánh, xây họ khỏi một chức vụ thuộc linh sang một chủ nghĩa nhân văn không tin kính, nhấn mạnh đến những lợi ích của con người. Nhiều người đặt trọng tâm vào một Phúc âm xã hội, chú trọng đến việc đáp ứng các nhu cầu xã hội nhiều hơn là những nhu cầu thuộc linh. Con người phát minh ra nhiều tôn giáo của riêng họ. Đức tin đã bị chuyển đổi từ chỗ đặt nơi Đức Chúa Trời chân thật sang các tà thần. Thuật chiêm tinh, khoa học, sự huyền bí hoặc những lãnh tụ của loài người. Và ở nhiều nơi, thuật phù thủy và sự thờ lạy các quỷ hoặc chính mình Satan đang gia tăng.
Nếu sự ô nhiễm về mặt đạo đức và thuộc linh trong thời Nôê đã khiến Đức Chúa Trời phải can thiệp vào và tẩy sạch trái đất thì ngày nay chúng ta còn cần một sự làm sạch nhiều hơn biết bao! Và điều đó đang đến!
Bức tranh không hoàn toàn tồi tệ. Đức Thánh Linh đang thực hiện một công việc thanh tẩy hàng triệu đời sống hiện nay. Ngài đang cáo trách loài người về tội lỗi của họ và đang chỉ dẫn họ vào mọi lẽ thật (GiGa 16:8-12). Chúng ta, những người tin Chúa "là kẻ sống mà còn ở lại, sẽ cùng nhau đều được cất lên không trung mà gặp Chúa, như vậy chúng ta sẽ ở cùng Chúa luôn luôn" (ITe1Tx 4:17) 
1. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu ĐÚNG
a. Thái độ của nhiều người ngày nay đối với sứ điệp về sự đoán phạt hầu đến giống với thái độ của những người trong thời Nôê.
b. Ba loại ô nhiễm trong thế giới của chúng ta là đạo đức, môi trường sống, và tâm linh.
c. Trận Hồng Thủy đã rất thành công trong việc làm sạch đất đến nỗi Đức Chúa Trời phán rằng Ngài sẽ dùng một phương pháp tương tự để thanh tẩy đất trong tương lai.
d. Ba loại ô nhiễm mà tác giả đề cập đến chỉ được thấy trong những xứ sở có nền công nghiệp cao.
e. Sự gia tăng của tệ nạn khủng bố, chiến tranh và bạo hành đã được báo trước trong Kinh Thánh.
f. Vì sự băng hoại đạo đức ngày nay, lòng tin vào thuật chiêm tinh và sự huyền bí ngày càng gia tăng.
g. Vì Đức Chúa Trời đã từng hủy diệt loài người một lần rồi và đã đoán phạt đất cách nghiêm khắc, nên Ngài sẽ không sai sự hủy diệt đến trên đất một lần nữa.
h. Vì cớ sự gia tăng của tội lỗi, Đức Chúa Trời ngày càng kiên nhẫn với con người ngày nay hơn là trong thời của Nôê.
i. Sự thanh tẩy thuộc linh ngày nay đang diễn ra qua công việc của Đức Thánh Linh.
2. Hãy kể hai loại ô nhiễm trong khu vực hoặc xứ sở của bạn 
Sự Hủy Diệt Trong Cơn Đại Hồng Thủy 
Sáng thế ký chương 7 
Mô Tả Trận Lụt 
Trận Hồng Thủy thật đáng kinh sợ. Nó ập đến với một sức mạnh và sự đột ngột khủng khiếp vào thời của Nôê. Những người không chịu tin vào sứ điệp của Nôê đã không ngờ chi hết cho đến khi nước lụt đến mà đùa đem đi hết thảy (Mat Mt 24:38-39). Những trận mưa dữ dội đã đổ xuống và "các nguồn của vực lớn đổ ra" (SaSt 7:11) ở đây cho thấy một sự hỗn loạn của sự sống trên đất, đập vỡ tan mọi hàng rào kiềm chế đã từng tồn tại" (Yates, trang 13). Dường như những bể chứa ngầm dưới mặt đất cũng đã được xả bởi những trận động đất, hoạt động của núi lửa, và sự chuyển động dữ dội của vỏ trái đất.
Thường Đức Chúa Trời dùng các hiện tượng trong thiên nhiên để thực hiện ý muốn của Ngài. Một số các học giả tin rằng Ngài đã gây ra Trận Hồng Thủy bằng cách làm nghiêng trái đất trên trục nó. Điều nầy có thể gây ra một sự thay đổi đột ngột của các lòng đại dương dẫn đến những lượn sóng thủy triều khổng lồ tràn qua một vùng đất, những cuộc thử nghiệm hạt nhân dưới mặt đất cho thấy khả năng các lượn sóng thủy triều có thể quét sạch cả một lục địa). Một sự chuyển đổi của vị trí trái đất cũng có thể gây ra một sự thay đổi đột ngột về khí hậu. T.C. Mitchell viết về những khám phá của ngành địa chất có thể cho thấy một mối liên hệ giữa cơn lụt với thời kỳ băng hà. Ông nói rằng có những thay đổi nhất định bởi việc ngăn giữ hoặc xả nước trong các sông băng và việc giảm bớt hoặc gia tăng các khối lượng đất liền có thể dẫn đến những hiệu ứng phù hợp với lời ký thuật của Kinh Thánh (Douglas; trang 429)
Ngoài ra, những trận mưa như trút, như những trận mưa xảy ra trong một cơn bão nhiệt đới hay trong trận bão tố đã trút xuống suốt trong 40 ngày đêm. Các sông và hồ đều ngập lụt. Nước dâng lên khoảng 7 mét (trên 20 bộ) cao hơn các đỉnh núi. Mọi vật sống ở trong tàu đều bị hủy diệt. 
HIỆN TƯỢNG CÓ THỂ CÓ CỦA CƠN ĐẠI HỒNG THỦY 
SaSt 7:11
3. Trong 6:19; 7:2; và 8:20, Đức Chúa Trời đã bổ sung các chỉ thị về những thú vật tinh sạch để
a) Hạn chế việc ăn thịt đang khi ở trong tàu.
b) Cung cấp các sinh vật để dâng sinh tế sau Cơn Nước Lụt
c) Bảo đảm sự bảo tồn của hết thảy sự sống động vật
d) Cung cấp thức ăn cho Nôê và gia đình
4. Dựa trên 7:10-24, hãy ghép cặp mỗi cụm từ mô tả về Trận Lụt với điều nó trình bày 
... a Các nguồn nước ngầm dưới đất dường như đã bị vỡ ra bởi sự hoạt động dữ dội của núi lửa.
... b Ám chỉ đến sự hủy diệt hoàn toàn và toàn diện sự sống trên trái đất
... c Cho thấy phạm vi Trận Lụt về mặt địa lý
... e Mô tả sinh động những trận mưa xối xả đã trút xuống trái đất suốt bốn mươi ngày đêm 
5. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào đúng.
a. Nôê đã bắt các con vật mà Đức Chúa Trời đã chọn ra và bỏ chúng vào tàu.
b. Hết thảy các loài vật trên đất ở ngoài tàu đều đã chết trong Trận Lụt
c. Sự chu cấp thức ăn của Đức Chúa Trời dành cho Nôê giống với sự cung ứng của Ngài dành cho con cái Ngài ngày nay.
d. 6:22 và 7:5 cho thấy Ngài chỉ dẫn con người trong đời sống thuộc linh chứ không hướng dẫn họ trong đời sống trần tục.
e. Các trận mưa như trút và các nguồn của vực sâu là hai nguồn nước đã gây ra Trận Lụt
Phạm Vị Của Trận Lụt 
Trận Hồng Thủy là biến cố lớn nhất từng được biết đến. Độ cao khoảng bảy mét hơn các dãy núi có lẽ đã được đo chỗ mực nước dâng đến hông thuyền khi nó tấp vào một đỉnh núi. Đó là trên một trong các ngọn núi ở tại Thổ nhĩ kỳ, mặc dầu chúng ta không biết đích xác ngọn núi nào, song chúng ta biết đó là một trong những ngọn núi cao nhất, núi Ararát lên đến 5.213 mét (16.945 bộ) so với mực nước biển.
Các khoa học gia thấy khó mà tin rằng nước có thể rút xuống trong một thời gian ngắn ngủi như vậy nếu như nước đã thật sự lan cả trái đất ở một độ cao như vậy. Nhưng mực nước cao hơn các núi có lẽ ám chỉ đến độ cao của các ngọn sóng thủy triều. Chứ không phải mức nước trung bình hoặc thực tế vào cuối trận bão. Một số tác giả cho rằng các ngọn núi lúc ấy có lẽ chưa bị đẩy lên đến độ cao như hiện nay. Và chúng ta phải nhớ rằng mặc dầu Đức Chúa Trời dùng thiên nhiên để thực hiện mục đích của Ngài, song Ngài không phải là một tù nhân của những quy luật thiên nhiên mà chính Ngài đã thiết lập.
Các học giả Kinh Thánh giữ hai quan niệm khác nhau về phạm vi của Trận Lụt. Quan niệm theo truyền thống thì cho rằng nó xảy ra trên toàn cầu. Tức là, nước lụt đã bao phủ toàn bộ trái đất và tiêu diệt toàn bộ mọi sinh vật (trừ loài cá) bên ngoài tàu. Francis A. Schaeffer (trang 131-134) nêu lên ba lý do để tin đây là một trận lụt toàn cầu: 1) cách diễn tả được dùng trong việc mô tả Trận Lụt, 2) Giao ước chung được lập với thế giới động vật cũng như với dòng dõi loài người (9:8-15), và 3) sự so sánh với cuộc phán xét chung trong tương lai (IIPhi 2Pr 2:5; 3:3-7). Sáng thế ký sử dụng những thuật ngữ mạnh để mô tả Trận Lụt, 2) giao ước chung được lập với thế giới động vật cũng như với dòng dõi loài người (SaSt 9:8-15), và 3) sự so sánh với cuộc phán xét chung trong tương lai (IIPhi 2Pr 2:5 3:3-70. Sáng thế ký sử dụng những thuật ngữ mạnh để mô tả Trận Lụt "Hết thảy những ngọn núi cao ở dưới trời đều bị ngập ... Các xác thịt hành động trên mặt đất đều bị hủy diệt" (SaSt 7:19-23). Điều nầy dường như nói rất rõ rằng Trận Lụt đã mang tính toàn cầu.
Tuy nhiên, một số các học giả Kinh Thánh vẫn tin rằng Trận Lụt chỉ mang tính địa phương. Tức là nó chỉ là một Trận Lụt đã bao phủ vùng đất có dân cư vào thời đó. Mêsôbôtami và có thể một số những vùng đất bao quanh - nhưng không phải là toàn cầu. Họ chỉ ra rằng: 1) Kinh Thánh đôi khi sử dụng những cụm từ như khắp thế gian và trong cả thiên hạ ám chỉ đến thế giới được biết đến trong thời đó (41:57; PhuDnl 2:25; RoRm 1:8; 10:18), 2) Đây là một thông lệ chung để mô tả những biến cố như chúng đã xuất hiện trước mắt người xem, 3) một Trận Lụt địa phương có thể phù hợp hơn với sự tính toán của khoa học về số lượng nước và thời gian cần phải có để nước rút đi, và 4) Đức Chúa Trời có thể đã không hủy diệt một dòng giống không thể cải đổi được. Quan điểm cho rằng Cơn Hồng Thủy chỉ có vẻ như mang tính toàn cầu không phủ nhận sự thần cảm của Chúa để giữ cho các tác giả khỏi mắc phải lỗi lầm trong việc ghi chép Lời Chúa.
Hoặc Trận Hồng Thủy chỉ mang tính địa phương hay mang tính toàn cầu, thì nó vẫn có ý nghĩa chung cho mọi người. Đó là sự phán xét phổ thông nhất và rộng lớn nhất giữa sự sáng tạo với sự tận chung của thế giới. Kline tuyên bố rằng "ít nhất Trận Lụt cũng đã cắt đứt phần thân trọng tâm của lịch sử loài người", trừ những người ở trong tàu, như vậy "việc kết liễu thế giới cũ và việc xác minh tính đại diện của Tân ước với tư cách toàn cầu trong ý nghĩa của trận lụt". Biến cố nầy đã đánh dấu "sự kết thúc của một kỷ nguyên và sự bắt đầu của một kỷ nguyên khác trong chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời" (Kline, trang 88)
6. Hai quan điểm được các học giả Kinh Thánh khác nhau nêu lên về phạm vi của Trận Lụt (Đánh số 1 nếu lời tuyên bố phản ánh quan điểm cho Trận Lụt là có tính toàn cầu )
... a Ngôn ngữ của cách mô tả
... b Giao ước sau trận lụt
... c Thời gian cần có để nước rút đi
... d Sự so sánh với sự phán xét hầu đến
Ngành Khảo Cổ và Trận Hồng Thủy 
Ở hầu hết các vùng trên thế giới, các nhà nhân chủng học, và khảo cổ học đều đã tìm được những lời truyền khẩu về một trận lụt lớn và sự giải cứu. Một số trong các câu chuyện nầy tương tự đáng kể với phần ký thuật của Sáng thế ký. Trong một câu chuyện của người Aicập cổ, một người đàn ông có một chiếc tàu lớn giống như của Nôê, và cuối cùng cũng đã tấp vào một ngọn núi. Có nhiều truyện thần thoại của người da đỏ ở vùng Bắc Mỹ nói về các cặp thú được đưa lên khoang của một chiếc bè và về các loại chim được thả đi như một phương tiện do thám. Ở điểm nổi bật nầy, Kidner nhận định "Thật có lý khi cho rằng một số những hồi ức về trận lụt trong thời của Nôê đã được mang đến các vùng đất xa xôi bởi vòng tròn lan rộng của các con cháu ông" (trang 95-96)
Tuy nhiên, các lời truyền khẩu đã khác đi nhiều và mang những nét đặc trưng có tính đa thần và huyền thoại.
Những tài liệu về Babylôn cổ, được các nhà khảo cổ khám phá, là tài liệu gần với lời mô tả của Sáng thế ký nhất. Ví dụ một bia văn có chữ viết hình nêm có từ năm 200 T.C. Đã được tìm thấy ở tại Nippur, Babylôn. Ghi lại rằng Vua Ziusudra đã được các thần báo trước về một cơn lụt lớn sắp đến mà họ đang cho xảy ra để hủy diệt loài người. Vì vậy, nhà vua đã đóng một chiếc tàu lớn và được cứu thoát khỏi Trận Hồng Thủy.
Phần tường thuật tương tự nổi tiếng nhất về Trận Lụt là thiên sử thi của Gilgamesh. Đây là một truyền thuyết rất cổ của người Babylôn, được dịch sang tiếng Asyri đã được tìm thấy tại Ninive. Trong bản dịch nầy, nhân vật Nôê của người Babylôn, Uta napishtim mô tả cho Gilyamesh thể nào thần Ea đã báo trước cho ông ta về một trận lụt sắp xảy đến. Ông ta đã đóng một chiếc tàu để cứu gia đình mình, những người thợ thủ công khéo tay, gia cầm và các thú rừng, cùng các của cải bạc và vàng. Trận lụt nầy hung hãn đến nỗi các thần đã bị khủng hoảng vì kinh khiếp và bị "co rúm" lại như những con chó. Trận Lụt đã kết thúc sau 7 ngày và chiếc tàu đã cập vào Núi Niser (ở phía tây bắc Batư hoặc Thổ nhĩ kỳ). Tương tự với Nôê của Kinh Thánh, Uta napishtim đã sai các con chim - một con bồ câu, một con chim nhạn và một con quạ - con quạ đã không trở lại. Ông cũng đã dâng một của lễ và các thần "đã tụ tập chung quanh như ruồi" Douglas trang 478). 
Làm thế nào để chúng ta giải thích được các lời truyền khẩu về trận lụt? Có phải lời ký thuật của sách Sáng thế ký chỉ là một trong nhiều câu chuyện về trận lụt chăng? Hay là câu chuyện ấy đã được vay mượn và chuyển đổi từ các tài liệu của người Babylôn như một số các nhà phê bình Kinh Thánh đã tuyên bố? Một sự giải thích khả thi hơn đó là những lời truyền khẩu nầy có một nguồn gốc chung trong kinh nghiệm của nhân loại. Các con trai của Nôê đã kể cho con cái họ về Trận Lụt và những con cháu đó đã lưu truyền lời tường thuật cho các thế hệ nối theo. Trong lúc ấy, khi các con cháu của Nôê tái định cư trên trái đất, một số đã triển khai những tà giáo và đã sửa đổi câu chuyện về Cơn Hồng Thủy cho phù hợp với chúng. Nhưng lời tường thuật của Kinh Thánh vẫn không thay đổi và là một tài liệu chính xác, trung kiên, về những gì đã xảy ra.
Chúng ta biết rằng những người trước Trận Hồng Thủy đã giữ các tài liệu về lịch sử (hoặc bằng chữ viết hoặc bằng miệng). Những tài liệu nầy bao gồm những tài liệu về phả hệ đã có từ thời Ađam. Vì vậy, chúng ta có thể kết luận rằng Nôê và các con cháu của ông đã truyền đạt các tài liệu lịch sử nầy. Tác giả sách Sáng thế ký đã sử dụng các tài liệu nầy khi ông viết Sáng thế ký vào khoảng năm 1500 T.C, và Đức Thánh Linh đã ký thuật lại.
Sự tồn tại của các lời truyền khẩu về Trận Hồng Thuỷ (thậm chí đã bị méo mó đi) là bằng chứng của tính chân xác về mặt lịch sử của Kinh Thánh. Trận Hồng Thủy thật sự đã xảy ra! Và sự giống nhau của các lời truyền khẩu là một sự xác nhận về tính thống nhất của nhân loại - tức là của sự kiện mọi dân tộc đều là con cháu của Nôê (như Sáng thế ký chương 10 đã cho chúng ta biết)
7. Ghép cặp các dân tộc với sự mô tả của lời truyền khẩu hoặc ký thuật, tài liệu họ đã giữ. 
... a Một bảng đá có các chữ viết hình nêm có từ năm 2000 T.C. 
... b Một tài liệu được viết vào khoảng năm 1500 T.C và đặt cơ sở trên các tài liệu lịch sử trước đó.
... c Thiên sử thi về Gilgamesh, một bản dịch được tìm thấy ở tại Ninive
... d Lời truyền khẩu về các cặp thú được đưa lên một chiếc bè và các loại chim được thả đi với mục đích thám thính

8. Những lời truyền khẩu về trận lụt được lan truyền rộng rãi là bằng chứng cho thấy
a) Câu chuyện đã được sửa đổi cho phù hợp với chuyện thần thoại
b) Nhân loại đã bị phân tán sau Trận Hồng Thủy
c) Kinh Thánh chính xác về mặt lịch sử
d) Sự thật đã bị sửa đổi cho phù hợp với các tà giáo
9. Cho thấy khảo cổ học đã thừa nhận lời tường thuật của Kinh Thánh về Trận Hồng Thủy qua một cách thức nào?
Sự Bảo Tồn Trong Trận Lụt 
SaSt 6:9-8:14
Ở phần nầy của bài học, chúng ta đang xem xét lại những gì mình đã học trong Sáng thế ký chương 6-7 để tập trung vào mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời và Nôê.
10. Nêu những lời trưng dẫn từ Sáng thế ký chương 6-8 cho thấy sự quan tâm của Đức Chúa Trời dành cho Nôê và sự đáp ứng của Nôê. Bạn có thể bắt đầu như vầy:
a. Sự Quan Phòng của Chúa: 6:8, 6:18
b. Đáp ứng của Nôê: 6:9; 6:22
11. Trong 8:1 chúng ta đọc thấy "Đức Chúa Trời nhớ lại Nôê" cho thấy rằng Ngài
a) Ngài không còn để ý đến Nôê trong lúc Trận Hồng Thủy đang xảy ra trên đất
b) Chỉ quan tâm đến Nôê khi ông đang đóng tàu.
c) Xem Nôê không quan trọng nữa khi công việc ban đầu của ông đã hoàn thành
d) Đang chủ động để đưa Nôê ra khỏi tàu
An Toàn Trong Tàu 
7:1-22
Bạn có thể hình dung một tuần lễ trước Nước Lụt quang cảnh như thế nào không? Hãy đặt chính bạn vào vị trí của Nôê. Thế nào ông đã phải làm việc để chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng! Chiếc tàu đã hoàn thành rồi. Bây giờ gia đình đang chất các thứ dự trữ lên tàu. Các loài vật cùng chim chóc đều đang vào tàu và ổn định trong các chuồng và các tổ của chúng. "Còn bảy ngày nữa" (câu 4) Đức Chúa Trời đã phán. Và bây giờ đã là ngày thứ bảy! Nôê biết chắc rằng toàn bộ gia đình ông đều lên tàu một cách an toàn vào ngày thứ bảy. Và rồi, khi người cuối cùng trong gia đình đã bước vào tàu. Đức Chúa Trời đóng cửa tàu lại và mưa bắt đầu đổ xuống!
Vào thời Tân ước, Trận Hồng Thủy được xem như một điều báo cho biết rằng Đức Chúa Trời là một Đấng Phán Xét công bình. Ngài chắc chắn sẽ hình phạt tội lỗi và giải cứu những kẻ thuộc về Ngài. (IIPhi 2Pr 2:5-9; 3:4-6) Chúa Jêsus đã dùng Trận Lụt để cho thấy sự trở lại bất ngờ và thình lình của Ngài để phán xét, để dạy dỗ các tín hữu phải luôn luôn sẵn sàng (Mat Mt 24:36-42). Trận Lụt cũng là một loại hủy diệt hầu đến của đất bằng lửa để đem lại một thời đại mới của Đức Chúa Trời - một trời mới đất mới - chỗ ở của sự công bình (IIPhi 2Pr 3:10-13)
Sứ đồ Phierơ đã nhìn thấy một sự tương đương giữa phép Báp tem bằng nước và sự cứu chuộc của Nôê và gia đình ông trong Trận Hồng Thủy (IPhierơ 3: 18-22, Nước Lụt làm hình bóng cho cả sự đoán phạt trên tội lỗi lẫn hậu quả của nó là sự chết. Phép báp tem biểu thị một sự liên kết huyền nhiệm của người tín hữu với Chúa Cứu Thế trong sự chết, sự chôn và sự sống lại của Ngài (RoRm 6:3-13) Kidner đề cập rằng các phần của con tàu giống như các phần của một chiếc quan tài.
Cũng như Nôê đã an toàn vượt qua các dòng nước lụt để đến một thế giới mới trong con tàu ấy, chúng ta những người ở trong Đấng Christ, cũng vượt qua các lượng nước của sự phán xét và của sự chết một cách an toàn để đến một sự tạo dựng mới. Ở tại Thập tự giá, các nguồn của vực lớn nổ ra, và hết thảy các lượn sóng phán xét của Đức Chúa Trời đã đổ trên Chúa Cứu Thế. Song không một giọt nào chạm đến những kẻ tin Ngài! Giống như Nôê trong con tàu, Đức Chúa Trời đã dấu ông ở bên trong.
12. So sánh SaSt 8:1 với 19:29 và XuXh 2:24 và nói lên một ý tưởng khích lệ cho người Cơ Đốc ngày nay có liên quan đến đoạn Kinh Thánh ấy? 
13. Trong việc làm chứng, có lẽ bạn sẽ cần phải dùng đến kinh nghiệm của Nôê và Trận Hồng Thủy như là một sự minh họa. Hãy đọc khúc Kinh Thánh và ghép cặp mỗi đoạn cho phù hợp với chủ đề mà bạn muốn trình bày 
... a Kinh nghiệm sự cứu rỗi ở trong Đấng Christ
... b Luôn sẵn sàng cho sự trở lại của Đấng Christ
... c Sự thanh tẩy đất bằng lửa
... d Đức tin để làm điều Chúa truyền
... e Tính chắc chắn của sự đoán phạt của Đức Chúa Trời 
Sự Trông Đợi Nhịn Nhục 
8:1-14
"Vả, Đức Chúa Trời nhớ lại Nôê" (8:1) Ngài đã quên ông ta ư? Đức Chúa Trời không bao giờ quên người của Ngài (EsIs 49:15-16) câu nói ấy chỉ cách nói của loài người rằng Đức Chúa Trời không còn để ý đến việc hủy diệt thế gian hung ác mà Ngài nhắm vào những nhu cầu của Nôê. Điều nầy hàm ý rằng Đức Chúa Trời sắp sửa làm điều gì đó cho Nôê.
Đức Chúa Trời đóng các cửa đập ở trên trời và các nguồn vực sâu lại. Mưa ngưng đổ, một trận gió mạnh thổi qua trái đất, và nước bắt đầu rút đi từ từ. Đúng năm tháng kể từ ngày trận lụt bắt đầu, chiếc tàu hiện mắc cạn trên một đỉnh núi. Bảy tháng và mười ngày sau, trái đất hoàn toàn được hồi phục và những người ở trong tàu bước ra. Sự yếu dần đi của trận lụt cho thấy "sự chậm dần oai nghiêm" của công việc Ngài và việc Ngài sử dụng các tiến trình tự nhiên để làm thành các mục đích của Ngài (Maclaren trang 58).
Cách cư xử của Nôê cho thấy ông đã không hề nôn nóng và mất kiên nhẫn, mà yên tịnh và đầy lòng tin cậy. Ông biết rằng cùng một Đức Chúa Trời ấy đã bắt đầu công việc tốt lành để cứu ông, thì chính Ngài cũng làm trọn công việc ấy (Phi Pl 1:6) Nôê đã chờ đợi cách nhịn nhục, làm công việc Chúa đã giao phó cho ông. Cũng trong lúc ấy, ông đang quan sát và ghi lại tiến trình của các sự việc.
Bốn mươi ngày sau khi các ngọn núi đã hiện ra, Nôê đã thả một con quạ và một con bồ câu để thăm dò tình trạng của đất. Chỉ có con chim bồ câu bay về. Lần thứ hai Nôê thả một con chim bồ câu ra, nó trở về mang theo một nhành ôlive - một dấu hiệu của mặt đất mới lại không bao lâu nữa sẵn sàng để tiếp đón họ. Sự dịu dàng và thanh sạch của chim bồ câu khiến nó trở thành một biểu tượng phù hợp của Thánh Linh (LuLc 3:22). Đấng dẫn dắt chúng ta vào một đời sống mới và ban cho chúng ta một dấu hiệu về thế giới hầu đến. Ngay cả trong thế giới trần tục nầy bồ câu với một nhành ôlive cũng hiện đang là một biểu tượng của sự hòa bình. Đối với chúng ta điều đó nói về sự bình an, hy vọng, và sự sống mới mà Đức Thánh Linh đem đến cho chúng ta (GaGl 5:22)
Mặc dầu Nôê và gia đình ông đã ở trong tàu một suốt một năm mười ngày, song ông vẫn không hề rời tàu cho đến khi Đức Chúa Trời ban lệnh. Bởi vì chính Đức Chúa Trời là Đấng đã đóng cửa tàu khi ông vào tàu cho nên ông sẽ đợi cho đến khi nào Ngài mở cửa ông ra. Ông biết rõ bí quyết của việc đồng đi với Chúa.
14. So sánh hai cách cho thấy đời sống dành cho Nôê và gia đình ông trong tàu phản ánh Hội Thánh ngày nay

15. Nôê đã ở trong tàu cho đến khi Đức Chúa Trời bảo ông hãy ra. Nói lên hai điều chúng ta có thể học được qua gương mẫu nầy

TRẬT TỰ CỦA THẾ GIỚI MỚI 
SaSt 8:15-9:29
Trận Hồng Thủy đã đánh dấu rõ rệt sự qua đi của trật tự cũ và sự bắt đầu của trật tự mới. Qua Trận Lụt, Đức Chúa Trời đã hoàn thành mục đích của Ngài. Ngài đã quét sạch những công việc gian ác của loài người và Ngài đã cứu dòng dõi tin kính khỏi sự nguy hiểm của việc bị nuốt mất bởi một thế hệ gian ác. Bây giờ Ngài lập những sự cung ứng để hình thành nền tảng cho Nôê và gia đình ông để sống trong một thế giới không có những người khác. Khi bạn đọc 8:15-9:29, hãy đặc biệt tìm kiếm sự chu cấp của Đức Chúa Trời dành cho loài người.
Bắt Đầu Một Sự Sống Mới 
8:15-22
Bạn sẽ làm gì nếu như bạn có cơ hôi để bắt đầu một cuộc sống mới trong một môi trường trong sạch, tươi mới? Gia đình Nôê đã có được cơ hội ấy! Trong 8:1-4 chúng ta thấy Đức Chúa Trời đang hành động vì cớ Nôê, và Nôê đang kiên nhẫn đợi chờ thời điểm của Chúa để rời khỏi tàu trong 8:15-22 Đức Chúa Trời trò chuyện với Nôê và Nôê đang vâng lời và thờ phượng Chúa. Đồng đi với Chúa trong một cuộc sống mới (cũng như trước Trận Hồng Thủy bao gồm việc nhận các huấn thị của Ngài, vâng lời, và tin cậy nơi các lời hứa của Ngài. Việc đồng đi với Chúa ngày nay cũng vẫn bao gồm những điều kiện tương tự ngay cả vào cuối thế kỷ thứ hai mươi nầy.
Có một lối ra theo trật tự. Mọi thứ đều rời con tàu theo từng họ, loại nầy rồi đến loài khác, không có sự lẫn lộn hoặc xô chạy hỗn loạn, không có hiểm họa sư tử ăn thịt cừu! Nôê, gia đình ông, và các sinh vật mà Chúa đã giao quyền tể trị cho ông đều ra khỏi tàu và sự vui mừng bước vào thế giới của Đức Chúa Trời.
Đã có một sự dâng hiến do lòng biết ơn. Hành động đầu tiên của Nôê sau khi ra khỏi tàu là dựng một bàn thờ cho Chúa. Với lòng vui mừng cảm tạ ông đã dâng các của lễ thiêu lên cho Chúa. Đây là lần thứ nhất Kinh Thánh nhắc đến bàn thờ (mặc dầu các bàn thờ có lẽ đã từng được sử dụng trước đó). Các của lễ thiêu tượng trưng cho sự thánh hóa hoàn toàn qua việc thiêu cháy con sinh. Việc Nôê dâng một của lễ cảm tạ Đức Chúa Trời về sự giải cứu vừa qua là điều phải lẽ hơn Sết. Và việc dâng chính mình ông cho Chúa khi ông bắt đầu một cuộc sống mới trong một thế giới được thanh tẩy thật là xứng hợp.
Đã có một sự bảo đảm thiên thượng. Đức Chúa Trời đã vui sướng trong mùi thơm dễ chịu của lòng biết ơn và sự thờ phượng của Nôê lên với hương thơm của lễ. Đức Chúa Trời sẽ không bao giờ còn sai đến một thảm họa toàn cầu để trừng phạt dòng dõi không thể cải thiện nầy nữa cho đến thời điểm của sự phán xét sau cùng. Những chữ "hễ đất còn" (câu 22) cho thấy khả năng của một thời điểm trái đất sẽ bị hủy diệt. Có thể Nôê và gia đình ông không biết phải trông đợi điều gì hoặc phải làm gì tiếp đó, vì vậy, Đức Chúa Trời cho họ biết họ có thể trồng trọt trở lại với lời bảo đảm rằng mùa màng sẽ theo đúng thông lệ. Ngài sẽ bảo tồn chúng.
16. Hành động trước hết của Nôê khi ra khỏi tàu là
a) Tìm một chỗ để dựng ngôi nhà mới của ông
b) Tìm kiếm một số những điểm mốc quen thuộc
c) Dựng một bàn thờ để dâng của lễ
d) Lo cho hết thảy các thú vật đều có chỗ trú ẩn và lương thực
17. Đức Chúa Trời đáp lại hành động của Nôê bằng cách
a) Hứa với Nôê rằng sẽ không có sự đoán phạt nào còn xảy ra trong đời ông nữa
b) Bảo đảm với Nôê rằng mùa màng sẽ được giữ nguyên cho việc gieo trồng của ông
c) Bảo đảm với Nôê rằng ông sẽ luôn được chu cấp một nơi chỗ để thoát khỏi sự đoán phạt
d) Dời bỏ khỏi đất tất cả những lãnh vực thấy được về sự rủa sả của Ađam
18. Những hành động của Nôê sau khi ra khỏi tàu cho thấy ông ta đã
a) Biết ơn Đức Chúa Trời vì sự dự bị của Ngài.
b) Vẫn còn sợ sự đoán phạt của Đức Chúa Trời
c) Chưa hoàn toàn sẵn sàng để bắt đầu một cuộc sống mới
d) Bối rối không biết phải làm điều gì kế tiếp 
NỀN TẢNG CHO MỘT ĐỜI SỐNG MỚI 
8:1-9:29 
Đức Tin của Nôê 
Sự chúc phước của Đức Chúa Trời
Sự Vâng Lời của Nôê 
các sắc lệnh
Của lễ của Nôê 
Giao ước 
Nền Tảng Cho Một Sự Bắt Đầu Mới 
9:1-17
Cũng giống như cách Nôê bước vào một cuộc sống mới, chúng ta đến với Đức Chúa Trời bằng đức tin, sự vâng lời, và sự hy sinh của Chúa Cứu Thế là nền tảng để được Ngài tiếp nhận. Những sự cung ứng mà Đức Chúa Trời thiết lập lúc ấy là nền tảng cho một xã hội mới vẫn còn tồn tại cho đến thời của chúng ta ngày nay. 
Sự Ban Phước 
Đức Chúa Trời đã ban phước cho gia đình của Nôê. Có thể đây vừa là một sự chúc phước về mặt thuộc linh vừa là sự chúc phước về mặt thuộc thể, được mô tả trong 9:1-17. Thật vậy Đức Chúa Trời luôn luôn ban phước cho những ai đến cùng Ngài.
Các Sắc Lệnh 
Sắc lệnh là một luật định kèm theo sức mạnh của luật pháp. Đức Chúa Trời đã ban một số các sắc lệnh để đem lại mối quan hệ phải lẽ và sự chỉ dẫn cho cuộc sống mới.
1. Đức Chúa Trời đã truyền cho gia đình Nôê hãy sanh sản và làm đầy dẫy đất. Mặc dầu Ngài đã dựng nên đất để làm một chỗ ở cho loài người, song Trận Hồng Thủy hầu như đã làm nó ra trống không. Vì vậy Đức Chúa Trời lại tái ủy thác cho loài người phải sinh sản hay là làm đầy dẫy đất và chinh phục nó. Nói cách khác, gia đình, hôn nhân, và công việc đều phải tiếp tục.
2. Đức Chúa Trời xác nhận quyền tể trị của loài người ở trên thế giới động vật. Ngài đặt trong loài vật sự sợ hãi con người và cho loài người được quyền giết các thú vật để làm đồ ăn. Điều nầy dạy rằng loài vật được đặt bên dưới loài người và sự tồn tại của nó chủ yếu là vì những lợi ích của con người (1:28-30) 
3. Đức Chúa Trời cấm ăn hoặc uống huyết. Huyết là biểu tượng của sự sống. Sự chuộc tội được thực hiện qua huyết của sinh tế và huyết không được dùng để ăn (LeLv 17:10). Trong thời kỳ Tân ước, sự ngăn cấm nầy vẫn được tôn trọng, bởi vì nó cho thấy lòng kính trọng của chúng ta đối với biểu tượng về huyết của Chúa Cứu Thế đã cứu chuộc chúng ta (Cong Cv 15:28-29)
4. Đức Chúa Trời đã lập án tử hình. Ngài đã làm điều đó để ngăn chận tình trạng bạo lực. Vì cớ bạo hành đã là một trong những nguyên nhân chính của trận lụt, nên Đức Chúa Trời đã đặt để một nguyên tắc dành cho sự cai trị của loài người trong một trật tự mới.
Có một điều nguy hiểm đó là sự hủy diệt toàn thể nhân loại trong Trận Hồng Thủy có thể khiến con người nghĩ rằng Đức Chúa Trời xem nhẹ đời sống loài người. Để chống lại sai lầm đó, Đức Chúa Trời đã dạy rằng con người có giá trị to lớn bởi vì con người được dựng nên theo hình ảnh Đức Chúa Trời. Giết bất cứ con người nào cũng đều là giết hại anh em mình bởi vì chúng ta hết thảy đều thuộc về cùng một gia đình. Chữ được dịch là anh em trong bản Kinh Thánh NIV là từ dành cho anh em ruột, hiện nay đã được dùng cho mối tương quan rộng lớn là của gia đình trước mắt. "Quả thật ta sẽ đòi máu của sự sống ngươi lại..nơi tay của anh em ngươi" (SaSt 9:5)
Đức Chúa Trời đã ra một sắc lệnh đó là kẻ giết người phải lãnh án chết bởi tay con người như là những tác nhân của Ngài. Martin Luther đã nhìn thấy trong sắc lệnh nầy sự thiết lập quyền cai trị loài người. Quyền hành Chúa ban cho con người trên đời sống của người khác trong những trường hợp đó hàm ý thẩm quyền trong những lãnh vực nhỏ hơn, như là việc giữ các tiêu chuẩn để ngăn ngừa tội phạm và việc thu thuế để hậu thuẫn cho chính phủ. Ông Phaolô dạy rằng chính thể của loài người được thiết lập do thiên thượng (RoRm 1:17). Trong bối cảnh nầy, ông hàm ý rằng sự trừng phạt tử hình vẫn là một phần của hệ thống công lý của Đức Chúa Trời. Kẻ cai trị "cầm gươm chẳng phải là vô cớ, người ấy là chức việc của Đức Chúa Trời để làm ra sự công bình và phạt kẻ làm dữ" (RoRm 13:4).
19. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Các của lễ thiêu được nhắc đến lần đầu tiên trong SaSt 8:20
b. Đức Chúa Trời không ngăn cấm việc ăn thịt
c. Kẻ giết người phải bị trừng phạt bằng tử hình
d. Đức Chúa Trời đã lập một giao ước với Nôê và gia đình ông rằng Ngài sẽ không bao giờ đoán phạt loài người nữa.
e. Mệnh lệnh ở tại vườn Êđen trong 1:28 đã được lập lại với Nôê hầu cho được lập lại dân cư
20. Kể ra hai sắc lệnh Đức Chúa Trời đã ban cho Nôê 
21. Hàm ý của chiếu chỉ liên quan đến hình phạt tử hình đó là
a) Bạo lực và hình phạt tử hình đều như nhau
b) Đức Chúa Trời ít quý trọng sự sống của con người
c) Hình phạt tử hình được ban hành chỉ dành cho thời đại ngay sau Trận Hồng Thủy
d) Con người hành động như một đại diện của Đức Chúa Trời để điều khiển một xã hội công bằng.
22. Sự ứng dụng thuộc linh trong việc Đức Chúa Trời cung ứng cho Nôê
a) Nhắc nhở chúng ta rằng Đức Chúa Trời luôn luôn giống như vậy
b) Không thể áp dụng cho chúng ta ngày nay
c) Chỉ liên quan đến các thánh nhân trong thời Cựu ước
d) Không có phần tương ứng trong Tân ước
23. Nói lên một sự khác biệt cơ bản giữa sự cung ứng Đức Chúa Trời dành cho Nôê với sự cung ứng của Ngài dành cho Ađam 
Giao Ước 
Trận Hồng Thủy đã cho thấy những khả năng khủng khiếp của sự đoán phạt của Đức Chúa Trời. Có sự bảo đảm gì cho thấy điều đó sẽ không bị lập lại chăng? Loài người có phải sống trong nỗi sợ hãi về một tương lai không chắc chắn không? Nếu vậy thì có ích gì trong việc gieo trồng mùa màng, xây cất nhà cửa, và hoạch định cho tương lai? Đức Chúa Trời đã lập một giao ước. 
NHỮNG CUNG ỨNG DÀNH CHO AĐAM VÀ CHO NÔÊ 
Giao ước là gì? Nói theo cách loài người, đó là một sự thỏa thuận chung giữa hai bên. Nhưng giao ước của Đức Chúa Trời thì có khác. Nó là một hình thức tối quan trọng và có tính ràng buộc của lời hứa thiên thượng. Chỉ một mình Đức Chúa Trời lập các giới hạn, quyết định các điều kiện, và hoàn thành lời hứa của Ngài. Con người là phía dự phần nhỏ bé hơn và thường được hưởng các phước hạnh của giao ước với điều kiện họ vâng giữ các yêu cầu của Đức Chúa Trời.
Đức Chúa Trời đã lập các giao ước liên tiếp với Nôê, Ápraham, Môise, và Đavít. Mỗi một giao ước đều đã trở nên phong phú hơn trong lời hứa và trong sự mặc khải về mục tiêu cứu rỗi của Đức Chúa Trời. Và rồi Chúa Cứu Thế được giới thiệu! Giao ước mới - là giao ước quan trọng nhất trong hết thảy các giao ước. Hầu hết các giao ước đều được lập với một người riêng biệt và có điều kiện. Nhưng giao ước của Đức Chúa Trời với Nôê là giao ước vô điều kiện (không phải lệ thuộc vào phẩm hạnh của con người mới được ứng nghiệm). Mà nó được lập với cả nhân loại, thế giới động vật, và chính trái đất.
Mac Laren (trang 63) nhận định rằng Giao ước với Nôê dạy chúng ta rằng trận lụt là một sự ngoại lệ trong sự cai trị thiên thượng và sẽ không bị lặp lại nữa. Từ giờ trở đi, Đức Chúa Trời sẽ đưa con người đến chỗ ăn năn phần lớn là bởi "sự dư dật của lòng nhân từ, khoan dung và nhịn nhục của Ngài" (RoRm 2:4)
Đức Chúa Trời đã dùng cái mống để làm một dấu cho giao ước của Ngài. Nó sẽ là một sự nhắc nhở đối với Đức Chúa Trời và loài người rằng trái đất sẽ không bị hủy diệt bởi nước một lần nữa. Chiếc cầu vồng, xuất hiện sau một trận bão, là một biểu tượng thích hợp của lời hứa Đức Chúa Trời. Nó nói đến sự kết thúc của một trận mưa như trút, và nó dạy chúng ta rằng cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời trong sự đoán phạt đã được làm giảm đi bởi sự thương xót. Ngoài ra nó còn nối kết thiên đàng và đất và công bố ân điển của Đức Chúa Trời đối với loài người. Tạo thành một hình vòng cung bắt qua chân trời, nó đại diện cho "sự quan phòng ôm trọn hết thảy, bao gồm cả trái đất cùng mọi sinh vật của nó" (Maclaren trang 66) 
24. Giao ước với Nôê khác với các giao ước khác trong Kinh Thánh ở chỗ giao ước ấy
a) Là một sự thoả thuận của thiên thượng
b) Có điều kiện, và dành cho một nhóm người đặc biệt
c) Phổ thông cho mọi người và vô điều kiện
d) Tuỳ thuộc vào sự tiếp nhận và cách cư xử của con người.
25. Nêu lên hai lý do cho biết vì sao các giao ước trong Kinh Thánh đều quan trọng 

Những Nan Đề Trong Gia Đình và Lời Tiên Tri 
9:18-29
Cho đến lúc nầy chúng ta chưa thấy có lời cảnh cáo nào trong Kinh Thánh về tình trạng say rượu nhưng ở đây, như là một phương pháp rất thông thường của Kinh Thánh, Đức Chúa Trời thường dùng kinh nghiệm của một người nào đó để dạy chúng ta phân biệt điều phải với điều trái. Đây là một trong những sự dẫn chứng của Cựu ước có liên quan đến những hậu quả của sự say sưa. Trong Tân ước có một cấm lệnh dứt khoát về sự say rượu (Eph Ep 5:18)
Nôê Say Rượu 
Hình ảnh Nôê nằm say rượu trong lều của mình thật là một cảnh tượng nhục nhã, nhưng nó chứa đựng một tầm quan trọng về mặt thuộc linh. Chắc chắn là ông ta không thể không biết gì về những tác hại của rượu. Say rượu không được nhắc đến như là một trong các tội lỗi của người tiền Hồng Thủy, nhưng nó được ám chỉ đến qua lời mô tả của Chúa Jêsus. "Người ta ăn và uống" (Mat Mt 24:38). Từ kinh nghiệm của Nôê chúng ta có thể học tập được:
1. Một người có thể giữ được một đời sống không vết trước một thế giới độc ác và rồi ngã vào sự cám dỗ ở tại chính nhà riêng của mình.
2. Những sự cám dỗ từ bên trong con người thường nguy hiểm hơn những cám dỗ đến từ bên ngoài.
3. Những năm dài đắc thắng về mặt thuộc linh không đảm bảo rằng chúng ta sẽ luôn luôn không phạm tội. "Vậy nếu ai tưởng mình đứng, hãy giữ kẻo ngã" (ICo1Cr 10:12). 
4. Rượu có thể mang đến những hậu quả bi thảm cho một người và gia đình người ấy (ChCn 20:1; 23:29-35).
5. Chúng ta phải "thức canh và cầu nguyện để (chúng ta) khỏi sa vào sự cám dỗ" (Mat Mt 26:41)
Phản ứng của các con trai Nôê trước tình trạng say sưa của cha mình cho thấy một đôi điều về tâm tánh của họ. Cham bày tỏ sự bất kỉnh thô tục đối với cha mình khi anh ta thuật lại cho các anh em mình về sự trần truồng của cha mình. Có thể đây là một nguồn tiêu khiển đối với anh ta. Ngược lại, chúng ta nhìn thấy tâm tánh cao quý của Sem và Giaphết trong sự đau buồn của họ trước tình cảnh của cha mình. Họ vội vàng lấy áo đắp cho cha mình với lòng kính cẩn.
26. Dựa trên phần Kinh Thánh ký thuật (SaSt 9:1-29) và phần thảo luận của chúng ta về các nguyên tắc liên quan đến sự say rượu, hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Phải đề phòng nỗi cám dỗ muốn thử những điều mà Kinh Thánh đã cảnh cáo.
b. Một người không bao giờ được cho là mình mạnh đủ để chống lại cám dỗ bằng sức riêng của mình
c. Một trường hợp đầu hàng cám dỗ có thể dẫn đến sự xấu hổ, mất đi lời làm chứng cho Chúa, và thậm chí bi kịch cho chính mình.
d. Những hậu quả của say rượu có thể đưa đến tình trạng phân rẽ trong mối quan hệ gia đình.
27. Hãy cho biết Cơ Đốc Nhân nên có thái độ thế nào đối với những người đang bị nô lệ bởi rượu và lý do để có thái độ đó. 

28. Hội Thánh nên có phản ứng trước những người nghiện rượu bằng cách
a) Bỏ qua họ trong chương trình đi ra truyền giảng của Hội Thánh
b) Ấn định một tiêu chuẩn đạo đức cao để họ sẽ cảm thấy bị từ chối
c) Không ủng hộ họ hoặc chống lại họ trong cộng đồng
d) Giúp họ bắt đầu một đời sống mới như Chúa Cứu Thế
Lời Tiên Tri Của Nôê 
Thật thú vị khi chúng ta để ý thấy lời rủa sả của Nôê đã không trực tiếp nghịch cùng Cham, mà là cùng đứa con út của Cham, Canaan. Bởi vì cùng một chữ trong tiếng Hêbơrơ người ta dùng cho con trai hoặc cháu nội trai, nên một số người nghĩ rằng Canaan đã không đắp áo cho ông, đã cười nhạo trước sự trần truồng của ông, và đã thuật cho Cham điều đó. "Khi Nôê... hay được điều con thứ hai đã làm cho mình, bèn nói rằng "Canaan đáng rủa sả" (9:24-25). Song, dầu Canaan có phạm tội hay không, chúng ta vẫn nhìn thấy một nguyên tắc chung trong lời tiên tri của Nôê: Các con cháu của một người phải gánh chịu những tội lỗi của người đó. Họ đã để lại một khuynh hướng qua đời sống của mình. Chúng ta thấy điều đó trong dòng dõi của Cain. Bây giờ tội của Cham đem lại đau khổ cho con cháu mình trong khi các cháu của Sem và Gia phết được ban thưởng.
Lời tiên tri của Nôê đã trở thành sự thật. Dòng dõi của Canaan cư ngụ trong vùng Phênixi và Canaan (10:15-19) là nơi nổi tiếng là xấu xa vì tình trạng không thanh sạch về mặt đạo đức. Sự đoán phạt của Đức Chúa Trời đã giáng trên họ chính vì lý do đó (15:16; 19:5; LeLv 18:1-30; PhuDnl 12:29-31). Đức Chúa Trời đã dùng một nhánh của dòng dõi Sết, người Hêbơrơ, dưới thời Giôsuê, để hình phạt họ vì những sự gớm ghiếc của họ và chinh phục họ. Cái tên Canaan gợi lên sự bị bắt phải khuất phục. Chúng ta có thể kết luận rằng sự rủa sả của Nôê trên Canaan đặt cơ sở trên sự biện biệt mang tính tiên tri về sự suy đồi đạo đức trong tương lai của dân Canaan và trên ước muốn trừng phạt Cham vì sự bất kỉnh vô lễ của ông. Tuy nhiên sự biện biệt mang tính tiên tri nầy có thể là lý do quan trọng hơn.
Dòng dõi Sem (con cháu của Sem) sẽ thừa hưởng những ơn phước thuộc linh và tiếp tục dòng dõi cứu chuộc của SaSt 3:15 Sem có nghĩa là "tên". Phước hạnh của Sem nằm trong tên giao ước của Đức Chúa Trời (9:25) Đức Giêhôva sẽ là Đức Chúa Trời của dòng dõi Sem. Điều nầy đã trở thành sự thực cho người Hêbơrơ, một dòng tộc của Sem.
Giaphết được thừa nhận là tổ phụ của dân Ấn Âu (Indo - European). Tên của ông ta, tương đương với từ "mở rộng ra", ám chỉ phước hạnh mà ông sẽ nhận lãnh một lãnh thổ rộng lớn. Lời tiên tri nầy đã được ứng nghiệm trong sự lan rộng của dân Ấn Âu từ Ấn độ trãi đến khắp Âu Châu. Nhưng lời tiên tri khiến chúng ta chú ý nhất đó là Giaphết sẽ "sống nơi trại của Sem" (9:27) Leupold nói rằng điều nầy hàm ý "sự dự phần thân mật vào sự tiếp đãi cùng các ơn phước của Sem" (trang 353). Chúng ta thấy điều nầy đã được ứng nghiệm trong tiến trình truyền giảng của các sứ đồ sang Dân ngoại và việc có nhiều người được quyền gia nhập vào các phước hạnh của giao ước bởi việc tiếp nhận Chúa Cứu Thế.
29. Ghép cặp người được kể tên với lời tuyên bố cho thấy loại quan hệ mà Sem sẽ có với người ấy 
... a Sẽ nhận được phước hạnh từ nơi Sem
... b Sẽ là Chúa của Sem
... c Sẽ làm tôi mọi cho Sem
... d Sẽ là khách của Sem

30. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Không có lý do chính đáng nào để rủa sả một cách bất công những con cháu chưa ra đời của Canaan
b. Nôê đã nói tiên tri nghịch cùng Canaan bởi vì tức giận và xấu hổ
c. Bởi vì Đức Chúa Trời đã biết trước gian ác trong tương lai của dân Canaan, nên Ngài đã ban cho Nôê lời tiên tri đó
d. Nôê đã nói tiên tri rằng Canaan sẽ phải làm tôi mọi cho Sem và Giaphết
e. Dòng dõi của Sem đã trở thành các tổ tiên của dòng họ Aryan
f. Dân tộc Hêbơrơ là một phần của dòng dõi của Sem.
g. Con cháu của Canaan được biết đến vì sự ô uế về mặt đạo đức của họ
h. Sự rủa sả của Nôê trên Canaan đặt cơ sở trên ước muốn trừng phạt Cham
31. Nói rõ những cách cho thấy lời tiên tri của Nôê đã được ứng nghiệm 

SỰ TÁI ĐỊNH CƯ TRÊN ĐẤT 
10:1-11:32
Từ Gia Đình đến Các Dân Tộc 
10:1-32
Một lần nữa Sáng thế ký chương 10 -11 có kiểu mẫu văn chương của việc nêu ra một bức tranh bao quát, rộng lớn, một lời tóm tắt về lịch sử, trước khi đi trở lại và tập trung vào các chi tiết. Hãy xác định vị trí các nơi chốn (hoặc các dân tộc) được đề cập trên bản đồ.
Sự Thống Nhất của Nhân Loại 
Có lẽ bạn đang tự hỏi biểu đồ các dân tộc nầy thì có liên quan gì đến chủ đề của Kinh Thánh, là sự cứu chuộc? Nếu như sự cứu rỗi được hứa phải đến qua dòng dõi của Sem thì vì sao vị trước giả được thần cảm lại dành quá nhiều chỗ để truy tìm nguồn gốc của các dân tộc như vậy? Điều đó cho thấy hết thảy loài người đều "có cùng huyết thống" và hình thành mối tương quan anh em tự nhiên bởi một Đấng Tạo Hóa (Cong Cv 17:26). Bản đồ nầy cho chúng ta hậu cảnh dành cho sự cứu rỗi của hết thảy các dân tộc - không phải chỉ dành cho dân tộc được chọn như là một ống dẫn để qua đó sự cứu rỗi sẽ đến. Delizseh giải thích rằng tài liệu về các dân tộc nầy không những cho thấy vị trí của gia đình được chọn với tư cách người nhận sự mặc khải của thiên thượng, mà nó còn truy từ nguồn gốc của cả thế gian, với ý định của lời tiên tri bày tỏ rằng các dân tộc khác đã không được định để bị miễn trừ mãi mãi khỏi những đề nghị của sự sống đời đời (Keil và Delitzch, trang 124). 
Thường trong Kinh Thánh, các con trai và dòng dõi của họ được liệt kê theo tuổi tác, bắt đầu với người lớn tuổi nhất và kết thúc với người nhỏ tuổi nhất. Để thấy các trường hợp điển hình ấy, bạn hãy đọc SaSt 5:22; 6:10; 7:13; 8:19 và 10:1. Trong các phần trưng dẫn nầy, Sem dường như là người lớn tuổi nhất và Giaphết nhỏ nhất. Khi liên hệ điều nầy với đoạn 9:24-25 Nôê có vẻ như đang muốn nói đến Canaan với tư cách con út (cháu) của ông, bởi vì chắc chắn là ông không ám chỉ Giaphết.
Trong biểu đồ về các dân tộc, các gia đình của Giaphết và Cham cùng các con cháu họ dường như có trước gia đình của Sem. Có vẻ như là vị trước giả được Chúa soi dẫn nầy đã đặt Sem cuối cùng trong thứ tự để đi thẳng vào câu chuyện của dòng dõi Sem. Sau lời tóm tắt về địa lý, ông ta trở lại các chi tiết để cho biết các gia đình đã bị tản lạc như thế nào. Và rồi chúng ta thấy phần còn lại của sách Sáng thế ký là câu chuyện của dòng dõi của Sem. Sau lời tóm tắt về địa lý, ông ta trở lại các chi tiết để cho biết các gia đình đã bị tản lạc như thế nào. Và rồi chúng ta thấy phần còn lại của sách Sáng thế ký là câu chuyện của dòng dõi của Sem. 
Sự phân chia thành các dân tộc đã bắt đầu từ sau biến cố tiếng nói bị lộn xộn ở tại tháp Babên. Nhìn chung, dòng dõi của Giaphết đã di chuyển từ phía bắc Babên vào vùng đông Nam của Châu âu. Các dân Cimmeri, Mêđi, Hylạp và Sythe đều là con cháu của Giaphết.
Con cháu của Cham định cư trong một số các vùng. Một số cư ngụ ở tại vùng chúng ta gọi là Lưỡi Liềm Trù Phú. Khu vực nầy uốn cong về phía tây bắc từ Vịnh Batư, rồi sang phía tây và tây nam qua Syri và Palestin hướng đến Aicập. Những người khác đi về phía đông Nam vào Phi Châu. Con cháu của Cham gồm dân tộc Canaan Aicập, Êthiôpi và dân Babylôn.
Dòng dõi của Sem chiếm hữu khu vực nằm giữa hai dòng dõi của Giaphết và Cham, ở trong vùng bán đảo Arabi, vùng Tiểu Á và khu vực hiện nay là Batư.
Không có lời gì nói về những người đã đi vào vùng Viễn Đông, Tây bán cầu, Úc châu, hoặc nhiều hòn đảo khác. Ở đây chúng ta không nỗ lực để trình bày một bảng danh sách đầy đủ tất cả các dân tộc Cựu ước chỉ tập trung vào các dân tộc được dân Hêbơrơ biết đến. Chứ không theo đuổi các dân tộc nầy khi họ tiếp tục tràn ra và định cư trên địa cầu.
32. Nguồn gốc các dân tộc là một khía cạnh quan trọng của sự cứu rỗi bởi vì nó
a) Cho biết dân tộc được chọn của Đức Chúa Trời
b) Cho thấy mối liên hệ anh em tự nhiên của hết thảy loài người
c) Lần ra dấu vết của các dân tộc bị loại trừ khỏi kế hoạch của Đức Chúa Trời
d) Đưa ra bối cảnh lịch sử của các dân tộc
33. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Sự phân chia thành các dân tộc đã bắt đầu từ sau biến cố Babên
b. Mục đích của tác giả là trình bày một bảng danh sách đầy đủ về các dân tộc
c. Sem là người con út, vì vậy bảng phả hệ của ông nằm cuối trong phần ký thuật
d. Sau 10:11, không còn lời ký thuật về dòng dõi của Sết nữa.
Nimrốt: Thợ Săn, Nhà Vua, và Người Xây Cất 
Lời ký thuật về các dân tộc lưu ý đặc biệt đến Nimrốt. Ông ta đã thành lập vương quốc Babylôn đầu tiên và đã xây cất một số thành. Rất có thể chính ông là người đã dẫn dắt dân sự tại Babên trong công trình xây tháp. (11:4). Kinh Thánh dùng cùng một từ để chỉ về ông cũng như dành cho "những người mạnh dạn" trong 6:4 (được dịch là những anh hùng có danh trong 10:8 là các anh hùng"). Trong tiếng Hêbơrơ, đây là hình thức nhấn mạnh của chữ dành cho "người can đảm" "chiến sĩ". Bởi sự hàm ý, nó có nghĩa là "người chiến sĩ mạnh dạn" hay là "lãnh Chúa". Người ấy có thể nổi danh vì những kỳ tích táo bạo của mình với tư cách là một người thợ săn, một chiến sĩ, và một người xây dựng vương quốc.
Delitzch nói rằng Nimrốt có nghĩa là "chúng ta sẽ nổi dậy". Tên ông là một danh hiệu được dân chúng tặng cho chứ không phải tên riêng của ông ta. Nimrốt có thể là một người "thợ săn mạnh dạn" cả về các thú vật lẫn con người, để bắt họ làm nô lệ (Keil và Delitzsch, trang 128)
Babylôn (Babên), nơi Nimrốt đã có vương quốc của mình, về sau đã trở thành biểu tượng của hệ thống thế gian trong sự chống nghịch với Đức Chúa Trời và là kẻ đối địch của dân sự Chúa. Khải huyền 18 sử dụng tên gọi nầy dành cho một liên minh của chủ nghĩa duy vật chất và bất kính, là những người mà sự sụp đổ của họ đánh dấu sự chiến thắng cuối cùng của Chúa Cứu Thế. Chúng ta nhìn thấy trong Nimrốt một điển hình (một hình tượng mang tính tiên tri như là một sự nhìn thấy trước) của "con người nghịch cùng luật pháp", là kẻ sẽ tôn mình lên bằng Đức Chúa Trời và đứng đầu đế quốc cuối cùng của những kẻ chống nghịch Đức Chúa Trời (IITe 2Tx 2:3-10; KhKh 13:5-8)
34. Nimrốt được coi như một điển hình của AntiChrist qua việc ông
a) Xây cất thành phố tội lỗi là Ninive
b) Ta trở thành một bạo chúa nghịch lại lẽ công bình
c) chống nghịch Đức Chúa Trời tại Babên
d) Đứng đầu Đế Quốc Babylôn, mà sau nầy đã trở thành biểu tượng của một hệ thống thế gian lớn mạnh.
Sự Phân Tán Từ Babên 
SaSt 11:1-9
Những tàn tích đổ nát của các tháp đền được gọi là các tháp ở vùng Mêsopotamia cổ hiện vẫn còn được tìm thấy ở tại Mêsapotami. Các tháp nầy có dạng hình chóp với các tầng kế tiếp nhau có các thang lầu xây phía ngoài và một điện thánh ở trên cùng. Hầu hết để thờ mặt trăng. Một số người cho rằng những đống đổ nát của Birs Nimrud, tàn tích còn lại của một cái tháp bảy tầng, là của tháp Babên. Đây là những tháp nằm cách Babylôn khoảng 20 cây số về phía tây nam. Những người khác cho rằng cái tháp to lớn của Etemananki, xây trên một ngọn núi nhân tạo ngay trong Babylôn chính là tháp đã được Kinh Thánh nói đến. Đó là đền thờ thần Marduk. Song có thể tháp Babên là kiểu mẫu mà các tháp đền nầy về sau đã bắt chước.
Phần ký thuật về tháp Babên cho thấy sự dại dột của việc xây dựng không có Chúa (Thi Tv 127:1). Bị thôi thúc bởi lòng kiêu ngạo và tham vọng, người Babylôn muốn "được nổi danh". Việc xây cất chiếc tháp lớn nầy cùng một thành phố để lại một tượng đài cho tài năng của họ. Điều đó có thể chứng tỏ sự quan trọng của họ trong con mắt của loài người và giữ cho tên tuổi họ không bị lãng quên. Trong sự không vâng lời trực tiếp đối với mạng lệnh của Đức Chúa Trời là hãy tràn ra và làm đầy dẫy đất (SaSt 9:1), họ đã hoạch định để trở nên hùng mạnh bởi sự hiệp nhất và theo chế độ tập trung. Thành phố và tháp sẽ liên kết con người lại với nhau và đem lại sự an toàn quân sự cũng như sự thống trị về mặt chính trị.
Tuy nhiên, Đức Chúa Trời đã không chấp nhận các hoạch định của họ. Ngài nhìn thấy sự kiêu ngạo, sự tự lực, và sự phản nghịch của họ. Đức Chúa Trời đã không để cho Nimrốt tự do chống nghịch Ngài, thống trị thế giới, và tiêu diệt dòng dõi cứu chuộc của Sết.
Đức Chúa Trời sắp hoàn thành mục đích của Ngài - dầu cho có nhiều người khoe khoang chống nghịch Ngài đến mấy đi nữa! Ở tại tháp Babên, Ngài chỉ làm lộn xộn họ bằng cách thay đổi tiếng nói của họ để họ không thể hiểu được nhau. Điều nầy khiến họ không thể cùng làm việc cách hài hòa được. Mỗi gia đình hoặc thị tộc, với thứ tiếng riêng của mình, đã ra đi để phát triển theo cách sống riêng của họ ở nơi nào họ chọn, như vậy Đức Chúa Trời đã làm thành mục tiêu của Ngài bởi việc làm tản lạc họ.
Những học viên học Kinh Thánh thường ghi nhận rằng ân tứ nói tiếng lạ trong ngày Lễ Ngũ Tuần là sự đảo ngược lộn xộn các thứ tiếng ở tại Babên (Cong Cv 2:4-8). Alan Richardson nhận định rằng. "Khi con người ở trong sự khoe khoang kiêu ngạo về những thành tựu của riêng mình, thì kết quả chẳng có gì ngoài sự phân rẽ, lộn lạo và sự không hiểu được. Song, khi các lời kỳ diệu của Đức Chúa Trời được công bố, thì mọi người đều có thể nghe được phúc âm của các sứ đồ bằng chính thứ tiếng của họ" (Yates, trang 16)
35. Hãy kể ra hai thái độ trong thế giới ngày nay giống với việc xây tháp Babên 
36. Cho biết một cách Đức Chúa Trời làm thành mục đích của Ngài qua việc làm lộn xộn tiếng nói ở tại Babên. 

37. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Một lý do loài người xây tháp Babên là để dựng một danh cho chính họ
b. Đức Chúa Trời đã tỏ rõ rằng loài người không nên sống với nhau trong những nhóm người đông đảo khi Ngài làm tản lạc họ khắp đất.
c. Mục đích thứ hai của việc xây dựng tháp Babên là để né tránh mạng lệnh của Chúa bảo hãy tràn ra và làm đầy dẫy đất.
d. Đức Chúa Trời thích để cho loài người được tản rộng ra hơn để các gia đình có thể hợp nhất thành các bộ tộc
e. Đức Chúa Trời không muốn loài người hợp nhất vì sức mạnh chính trị
f. Chế độ tập trung sẽ nối kết con người lại với nhau vì biện pháp an toàn quân sự.
g. Đức Chúa Trời thường sử dụng những phương pháp bất thường để hoàn thành mục tiêu của Ngài.
Gia Đình Của Ápraham 
SaSt 11:10-32
Hồ sơ phả hệ của các dân tộc thu hẹp dần đến các con cháu của dân Xemit (Semtes) trong dòng họ của con trai Sem là, Abácsát. Lời ký thuật cuối cùng tập trung vào gia đình của Tharê. Một số các học giả đã sử dụng nó như một bảng tường trình tự thời gian để đo khoảng thời gian từ Nôê đến Ápraham. Nhưng Kinh Thánh không ghi chép phả hệ theo cách ấy. Có thể chỉ phần lớn các nhân vật quan trọng đã được liệt kê ở đấy.
Bằng chứng về các trình tự văn hóa ở tại các trung tâm đế quốc và những nơi khác dường như đã có từ nhiều ngàn năm trước Ápraham. Theo Klide, bảng phả hệ của Kinh Thánh quá ngắn ngủi để được xem là đầy đủ cho toàn bộ khoảng thời gian có liên quan (trang 92).
Bối cảnh của Sáng thế ký chương 10-11 là lời giới thiệu về Ápraham (Apram). Ông đã đánh dấu sự bắt đầu của dân tộc được chọn Ysơraên, là trung tâm của sự chú ý xuyên suốt phần còn lại của Cựu ước. Ở đây chúng ta gặp gỡ gia đình Ápraham, một số trong vòng họ là những người đóng một vai trò quan trọng trong sự hình thành dân sự của Đức Chúa Trời. Tóm lại, chúng ta nhìn thấy giai đoạn đầu của cuộc di dời từ xứ Urơ đến xứ Cannaan. Và rồi, trong đoạn 12, tuân theo khuôn mẫu thơ văn thường lệ, chúng ta đi trở lại để tìm một số những chi tiết, nhưng điều đó sẽ được đề cập đến trong một bài học khác.
38. Ghép cặp nhân vật hoặc nơi chốn (phải) với lời mô tả (trái)
... a Nơi Ápraham đã sống
... b Cha Ápraham
... c Các anh em Ápraham
... d Các con dâu Tharê
... e Các tổ tiên của Ápraham
... f Cháu Ápraham 
Bây giờ bạn đã kết thúc bài học 4. Hãy ôn lại các mục tiêu của bài học và làm bài tự trắc nghiệm. 

Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU ĐÚNG SAI - Viết chữ Đ vào chỗ trống trước câu nào ĐÚNG. Viết chữ S nếu là câu SAI
... 1 Vào thời Nôê, Đức Chúa Trời đã dùng nước để hủy diệt trái đất, nhưng trong tương lai Ngài sẽ dùng lửa.
... 2 Hai nguồn nước trong Trận Hồng Thủy là nước của những trận mưa như trút và các đợt sóng thủy triều lớn.
... 3 Bằng chứng khoa học cho thấy không thể nào có một trận lụt bao phủ trái đất như đã được bày tỏ qua câu chuyện trong Kinh Thánh.
... 4 Tất cả các học giả Kinh Thánh đều đồng ý rằng Trận Hồng Thủy chỉ xảy ra trong phạm vi địa phương, chứ không phải toàn cầu.
... 5 Câu chuyện Trận Hồng Thủy không được ngành khoa học nào khẳng định cả.
... 6 Sứ điệp mang tính biểu tượng của con tàu dành cho chúng ta ngày nay là sự bảo vệ và chăm sóc của Chúa trong một thế giới tội lỗi.
... 7 Các giao ước của Đức Chúa Trời đều quan trọng vì chúng bày tỏ ý muốn của Đức Chúa Trời.
... 8 Mối tương quan giữa Đức Chúa Trời với Nôê đã bị thay đổi sau Trận Lụt.
... 9 Trong chừng mực có liên quan đến Đức Chúa Trời, nền tảng dành cho một đời sống mới là những ơn phước, những sắc lệnh, và các giao ước.
... 10 Sự khác nhau trong giao ước của Ađam với giao ước của Nôê là con người không được ăn thịt.
... 11 Sau Trận Hồng Thủy, con người phải chịu trách nhiệm về sự cai trị loài người và hình phạt của tội phạm.
... 12 Sự say rượu của Nôêe lập tức đem lại sự phân rẽ cho gia đình ông và sự rủa sả trên các con cháu ông.
... 13 Lời tiên tri của Nôê đã được ứng nghiệm qua việc Đức Chúa Trời ban phước cho Canaan qua dòng dõi Đấng Mêsia.
... 14 Bản đồ của các dân tộc, cho thấy các dân tộc khác nhau xuất thân từ Nôê, là quan trọng, vì nó hàm ý rằng sự cứu rỗi dành cho mọi người ở khắp mọi nơi.
... 15 Về mặt tiên tri, Nimrốt là quan trọng vì anh ta là điển hình của Anti Christ sẽ đến (Kẻ địch lại Chúa Cứu Thế.)
... 16 Babên có thể là một ngọn tháp đền thờ được sử dụng để thờ phượng mặt trăng
... 17 Nacô, Minhca, và Haran, đều là các tổ phụ của Ápraham.
... 18 Các bia văn hình chữ nêm được các nhà nhân chủng học sử dụng để phủ nhận lời ký thuật của Kinh Thánh về Trận Hồng Thủy.
... 19 Các tài liệu phả hệ được hầu hết các học giả Kinh Thánh sử dụng để tính thời gian từ Nôê đến Ápraham.
... 20 Đức Chúa Trời đã phân tán các dân tộc ở tại Babên để hoàn thành mục đích của Ngài dành cho công cuộc sáng tạo của loài người.
... 21 Lòng kiêu ngạo, sự tự trị, và sự phản loạn của loài người sau Trận Hồng Thủy đã dẫn đến sự đoán phạt của Chúa trên những người xây tháp Babên
... 22 Giao ước Nôê có liên quan đến Nôê và gia đình của ông, đó là một giao ước có điều kiện, dựa trên phẩm hạnh của Nôê.
... 23 Trong RoRm 13:1-7 Phaolô dạy rằng quyền cai trị loài người được lập bởi Đức Chúa Trời.
... 24 Đức Chúa Trời đã lập giao ước Ngài với Nôê để bảo đảm với loài người điều chắc chắn trong tương lai.
... 25 Các con cháu của Sem cuối cùng đều đã bị hủy diệt vì cớ sự gian ác của họ. 

ĐÁNH GIÁ TIẾN BỘ PHẦN I 
Bây giờ bạn đã học xong bài 1-4, hãy ôn lại để chuẩn bị cho Đánh Giá Tiến Bộ phần 1. Bạn sẽ tìm thấy nó trong tập học viên. Bạn hãy trả lời tất cả các câu hỏi mà đừng tham khảo sách giáo khoa của bạn. Hãy gởi tờ trả lời của bạn cho giảng viên ICI của mình, kèm với tất cả những tài liệu khác đã được nêu ngoài bìa tập học viên - sau đó bạn tiếp tục học bài 5. 

Giải đáp các câu hỏi của bài học 
1. a b e f và i là những câu trả lời đúng
2. Câu trả lời của bạn phải bao gồm bất cứ điều gì thuộc ba loại ô nhiễm sau đây: về đạo đức, về môi trường, và về mặt thuộc linh.
3 b) Cung cấp thú vật để dâng làm của lễ sau Trận Lụt
4. a 2) Các nguồn của vực sâu
b 4) Bị xóa sạch
c 5) Trái đất
d 1) Sự nổ ra
e 3) Các cửa đập ở trên trời
5. b, c, và e, là những câu đúng
6. a 1 
b 1 
c 2 
d 1 
7. a 3) Người Babylôn
b 2) Người Ysơraên
c 3) Người Babylôn
d 1) Người Da Đỏ ở Bắc Mỹ
8. c) Kinh Thánh chính xác về mặt lịch sử
9. Câu trả lời của bạn có thể bao gồm những điều sau:
Tài liệu của người Babylôn cổ, Thiên sử thi về Gilgamesh, một bảng đá.
10. a Sự quan tâm của Đức Chúa Trời: SaSt 6:8; 16:18; 7:1, 16, 23; 8:1, 21
b Sự đáp ứng của Nôê. 6:9, 22; 7:5, 9; 8:20
11. d) Đang chủ động để đưa Nôê ra khỏi tàu
12. Bất cứ điều nào sau đây: Đức Chúa Trời không quên dân sự của Ngài, Ngài chăm sóc họ trong giờ hoạn nạn; Ngài đem họ ra bằng sự đắc thắng, và Ngài thường dùng các phương tiện của thiên nhiên để làm thành những mục đích của Ngài.
13. a 2) IPhi 1Pr 3:18-22
b 3) Mat Mt 24:36-42
c 5) IIPhi 2Pr 3:3-15
d 1) HeDt 11:7
e 4) IIPhi 2Pr 2:4-5
14. Bất cứ hai điều nào sau đây: có thể họ bị trận bão tố đe dọa, nhưng họ vẫn được an toàn trong sự quan phòng của Đức Chúa Trời. Mặc dầu bận rộn với công việc Chúa giao cho họ, họ mệt nhọc trong tinh thần hiểu biết về các điều kiện sống khó khăn và mong ước bước vào một thế giới mới mẽ thanh sạch.
15. Câu trả lời của bạn phải bao gồm hai điều sau. Hãy đặt những hành động của bạn trên cơ sở Lời Chúa. Hãy có lòng nhịn nhục, vâng lời, hãy có đức tin nơi những lời hứa của Đức Chúa Trời
16. c) Dựng một bàn thờ để dâng của lễ
17. b) Bảo đảm với Nôê rằng mùa màng sẽ được giữ nguyên cho việc gieo trồng của ông.
18. a) Biết ơn Đức Chúa Trời về sự dự bị của Ngài.
19. a, c và e là những câu đúng
20. Câu trả lời của bạn. Bất cứ một trong hai điều sau đây. Hãy sinh sản và làm cho đầy dẫy đất. Cầm quyền tể trị trên loài vật. Không ăn hoặc uống huyết - thiết lập sự trừng phạt tử hình.
21. d) Con người hành động như người đại diện của Đức Chúa Trời để điều khiển một xã hội công bằng.
22. a) Nhắc nhở chúng ta rằng Đức Chúa Trời luôn luôn giống như vậy
23. Bất cứ điều nào trong những điều sau. Thịt đã được cho thêm vào chế độ ăn. Việc ăn huyết đã bị cấm. Bởi án chết dành cho những kẻ giết người.
24. c) Phổ thông cho mọi người và vô điều kiện
25. Bất cứ hai lý do nào sau đây: Chúng mặc khải ý muốn của Đức Chúa Trời; chúng bày tỏ các lời hứa của Ngài đối với loài người; và chúng ban cho một nền tảng mà theo đó Ngài sẽ liên hệ với loài người trong một giai đoạn nhất định.
26. a, b, c, và d là những câu đúng
27. Câu trả lời của bạn. Cơ Đốc Nhân phải có thái độ yêu thương và quan tâm. Nhiều người nô lệ cho rượu đã được giải phóng nhờ quyền năng của Chúa Cứu Thế. Bằng cách được nhận sự bày tỏ tình yêu thương của Chúa Cứu Thế, nhiều người bị nô lệ bởi rượu đã được cứu giúp để bắt đầu một đời sống mới.
28. d) Giúp họ bắt đầu một đời sống mới nhờ Chúa Cứu Thế
29. a 3) Giaphết
b 1) Đức Chúa Trời
c 2) Canaan 
d 3) Giaphết
30. c, d, f, và g là những câu đúng
31. Bất cứ hai điều nào sau đây: Người Canaan đã bị con cháu Sem (Ysơraên) chinh phục dưới thời Giôsuê. Con cháu Sem đã trở thành dòng dõi của Đấng Cứu Chuộc, họ đã thờ phượng Đức Chúa Trời chân thần. Con cháu của Giaphết lan rộng trên một khu vực rộng lớn ở Âu châu và một phần của Châu Á. Nhiều người trong số các dân ngoại đã tìm biết Chúa Cứu Thế dưới sự giảng truyền của các sứ đồ và đã dự phần vào các phước hạnh của Sem.
32. b) Cho thấy mối liên hệ anh em của hết thảy mọi người
33. a là câu đúng
34. c) Nổi loạn nghịch cùng Đức Chúa Trời ở tại Babên
35. Bất cứ hai điều nào sau đây: Sự khinh thường của con người đối với Đức Chúa Trời, lòng kiêu ngạo trong những thành tựu của họ, kể cả những chương trình không gian; và những cuộc nói chuyện của một số người về sự chinh phục thế giới.
36. Câu trả lời của bạn có thể bao gồm một trong những điều sau: Ngài đã làm tản lạc loài người để họ có thể định cư khắp đất. Mỗi gia đình hoặc mỗi bộ tộc đều được tự do để phát triển dân tộc cùng cách sống riêng của họ.
37. a, c, f, g là những câu đúng
38. a 5) Urơ, Charan
b 4) Tharê
c 6) Nacô, Haran
d 1) Minhca, Sarai 
e 3) Sem, Abátsát
f 2) Lót 
Ápraham Được Kêu Gọi Đến Một Đời Sống Đức Tin 
Trong phần đầu chúng ta đã xem xét những sự bắt đầu. Những sự bắt đầu đó gồm cả sự bắt đầu của trái đất và loài người. Rồi chúng ta xem xét đến sự bắt đầu của tội lỗi trong dòng dõi loài người, cùng những hậu quả bi thương của nó. Chúng ta cũng đã học về gia đình đầu tiên và những hậu quả thực tế tất yếu của sự Sa Ngã trên toàn thể loài người trước Trận Hồng Thủy. Sau đó, chúng ta tập trung vào sự khởi đầu mới mẽ mà Đức Chúa Trời ban cho con người sau Trận Hồng Thủy. Bây giờ chúng ta hãy hướng sự chú ý của mình đến sự bắt đầu của một phương pháp mới để Ngài chủ động mặc khải chính mình Ngài cho loài người.
Chương 12 có thể được xem như là một điểm quyết định quan trọng của sách Sáng thế ký. Ở đây sách ngưng nói lịch sử của cả loài người để tập trung vào câu chuyện của một gia đình. Kế hoạch của Ngài là phải có một dân gồm những người tin Ngài trung tín để làm chứng cho Ngài trong thế giới nầy. Vì vậy Ngài đã chọn Ápraham làm tổ phụ của dân tộc nầy và của hết thảy những người trung tín với Ngài.
Phương pháp mới của Ngài trong việc chọn lựa một gia đình để làm việc đang được làm sáng tỏ - Rõ ràng là mục tiêu của một người có thể trở nên sắc bén hơn nếu người ấy tập trung vào một đối tượng độc nhất thay vì vào nhiều đối tượng. Vì vậy Đức Chúa Trời đã chọn để tập trung các nỗ lực của Ngài vào Ápraham và gia đình ông để ban cho những người nầy sự hiểu biết về một Đức Chúa Trời chân thật. Ngài đã đầu tư tình yêu, thì giờ, và sự kiên nhẫn của Ngài vào những thành viên trong gia đình nầy hầu cho họ có thể hấp thụ bản tánh của Ngài và phản ánh Ngài cho những con người thờ hình tượng trong thế gian. Ngoài ra, Ngài cũng đã chọn lựa gia đình nầy để làm phương tiện mà qua đó Ngài có thể đưa Đấng Cứu Chuộc vào thế gian. Vì vậy chúng ta không ngạc nhiên khi những tín đồ chân thật là những con người kỳ diệu phản ánh sự khôn ngoan vô hạn và sự trọn vẹn của phương pháp Ngài. 
Phương Pháp Mới của Đức Chúa Trời
Khảo Cổ Học và Các Tộc Trưởng
Tên tuổi
Những Hoàn Cảnh
Các phong tục
Tầm Quan Trọng của Ápraham
Sự Kêu Gọi của Ápraham
Sự Phân Rẽ Cần Thiết
Những Lời Hứa Có Ảnh Hưởng Sâu Rộng
Ápraham ở tại Canaan
Gương Đức Tin
Những Hoạn Nạn của Đức Tin 
Khi học xong bài nầy, bạn sẽ:
Ù Áp dụng được cho Hội Thánh những mục tiêu của Đức Chúa Trời trong việc hình thành một dòng dõi được lựa chọn.
Ù Nhận ra những cách qua đó khảo cổ học khẳng định phần ký thuật của Sáng thế ký về các tộc trưởng.
Ù Giải thích được ý nghĩa sự kêu gọi Ápraham và sự vâng lời của đức tin
Ù Nhận biết được những cách Chúa thường hành động trong đời sống bạn để phát triển đức tin của bạn. 
1. Đọc Sáng thế ký chương 12 để làm nền tảng cho bài học nầy khi đọc, bạn hãy cố gắng đặt mình vào vị trí của Ápraham. Bạn sẽ phản ứng thế nào trước những tình huống được đề cập đến trong chương nầy?
2. Xác định vị trí những nơi chốn được đề cập đến trong Sáng 12, và lần theo dấu vết các cuộc hành trình của Ápraham từ Urơ đến Canaan.
3. Bạn sẽ tăng cường việc nghiên cứu của mình nếu bạn thường tìm và đọc tất cả các đoạn Kinh Thánh trưng dẫn có liên quan đến nội dung bài học khi bạn gặp chúng trong sách giáo khoa nghiên cứu độc lập của bạn.
4. Học tập xuyên suốt phần khai triển bài theo thủ tục mà bạn đã lập. Kiểm tra các câu trả lời của bạn trong phần bài học với phần giải đáp được cho ở cuối bài học. Sau đó ôn lại trong các mục tiêu bài học và làm bài tự trắc nghiệm. Một lần nữa bảo đảm phải kiểm tra các câu trả lời của bạn với những câu chúng tôi đã cho trong tập tài liệu dành cho học viên. 
những người đồng thời
bằng nhau
thờ hình tượng
thuộc về Đấng Mêsia.
Đất Hứa
PHƯƠNG PHÁP MỚI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI 
SaSt 12:1-20
Xuyên suốt Kinh Thánh chúng ta thấy rằng mục tiêu của Đức Chúa Trời không hề thay đổi. Ngài đã tạo dựng loài người theo hình ảnh của chính Ngài để họ hưởng được tình thông công với Ngài. Tội lỗi đã làm hỏng hình ảnh ấy và phá vỡ mối tương giao nhưng Đức Chúa Trời đã nhất định đem hết thảy những ai muốn thuộc về gia đình Ngài trở lại cùng chính Mình Ngài. Ngài sẽ khôi phục hình ảnh của Ngài trong họ và vui hưởng mối thông công với họ. Kinh Thánh là câu chuyện về công cuộc cứu chuộc của Ngài.
Mặc dầu mục đích của Đức Chúa Trời không hề thay đổi, song Ngài có thể thay đổi các phương pháp của Ngài hoặc sửa đổi chúng tùy theo những hoàn cảnh thay đổi trong khi dân cư trên thế giới gia tăng và các dân tộc đang trên đà phát triển, Đức Chúa Trời triển khai một dân cho Chính Ngài. Dân nầy phải trở thành người tiếp nhận, người canh giữ và người rao báo sự mặc khải của Ngài cho loài người, và dân tộc nầy đem lại một môi trường thích đáng cho sự thờ phượng Chúa cách thanh sạch. Vì vậy sự ban phước của Ngài ở trên họ sẽ là một bằng chứng cho muôn dân biết quyền năng cùng tình yêu của Ngài dành cho dân sự Ngài. 
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI DÀNH CHO DÂN SỰ NGÀI 
Từ Áraham đến Đấng Christ 
- Thờ phượng Đức Chúa Trời 
- Viết, bảo tồn, và dạy dỗ Kinh Thánh 
- Làm chứng nhân cho Ngài 
- Là gia đình của Cứu Chúa hầu đến 
- Dọn đường cho Chúa hằng sống đến 
Từ Lễ Ngũ Tuần đến bạn 
- Thờ phượng Đức Chúa Trời
- Viết, dịch, dạy Kinh Thánh
- Làm chứng nhân cho Ngài
- là thân thể của Cứu Chúa
- Dọn đường cho sự trở lại của Đấng Christ 
Herry Halley bình luận rằng mục tiêu trước mắt của Đức Chúa Trời trong việc lập nên dân tộc Hêbơrơ là để thiết lập sự hiểu biết về một Đức Chúa Trời hằng sống và chơn thật trong một thế giới thờ hình tượng (trang 31). Điều nầy có thể được thực hiện bởi sự mặc khải bằng chữ viết của Cựu ước và lời làm chứng của dân tộc Hêbơrơ (EsIs 49:6). Kế hoạch của Đức Chúa Trời là phải chuẩn bị thế gian cho sự đến của Chúa Cứu Thế. Chúng ta hãy tổng kết kế hoạch của Ngài
1. Hêbơrơ sẽ là một dân tộc được biệt riêng ra để thờ phượng và hầu việc Đức Giêhôva.
2. Người Hêbơrơ sẽ nhận được sự hiểu biết Chúa cũng như các đường lối Ngài và ghi chép điều đó bằng chữ viết.
3. Người Hêbơrơ sẽ làm chứng cho thế giới thờ hình tượng biết về một Đức Chúa Trời chân thật.
4. Người Hêbơrơ qua đời sống họ và sự làm chứng của họ sẽ dọn đường cho Chúa Cứu Thế đến.
5. Qua dòng dõi nhà vua của dân tộc Hêbơrơ, Đấng Cứu Chuộc được hứa sẽ ra đời.
1. Xem nhanh qua Sáng thế ký chương 12-50 để nắm được nội dung. Nói lên một sự khác biệt mà bạn nhận thấy trong chủ đề và cách luận giải của nó trong các chương nầy khi so sánh nó với chủ đề và cách luận giải trong Sáng thế ký chương 1-11 

2. Nói lên một khía cạnh phương pháp mới của Đức Chúa Trời trong chương trình cứu rỗi của Ngài. 
3. a Liệt kê ít nhất hai mục tiêu của Đức Chúa Trời dành cho dân Hêbơrơ 
b So sánh các mục đích nầy với các mục đích của Ngài dành cho Hội Thánh ngày nay 

KHẢO CỔ HỌC VÀ CÁC TỘC TRƯỞNG 
Cho đến gần đây, các học giả tự do vẫn nghi ngờ việc Ysơraên đã được thành lập bởi Ápraham, Ysác và Giacốp. Phần ký thuật của sách Sáng thế ký về các vị tộc trưởng nầy được xem là một bộ sưu tập của các huyền thoại dân tộc với rất ít cơ sở lịch sử. Trong bài đầu tiên, chúng ta đã thấy sự dạy dỗ của phái tự do về cách thức và thời điểm sách Sáng thế ký được viết ra. Giả sử như các sự kiện và các phong tục đều đặt cơ sở trên những tình huống trong thời của các trước giả; tuy nhiên, các nhà khảo cổ đã khám phá được nhiều sự kiện lịch sử về thời kỳ của các tộc trưởng (từ năm 200 đến 1500.) Những tài liệu được phát hiện nầy xác nhận các tên tuổi, phong tục và các biến cố lịch sử được đề cập đến trong sách Sáng thế ký một cách hết sức lạ lùng.
Các tên tuổi 
Những tên tuổi ở trên các bia văn bằng đất sét được khám phá ở tại vùng Mêsôbôtami khẳng định lời ký thuật của sách Sáng thế ký. Chúng ta đã đề cập đến những bia văn được tìm thấy ở tại Mari (một thành của người Amôrít bên bờ sông Ơphơrát) và ở tại Nuzi (nằm trên sông Tigris vào thời các tổ phụ). Từ những phát hiện nầy, chúng ta học biết rằng những người sống giữa vòng dân tộc Xêmít (con cháu của Sem) đã có những cái tên giống hoặc tương tự với nhiều tên trong Sáng thế ký. Những bia văn nầy bao gồm các hình thái của tên Ápraham, Nacô (Nakhur, một phố gần Charan), và Bêngiamin (Banu - yamina, tên của một dân tộc). Những tên khác có cùng một gốc như Gát, Đan, Lêvi và Íchmaên. (Wood trang 27-28). Những tên như Giacốp và Ysác có thể là hình thức rút ngắn của những tên phổ biến vào thời âý. 
Các hoàn cảnh 
Các hoàn cảnh được mô tả trong Sáng thế ký phù hợp với thời kỳ đầu mà nó xác nhận là được ghi chép chứ không phải thời kỳ sau đó. Khảo cổ học cho thấy rằng đã có sự dời chuyển lớn của con người trong suốt thời kỳ tộc trưởng. Dân Amôrít, dân Hêtít, dân Huri và những nhóm người khác đang tìm kiếm những vùng đất mới. Các vua chiến thắng, như được mô tả trong Sáng thế ký chương 14, đang dẫn đầu các cuộc chinh phạt. Thật vậy những bằng chứng dường như cho thấy Amraphên là một người Amôrít, Arióc là người Hêtít, Tubanh là người Hêtít và Kếtrôlaome được gọi là người Êlam (Douglas trang 940). Xứ Paléttin vào thế kỷ 20 trước Công nguyên chưa có số dân định cư dày dặn, và đời sống du cư được minh họa qua cuộc đời của Ápraham là rất phổ biến (Albright trang 204 - 205). 
Các bia văn bằng đất sét của thế kỷ thứ mười tám trước Công nguyên cho thấy rằng không có một hàng rào ngôn ngữ quan trọng nào trong khu vực Lưỡi Liềm Trù Phú cả. Con người ở khắp vùng Ơphơrát và Palettin đã hiểu được ngôn ngữ phiá Tây của người Xêmít. Tiếng Aicập được hiểu trong các trung tâm quan trọng của người Paléttin. Và ngôn ngữ Tây Xêmít được nói ở bắc Aicập; như vậy Ápraham không gặp khó khăn gì trong việc truyền đạt với người khác bất cứ nơi nào ông đi đến (Albright trang 204-205).
Những cuộc hành trình của các tộc trưởng là những lộ trình dài hiện nay được coi là các đường cái thương mại vào thời đó. Những con đường nhỏ quan trọng bắt từ Mêsôbôtami đến Tiểu Á và vùng Paléttin. Những đường khác dẫn đến Aicập. Một lộ tuyến quan trọng được xem là Đường Cái của Vua (Dan Ds 20:17) băng ngang vùng xuyên Giôđanh. Lộ tuyến nầy được lần ra bởi một tuyến đường của các khu phố cổ dọc theo nó. Ngành khảo cổ cho thấy sự đi lại ở phạm vi rộng lớn, như chúng ta đã thấy trong phần ký thuật về đời sống các trưởng tộc, là điều rất phổ biến trong thời kỳ ấy. 
Các Phong Tục 
Các bia văn Nuzi và các tài liệu khác vào thời kỳ đó nói đến những phong tục mà chúng ta thấy trong đời sống của các tộc trưởng. Các bản viết nầy mô tả:
1. Một cặp vợ chồng không con đã nhận một người thừa kế (Đối chiếu với SaSt 15:2). 
2. Những sự chúc phước được nói trước là điều bắt buộc (Đối chiếu với 27:30-38). 
3. Các bà vợ đưa những người hầu gái cho các ông chồng của họ để sinh con cái cho họ. (đối chiếu với 16:1-2; 30:1-6).
Nhiều phong tục khác trong 12:1-50:26 cũng đã được đề cập đến trong các bia văn nầy.
Như vậy, ngành khảo cổ hỗ trợ cho tính chân xác về mặt lịch sử của phần ký thuật đời sống các tộc trưởng. Điều đó cho thấy lời ký thuật của Sáng thế ký đã được viết ra vào khoảng thời gian trong đó các sự kiện đã xảy ra bởi vì sau giai đoạn đó, các điều kiện sống đã thay đổi. Trong thế kỷ thứ mười bốn trước công nguyên, một thời kỳ của những sự thay đổi đột ngột về mặt chính trị đã bắt đầu. Sau giai đoạn đó, các điều kiện sống không bao giờ còn giống như trước nữa. (Guthrie trang 19) 
4. Nói rõ ba cách qua đó ngành khảo cổ đã thừa nhận phần ký thuật về các tộc trưởng và cho một ví dụ về mỗi trường hợp. 
5. Tất cả những điều sau đây ủng hộ ý tưởng cho rằng Sáng thế ký không có khả năng được viết ra vào năm 1000 T.C. Như những người thuộc phái tự do tuyên bố, trừ một điều, điều nào KHÔNG là cơ sở cho những lời tuyền bố đó.
a) Các hoàn cảnh phù hợp với một thời kỳ trước đó nhiều hơn là thời kỳ sau đó
b) Những phong tục về một giai đoạn sau đó có thể đã được phản ánh trong phần ký thuật
c) Những sự khác nhau của những tên tuổi xác nhận thời kỳ sớm hơn
d) Các chữ viết giống với các chữ viết từ năm 2000 - 1500 T.C.
6. Việc nghiên cứu những khám phá của ngành khảo cổ có liên quan đến thời kỳ tộc trưởng là quan trọng bởi vì chúng
a) Soi sáng nhiều hơn trên các phong tục và văn hóa của thời kỳ đó.
b) Hỗ trợ tính chất lịch sử của 12:1-20:18
c) Chứng tỏ luận thuyết cho rằng những câu chuyện về các tổ phụ chỉ là những chuyện thần thoại và hoang đường được viết sau thời Môise.
d) Tăng thêm sự ham thích của chúng ta trong việc nghiên cứu về gia đình được chọn.
e) Thực hiện hết thảy những điều trên 
TẦM QUAN TRỌNG CỦA ÁPRAHAM 
Một số người đã xếp Ápraham vào giữa vòng những nhân vật vĩ đại nhất của Cựu ước. Hai người kia là Môise và Đavít. Những khoảng được dành cho Ápraham trong Kinh Thánh cho thấy điều gì đó về tầm quan trọng của ông. Chỉ có mười một chương dành cho lịch sử của loài người nằm trước phần nầy. Song đã có đến mười ba chương dành ra gần như chuyên biệt cho cuộc đời của Ápraham.
Về mặt lịch sử, Ápraham có tầm quan trọng như một tổ phụ của cả dân Do thái lẫn người Ảrập. Đức Chúa Trời đã hứa ban vùng đất Paléttin cho ông và con cháu ông. Trên cơ sở của lời hứa ấy, Đức Chúa Trời đã dẫn dắt dân Ysơraên vào chiếm hữu Đất Hứa nhiều thế kỷ sau đó.
Đức Chúa Trời đã dùng Ápraham để tái lập chủ nghĩa độc thần lâu bền. Sau Trận Lụt chủ nghĩa đa thần hầu như đã dẫm nát sự thờ phượng Đức Chúa Trời. Nhưng trong một nền văn minh thờ hình tượng. Áraham đã nghe được sự kêu gọi của Đức Giêhôva. Kết quả là ông đã trở thành một người thờ phượng Đức Chúa Trời chân thật. Ba tôn giáo lớn thờ một thần là 1) Do thái giáo, 2) Cơ Đốc giáo và 3) Hồi giáo đều tôn kính Ápraham như một vị tiên tri của Đức Chúa Trời.
Ápraham quan trọng về mặt thần học. Tân ước dùng kinh nghiệm của ông như là nền tảng lịch sử cho việc dạy dỗ về sự xưng công bình bởi đức tin. Giao ước với Ápraham và dòng dõi ông được ứng nghiệm qua Chúa Cứu Thế và trãi rộng cho hết thảy những ai đặt lòng tin nơi Chúa. Vì vậy, dân ngoại bởi đức tin được dự phần trong các phước hạnh đã hứa cho Ápraham (GaGl 3:6-18; RoRm 4:1-25).
Ápraham cũng quan trọng đối với chúng ta như một gương mẫu thực tiễn về một đời sống đức tin. Sự kêu gọi của ông, sự tận hiến của ông, những hoạn nạn của đức tin ông, và những sự đắc thắng của ông - hết thảy đều cảm thúc và gây dựng chúng ta.
Chúng ta có thể nhìn thấy tầm quan trọng của Ápraham trong các danh hiệu được ban cho ông. Trong Kinh Thánh, chỉ một mình ông được gọi là "bạn hữu của Đức Chúa Trời" (IICo 2Cr 20:7; EsIs 41:8; Gia Gc 2:23). Ápraham cũng được nhắc đến với tư cách "Cha của nhiều dân tộc " và "cha của hết thảy chúng ta" (RoRm 4:16, 17). Trên hết mọi sự, Kinh Thánh mô tả ông là con người của đức tin - là người trung tín đối với Chúa và tuyệt đối tin cậy Lời Ngài. Vì vậy Ápraham đã trở thành "Cha của hết thảy những kẻ tin" (RoRm 4:11) và là một điển hình của tất cả các tín hữu đang trông đợi "một thành mà ... Đức Chúa Trời đã xây cất và sáng lập" (HeDt 11:8-16)
7. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Ápraham quan trọng cả về mặt lịch sử lẫn thần học
b. Những lời hứa được ban cho Ápraham chủ yếu là để thành lập dân tộc Dothái như là một sức mạnh trong trần gian.
c. Danh hiệu "Cha của hết thảy chúng ta" cơ bản ám chỉ đến dân Ysơraên và người Hồi giáo với tư cách dòng dõi của Ápraham
d. Dân ngoại bởi đức tin dự phần trong những lời hứa được lập với Ápraham
e. Ápraham đứng hàng đầu trong số những người vĩ đại nhất của Cựu ước.
f. Những nguyên tắc Ápraham đã sống theo, là điều đã giúp ông làm đẹp lòng Đức Chúa Trời, vẫn còn có giá trị đối với những Cơ Đốc Nhân ngày nay mặc dầu chúng ta sống trong những thời kỳ khác nhau.
g. Là tổ phụ của cả người Do thái lẫn người Ả rập, Ápraham được cả hai tôn kính như một tiên tri của Đức Chúa Trời. 
SỰ KÊU GỌI CỦA ÁPRAHAM 
SaSt 11:27-12:3
Alexander Maclaren xem việc Chúa kêu gọi Ápraham là sự kiện quan trọng nhất trong Cựu ước. Ông ví sánh điều đó với nguồn nước thật nhỏ của một con sông lớn mà một ngày kia sẽ làm tươi mới các lục địa (trang 67). Bởi vì Ápraham đã vâng theo sự kêu gọi của Đức Chúa Trời, nên Ngài, qua hậu tự của ông đã làm xuất hiện một dân, để qua họ Ngài có thể mặc khải Chính Mình Ngài và một Đấng Cứu Chuộc cho thế gian. Vì vậy sự kêu gọi Ápraham là sự bắt đầu của một chương mới trong lịch sử của sự cứu chuộc.
Sự Phân Rẽ Cần Thiết 
Đức Chúa Trời đã hiện ra cùng Ápraham ở tại Urơ trong xứ Canhđê, vùng Mêsôbôtami (SaSt 11:31; Cong Cv 7:2). Một số các học giả gần đây cho Urơ nằm ở phía bắc Mêsôbôtami cách Charan khoảng 30 cây số. Nhưng hầu hết các học giả hiệp nhất nó với thành Urơ gần vịnh Batư. Ápraham đã rời bỏ vùng đất thuộc xứ Canhđê để đi đến Charan (7:4). Những cuộc đào bới vào năm 1922 - 1934 của C.L. Woodley cho thấy Urơ là một thủ đô cổ của Sumer. Là một trong những thành phố rộng lớn nhất và giàu có nhất trong vùng đó, Urơ là một trung tâm thương mại. Các tàu bè từ các vùng đất khác đi ngang qua vịnh Batư và ngược lên sông Ơphơrát mang theo vàng, đồng, ngà, thạch cao và các loại gỗ của cây rừng. Những tuyến đường thương mại dẫn vào nội địa qua vùng Mêsôbôtami. Urơ cũng là một trường học được phát hiện tại đó có một "thư viện" lớn gồm các bia văn bằng đất sét. Woodley đã tìm ra lịch sử của Urơ năm bốn nghìn năm T.C. Cho đến năm 300 T.C. Khi thành nầy bị bỏ hoang (Schultz trang 32). 
Nhưng trung tâm thương mại phồn thịnh nầy cũng là một trung tâm của sự thờ hình tượng. Dân chúng thờ thần mặt trăng Nanna, và các hình tượng trong các hốc tường trong nhà (Tenney, trang 877) Cha Ápraham là Thêra, và những người còn lại trong gia đình rõ ràng là những kẻ thờ hình tượng. (Gios Gs 24:2; SaSt 31:19). Thật vậy, truyền khẩu cho biết rằng Thêra đã làm các hình tượng. Gia đình nầy rất có thể đã biết đôi điều về Đức Giêhôva và có thể đã thờ phượng Ngài cũng như một trong nhiều thần khác song họ chưa biết Ngài một cách cá nhân.
Vì vậy, Ápraham, bị vây bọc bởi sự tối tăm thuộc linh, đã nghe được sự kêu gọi của Đức Chúa Trời! Đức Chúa Trời bảo ông hãy ra khỏi xứ sở mình, dân tộc mình, và nhà cha mình. Đức Chúa Trời muốn Ápraham cắt đứt mọi ràng buộc với quá khứ thờ hình tượng của ông để hưởng được mối thông công với một Đức Chúa Trời chân thật và dâng trọn đời hầu việc Ngài
8. Khi Đức Chúa Trời kêu gọi Ápraham ông đang sống trong sự an ổn và giàu có trong một thành phố thuộc vùng Mêsôbôtami. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào KHÔNG mô tả đúng thành phố nầy cùng văn hóa của nó.
a) Urơ là thủ phủ của Sumer
b) Những người sống tại Urơ là những kẻ thờ phượng thần mặt trăng
c) Urơ là một trung tâm buôn bán quan trọng
d) Nhiều đền thờ đã được xây cất để thờ phượng một Đức Chúa Trời chân thần
e) Urơ là một trung tâm giáo dục
Phương diện thứ hai của sự kêu gọi Ápraham là ông đã lệ thuộc vào Đức Chúa Trời để được sự chỉ dẫn. Ông phải đi đến xứ mà Chúa sẽ chỉ cho ông. HeDt 11:8 chép rằng Ápraham đã ra đi bằng đức tin "dầu ông không biết mình đi đâu" mặc dầu SaSt 12:5 cho biết rằng Đức Chúa Trời đã hướng dẫn ông từ Charan đến Canaan. Dầu Đức Chúa Trời lúc ấy có thể đã không cho Ápraham biết rằng Canaan là quê hương lâu dài của ông, song Ngài đang dẫn dắt ông từng bước một. Vì vậy Ápraham đã được gọi đến một đời sống đức tin, để đồng đi với Chúa
9. Đức Chúa Trời muốn Ápraham lìa bỏ quê hương mình để ông có thể
a) Thoát khỏi ảnh hưởng của quá khứ thờ hình tượng của mình
b) Có thể hưởng được mối thông công với một Đức Chúa Trời chân thật và hầu việc Ngài trọn đời mình.
c) Có thể nhờ cậy Chúa để được sự hướng dẫn
d) Có thể hưởng được mọi đặc quyền được ghi ở phần a) , b), và c) nêu trên
e) Chỉ hướng được những điều được ghi ở phần b) và c) nêu trên
10. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Đức Chúa Trời đang kêu gọi chúng ta đến cơ nghiệp trên trời
b. Những đòi hỏi của đời sống đức tin ngày nay khác với những điều đã được đặt để trên Ápraham
c. Ngày nay sự kêu gọi của Chúa không nhắm vào sự vâng lời mà là sự thức tỉnh thuộc linh 
d) Đức Chúa Trời có thể yêu cầu chúng ta từ bỏ những truyền thống của mình giống như Ngài đã yêu cầu Ápraham từ bỏ các truyền thống của ông.
11. Kể ra hai tình huống Ápraham đã phải giải quyết để những lời hứa được ứng nghiệm 
Những Lời Hứa Có Ảnh Hưởng Sâu Rộng 
12:1-3
Khi Đức Chúa Trời phán bảo Ápraham hãy phân rẽ chính mình ông khỏi dân sự và quê hương mình. Ngài đã ban cho ông bảy lời hứa lớn. (Một điều vừa là lời hứa mà cũng là một mạng lệnh - hãy trở thành một nguồn phước). Những lời hứa như sau: 
1. Ta sẽ làm cho ngươi nên một dân lớn
2. Ta sẽ ban phước cho ngươi
3. Ta sẽ làm nổi danh ngươi
4. Ngươi sẽ trở thành một nguồn phước
5. Ta sẽ ban phước cho người nào chúc phước ngươi
6. Ta sẽ rủa sả kẻ nào rủa sả ngươi
7. Các chi tộc nơi thế gian sẽ nhờ ngươi mà được phước.
Ápraham đã không sống để mà nhìn thấy sự ứng nghiệm của lời hứa đầu cho đến lời hứa cuối. Những chúng ta đã thấy và sẽ tiếp tục nhìn thấy sự ứng nghiệm của cả bảy điều:
1. Dân Ysơraên là một dân lớn
2. Ơn phước thuộc linh và thể chất đi từ Ápraham đến các con cháu của người.
3. Danh người là lớn giữa vòng những người đồng thời với mình và hiện nay ông được tôn kính như một vị tiên tri và tổ phụ bởi người Dothái, người Hồi giáo, và những Cơ Đốc Nhân.
4. Thậm chí một phuớc hạnh chúng ta ngày nay được hưởng do việc lập lại chế độ độc thần
5. Về mặt lịch sử, các dân tộc thân thiện với Ysơraên đều đã được ban phước.
6. Đức Chúa Trời chiến cự cùng những kẻ thù nghịch với dân Do thái
7. Kinh Thánh, Đấng Cứu Thế, và tất cả các phước hạnh của sự cứu rỗi, đến qua dân Do Thái, đều được chia xẻ với hết thảy các dân tộc hiện nay.
Về bảy lời hứa nầy, chúng ta còn phải thêm vào một điều nữa trong Sáng thế ký 12:7; cho Ápraham và các con cháu người: Đức Chúa Trời sẽ ban cho họ xứ Canaan. Halley sắp xếp những lời hứa có ảnh hưởng sâu rộng và có tính quan trọng về mặt lịch sử theo thứ tự ứng nghiệm của chúng (trang 94) các con cháu của Ápraham sẽ:
1) Thừa hưởng đất Canaan
2) Trở thành một dân lớn
3) Trở thành một nguồn phước cho muôn dân
12. Mọi dân tộc trên đất đều có thể được qua Ápraham nhờ .
13. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu bổ sung nào ĐÚNG
Những lời hứa được lập cùng Ápraham đều được ứng nghiệm một cách vững chắc
a. Qua những phước hạnh đã đổ dồn về cho các dân tộc đã giúp đỡ các con cháu của ông.
b. Khi các dân tộc hà hiếp dòng dõi ông bị rơi vào tình trạng suy bại
c. Khi các con cháu ông trở thành một dân tộc hùng mạnh về mặt chính trị và đánh bại hoàn toàn mọi đối thủ.
d. khi dân Giuđa giữ được niềm tin vào Đức Chúa Trời chân thật giữa sự gian ác hầu như rất phổ biến của cả dân tộc.
e. Khi con cháu của ông trở thành phương tiện để qua đó Đức Chúa Trời đã ban Kinh Thánh, Đấng Cứu Chuộc và các phước hạnh của sự cứu rỗi.
14. Ghép cặp mỗi sự kiện trong thời hiện đại (trái) với lời hứa có liên quan (phải)
... a Sự thành lập quốc gia Ysơraên vào năm 1948
... b Công cuộc truyền giáo thế giới
... c Đức Chúa Trời bênh vực dân sự Ngài chống lại những kẻ thù của họ 
ÁPRAHAM Ở TẠI CANAAN 
12:4-20
Ápraham đã ra khỏi xứ sở mình, trước hết ông ra khỏi Urơ và sau đó ra khỏi Charan. Người đi, mà không biết mình đang đi đâu, song biết rõ Đức Chúa Trời là Đấng đã kêu gọi mình. Những người hành hương mang theo hết thảy các tài sản với mình. Bỏ đi những sở hữu của họ bởi vì Đức Chúa Trời đã hứa ban phước cho họ là điều đang thử Chúa chứ không phải là đang tin cậy Ngài.
Ápraham đã khám phá vùng đất mà Đức Chúa Trời dẫn ông đến đã được trú đóng bởi dân Canaan. Mặc dầu là một khách lạ trong xứ, ông vẫn giữ mối quan hệ với Đức Giêhôva. Bất cứ nơi nào ông đến ông đều dựng một bàn thờ cho Đức Chúa Trời tại đó.
Ở tại vùng đất mới nầy ông đã đối đầu với những hoạn nạn và thử thách, nhưng Đức Chúa Trời là thành tín, Ngài đã giải cứu ông khỏi những khó khăn mà ông phải đương đầu. Có một sự giống nhau lạ lùng giữa sự giải phóng Ápraham khỏi Aicập với sự giải phóng của con cháu ông hàng trăm năm sau đó. Đức Chúa Trời đã ở cùng ông cũng như đã ở cùng các con cái Ysơraên trong cuộc khủng hoảng của họ ở tại Aicập về sau nầy.
Gương Đức Tin 
12:4-9
Nền Tảng Của Đức Tin 
Ápraham là một gương đức tin nổi bật trong Kinh Thánh. Bởi việc học tập đời sống của ông chúng ta khám phá những yếu tố căn bản của những thái độ và hành động đẹp lòng Chúa và đưa con người vào mối tương quan cá nhân với Đấng Tạo Hóa mình. Đức tin của Ápraham đã phải lớn lên để ông có thể trưởng thành "(cha của mọi kẻ tin)" (RoRm 4:11). Vì vậy, Đức Chúa Trời đã vun trồng đức tin của ông bằng cách 1) ban cho ông những lời hứa, 2) Thử nghiệm ông, và 3) Hiện ra cùng ông ít nhất tám lần. Guillermo. Ross nhận định rằng Đức Chúa Trời đã bày tỏ chính mình Ngài qua những lần hiện ra nầy bởi vì đó là điều cần thiết để cho Ápraham hiểu biết Đức Chúa Trời, và sự hiểu biết Chúa của cá nhân là nền tảng của đức tin (Trang 52). Điều nầy đến với chúng ta qua lời Ngài và qua sự gặp gỡ cá nhân với Chúa.
Niềm Tin Và Sự Vâng Lời 
"Ápraham tin Đức Chúa Trời" (RoRm 4:30; GaGl 3:6; Gia Gc 2:23). Đây là bí quyết của đời sống ông và của sự xưng công bình bởi đức tin của ông. Khi Đức Chúa Trời kêu gọi Ápraham từ bỏ sự ổn định trong quá khứ và phiêu lưu vào một tương lai không chắc chắn, ông đã ra đi. Nền tảng duy nhất ông đã có đối với một bước đi quyết liệt như vậy chính là lời hứa của Đức Chúa Trời. Nhưng đức tin ban những điều cụ thể cho những việc tương lai. "Tôi tin rằng phần ký thuật đã ban cho tương lai bởi một thẩm quyền đáng tin cậy" (Dods trang 90). Đức tin bắt đầu bằng sự tin cậy đặt nơi cá nhân và nơi lời của người ấy.
Đức tin dẫn đến sự vâng lời không thắc mắc. Thâu nhận Lời Chúa có nghĩa là vâng lời Chúa. "Rồi, Ápraham đi, theo như lời Đức Giêhôva đã phán dạy" (SaSt 12:4) Maclaren chú thích rằng đức tin vui mừng trong những lời hứa của Chúa nhưng lại không vui mừng trong những mạng lệnh của Ngài thì không phải là đức tin (trang 69). 
15. Kể ra hai phương diện nổi bật về sự đáp ứng của Ápraham trước sự kêu gọi của Đức Chúa Trời (12:40; HeDt 11:8) 
Ápraham thoạt đầu đã nghe thấy sự kêu gọi của Đức Chúa Trời ở tại Urơ và đã lưu hành với cha mình đến Charan. Vào lúc ấy Charan nằm trên một lộ tuyến chính của các đoàn lái buôn nối liền các thành phố ở phía Đông với Đamách và Aicập. Cũng như Urơ ở phía nam, Charan được văn minh hóa rất cao và là một trung tâm thờ thần mặt trăng. Có thể Thêra đã không muốn đi xa hơn nữa. Liệu ông có muốn ở trong một khu vực được dành cho sự thờ hình tượng không? Liệu ông có thỏa lòng với những vùng đất có đồng cỏ tốt tươi ở chung quanh Charan không? Có phải ông đã quá già đối với những sự cam go của một chuyến hành trình tiếp theo không? Hay là ông cũng giống như nhiều người ngày nay. Khởi đầu đồng đi với Chúa nhưng sau đó định cư ở tại Charan thay vì tiến vào Đất Hứa? Chúng ta không biết chắc. Dầu vậy, Ápraham và gia đình ông đã ở đó, tại Charan một số năm
16. Nguyên nhân khiến Ápraahm chần chừ trong sự vâng lời theo tiếng gọi của Chúa là
a) Ông cảm biết trách nhiệm đối với cha mình
b) ông cần có thêm sự bảo đảm từ nơi Đức Chúa Trời
c) Sara không chịu đi, vì thế ông đã chờ đợi để thuyết phục bà.
d) Ông ngần ngại khi phải rời bỏ quê hương để đi đến một nơi ông chưa hề biết gì về nó.
e. Một số điều dường như đã xảy ra song không được Thánh Kinh ghi chép.
17. Sự đáp ứng của Ápraham dạy chúng ta rằng thật sinh ra .
Dường như sau khi Tharê qua đời, Đức Chúa Trời đã nhắc lại sự kêu gọi của Ngài đối với Ápraham. Cảm tạ Đức Chúa Trời vì Ngài vẫn tiếp tục kêu gọi mặc dầu có sự lưỡng lự và vâng lời nửa chừng trong các con cái Ngài! Sự phân rẽ của Ápraham phải trọn vẹn, dầu phải trả giá. Hẳn phải khó khăn lắm đối với ông khi phải rời bỏ một nền văn hoá đã phát triển cao và sáng chói, song "bởi đức tin" ông đã trải qua 650 cây số (390 dặm) để đến Canaan.
Đặt Trọng Tâm vào Tương Lai 
Trọng tâm Ápraham nhắm vào tương lai chính là phần cơ bản của đời sống đức tin của ông. Đời sống dường như gồm cả việc liên tục lưu lạc rày đây mai đó. Vì sao Ápraham và cả nhà ông không định cư một cách an nhàn trong một thành thuộc đất Canaan? Có thể ông đã tiếp tục dời đi vì ông muốn tiếp tục phân rẽ với những người thờ hình tượng và vô luân trong xứ. Maclaren nhận định rằng "Cuộc sống lành mạnh là sống trong lều trại dưới những tán cây, với bầu không khí tươi mát, trong sạch thổi qua chúng ta và bầu trời trong sáng bên trên hơn là sống trong thành Canaan (trang 71-72). Khải tượng rõ ràng về tương lai đã giữ Ápraham không liên lụy quá sâu vào những công việc đời nầy.
Bởi đức tin người kiều ngụ trong xứ đã hứa cho mình như trên đất ngoại quốc, ở trong các trại, cũng như Ysác và Giacốp là kẻ đồng kế tự một lời hứa với người. Vì người chờ đợi một thành có nền vững chắc mà Đức Chúa Trời đã xây cất và sáng lập (HeDt 11:9-10)
Những Phước Hạnh từ nơi Đức Chúa Trời 
Trong sự bắt đầu của đời sống đức tin, không chỉ có sự mặc khải của Chúa và Lời Ngài thôi đâu mà chính sự hiện diện của Ngài cũng đi với chúng ta. Những ơn phước của Ngài làm cho đức tin chúng ta gia tăng. Ngài chỉ dẫn chúng ta từng bước một. Sau khi Ápraham đã rời Charan và đến xứ Canaan, Đức Chúa Trời đã thưởng cho sự vâng lời của ông bằng cách hiện ra cùng ông một lần nữa và thêm vào lời hứa ban đầu. Chúa phán rằng ông và dòng dõi ông sẽ kế thừa đất nầy (SaSt 12:5-7). Một đời sống vâng lời luôn đem lại sự biểu lộ ngày càng gia tăng về sự hiện diện của Chúa và sự hiểu biết ý muốn Ngài.
Sự Thờ Phượng 
Ápraham đã lập một bàn thờ ở tại Sichem, rõ ràng trong việc nhận lấy sự ban tặng xứ Canaan với lòng biết ơn Chúa. Như thể ông đang sở hữu xứ cùng với Chúa. Bất cứ nơi nào ông đến. Ông cũng dựng trại và cất một bàn thờ cho Chúa. Điều nầy nói lên niềm tin của gia đình và mối thông công hàng ngày với Chúa. Nhưng đức tin sâu nhiệm nơi Chúa vượt qua sự thờ phượng ở tại nhà, nó luôn dẫn đến sự làm chứng công cộng. Vì vậy Ápraham đã kêu cầu danh Chúa, đó là ông công khai tuyên bố bản tánh của Đức Chúa Trời. Việc dựng bàn thờ cho Chúa và kêu cầu danh Ngài là những sự bày tỏ công khai niềm tin của vị tộc trưởng trước người Canaan thờ hình tượng
18. Hãy kể một hoạt động tôn giáo của Ápraham khi ông hành trình trong xứ

19. Hãy so sánh kinh nghiệm của bạn với kinh nghiệm của Ápraham
a. Nền tảng đức tin của Ápraham là gì và nền tảng đức tin của bạn là gì?

b. Sự đáp ứng của đức tin Ápraham là điều gì. Sự đáp ứng của đức tin bạn là gì?

Những Hoạn Nạn Của Đức Tin 
12:10-20
Đức tin phải được thử nghiệm. Khi đức tin chúng ta được thử luyện, chúng ta nhìn thấy lời hứa của Chúa được ứng nghiệm. Điều nầy khiến cho đức tin chúng ta lớn mạnh hơn. Thử nghiệm đầu tiên của đức tin Ápraham là sự kêu gọi lìa bỏ Urơ. Kế đó ông được kêu gọi để lìa bỏ Charan, và bởi đức tin ông đã đi đến Canaan. Thời gian đã trôi qua, và mặc dầu Ápraham đã có lời hứa rằng dòng dõi ông sẽ sở hữu xứ Canaan, ông vẫn chưa có miếng đất nào ở đó. Dầu vậy Đức Chúa Trời đã ban phuớc và khiến ông được thạnh vượng. Đến lúc nầy có lẽ Ápraham đã thuê được hàng trăm người để chăm sóc các bầy cừu và dê của mình (12:5; 14:14). Hết thảy những người nầy lệ thuộc vào Ápraham để được cấp dưỡng. Ápraham đã dựa vào Đức Chúa Trời, Đấng dẫn dắt ông cùng cả nhà ông vào xứ Canaan.
Cơn Đói Kém Trong Xứ Canaan 
Cuộc sống của tất cả các thành viên trong cả nhà Ápraham đều phụ thuộc vào đống cỏ dành cho các bầy vật của họ. Vì vậy họ đã lưu hành từ nơi nầy sang nơi khác hướng về phía nam Canaan. Thế rồi có một cơn hạn hán. Vì thế, các đồng cỏ khô héo và mùa màng thất bát, nạn đói đã hoành hành trong xứ Canaan. Phải làm gì đây, nếu không bầy vật sẽ chết hết và người ta cũng sẽ chết đói! Song, những cánh đồng cỏ và hoa màu ở tại Êdíptô, được tưới bởi nước sông Nile, đã không bị hư hại. Vì tại đó có lương thực nên Ápraham cùng cả nhà ông đã ra đi đến Aicập.
Có thể Đức Chúa Trời muốn dạy ông hãy tin cậy nơi sự chăm sóc của Ngài ở trong xứ mà Ngài đã kêu gọi ông đến. Chúng ta không thấy lời ghi chép nào Chúa bảo ông hãy đi xuống Aicập, mà cũng không thấy lời ký thuật nào cho biết Ápraham đã cầu hỏi Chúa điều ông phải làm. Có phải Ápraham đã đi ra khỏi ý muốn của Chúa khi đi đến Aicập không? Chúng ta không biết. Song chúng ta, những người đã học hỏi được từ gương mẫu của ông, biết chắc rằng chúng ta phải cầu nguyện để tìm biết ý sự chỉ dẫn và sự trợ giúp của Ngài.
Sợ Nguy Hiểm 
Sợ hãi là điều tốt hay xấu? Có phải là một bản năng Chúa ban để giúp chúng ta bảo vệ mình khỏi những nguy hiểm không? Tuy nhiên sợ hãi tự nó có thể trở thành một sự nguy hiểm thậm chí còn lớn hơn. Sợ bị hình phạt vì phạm tội đã đưa nhiều người đến chỗ kêu cầu sự thương xót và sự cứu rỗi của Đức Chúa Trời. Sự sợ bắt bớ hoặc chế nhạo đã khiến nhiều người không theo Chúa đưọc. Sợ sự nguy hiểm có thể khiến chúng ta chạy đến với Chúa để được Ngài bảo vệ. Hoặc chúng ta có thể để cho nó cai trị đời sống mình, hủy hoại đức tin của chúng ta, và khiến chúng ta làm những điều mình không nên làm. Đó là điều đã xảy đến với Ápraham.
Sau khi rời Urơ, Ápraham đã mang nỗi lo sợ rằng người ta có thể giết ông để cướp đi người vợ xinh đẹp của ông. Vì vậy ông lập một kế hoạch để bảo vệ mạng sống của chính mình, dầu cho Sara phải trả giá nào đi nữa (SaSt 20:13) song ở tại Aicập, kế hoạch của ông đã đưa họ vào rắc rối. Ápraham dặn Sara hãy nói rằng bà là em gái ông. Mặc dầu điều đó là sự thật (bà là em cùng cha khác mẹ của ông) Ápraham nói điều đó nhằm lừa dối người ta và dấu việc bà là vợ ông. Về sau khi vua Pharaôn quở trách Ápraham, ông đã yên lặng. Điều đó cho thấy ông nhìn nhận tội lỗi mình.
Vì sao Ápraham lại làm như vậy? Ông đã quên lời hứa của Chúa rằng Ngài sẽ bảo vệ ông, ban phước cho ông, và khiến ông trở thành một dân lớn rồi sao? Nỗi sợ sự nguy hiểm (hoặc có thật hoặc do tưởng tượng) đã che khuất khải tượng của ông, làm suy yếu đức tin của ông và đưa ông vào sự lừa dối. Ápraham, vị anh hùng đức tin, cũng chỉ là một "người như chúng ta" (Gia Gc 5:17). Chúng ta có thể học tập từ nơi những đắc thắng của ông cũng như được cảnh cáo về những thất bại của ông.
20. Nạn đói đã đẩy Ápraham đến Aicập dường như có khả năng nhiều nhất là
a) Một sự cố bình thường trong vùng đó
b) Được Satan đưa đến để đem Ápraham ra khỏi xứ Canaan.
c) Được Đức Chúa Trời cho xảy đến để thử nghiệm đức tin của Ápraham
d) Một sự cố hết sức bất thường trong vùng đó.
21. Trong sự lừa dối của Ápraham khi gọi Sara là em gái mình, chúng ta nhìn thấy sự yếu đuối của loài người là điều mà chúng ta thường phải xử lý trong đời sống riêng của mình. Hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu ĐÚNG
a. Ápraham coi trọng sự an toàn của mình hơn là sự an toàn của vợ ông.
b. Ông đã cậy vào các sách lược của mình thay vì trông đợi sự trợ giúp của Chúa.
c. Sara chính là người em cùng cha khác mẹ với ông, như vậy ông không thật sự lừa dối.
d. Ápraham đang giúp đỡ Chúa làm ứng nghiệm lời hứa của Ngài bằng cách tự bảo vệ mình
e. Đức Chúa Trời không đẹp lòng việc Ápraham nỗ lực tự vệ mình
f. Giống Ápraham, chúng ta phải coi chừng động cơ đàng sau những hành động của mình
Những Nan Đề Trong Gia Đình 
Bởi vì gia đình được thiết lập bởi Đức Chúa Trời để trở thành đơn vị cơ bản của Xã hội, nên Satan luôn làm tất cả những gì nó có thể để phá hoại gia đình. Chúng ta thấy Satan đã, 1) Khiến anh nghịch cùng em (Cain và Abên), 2) Làm cho người ta kết hôn chỉ trên cơ sở của sự hấp dẫn thuộc thể (những người tiền Hồng Thủy) và 3) Khiến cho con cái bất kỉnh đối cùng cha mẹ chúng (Nôê, Cham, và Canaan). Và bây giờ Ápraham sắp sửa mất vợ mình vì vẻ đẹp của bà đối với những người đàn ông khác. Có biết bao nhiêu gia đình ngày nay đang gặp phải nan đề nầy!
Sara là một phụ nữ rất đẹp. (SaSt 12:11-15). Lúc nầy bà đã 65 tuổi và bà sống đến 127 năm. Như vậy bà đang ở vào điểm giữa của đời mình khi biến cố nầy xảy ra. 
Cũng như bất cứ người phụ nữ nào, Sara có lẽ thích được ngưỡng mộ. Bà ta có khiêm tốn không? Hay bà ta đã mời mọc sự chú ý của những người đàn ông? Bà ta có nghĩ rằng kết hôn với một ai khác - ngay cả một vị vua - có thể là điều rất thú vị chăng? Hay có phải bà phẫn nộ trước tình huống nguy hiểm mà Ápraham đã đưa bà vào? Chúng ta không biết. Nhưng điều chúng ta biết chắc đó là Đức Chúa Trời có chương trình cho Ápraham và Sara. Ngài sẽ bảo vệ hôn nhân của họ và làm thành những lời hứa của Ngài.
Sự thiếu đức tin của Ápraham, hoạch định vị kỷ của ông và sự lừa dối đã dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Có vẻ như Satan đã thành công. Gia đình được chọn đã rời bỏ Đất Hứa. Mẹ của đứa con trai được hứa đã bị dẫn đến cùng Pharaôn và Ápraham bất lực không làm gì được trước hoàn cảnh đó. Thấy như là lời hứa của Đức Chúa Trời cùng mục đích của Ngài đã bị thất bại; dầu vậy, Ápraham đã học được qua kinh nghiệm đau đớn nầy rằng sự khôn ngoan riêng của một người không cân xứng với sức mạnh của Satan. Keil khẳng định rằng "sự trợ giúp và giải cứu chỉ tìm được cùng với Chúa mà thôi, là Đấng có thể đánh bại các vua hùng mạnh nhất, để họ không thể đụng đến và cũng chẳng làm hại được những kẻ lựa chọn của Ngài" (Thi Tv 105:14, 15 Keil và Delitzsch trang 151)
Tuy nhiên, ngay thời điểm cấp bách ấy, Đức Chúa Trời đã can thiệp vào, Ápraham đã nhận được sự ưu đãi đặc biệt cùng những của cải từ nơi Pharaôn. Có thể ông đã bị cám dỗ để ở tại Aicập và quên mất sự kêu gọi của Đức Chúa Trời. Nhưng Đức Chúa Trời đã sai những thứ bệnh nghiêm trọng đến trên Pharaôn và cả nhà người để ai nấy biết rằng đó là vì Pharaôn đã lấy Sara làm vợ. Sự thật đã rõ! Pharaôn trao trả Sara lại cho Ápraham, trách ông vì đã lừa dối họ và bảo rằng "Hãy nhận nàng và đi đi" (SaSt 12:19)
May mắm thay, Đức Chúa Trời không bỏ mặc chúng ta khi chúng ta lâm vào những hoạn nạn do chính mình gây ra. Ngài luôn có thể chữa lành cho những cuộc hôn nhân đổ vỡ, chăm sóc cho những tình huống tồi tệ, và đưa con người trở lại ý định tốt đẹp của Ngài ngày nay. Đôi khi chính vì những lỗi lầm của mình chúng ta mới học tập để đến cùng Ngài để tìm sự chỉ dẫn và sự bảo vệ. Ngài có một chương trình cho cuộc đời của bạn cũng tuyệt vời như Ngài đã có một chương trình cho cuộc đời của Ápraham. Hãy tin cậy nơi Ngài và để Ngài dẫn dắt bạn.
22. Ghép cặp mỗi sự trừng phạt của Ápraham và Sara với một kinh nghiệm tương tự mà ngày nay con người thường phải đối diện 
... a Mất việc làm
... b Ly dị để kết hôn với người khác
... c Sợ phải làm chứng
... d Sợ tin cậy Chúa để hỗ trợ cho chức vụ
23. Nêu lên một bài học đặc biệt bạn học được từ kinh nghiệm của Ápraham 
Đến đây kết thúc bài năm. Sau khi đã xem xét lại cẩn thận các mục tiêu bài học, bạn hãy làm bài tự trắc nghiệm. 
Bài tự trắc nghiệm 
1. Đức Chúa Trời đã hoạch định dùng dân Dothái để
a) Loại bỏ chủ nghĩa đa thần trong thế giới ngày xưa
b) Dọn đường cho Đấng Cứu Thế đến
c) Thiết lập một dân tộc lớn mạnh về mặt chính trị
d) Chống lại sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc trên khắp thế giới
2. Những bia văn bằng đất sét ở tại Mari và Nuzi cho thấy tính chân xác của Sáng thế ký qua việc
a) giải thích rằng không có những hàng rào ngôn ngữ cổ xưa.
b) Khẳng định về thuyết tư liệu của sách Sáng thế ký
c) Chứng tỏ sách được viết vào một niên đại rất trể
d) Việc sử dụng các tên tuổi, các phong tục và các hoàn cảnh thuộc thời kỳ đó.
3. Tầm quan trọng của Ápraham trong Kinh Thánh về cả
a) Mặt thiên nhiên lẫn mặt thuộc linh
b) Mặt lịch sử lẫn mặt thần học
c) Mặt lịch sử lẫn mặt thuộc linh
4. Hai mạng lệnh mà Ápraham đã phải vâng lời là phải lìa
a) Gia đình ông và đi đến nơi Chúa dẫn ông đi
b) Xứ sở mình và bán các bầy vật của mình
c) Các tài sản của mình và theo Chúa
d) Xứ sở mình và đi đến Aicập
5. Hầu hết các học giả Kinh Thánh đều nghĩ rằng khi Đức Chúa Trời kêu gọi Ápraham ông đang sống tại
a) Urơ, một thị trấn gần Charan thuộc vùng Paddan Aram
b) Charan, một thị trấn trong vùng Paddan Aram
c) Urơ, gần cửa sông Ơphơrát
d) Sichem, giữa núi Ebal và núi Gêrixim
6. Ápraham đã ra đi từ một trung tâm phồn thịnh của
a) Lẽ thật về tín ngưỡng
b) Văn hóa và thương mại
c) Chủ nghĩa độc thần
d) Khoái lạc và sự giàu có
7. Ngày nay chúng ta nhìn thấy sự ứng nghiệm của những lời hứa Đức Chúa Trời phán cùng Ápraham trong
a) Sự bắt bớ những người Dothái, khắp nơi trên thế giới
b) Số lượng lớn của những người Do thái khắp nơi trên thế giới
c) Việc Ysơraên đang trở thành một quốc gia tự trị
d) Sự lan rộng của ba tôn giáo lớn trên khắp thế giới
8. Nền tảng ba phần của đức tin Ápraham là
a) Lời Chúa, sự giàu có và sức mạnh
b) Ơn phước, sự bảo vệ, và của cải
c) Của cải sự bảo vệ, và sức mạnh
d) Lời Chúa, ơn phước, và Chúa đã hiện ra cách riêng tư.
9. Sự đáp ứng của đức tin mà chúng ta thấy trong đời sống Ápraham bao gồm
a) Niềm tin, sự vâng lời, và sự thờ phượng
b) Tập trung vào tương lai và các của dâng
c) Các của lễ và những sự dâng hiến
d) Sự phân rẽ, sự thờ phượng và các của lễ
10. Ápraham là nhân vật có tầm quan trọng về mặt lịch sử vì ông là
a) Tổ phụ của cả dân Dothái lẫn dân Ảrập
b) Một gương mẫu của đời sống đức tin
c) Chủ nhân của vùng đất hứa
d) Tất cả điều trên
11. Ápraham đã lưu hành dọc theo đường mòn của đoàn người lái buôn được xem như là
a) Lộ trình nhỏ hơn đến Mêsôbôtami
b) Đường cái của vua
c) Đường cái thương mại dẫn đến Aicập
d) Lộ trình giao thông nhỏ nhất dẫn đến Tiểu Á
12. Những từng trải của Ápraham cho thấy nhiều lãnh vực của những từng trải thuộc linh của chúng ta ngày nay. Trách nhiệm của ông đối với sự kêu gọi và những lời hứa của Đức Chúa Trời là những bài học trong.
a) Sự tăng trưởng trong đức tin
b) Học tập sự vâng lời
c) Sự hiểu biết cá nhân về Chúa
d) Tất cả những điều trên
13. Trong đời sống Cơ Đốc của chúng ta ngày nay, chúng ta phải đặt đức tin mình trên
a) Lời Chúa và sự dẫn dắt của Đức Thánh Linh
b) Lời tiên tri và sự ứng nghiệm của lời ấy
c) Những gương mẫu đức tin trong Tân ước
d) Không điều nào trong các điều kể trên
14. Ngày nay chúng ta nhìn thấy bằng chứng của Lời Chúa phán cùng Ápraham đã được ứng nghiệm trong
a) Sự giàu có của các quốc gia Hồi Giáo
b) Mối thù truyền kiếp gay gắt giữa người Do thái và các dân tộc Ảrập.
c) Sự lan rộng của Phúc âm - công cuộc truyền giảng thế giới
d) Sự bắt bớ người Ysơraên
15. Mặc dầu Ápraham là một con người có đức tin lớn, song ông cũng làm Chúa thất vọng cũng như chúng ta đôi khi cũng vậy. Điều nầy dạy chúng ta rằng
a) Không có một con người nào hoàn toàn, vì vậy chúng ta có thể bào chữa cho những lỗi lầm của chúng ta
b) Chúng ta phải nương dựa vào một mình Chúa để được đắc thắng.
c) Có một số tội không tồi tệ như những tội khác
d) Đức Chúa Trời sẽ bỏ qua những lầm lỗi bởi vì Ngài yêu thương chúng ta. 

Giải Đáp Các Câu Hỏi 
1. Câu trả lời của bạn. Bạn có thể gồm cả ý tưởng của một cách luận giải vắn tắt về nhiều ngàn năm lịch sử nhưng lại nói chi tiết hơn về một gia đình
2. Đức Chúa Trời đã lựa chọn một người để thành lập một dân tộc như là một lời chứng cho các dân tộc khác, và qua họ Đấng Cứu Chuộc sẽ ra đời
3. a Bất cứ hai điều sau đây: Thờ phượng Đức Chúa Trời, dạy dỗ về Chúa cho những người khác, ghi chép chân lý của Ngài, giữ gìn, làm chứng về Lời Chúa cho thế gian, và chuẩn bị thế gian cho sự hiện đến của Đấng Cứu Chuộc.
b. Về cơ bản chúng như nhau
4. Những điều kiện sống phù hợp với thời kỳ trước đó hơn là thời kỳ sau đó. Những phong tục của các thời kỳ nầy được phản ánh trong các bản văn. Sự hành trình, buôn bán và chinh phục mở rộng được nói rõ qua các tài liệu cổ. Ngành khảo cổ cũng cho thấy việc sử dụng các ngôn ngữ chung cho cả vùng có thể tăng cường sự truyền thông.
5. c) Những sự khác nhau trong các tên tuổi xác nhận thời kỳ sớm hơn.
6. e) Thực hiện hết thảy những điều kể trên
7. a d e f và g là những câu đúng
8. d) Nhiều đền thờ đã được xây cất để thờ phượng một Đức Chúa Trời chân thật.
9. d) Có thể hưởng mọi đặc quyền được ghi ở câu a), b), và c) bên trên.
10. a và d là những câu đúng
11. Ông đã phải rời bỏ gia đình và phải đi nơi nào Chúa bảo ông đi
12. Chúc phước, Tin lành cứu rỗi
13. a b d và e là những câu bổ sung đúng
14. a 5) Cả 1) và 2)
b 3) Ban phước cho muôn dân
c 4) Êsai 41: 8-15
15. Câu trả lời của bạn có thể bao gồm. Ông ao ước những phước hạnh của Đức Chúa Trời hơn là những của cải vật chất. Ông đã vâng lời ngay cả khi không biết mình đang đi đâu.
16. e) Một số điều dường như đã xảy ra song không được Thánh Kinh ghi chép
17. Đức tin, sự vâng lời
18. Ông dựng một bàn thờ cho Giêhôva Đức Chúa Trời
19. a Đức tin của Ápraham đặt cơ sở trên sự mặc khải của Đức Chúa Trời về chính mình Ngài và những gì Chúa phán cùng ông. Có lẽ ông cũng đã nghe hoặc đã đọc về những kinh nghiệm của Ađam, của những người tiền Hồng Thủy, của Nôê, cùng những người ở tại Babên. Bạn đã có Kinh Thánh là Lời được viết của Đức Chúa Trời và Thánh Linh. Đấng hướng dẫn và gây dựng đức tin cho bạn.
b. Ápraham đã tin Đức Chúa Trời, vâng lời Ngài và thờ phượng Ngài và tập trung đời sống mình vào tương lai. Còn bạn?
20. a) Một sự cố bình thường trong vùng đó
21. a, b, và f, là những câu đúng
22. a) 1) Cơn đói kém tại Canaan , c 2) Sợ sự nguy hiểm
b) 3) Sara ở trong cung điện , d 1) Cơn đói kém tại Canaan
23. Câu trả lời của bạn. Có thể đó là một bài học về đức tin, về việc giải quyết sự sợ hãi, hoặc là một tình huống nào đó trong gia đình mà Chúa đã giải quyết cho bạn. 

Sự Đắc Thắng của Đức Tin Qua Những Thử Nghiệm 
Bạn sẽ được chứng kiến sự tương phản giữa bài học vừa rồi và bài học nầy! Trong bài vừa qua chúng ta thấy Ápraham phải đương đầu với những gian khổ của nạn đói. Bây giờ chúng ta được xem ông chiến đấu với những cám dỗ đến bởi sự thịnh vượng. Trong phần trước chúng ta nhìn thấy Lót, một người cháu mồ côi cha mẹ sống nhờ vào lòng tốt của cậu mình. Bây giờ chúng ta sẽ thấy ông trở thành một kẻ tranh giành và là một nỗi đe dọa cho sự hiệp nhất và sự bình yên trong gia đình. Ở bài vừa rồi, Ápraham đầy nhát sợ đến nỗi sẵn sàng hy sinh vợ để cứu chính mình khỏi sự nguy hiểm. Còn bây giờ ông sẵn sàng liều mình để cứu cháu mình khỏi nguy hiểm. Đức tin đã tạo ra sự khác biệt.
Mặc dầu đúng là đức tin đã tạo ra sự thay đổi, song điều gì đã khiến cho đức tin của Ápraham lớn lên và phát triển như vậy? Điều gì đã đem đức tin đến chỗ dồi dào và trưởng thành trọn vẹn như vậy? Câu trả lời là những bài luyện tập đức tin trong các tình huống và các nan đề của đời sống giúp cho đức tin lớn lên. Và sự trợ giúp không bao giờ thay dời của Đức Chúa Trời trong những thử thách và hoạn nạn của đời sống đã làm mạnh mẽ đức tin của Ápraham. Lời Chúa, những lời hứa của Ngài, và sự hiện diện của Ngài đã ban cho Ápraham nền tảng đức tin, nhưng ông phải luyện tập khi đối đầu với những thách thức của cuộc sống, là môi trường làm cho đức tin đó lớn lên. Ngay cả những thất bại của ông cũng đã dạy dỗ ông nhiều hơn về sự chăm sóc yêu thương và lòng nhịn nhục của Đức Chúa Trời.
Khi chúng ta xem xét những đắc thắng của đức tin trong Sáng 13-15, chúng ta có thể học được phải tin cậy Chúa như thế nào trong những nan đề của mình. Và chúng ta có thể học để xem chúng như là những viên đá chồng lên nhau dẫn đến sự hiểu biết thuộc linh và lòng tin cậy Chúa lớn hơn. Trong khi học tập, chúng ta hãy cầu nguyện để Chúa giúp mình đối diện với mỗi thử thách hoặc nan đề bằng thái độ đúng đắn hầu cho có thể kinh nghiệm những đắc thắng Chúa muốn dành cho chúng ta. 
Những Nan Đề Liên Quan Đến Sự Thịnh Vượng
Sự Thịnh Vượng Trong xứ Canaan
Những Nan Đề của Sự Nghèo Thiếu
Quyết Định Đặt Nền Tảng Trên Đức Tin
Liều Bỏ Mọi Sự Để Giải Cứu Kẻ Khác
Khảo Cổ Học Và Sángthếký chương 14
Một Sự Giải Cứu Táo Bạo
Những Phước Hạnh Sau Chiến Thắng
Mênchixêđéc chúc phước cho Ápraham
Dâng Phần Mười Cho Đức Chúa Trời
Thái Độ Đối Với Của Cải
Giao Ước Và lời Tiên Tri
Lời Hứa, Đức Tin, Sự Công Bình
Sự Chịu Khổ và Sự Thừa Kế 
Khi học xong bài nầy bạn có thể:
Ù Xác định được thái độ của Ápraham về những của cải sở hữu và các mối quan hệ
Ù So sánh sự phân rẽ về mặt đạo đức và sự tham dự vào để cứu giúp người khác.
Ù Nhận biết nền tảng của sự xưng công bình của Ápraham cùng vị trí của sự công bình ở trước mặt Đức Chúa Trời.
Ù Thảo luận về Mênchixêđéc như là một kiểu mẫu của Chúa Cứu Thế và ý nghĩa của phần mười.
Ù Giải thích được những biểu tượng, những lời hứa và tầm quan trọng của lời tiên tri trong giao ước Đức Chúa Trời đã lập với Ápraham. 
1. Đọc Sángthếký chương 13-15 để làm nền tảng cho bài học nầy.
2. Nghiên cứu bài học theo thủ tục đã lập của bạn.
3. Tìm xem trong mục từ vựng ở cuối sách giáo khoa học tập độc lập nầy những ý nghĩa của bất cứ các từ then chốt nào bạn thấy quen thuộc.
4. Khi học tập suốt phần khai triển bài học, bạn hãy dành thì giờ để trả lời từng câu hỏi bằng cách viết câu trả lời của mình trước khi xem phần giải đáp được cho sẵn. Nếu bạn làm phần trả lời của chính mình trước, bạn sẽ nhớ được những gì mình học tốt hơn rất nhiều.
5. Làm bài tự trắc nghiệm ở cuối bài học và kiểm tra lại các câu trả lời của bạn. 
cảnh nô lệ
sự tuân theo
chủ động
NHỮNG NAN ĐỀ TRONG SỰ THẠNH VƯỢNG 
SaSt 13:1-18
Bạn đã được giới thiệu về nhân vật vĩ đại Ápraham và đã thấy những bước đầu trong đức tin của ông. Bây giờ hãy để ý trong bài học nầy xem đức tin tăng trưởng như thế nào. Hãy canh chừng những cám dỗ mạnh mẽ của sự nghi ngờ, là điều đến với ông. Hãy quan sát cách Đức Chúa Trời giúp đỡ ông trong những giờ phút ấy. Hãy tỉnh thức đối với lời giới thiệu của một giáo lý quan trọng trong Cựu ước.
Sự Thịnh Vượng Trong Xứ Canaan 
13:1-6
Sau từng trải bị sỉ nhục của mình ở Aicập, Ápraham lui bước trở lại nơi ông đã lập một bàn thờ cho Chúa lúc ban đầu, giữa Bêtên và Ahi. Tại đó ông đã làm mới lại sự tận hiến của mình, ông cầu khẩn danh Chúa. Bây giờ ông lại bước đi bởi đức tin. Marcus Dods chú giải rằng có ít người trong chúng ta chịu thừa nhận rằng mình đã sai và "sửa lại lầm lỗi của mình bằng cách quay lại con đường cùng sự thực hành trước kia của mình" (trang 108-189).
Ápraham đã trở thành một con người giàu có và danh tiếng vì Đức Chúa Trời đã làm cho ông trở nên thịnh vượng. Ông ra từ Urơ, một trung tâm thương mại, và có lẽ như là một thương gia rất giỏi. Một số các học giả tin rằng Ápraham là một người lái buôn đã tham gia vào đoàn người buôn bán, song chúng ta thật sự biết rằng Charan nằm bên các lộ trình của những đoàn lái buôn đó. Và Ápraham đã thâu góp được những tài sản lớn ở tại đó (SaSt 12:5). Mặc dầu Ápraham và người của ông đã sống trong những lều trại và du hành từ nơi nầy đến nơi khác với các bầy súc vật của họ song họ không nghèo. Đức Chúa Trời đã làm cho Ápraham được thịnh vượng trong xứ Aicập và ông đã thâu góp được nhiều súc vật và tôi tớ hơn (12:16). Sau cùng ông đã có một lực lượng gồm 318 các nam tôi tớ, nhiều người trong số họ đã được sinh ra trong sự bảo dưỡng của ông và được huấn luyện để chiến đấu. Thật vậy, đó chính là lực lượng ông đã sử dụng để giải cứu Lót (SaSt 14:14; 17:23, 27). Thời gian trôi đi, ông trở nên rất giàu có với các bầy súc vật, bạc và vàng (13:2). Bởi cớ địa vị của ông, các thủ lãnh xứ Canaan đã xem ông như một ông vua của một lãnh địa; kết quả là, họ muốn liên minh với ông và có những sự thương lượng với ông vì các lợi ích của riêng họ (14:13; 21:22; 23:6). 
Bí quyết sự thịnh vượng của Ápraham đó là ông có Đức Chúa Trời là Người Chung Phần! Ông đã từ bỏ những mối lợi vật chất ở Urơ để đi bất cứ nơi nào Chúa dẫn dắt ông, và Ngài đã ban phước cho ông vì điều đó. Ápraham là một sự minh họa rất đầy đủ về sự chăm sóc của Cha Thiên Thượng mà Chúa Jêsus đã nói đến trong Mat Mt 6:25-33. Sự thịnh vượng đến với những ai không đeo đuổi nó song đặt Chúa và ý muốn Ngài lên trước hết trong đời sống mình. "Trước hết hãy tìm kiếm Đức Chúa Trời và sự công bình của Ngài, thì Ngài sẽ cho thêm các ngươi mọi điều ấy nữa" (6:33) đặc biệt ám chỉ những nhu cầu vật chất của chúng ta như đồ ăn đồ mặc. Nhưng nhất là trong Cựu Ước, chúng ta thấy Đức Chúa Trời đã ban thưởng các phước hạnh thuộc thể và sự thạnh vượng cho những ai sẵn sàng từ bỏ mọi sự để vâng lời Ngài.
1. Kể ra một cách hành động của Ápraham trong SaSt 13:1-4 dọn đường cho phần còn lại của chương nầy 

2. Ghép cặp mỗi phần Kinh Thánh trưng dẫn với câu nói minh họa điều đó một cách thích hợp 
... a Ápraham sẵn sàng rời bỏ xứ sở mình và dân sự mình để theo Chúa
... b Chúa đã ban phước và khiến ông được thạnh vượng vì ông đã vâng lời Ngài
... c Ápraham đặt sự vâng lời Chúa lên trên những nhu cầu riêng của mình
... d Ápraham ưa muốn những của cải thuộc về trời hơn là những của cải thuộc về đất
3. Giả sử một người bạn của của bạn muốn tiếp nhận Đấng Christ làm Cứu Chúa mình. Gia đình người ấy rất giàu có. Người ấy còn trẻ, một người dự phần trong việc làm ăn của cha mình. Nếu người ấy trở thành một Cơ Đốc Nhân, người ấy sẽ bị cha mẹ từ khước, sẽ mất hết mọi sự mình có. Bạn sẽ dùng Mat Mt 6:33; HeDt 11:8-10, và gương của Ápraham như thế nào để khuyên người ấy? 

Những Nan Đề Liên Quan Đến Của Cải 
SaSt 13:5-7
Những của cải của Ápraham đã đưa ông đến sự hoạn nạn lớn thứ ba trong đức tin mình. Người cháu mồ côi cha mẹ của ông là Lót, đã từng ở dưới sự bảo dưỡng của Ápraham kể từ khi ông của Lót qua đời ở tại Charan. Khi Đức Chúa Trời ban phước cho Ápraham, Ngài cũng ban phước cho Lót. Vì vậy, khi năm tháng trôi qua, Lót đã thâu góp được một bầy vật lớn của riêng mình cùng những kẻ tôi tớ để chăn bầy vật. Thật vậy, những vùng đồng cỏ không rộng đủ cho tất cả bầy vật, chiên, dê, lạc đà và lừa, của cả Ápraham và Lót. Những kẻ chăn bầy vật của Lót và của Ápraham bắt đầu tranh giành nhau về đồng cỏ. Điều nguy hiểm là một cuộc cãi vả gay gắt có thể hình thành giữa Lót và Ápraham làm hỏng các mối quan hệ của họ. Vấn đề nầy cho thấy sự giàu có cũng có thể dẫn theo 1) Sự ích kỷ, 2) Sự tranh cạnh gay gắt về các mối lợi lộc vật chất, 3) Thiếu ân cần quan tâm đối với những người đe dọa địa vị của mình, và 4) sự rạn nứt trong các mối quan hệ bạn bè và ngay cả trong các mối liên hệ gia đình.
Sự giàu có cũng dẫn theo một nguy hiểm nghiêm trọng khác nữa. Khuynh hướng quên mất Chúa và đặt nền tảng mọi quyết định trên mối lợi và sự an nhàn của vật chất
4. Theo sự thảo luận của chúng ta trong phần nầy. Ápraham đã đối diện với những nan đề gì vì cớ sự giàu có của ông?
a) Ông đối diện với sự nguy hiểm là đối đãi với những người lân cận bằng sự khinh thường
b) Ông đối diện với sự nguy hiểm của việc quá bận tâm đến những sự an nhàn của vật chất mà quên mất Chúa
c) Của cải của Ápraham có khả năng đe dọa mối quan hệ tốt đẹp của ông với Lót
d) Tất cả những nguy cơ được ghi trong câu a) b) và c) bên trên
e) Chỉ có những nguy cơ được ghi trong câu b) và c)
5. Theo ChCn 30:7-9 Agurơ đối diện với nguy hiểm nào. Điều nầy đem so sánh với những nguy hiểm mà Ápraham đã đối diện thì như thế nào? Những nguy cơ ấy có phổ biến đối với những người được thạnh vượng không? 

Quyết Định Dựa Trên Đức Tin 
SaSt 13:7-18
Ápraham hẳn phải biết rõ rằng giữa vòng những người đại diện cho Chúa không được có sự cãi lẫy với nhau. Có thể ông đã lý luận "Chúng ta là anh em. Và vì lý do đó chúng ta không nên gây gỗ với nhau". Những người Canaan và dân Phêrixít ở chung quanh họ sẽ nghĩ gì? Há không phải ông và Lót nên trình bày một tấm phông hiệp nhất sao? Và một người mà Đức Chúa Trời hứa rằng xứ sẽ thuộc về dòng dõi mình há nên cãi lộn với một người bà con của mình chỉ vì những tiểu tiết không đáng kể về các giếng nước và những đồng cỏ ấy sao? Vì sao ông lại không thể tin cậy Chúa để Ngài lo cho tất cả những nhu cầu của mình?
Ápraham đã quyết định đặt nền tảng trên đức tin nơi Đức Chúa Trời. Để giải quyết nan đề và duy trì sự bình yên, ông và Lót phải phân rẽ nhau. Nhưng phải có một sự thỏa thuận để biết ai sẽ giữ những vùng đồng cỏ nào. Ápraham là người lớn tuổi hơn và là trưởng cả gia đình. Như vậy, ông phải có quyền cho vùng đất nào ông thích, song Ápraham đã cho Lót cái quyền ấy. Thật là một người rộng rãi và bước đi bởi đức tin, không phải bởi mắt thấy. Ông đã chuẩn bị sẵn sàng từ bỏ những lợi lộc vật chất để giữ những gì giá trị về mặt thuộc linh.
Sự lựa chọn của Lót để lộ tâm tánh của ông. Ông bị sự tham muốn của những lợi lộc vật chất thống trị mình, vì vậy ông đã đặt cơ sở quyết định của mình trên những gì ông có thể thấy được. Lót không nhận biết bổn phận của mình đối với Ápraham cũng không suy xét nỗi nguy hiểm về mặt tâm linh của việc sống gần dân thành Sôđôm. Đối với ông, cỏ cho bầy chiên của mình quan trọng hơn mối thông công với Chúa và một lương tâm trong sạch. Có lẽ ông nghĩ "Hãy để cho Ápraham lấy phần đồi trơ trụi với những cánh đồng cằn cỗi. Hãy để cho mình vùng thung lũng đầy cây cỏ xanh và các nguồn nước dồi dào". 
NHỮNG NGUY HIỂM TRONG SỰ GIÀU CÓ 
Những Giá Trị duy vật chất
Sự ích kỷ
Sự cạnh tranh gay gắt
Các mối liên hệ bị đổ vỡ
Quên mất Đức Chúa Trời 
Lót là loại người bắt đầu thì tốt nhưng về sau mệt mỏi với việc bước đi bằng đức tin. Ông từ từ tụt dần. Thoạt đầu Lót chọn vùng thung lũng xanh tốt, kế đó ông dời đến Sôđôm; và cuối cùng đã định cư trong thành phố rất độc ác.
6. Sự lựa chọn của Lót đã đưa ông vào tình trạng hết sức nguy hiểm. Hãy kể một lẽ thật thuộc linh mà bạn nhìn thấy trong điều nầy. 

Nhưng còn Ápraham thì sao? Sự phân rẽ với gia đình ông bây giờ đã hoàn toàn. (SaSt 13:14) Chắc chắn là ông nhớ Lót nhưng mừng vì vấn đề đã được giải quyết ổn thỏa. Đức Chúa Trời đã hài lòng với cách xử sự của Ápraham trong sự thử nghiệm nầy, Ngài đã khích lệ và ban thưởng cho ông. Đức Chúa Trời lại phán cùng Ápraham một lần nữa và mở rộng lời hứa ban đầu về dòng dõi của ông. Ngài phán bảo ông hãy đi khắp suốt chiều dài và chiều rộng của vùng đất ấy. Bằng hành động đó ông đang khoanh vùng và đóng cọc cho sự xưng nhận của mình đối với vùng đất ấy một cách biểu tượng. Đồng thời, Đức Chúa Trời cũng bảo đảm với ông sự bảo vệ thiên thượng bất cứ nơi nào ông chọn đi đến trong cả xứ Canaan. Ápraham đã khiêm nhường chấp nhận một vùng đất kém phì nhiêu hơn, ông đã đặt lòng tin cậy nơi Chúa, và Ngài đã ban cho ông toàn thể xứ!
7. Vì sao Ápraham lại cho Lót cơ hội lựa chọn vùng đất trước?
a) Theo phong tục Đông phương, người trẻ tuổi luôn được quyền để chọn trước.
b) Ápraham quý trọng mối quan hệ tốt đẹp hơn là những lợi lộc vật chất
c) Ápraham là người rộng rãi, ông muốn Lót thỏa mãn với cách giải quyết vấn đề của họ
d) Ông đã làm thế vì tất cả những lý do để trên
e) Ông đã làm thế vì những lý do được nêu lên trong câu b) và c) bên trên
8. Xem biểu đồ về những sự nguy hiểm trong sự giàu có (khung 6.1) và hãy cho biết Ápraham đã đắc thắng từng điều và đã được ban thưởng như thế nào?
9. Giả sử bạn chủ tọa một Hội Thánh đang có sự chia rẽ. Mỗi nhóm đều cho là ngôi nhà thờ nầy và các tài sản là của họ. Hành động nào sau đây giống với sự lựa chọn của Ápraham?
a) Đem vụ việc nầy ra tòa và để cho những người không thuộc về Hội Thánh giải quyết vấn đề
b) Cố gắng thực hiện một sự dàn xếp hòa bình bằng cách phân chia các tài sản của Hội Thánh
c) Giao tài sản cho nhóm người kia
d) Đấu tranh cho các quyền lợi của bạn mà không phải ra tòa 
LIỀU BỎ MỌI SỰ ĐỂ GIẢI CỨU KẺ KHÁC 
SaSt 14:1-16
Nếu bạn chưa làm điều đó, thì hãy đọc Sángthếký chương 14 để có được một hình ảnh toàn diện về những gì đã xảy ra. Hãy đặt chính bạn vào vị trí của Ápraham. Hãy tưởng tượng những cảm giác của ông ta. Hãy tìm trên bản đồ được càng nhiều nơi chốn càng tốt.
Khảo Cổ Học và Sángthếký Chương 14 
Cách đây một thế hệ các nhà phê bình đã nghi ngờ tính chất lịch sử Sángthếký đoạn 14. Phần thuật chuyện nầy được cho là của các trước giả sống sau thời của Ápraham và Môise rất lâu. Tuy nhiên William F. Albright, một trong những nhà khảo cổ nổi tiếng nhất trong thời của chúng ta, nói rằng "một số những phần liên hệ gián tiếp của Sángthếký là cực kỳ sớm, đưa chúng ta quay trở lại Thời Kỳ Đồ Đồng Giữa" - tức là vào khoảng năm 2100 - 1600 T.C (trang 237). Mặc dầu các vị vua và các sự kiện nhất định chưa được nhận chân, các nhà khảo cổ cho biết rằng những tên tuổi của các vua trong Sángthếký 14 là những hình thức tên của đầu năm 2000 T.C. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy từ tương đương với từ Arióc (14:1) trên các bảng đá Mari và Nuzi. Họ cũng đã tìm thấy tên Kếtrôlaome thuộc Êlam là một kiểu tên điển hình của người Êlam và tên Tidanh tương ứng với tên Tudhalia, một tên thuộc hoàng tộc của dân Hêtít (Kline trang 94) 
Các nhà phê bình một lần nữa lại lấy phần ký thuật về hệ thống biên giới bất thường xuyên qua Galaát và Môáp làm bằng cớ để bảo rằng Sángthếký 14 chỉ là một câu chuyện hoang đường. Song, vào năm 1929 Albright đã tìm thấy một loạt những thành phố bị chôn vùi dọc theo lộ tuyến nầy. Sự khám phá nầy đã khẳng định rằng đó là một tuyến đường của các đoàn lái buôn cho đến năm 1.200 T.C. Lộ tuyến nầy hiện nay được xem là Đường cái của Vua (Vos trang 70), Những thứ mà các ông vua phương đông muốn từ đất nầy có thể là đồng, Magnesium và những khoáng sản của mỏ thuộc vùng Êđôm và Mađian. Họ có lẽ đã tìm kiếm hắc ín thuộc khu vực Biển Chết. Là một nhu cầu lớn ở tại Babylôn.
Lời mô tả về phần thung lũng của Biển Chết mà từ lúc ấy đã bị chìm trong nước (SaSt 14:3, 10) là một bằng chứng khác nữa về tính xưa cổ vô cùng của câu chuyện được kể trong Sángthếký.
10. Nói rõ ba mẫu bằng chứng, chứng tỏ những sự kiện lịch sử được kể trong Sáng 14 và tỏ cho thấy thời kỳ nó được viết ra là rất sớm

11. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu ĐÚNG
a. Những khám phá mới đây cho thấy Sángthếký 14 đã được viết ra vào thời Môise.
b. Những tên người cũng những nơi chốn được nhắc đến trong Sángthếký 14 không có liên hệ gì đến những hình thái tên trong giai đoạn lịch sử ban đầu
c. Tác giả nêu lên sáu mẫu bằng chứng khảo cổ được thừa nhận để tỏ rõ niên đại sớm của Sángthếký 14
d. Những khoáng sản mỏ thuộc Êđôm và Miđian là một nhu cầu lớn ở tại Babylôn
e. Một nhóm các thành phố bị chôn vùi cho thấy Đường Cái của Vua đã từng là một lộ tuyến được các đoàn lái buôn sử dụng rất thường xuyên.
Một Sự Giải Cứu Táo Bạo 
14:1-16
Từ các thời xa xưa, Paléttin đã phải chịu những cuộc xâm lăng và những thời kỳ chịu hoàn toàn khuất phục dưới quyền các đế quốc đi chinh phục. Trong thời Ápraham, Paléttin nằm dưới sự cai trị của Êđôm (hiện nay là Iran) trong suốt 12 năm các vua Paléttin phải triều cống cho Kếtrôlaome, vua Êlam. Thế rồi các vua ở miền nam Paléttin nổi loạn và không chịu tiến cống. Vì vậy Kếtrôlaome cầu cứu các đồng minh để trợ giúp. Ông cùng với ba vua nữa và các đội binh của họ đã loán đến vùng Paléttin. Họ thắng trận và sau đó đã kiểm soát hoàn toàn cả vùng đất phía đông sông Giôđanh kéo dài xuống tận miền nam là Êđôm và bán đảo Sinai. Sau đó họ bao vây phía bắc để xử lý các thị trấn nổi loạn nằm ở cực nam của Biển Chết. 
Tại thung lũng Siđim, các đội quân của Sôđôm Gômôrơ, Átma, Xêbôim, và Xoa chống cự với những kẻ xâm lược, nhưng họ đã bại trận trong cuộc chiến đấu nầy và tháo chạy để cứu mạng sống mình. Một số người Paléttin chạy trốn đã sa vào các hố nhựa chai trong vùng khi những người khác trốn thoát lên núi. Kết quả của sự thắng trận nầy là đội quân chiến thắng đã cướp bóc các thành và bắt đàn ông và đàn bà đem đi. Những tù binh nầy chắc chắn sẽ trở thành nô lệ của những kẻ thắng trận hoặc bị bán cho những kẻ khác. Trong số các tù binh ấy có Lót, tức ông Lót, người đã lìa bỏ đời sống đức tin kiên trì để đến Sôđôm.
Ápraham đã hay được tin tức về trận chiến cùng những kết cuộc của nó từ miệng của một kẻ chạy thoát. Có lẽ người nầy hy vọng rằng Ápraham sẽ làm gì đó để giải cứu cho cháu mình cùng những tù binh khác bị đem đi khỏi Sôđôm. Lót đã rước hoạn nạn đến cho chính ông ta. Có thể chúng ta tự nhiên sẽ thắc mắc :"Ápraham có trách nhiệm gì mà phải giải cứu Lót hoặc bất cứ những con người gian ác nào ở tại Sôđôm? Há không phải Ápraham có trách nhiệm phải giữ mình phân rẽ khỏi thế gian hay sao? Mạclaren trả lời cho câu hỏi nầy như vầy "Nếu những người Cơ Đốc sống phân rẽ tốt khỏi thế gian, thì họ sẽ có năng lực để cảm thông và cứu giúp thế gian" (trang 100). Sự phân rẽ không được dùng như một sự bào chữa để rút lại lòng tử tế trong tình anh em. Thật ra, người đã phân rẽ khỏi tội lỗi phải là người đầu tiên đưa tay ra để cứu giúp những kẻ gặp khó khăn.
12. Nếu bạn là Ápraham và bạn hay tin Lót đang gặp hoạn nạn, thì phản ứng nào sau đây rất có thể là của bạn?
a) " Đó là sự phán xét của Đức Chúa Trời đổ trên sự ích kỷ của nó. Đó là điều nó đáng phải lãnh"
b) "Cảm tạ Chúa vì tôi đã không ở đó và không tham gia vào cuộc cách mạng!"
c) "Nếu năm vua kia còn không chống nỗi những kẻ xâm lăng, thì vì sao tôi lại phải liều sự an toàn của mình để dính líu vào rắc rối của nó?"
d) Bạn có thể sẽ cầu nguyện xin Chúa giải cứu Lót bởi vì như vậy là an toàn và giao trách nhiệm đó cho Đức Chúa Trời.
e) Bạn sẽ làm như Ápraham đã làm!
Hành động tức khắc của Ápraham đã đảo ngược kết quả của trận chiến khi vị tộc trưởng yêu hòa bình cầm lấy thanh gươm. Người mà trước kia đã nói dối để né tránh một sự nguy hiểm do tưởng tượng ở Aicập, bây giờ lại sẵn sàng để tấn công một đội quân đang chiến thắng. Ápraham kêu gọi ba đồng minh của ông liên kết với ông, đem theo 318 người nam đã được huấn luyện, và lấy đức tin, lên đường để đi cứu những người bị bắt làm phu tù. Một cuộc hành quân dài đến phía bắc (khoảng 320 cây số hay 200 dặm), một cuộc tấn công bất ngờ ban đêm từ bốn phía lập tức đánh vào đội quân không hề hay biết, một trận chiến dữ dội, và những tù binh đã được giải thoát! Trong sự hoảng loạn, các binh lính đã tháo chạy để cứu mạng sống mình, bỏ lại những đồ đạc cướp được.
Cũng giống như thành Sôđôm độc ác nằm dưới sự thống trị của Kếtrôlaome, những người không tin kính cũng đang thuộc dưới quyền cai trị của Satan là kẻ thâu góp sự cống nạp của họ dưới nhiều hình thức phục dịch và khổ ải. Con người có thể cố gắng để tự cứu thoát họ và cộng đồng của họ khỏi điều ác, nhưng điều gì thường xảy ra? Satan tái khẳng quyết quyền lực của hắn trên họ, và nhiều người đã sa vào những hố nhựa chai về mặt đạo đức hoặc về mặt thuộc linh. Hắn cướp bóc sức khoẻ, hạnh phúc, đức hạnh của họ và bắt họ làm nô lệ cho hắn.
Nhưng Chúa Jêsus đã đến để giải phóng những kẻ bị bắt làm phu tù (EsIs 61:1) Ngài kêu gọi chúng ta hãy cùng Ngài ra đi với sứ mạng giải cứu của Ngài (LuLc 19:10). Chúng ta là những tôi tớ được huấn luyện giữa vòng những người được sinh ra trong nhà Ngài. "Vả những khí giới mà chúng tôi dùng để chiến đấu là không phải thuộc về xác thịt đâu, bèn là bởi quyền năng của Đức Chúa Trời, có sức mạnh để đạp đổ các đồn lũy" (IICo 2Cr 10:4). Vì lý do đó, chúng ta phải mau chóng đến cùng những người đang cần sự trợ giúp của chúng ta. Lạy Chúa, xin giúp chúng con thực hiện sứ mạng giải cứu bất cứ nơi nào Ngài dẫn dắt chúng con! 
13. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước những câu ĐÚNG liên quan đến những điều kiện và sự kiện trong sứ mạng giải cứu của Ápraham
a. Những kẻ phu tù Paléttin đang ở trong sự kiểm soát chặt chẽ của một liên minh gồm những vua đầy quyền lực vừa từ hàng loạt trận thắng trở về
b. Lực lượng giải cứu của Ápraham lên đường hành động ngay tức khắc, vượt qua chừng 300 cây số tiến về trại quân của Kếtrôlaome nằm ở phía bắc Đamách
c. Bởi vì đội binh giải cứu của Ápraham bao gồm phần lớn là những tôi tớ được nuôi trong nhà, nên ông không có kế hoạch hoặc chiến lược binh bị gì khi tấn công đội quân của Kếtrôlaome
d. Nỗ lực giải cứu phần nào có thành công bởi vì Ápraham đã giải thoát được các tù binh, song ông ta không lấy lại được những của cải đã bị cướp bóc 
NHỮNG PHƯỚC HẠNH SAU CHIẾN THẮNG 
14:16-24; HeDt 5:10, 11; 7:1-17
Mênchixêđéc Chúc Phước Cho Ápraham 
SaSt 14:16-24
Mênchixêđéc là ai và làm thế nào ông ta biết Đức Chúa Trời chí cao? Ông ta là một trong những nhân vật bí ẩn hơn hết của Kinh Thánh. Ông ta xuất hiện một thời gian ngắn, và rồi chúng ta không hề thấy ông nữa. Nhưng Tân ước đã trình bày ông như một kiểu mẫu nổi bật của Đấng Christ. Có thể ông ta không phải là một sự biểu thị của Chúa Cứu Thế trước khi Ngài nhập thể như một số người nghĩ, bởi vì ông phục vụ với tư cách là một vị vua và thầy tế lễ trong một thành nhỏ của người Canaan. Ngoài ra, Kinh Thánh chép rằng ông ta giống Con Đức Chúa Trời (HeDt 7:3). Điều nầy có gì đó rất khác với việc là Con Đức Chúa Trời. Chúng ta thừa nhận rằng Mênchixêđéc đã biết Đức Chúa Trời do sự hiểu biết đã được truyền lại từ cha đến con trong từng dòng dõi thuộc gia đình Nôê. Nhưng hơn thế nữa ông đã biết Chúa cách cá nhân. Việc Đức Chúa Trời chọn Ápraham để thành lập một dân tộc đặc biệt của Ngài không có nghĩa là Ngài đã bỏ mặc những người còn lại trên thế giới nầy! Đức Chúa Trời đã bày tỏ chính mình Ngài cho những ai muốn biết Ngài và muốn hầu việc Ngài.
Bạn có để ý rằng đây là lần đầu tiên Kinh Thánh nhắc đến một thầy tế lễ không? Cho đến lúc nầy và suốt thời kỳ tộc trưởng chúng ta thấy người đứng đầu trong gia đình giữ vai trò như một thầy tế lễ của gia đình, của cả nhà hoặc cả bộ tộc. Nhưng Mênchixêđéc vừa là vua vừa là thầy tế lễ của Đức Chúa Trời trong thành Salem.
Với tư cách thầy tế lễ của Đức Chúa Trời chí cao, Mênchixêđéc đã chúc phước cho Ápraham. Việc chúc phước dâng sự vinh hiển lên cho Đức Chúa Trời vì sự chiến thắng các vua phía đông, và điều đó đặt vai trò của Ápraham vào một tầm nhìn thích đáng. Công nhận Ápraham là một công cụ được Chúa dùng. Ápraham đã đáp lại bằng việc dâng một phần mười mọi của cải dâng cho Mênchixêđéc.
Các trước giả được thần cảm đã nhìn thấy trong Mênchixêđéc một kiểu mẫu đẹp đẽ của Con Đức Chúa Trời (Thi Tv 110:4; HeDt 5:10-11; 7:10-10). Phẩm cách của ông khi nhận phần chia (phần mười) của Chúa, sự kết hợp giữa tư cách của một thầy tế lễ với tư cách của một vị vua trong một con người và những danh hiệu của ông: Vua công bình và Vua bình an - tất cả những điều đó là hình ảnh của Đấng phải đến - là Chúa Cứu Thế Jesus.
Trong thời đại của Kinh Thánh, các bảng phả hệ là hết sức quan trọng để xác định ai phải là vua hoặc thầy tế lễ, song không có tài liệu nào ghi chép về các tổ phụ của Mênchixêđéc. Ông làm thầy tế lễ bởi sự chỉ định của Chúa chứ không phải bởi dòng dõi tổ phụ mình. Vì vậy mà không có tài liệu ghi chép lại ngày sanh hoặc ngày chết của ông, ông làm hình bóng về chức vụ tế lễ đời đời của Chúa Cứu Thế. A.M. Stibbs nhận xét: "Ông ta chỉ xuất hiện một lần trong phần ký thuật như một con người sống rồi bị để lại tồn tại một mình và mãi mãi trong tâm trí của người đọc với hình ảnh Mênchixêđéc thầy tế lễ (Kline, trang 1023). Trong ý niệm đó, ông là một hình ảnh của Chúa Jêsus, là người "không có ngày đầu mới sanh, cũng không có ngày rốt qua đời... làm tế lễ đời đời vô cùng" (HeDt 7:3)
14. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Mênchixêđéc là một người Canaan đã biết Đức Chúa Trời qua một sự mặc khải đặc biệt
b. Kinh Thánh cho biết Mênchixêđéc là một sự hiện ra của Đấng Christ trước khi Ngài nhập thể
e. Trong việc chúc phước của mình, Mênchixêđéc đã tuyên bố rõ ràng chiến thắng của Ápraham trên năm vua là một kết quả trực tiếp của sự trợ giúp đến từ Đức Chúa Trời
d. Trước khi Mênchixêđéc xuất hiện trong Cựu ước, người đứng đầu gia đình đóng vai trò thầy tế lễ của gia đình, của cả nhà hoặc bộ tộc
e. Ápraham đã dâng các lễ vật để đền đáp việc chúc phước mà Mênchixêđéc đã ban cho ông
15. Hãy kể ít nhất hai điểm giống nhau giữa Mênchixêđéc và Chúa Jêsus được đề cập đến trong 7:10 

16. Dựa trên SaSt 14:21-23 còn lý do nào nữa ngoài một lý do được nêu trong câu 23 khiến Ápraham không muốn giữ những của cải của Sôđôm?

17. Hãy nghiên cứu biểu đồ "Mênchixêđéc. Một điển hình của Chúa Cứu Thế" và giải thích điều đó có thể hữu ích cho bạn như thế nào 
MÊNCHIXÊĐÉC: MỘT ĐIỂN HÌNH CỦA ĐẤNG CHRIST 
HeDt 7:1-17
Mênchixêđéc 
Đã chúc phước cho Ápraham
Vua Bình An (Salem)
Vua Công Bình
Thầy tế lễ của Đức Chúa Trời Chí Cao
Không Gia Phả
Làm chức tế lễ không theo dòng dõi đời nầy
Cao hơn các thầy tế lễ thuộc dòng Lêvi
Được Ápraham tôn kính 

Tôn Kính Chúa Bằng Phần Mười 
SaSt 14:11-12, 16, 20 - 24
Suốt trong đời sống của Ápraham, và nhất là ở tại đây, chúng ta nhìn thấy một khái niệm của Kinh Thánh về những sở hữu, Ápraham đã có những động cơ nào khi dâng phần mười cho Mênchixêđéc? Việc dâng phần mười cho Chúa là một hành động thờ phượng Chúa. Qua hành động ấy, Ápraham đã bày tỏ những điều sau đây:
1. Lòng biết ơn: ông cảm tạ Chúa vì sự bảo vệ của Ngài, vì đã ban cho ông sự thắng đắc trước các kẻ thù, và vì sự trở về an toàn của các phu tù.
2. Sự đầu phục Chúa: Bằng việc dâng phần mười ông đã thần phục vị Vua Tối Cao. Đó là phong tục của những người cai trị dưới quyền, họ phải dâng các của dâng và tiến cống cho các vị Chúa tể của họ. Ápraham (giống như những Cơ Đốc Nhân ngày nay) đã bày tỏ sự đầu phục tình nguyện của mình đối với Chúa và tư cách công dân của ông trong nước Ngài bằng cách dâng một phần mười cho Ngài.
3. Công Nhận rằng Đức Chúa Trời là Chủ của hết thảy mọi sự. Đối với danh hiệu "Đức Chúa Trời chí cao" Ápraham đã thêm vào "Đấng dựng nên trời và đất". Qua việc dâng phần mười, người ấy thừa nhận Đức Chúa Trời là Đấng Tạo Hóa và là Đấng Ban Cho mọi sự.
4. Thừa Nhận Những Người Đại Diện Cho Chúa trên đất. Ápraham đã công nhận rằng Mênchixêđéc là thầy tế lễ của Chúa và tôn kính ông đúng như vậy
5. Nhận Biết Trách Nhiệm Hậu Thuẫn cho tôi tớ Đức Chúa Trời. Chúng ta, giống như Ápraham, bày tỏ lòng tôn kính Chúa và chia xẻ công việc của Ngài trên đất bằng cách hỗ trợ các tôi tớ Ngài trong chức vụ.
6. Đáp Ứng trước Phước Hạnh Thuộc Linh. Sự chúc phước của Mênchixêđéc có ý nghĩa hơn chỉ là một hình thức. Nó mang lại từng trãi mới về mặt thuộc linh, và ông đã đáp ứng lại bằng vật chất. Có phải người tín hữu ngày nay được nên giàu có bởi những phước hạnh thuộc thể, lại có ít trách nhiệm hơn không? (ICo1Cr 9:7-12) 
Trong trường hợp nầy Kinh Thánh lần đầu tiên đề cập đến sự thực hành phần mười - tức là thông lệ dâng một phần mười số thu nhập của mình cho Đức Chúa Trời. Ở đây Ápraham đã dâng một phần mười cho Mênchixêđéc, người đầu tiên được gọi là thầy tế lễ trong Kinh Thánh. Sau nầy thông lệ hỗ trợ cho chức vụ của thầy tế lễ bằng các phần mười của những người thờ phượng Chúa đã trở thành một phần của luật pháp Môise. Song ở đây chúng ta đọc thấy việc dâng phần mười đã có từ lâu trước khi có luật pháp, như là hành động tự nguyện của sự thờ phượng và hầu việc Chúa. Việc dâng phần mười cũng là một cách qua đó mọi tù nhân đã được buông tha có thể dự phần trong việc thừa nhận sự giải cứu và lòng thương xót của Chúa đối với họ. Đó là một lời làm chứng công khai trước mặt tất cả mọi người. 
PHẦN MƯỜI BIỂU LỘ 
Đối với Chúa là Đấng Tạo Hóa:
Lòng Biết Ơn
Sự Đầu Phục
Thừa Nhận Quyền Sở Hữu của Ngài 
18. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước những câu nào đưa ra một lý do ĐÚNG cho việc dâng phần mười hoặc giải thích phần mười biểu lộ điều gì
a. Một người dâng phần mười nghĩa là dâng một phần mười số thu nhập của mình, như là một thái độ bày tỏ tấm lòng thờ phượng Chúa
b. Khi một người dâng phần mười là người ấy tìm cách để trả lại cho Chúa vì lòng thương xót, tình yêu, và ân điển cứu chuộc của Ngài
c. Dâng phần mười là một phương tiện của việc dâng hiến cho Chúa hầu Chúa sẽ ban người ấy nhiều của cải thêm
d. Việc dâng phần mười thể hiện sự đầu phục của người ấy đối với Chúa, lòng biết ơn vì Ngài là ai và vì những gì Ngài đã làm, và thừa nhận chủ quyền của Ngài trên mọi sự.
e. Việc dâng phần mười công nhận những người đại diện Đức Chúa Trời trên đất, là những người chịu trách nhiệm thi hành công việc của Ngài trên đất
19. Nếu công việc Chúa trong khu vực bạn chưa được dân sự Chúa hỗ trợ bằng các phần mười và các của dâng của họ, thì bạn có thể dùng những điều đã học được bên trên để dạy dỗ họ lẽ thật Kinh Thánh ấy như thế nào?
Thái Độ Đối Với Những Điều Sở Hữu 
14:21-24
Sau khi được Mênchixêđéc chúc phước, Ápraham đã phải đối diện ngay với một hạng vua khác cùng với một sự cám dỗ mới. Vua Sôđôm làm như ông ta là một kẻ ban tặng hào phóng. "Hãy giao người cho ta, còn của cải, thì ngươi thâu lấy" (14:21). Ápraham đã có thể tuyên bố người và của cải đều là những chiến lợi phẩm của ông, song ông không giữ thứ nào cả. Mặc dầu vui hưởng những của cải sở hữu như là một món quà đến từ nơi Chúa, ông đã không để cho chúng trở thành mục tiêu của mình, như Lót đã làm, cũng không bắt người khác phải chịu khổ để làm giàu cho mình. Ông đã ra đi và chiến đấu với những động cơ vô kỷ trong sạch - đó là giải cứu Lót và những người dân của thành Sôđôm. Có phải bây giờ ông phải được lợi về vật chất từ chiến thắng mà Chúa đã cho ông không? KHÔNG. Ông muốn mọi người biết rằng ông được thạnh vượng chỉ bởi sự ban phước của Đức Chúa Trời mà thôi.
Ápraham đã thề nguyện với Chúa rằng ông sẽ không thâu những chiến lợi phẩm ấy cho mình. Song ông lại thừa nhận quyền lợi của những người khác và những chi phí phải trang trãi. Vì vậy Ápraham đã nhận những phần chia của tặng phẩm dành cho các đồng minh, cùng phần mười của hết thảy mọi vật để dâng cho Chúa là Đấng đã ban chiến thắng cho họ.
20. Cơ Đốc Nhân phải liên tục ý thức thái độ và hành động của mình là điều làm cho Tin lành của Chúa mang tiếng xấu hoặc được tiếng tốt. Hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG liên quan đến lời chứng Cơ Đốc của chúng ta.
a. Ưu tiên hàng đầu của một nhà doanh nghiệp Cơ Đốc là làm ra tiền để giúp vào việc rao truyền Tin lành.
b. Bởi vì các mục tiêu Cơ Đốc của chúng ta đều cao trọng và xứng đáng, nên dầu chúng ta kiếm tiền bằng cách nào cũng không hề gì.
c. Việc giúp đỡ người khác quan trọng hơn việc làm ra tiền bạc
d. Các mối liên hệ của chúng ta luôn luôn bị ảnh hưởng bởi những hành động của chúng ta 
e. Thật khó mà làm chứng hiệu quả cho người mà chúng ta vừa mới lừa dối
f. Câu "Hành động kêu to hơn lời nói" đặc biệt thích hợp với những ai muốn chia sẻ Tin lành
Một số các mục sư (cũng như tín đồ Cơ Đốc) đã bắt đầu giống Ápraham. Mối bận tâm duy nhất của họ là giải cứu những phu tù của Satan. Thoạt đầu họ vượt qua hết thảy mọi loại hoạn nạn một cách đắc thắng. Thế rồi một số phải đối diện với thử nghiệm về sự giàu có: họ sẽ làm gì với những vật chất ấy? Thước đo sự hữu ích của họ đối với Chúa trong tương lai tùy thuộc vào sự trả lời của họ trước câu hỏi ấy.
21. Nếu Ápraham là một mục sư hoặc một nhà truyền giáo ngày nay, ông sẽ làm điều nào sau đây - hãy viết chữ A vào câu đó.
... a Nhận các phần mười dâng cho Chúa và cho công việc của Ngài.
... b Từ chối nhận các của dâng hoặc các phần mười để tránh sự phê bình
... c Tất cả những người giúp đỡ mình làm việc mà không nhận lương, hoặc nhận mức lương thấp hơn mức lương tiêu chuẩn
... d Chấp nhận làm giàu cho cá nhân mình qua tất cả những gì làm lợi được trong chức vụ của mình
... e Chấp nhận một mức lương từ nơi Hội thánh phù hợp với mức lương tiêu chuẩn để trang trải các chi phí của mình
... f Nhận tất cả các phần mười và các của dâng, chi trả các chi phí của công việc, và không tường trình cho bất cứ ai cả.
... g Cung cấp đầy đủ những báo cáo về tài chánh cho Hội thánh về số thu cũng như các khoản chi
... h Trông mong các chi phí của công việc truyền giáo sẽ được Đức Chúa Trời đáp ứng qua những phu tù đã được trả tự do của Ngài.
... i Bạn sẽ đi đến Hội thánh nào là còn tùy thuộc vào mức độ chi trả của Hội thánh ấy. 
GIAO ƯỚC VÀ LỜI TIÊN TRI 
Cho đến đây chúng ta đã thấy Ápraham được thử nghiệm chủ yếu trong điều Kidner gọi là lãnh vực an toàn (trang 122). Ông đã phải đối diện với sức ép của việc rời bỏ quê hương và dân tộc mình để nương cậy nơi Đức Chúa Trời trong sự dẫn dắt, sự bảo vệ, và sự cấp dưỡng. Ông đã đối đầu và đắc thắng trước những cám dỗ của sự sợ hãi, tính ích kỷ và sự mời mọc của sự giàu có. Và bây giờ tất cả những gì còn phải chịu đựng là một sự thử nghiệm đức tin kéo dài. Ông và Sara chưa có con. Làm thế nào ông có thể trở thành tổ phụ của một dân lớn khi mà ông không có con? Vì sao lại có sự chậm trễ kéo dài như vậy trong việc làm ứng nghiệm lời hứa? Hãy đọc Sángthếký chương 15 để tìm biết cách Đức Chúa Trời đáp lời trước nỗi băn khoăn của vị tộc trưởng nầy. Cũng hãy tìm sự đề cập đến một giáo lý quan trọng lần đầu tiên.
Lời Hứa, Đức Tin, Sự Công Bình 
15:1-7
Lần đầu tiên chúng ta đọc thấy trong Kinh Thánh như vầy, "Có lời của Đức Giêhôva trong sự hiện thấy" (15:1) sứ điệp theo sau là điều thích hợp nhất. Chúng ta thấy Đức Chúa Trời thường phán với dân sự Ngài tùy theo những nhu cầu của họ. Có thể Ápraham đã sợ rằng các vua mà ông đã đánh bại trong trận tấn công đột ngột vào ban đêm sẽ quay lại chăng. Trong trận đánh Ápraham và các bạn ông đã đánh bại năm vua Canaan cùng quân đội của họ, song nếu họ trở lại để rửa nhục thì họ có thể tiêu diệt khu lều trại nhỏ bé của Ápraham! Dầu trong trường hợp nào, Chúa phán "Hỡi Ápraham, ngươi chớ sợ chi, ta đây là một cái thuẫn đỡ cho ngươi" (Câu 1). Có thể Ápraham đang bắt đầu suy nghĩ lại về những sự ban thưởng mà ông đã từ khước. Có lẽ ông đã quá rộng lượng. Tuy nhiên, ở đây Đức Giêhôva phán: "Phần thưởng của ngươi sẽ rất lớn" (câu 1). Sự quan tâm dịu dàng của Đức Chúa Trời để khích lệ tôi tớ đang nản lòng của Ngài nổi bật trong chương nầy.
Với sự hiện thấy nầy cùng với lời tái đảm bảo từ nơi Đức Giêhôva, Ápraham cảm thấy được tự do để thưa với Chúa một nan đề đang quấy rầy. Ông và Sara chưa có con. Tất cả những gì ông thâu gặt được qua năm tháng dường như đều không có mục đích bao lâu mà ông chưa có con. Có thể ông không hiểu vì sao ông phải tiếp tục chờ đợi quá lâu như vậy nếu con cháu ông phải thừa hưởng xứ nầy.
Theo luật thời đó, điều mà các nhà khảo cổ khám phá được trên các bảng đá Nuzi, một cặp vợ chồng không con có thể nhận một tôi tớ làm con. Như vậy kẻ tôi tớ ấy sẽ có đầy đủ những quyền lợi hợp pháp như một người kế thừa nếu người ấy chăm sóc chủ mình và chôn cất chủ tử tế lúc qua đời. Bấy giờ Ápraham cầu hỏi Chúa có phải Êliêse, kẻ tôi tớ ông, là người quản lý, chính sẽ là người thừa kế ông chăng.
Kidner tỏ rõ rằng câu hỏi của Ápraham bày tỏ đức tin chứ không phải lòng vô tín. Ông có thể đã tự an ủi mình bằng những lời hứa của câu 1. Nhưng ông "đã để lòng mình vào sự hiện thấy ban đầu cùng sự kêu gọi với những lời hứa của sự kêu gọi đó về các con cháu (trang 123). Ápraham đã bày tỏ nan đề lớn lao của mình, hy vọng rằng Chúa sẽ giải quyết cho ông.
Với sự nhịn nhục yêu thương Chúa đã dẫn Ápraham ra ngoài và hướng sự chú ý của ông lên bầu trời đầy sao. Ngài lập lại lời hứa về các con cháu đông đúc, nhưng trong một hình thức rực rỡ hơn Đức Chúa Trời đã hứa rằng dòng dõi ông sẽ đông như bụi trên đất; bây giờ Ngài lại ví sánh chúng với các ngôi sao không thể đếm được đang lấp lánh trên bầu trời trong sáng phía đông. Khi vị tộc trưởng "ngước lên và chăm xem sự sâu thẳm choáng ngộp, sự bao la và bình an của bầu trời vững chãi dường như đã giúp ông vượt lên trên những giới hạn chật hẹp và sự luôn đổi thay của trái đất, và một sự tin cậy lớn lao tràn ngập linh hồn ông" (Maclaren trang 103)
22. Mối bận tâm lớn nhất của Ápraham trong Sángthếký 15 tập trung chung quanh
a) Sự trung tín của Êliêse, tôi tớ ông
b) Việc ông không có con
c) Sự an toàn của gia đình ông trong xứ Canaan thù địch
d) Việc chuyển nhượng số tài sản to lớn khi ông qua đời.
Bấy giờ Kinh Thánh cho biết rằng Ápraham "tin Đức Chúa Trời, thì Ngài kể sự đó là công bình cho người" (SaSt 15:5). Đây là một trong những câu quan trọng nhất của Kinh Thánh. Lần đầu tiên, Kinh Thánh nói rõ giáo lý căn bản của việc được xưng công bình bởi đức tin. Vì vậy bởi chính lời tuyên bố đó mà Phaolô đã tỏ cho thấy nền tảng dành cho sự dạy dỗ nầy (RoRm 4:1-25; GaGl 3:6-9)
Nếu chúng ta xét đoán Ápraham vì cách cư xử của ông lúc ở Aicập, thì chúng ta sẽ bảo rằng ông không phải là một người công bình trọn vẹn, song Đức Chúa Trời đã tha thứ cho ông - Ngài đã nhìn xem đức tin Ápraham và chấp nhận đức tin đó như là sự tuân theo ý muốn của Đức Chúa Trời một cách trọn vẹn. Đức Chúa Trời đã kể Ápraham là công bình, tức là ngay thẳng ở trước mặt Ngài và vì vậy Ngài chấp nhận ông, trên cơ sở lòng tin cậy của vị tộc trưởng. 
- Sự Công Bình = sự ngay thẳng, không phạm tội, tốt lành theo tiêu chuẩn đo lường của Đức Chúa Trời
- Xưng Công Bình = hành động kể một người là ngay thẳng, cất tội lỗi đi và ban cho một chỗ đứng tốt đẹp ở trước mặt Đức Chúa Trời 
Cũng vậy, hễ ai đặt lòng tin cậy nơi Đức Chúa Trời và Chúa Cứu Thế Jesus, con Ngài, thì đều được nhận là công bình. Chúa Cứu Thế đã trả án phạt của sự chết vì cớ tội lỗi của chúng ta hầu cho chúng ta được giải thoát khỏi tội lỗi và hình phạt của tội lỗi. Trong sự nầy, sự công bình của Đức Chúa Trời trở nên sự công bình của chúng ta, tội lỗi chúng ta được tha thứ, Đức Thánh Linh đến sống trong chúng ta và kết hợp chúng ta với Chúa Cứu Thế. Cũng như Ápraham đã được xưng công bình bởi đức tin trước luật Pháp Môise hoặc trước phép cắt bì rất lâu, những người tin nơi Chúa Cứu Thế ngày nay cũng được xưng công bình bởi đức tin mà không phải bởi thực hành các công việc của luật pháp hoặc các nghi lễ của Hội Thánh (RoRm 3:21-4:25).
Loại đức tin Ápraham đã có là đức tin gì? Nó còn hơn cả một sự đồng ý với lẽ thật trong sự hiểu biết. Mạclaren nói rằng từ ngữ được dịch là "tin" đúng theo nghĩa đen là "làm vững vàng chính mình bởi nương dựa vào một điều gì đó" (trang 104). Ápraham đã dựa vào Đức Chúa Trời, đã tin cậy trọn vẹn nơi Ngài và tin cậy Ngài là Đấng làm thành điều Ngài đã hứa. Hình thức ngữ pháp của chữ "tin" ở đây hàm ý tiếp tục kiên trì trong thái độ đó. Nền tảng sự xưng công bình của Ápraham không phải chỉ là việc tin cậy Chúa trong trường hợp nầy; mà phải là lòng tin cậy liên tục của ông đặt nơi Chúa (Leupold, trang 477)
Đó là cùng một loại đức tin để xưng công bình cho chúng ta khi chúng ta tiếp tục tin cậy nơi sự mặc khải trọn vẹn hơn của Đức Chúa Trời mà chúng ta hiện có trong Phúc âm.
Trong câu 7 chủ đề chuyển từ lời hứa về một đứa con trai sang lời hứa về đất. Câu hỏi của Ápraham "Bởi cớ chi tôi biết rằng tôi sẽ được xứ nầy làm sản nghiệp?" Câu 8 - không được giải thích là không có lòng tin nơi Chúa. Chính đức tin thắc mắc mới trở nên mạnh mẽ. Cũng giống như lời kêu khóc của người cha khi mang đứa con bị quỷ ám đến cho Chúa Jêsus. "Tôi tin; xin Chúa giúp đỡ trong sự không tin của tôi (Mac Mc 9:24)
23. Giải thích những lời hứa trong SaSt 15:1 có liên hệ đến hoàn cảnh của Ápraham như thế nào. 

24. Thảo luận các câu hỏi có liên quan đến những phương cách đó. Ápraham được xưng công bình sau đây.
a. Từ ngữ công bình có nghĩa gì? 
b. Ápraham được xưng công bình trên nền tảng gì? 
c. Giáo lý nào được đặt cơ sở trên sự kiện nầy? 

d. Ápraham có loại đức tin nào? 

e. Trên cơ sở nào chúng ta có thể được xưng công bình? 
Sự Chịu Khổ Và Sự Thừa Kế 
15:18-21
Đức Chúa Trời đã đáp lại câu hỏi của Ápraham trong câu 8 bằng cách bảo ông hãy sẵn sàng các thú vật để tiến hành một giao ước chính thức. Cuộc đối thoại từ câu 1-8 dường như đã diễn ra vào ban đêm, và hành động từ câu 9 trở đi đã diễn ra vào ngày hôm sau. Mặc dầu Lời của Đức Chúa Trời tự nó đã đầy đủ, Ngài hiểu được nhu cầu của loài người chúng ta muốn có điều gì đó để khẳng định nó và làm mạnh mẽ đức tin của chúng ta (Mac Mc 16:20) "Bởi cớ chi tôi biết rằng" Ápraham hỏi (SaSt 15:8). Và Đức Chúa Trời khẳng định Lời Ngài bằng một dấu hiệu siêu nhiên. Ngài muốn chúng ta hiểu sứ điệp của Ngài, vì vậy Ngài phán với chúng ta bằng chính ngôn ngữ của chúng ta. Và thậm chí dùng biểu tượng của nền văn hóa chúng ta để giúp chúng ta hiểu rõ hơn.
Đức Chúa Trời "lập một giao ước với Ápraham" theo phong tục của thời đó. Tức là, họ hoàn thành những nghi lễ dâng sinh tế để thực hiện một công ước chính thức hoặc một giao kèo chính thức. Bởi vì Đức Chúa Trời là Đấng duy nhất thực hiện lời hứa, nên một mình Ngài đã đi qua giữa các xác thú vật đã được nhìn thấy trong một ngọn lửa sáng loè và một lò khói lớn. Đức Chúa Trời đã giữ phần mở đầu chủ động trong việc hứa với Ápraham vùng đất, và Ngài sẽ vạch ra các điều kiện để giữ lời hứa của Ngài. Điều nầy nhắc nhở chúng ta rằng Đức Chúa Trời giữ phần chủ động trong giao ước mới Ngài đã lập với chúng ta. Vì cớ tình yêu thương của Ngài, Ngài đã cung ứng của lễ - là Chiên Con của Đức Chúa Trời - bởi sự chết của Chiên Con Đức Chúa Trời, lời hứa về sự kế thừa đời đời đã được trở nên chính thức. Khi chúng ta bắt đầu bước vào nền tảng của sự hy sinh đó, thì Đức Chúa Trời mặc khải chính mình Ngài cho chúng ta. Chúng ta hiện có những lời hứa của Ngài trong một quyển sách gọi là Tân ước (Giao ước Mới).
Đã phải có sự chịu khổ rất nhiều trước khi dân sự Chúa nắm quyền sở hữu đất hứa. Satan sẽ tiếp tục chiến đấu với dòng dõi của người nữ trong từng thế hệ (SaSt 13:5). Ngay cả hiện nay, nó vẫn đang ra sức để cướp lấy sự hy sinh của Chúa Cứu Thế khỏi những ai muốn tìm ra đường để đến với Đức Chúa Trời. Một số trong điều đó có lẽ đã được làm hình bóng qua sự chống chọi của Ápraham để giữ cho các loài chim ăn mồi khỏi cướp lấy của lễ cũng như qua giấc ngủ mê và cơn kinh hãi của sự tối tăm (15:12).
Hình thức Đức Chúa Trời chọn để bày tỏ sự hiện diện của Ngài cũng mang tính biểu tượng - một lò khói và một ngọn lửa sáng loè. Từ ngữ được dịch là "nồi lửa" trong bản NIV được dịch là "lò lửa" và "lò" ở những chỗ khác khi nó xuất hiện trong Kinh Thánh. Chúng ta được nhắc nhở về "lò hoạn nạn" là nơi con cháu Ápraham sẽ bị thử nghiệm ở tại Aicập (EsIs 48:10). Nhưng Đức Chúa Trời sẽ ở cùng họ tại đó, và Ngài sẽ đem họ ra cách đắc thắng (PhuDnl 4:20).
Biểu tượng chủ yếu là cách Đức Chúa Trời bày tỏ Chính Mình Ngài cho dân sự Ngài, bất cứ hoàn cảnh như thế nào. Chúng ta thấy cùng một biểu tượng đó khi Đức Chúa Trời dẫn dắt dân sự Ngài ra khỏi Aicập trong một trụ mây ban ngày và một trụ lửa ban đêm. Một lần nữa, ở tại núi Sinai, có lửa và khói cuộn lên như thế ra từ một lò lửa (XuXh 196-19), lửa để thanh tẩy, thiêu đốt và không thể tiếp cận được, thường tượng trưng cho sự thánh khiết của Đức Chúa Trời (PhuDnl 4:24; HeDt 12:29) khói dạy chúng ta điều gì? Maclaren nhận định rằng "sự tối tăm và ánh sáng; một trung tâm của lửa và một sự bao bọc của sự tối tăm" cho thấy yếu tố của sự biểu thị thiên thượng. Đức Chúa Trời là Đấng ta không bao giờ có thể hiểu biết trọn vẹn; Ngài không bao giờ bị che khuất hoàn toàn được (trang 109). Còn có sự biểu thị nào trọn vẹn và vinh diệu hơn là sự biểu thị của Đức Chúa Trời trong con Ngài (HeDt 1:1-3). Và chúng ta có thể đến mà vào trong sự hiện diện của Ngài, không phải với sự kinh khiếp của sự tối tăm hoặc khiếp sợ như dân Ysơraên ở tại núi Sinai. Nhưng như con cái đến cùng một người cha yêu thương!
Trong chừng mực nào đó, giao ước nầy là một giao ước lạ lùng. Đức Chúa Trời hứa rằng dòng dõi của Ápraham sẽ phải chịu áp bức và nô lệ ở một xứ sở ngoại quốc trong suốt 400 năm trước khi họ được hưởng sự kế thừa của mình! Nhưng Đức Chúa Trời sẽ đem họ ra và làm thành lời hứa của Ngài.
Chúng ta nhìn thấy một nguyên tắc quan trọng về dân Chúa trong lời tiên tri đó là dân Hêbơrơ sẽ sống ở một xứ ngoại bang và phải chịu cảnh nô lệ ở tại đó. "Chúng ta phải trãi qua nhiều nỗi khó khăn mới vào được nước Đức Chúa Trời" (Cong Cv 14:22). Lời báo trước ấy có thể làm mạnh mẽ những người đã phải chịu đựng cảnh nô lệ. Họ có thể nhận biết rằng mọi điều đó đã được lồng khớp vào kế hoạch và mục đích của Đức Chúa Trời. Họ cũng được vững lòng khi biết rằng vào thời điểm đã định Ngài sẽ đoán xét những kẻ đã hà hiếp họ và đem dân Ngài ra với sự giàu có dư dật. Trong Tân ước, những lời báo trước về sự chịu khổ thường gồm cả lời tiên tri rằng Chúa sẽ xét đoán những kẻ hà hiếp và giải cứu dân Ngài đúng kỳ IITe 2Tx 2:5-10; KhKh 13:5-10; 19:11-21). Dầu vậy Chúa hứa ban phần thưởng lớn cho những ai nhịn nhục chịu đựng sự khó nhọc.
Sự trì hoãn đoán phạt trên dân Canaan soi sáng cho chúng ta một nguyên tắc khác nữa. Chúng ta đã thấy điều đó trong sự nhịn nhục của Đức Chúa Trời với những người sống trước Trận Hồng Thủy. Đức Chúa Trời nhịn nhục chờ đợi sự bại hoại của một dân cho đến chừng đã được trọn, và rồi sự đoán phạt của Ngài mới đổ xuống. Ngài sẽ cho dân Canaan 400 năm để họ ăn năn và thay đổi đường lối độc ác của họ. Điều đó có dạy dỗ gì cho chúng ta về lý do có sự trì hoãn ngày Chúa Cứu Thế trở lại chăng? (IIPhi 2Pr 3:9) Kline chú thích rằng:"Giờ của Chúa (DaDn 2:21 không thể tùy tiện, và sự khoan dung của Ngài cũng không bao giờ kéo dài mãi" (trang 95). Lời tiên tri nầy đã dạy dân Ysơrơên rằng những quyền lợi của các dân khác phải được tôn trọng. Họ đã phải chờ đợi nhiều thế kỷ và chịu khổ từ đời nầy sang đời kia trước khi giờ đến là lúc họ đánh đuổi dân Canaan ra khỏi đất hứa. Và rồi khi giờ đã đến, thì cuộc xâm lăng dưới quyền của Giôsuê sẽ là một hành động của sự phán xét của Đức Chúa Trời, chứ không phải chỉ là một cuộc xâm lược.
Lời hứa chính yếu của giao ước là sau 400 năm Đức Chúa Trời sẽ ban thưởng cho dòng dõi Ápraham vùng đất nằm giữa Con Sông Aicập và sông Ơphơrát. Những đường biên giới của khu vực cho thấy rằng lúc ấy đang được khoảng mười dân tộc đã liệt kê trong SaSt 15:19-21 sở hữu. Lời hứa đã được ứng nghiệm, bởi vì Ysơraên đã chiếm lấy và sở hữu vùng đất đó. Song, tội lỗi và lòng vô tín khiến họ không sở hữu toàn bộ xứ mà Đức Chúa Trời đã hứa ban cho họ. Họ gần như đạt được mục tiêu nầy nhiều nhất là vào các đời trị vì của Đavít và Salômôn.
Theo bạn vì sao Đức Chúa Trời lại chọn Canaan làm vùng đất dành cho dân sự Ngài? Hãy nhìn vào bản đồ xứ Trung Đông chúng ta sẽ biết tại sao. Paléttin là một chiếc cầu về mặt địa lý để nối các lục địa Âu, Á và Phi. Đức Chúa Trời đã đặt để dân sự Ngài trong một nơi chiến lược là nơi họ có thể thực hành trách nhiệm tạo một ảnh hưởng quan trọng trên thế giới nầy. Đây không phải là một vùng đất dễ phòng thủ, nhưng Ngài sẽ là Đấng Bảo Vệ và họ sẽ là những người làm chứng cho Ngài (EsIs 43:12; 44:8) Chúa cũng đang đặt để chúng ta nơi mà Ngài muốn chúng ta phải là những chứng nhân cho Ngài. (Cong Cv 1:8)
25. Giải thích từng thuật ngữ, biểu tượng, và các nguyên tắc có liên quan đến giao ước Đức Chúa Trời lập với Ápraham
a. Điều gì đã được hứa trong giao ước nầy? 
b. Thời gian bao lâu trước khi nó được ứng nghiệm? 
c. Sự hiện diện của Đức Chúa Trời được nhìn thấy ra sao? 
d. Những điều đó minh họa những lẽ thật gì cho bạn? 
e. Bạn nhìn thấy những nguyên tắc gì trong cách làm việc của Đức Chúa Trời? 
26. Việc học tập bài học nầy đã giúp ích cho bạn như thế nào? 
Bài Tập Tự Trắc Nghiệm 
Khoanh tròn mẫu tự đứng trước một câu trả lời đúng nhất
1. Hoàn cảnh của Ápraham trong xứ Canaan làm sáng tỏ Mat Mt 6:33, trong hoàn cảnh đó ông:
a) Đã từ bỏ một cuộc sống an nhàn ở tại Urơ và trở thành một kẻ lang thang nghèo thiếu sống trong các túp lều.
b) Đặt sự vâng lời Chúa lên trên những món lợi vật chất và Chúa đã ban phước rất nhiều cho ông.
c) Bị thử thách hết lần nầy đến lần khác nhưng không bao giờ thật sự kinh nghiệm sự chúc phước của Đức Chúa Trời.
d) Đã không sở hữu một mãnh đất nào cả, nhưng về sau con cháu ông sẽ sở hữu toàn bộ đất đó.
2. Bảng liệt kê đầy đủ nhất những nguy hiểm mà Ápraham đã đối diện trong sự giàu có là
a) Sự ích kỷ, những giá trị duy vật chất, và các mối quan hệ bị gãy đổ.
b) Những cuộc tấn công của kẻ cướp, sự bại hoại đạo đức giữa vòng những người trong xứ và mùa màng bị thất bát.
c) Mùa màng thất bát, sự ích kỷ, bị các kẻ cướp tấn công.
d) Các mối quan hệ bị gãy đổ, sự bại hoại giữa vòng những người trong xứ, và những giá trị duy vật chất.
3. Trong việc đối đãi với Ápraham sau khi ông và Lót đã phân rẽ nhau, Đức Chúa Trời
a) Đã tỏ cho Ápraham biết rằng ông sẽ không bao giờ thật sự nhận biết một trong những lời hứa nào.
b) Đã hứa ban toàn xứ cho Ápraham.
c) Ban thưởng cho ông vì sự rộng rãi của ông.
d) Đã tỏ cho ông điều được ghi trong câu a) và b) bên trên.
e) Đã tỏ cho ông điều được ghi trong câu b) và c) bên trên.
4. Giả sử bạn nói cùng những Cơ Đốc Nhân về LuLc 19:10 "Con người đã đến tìm và cứu kẻ bị mất". Sự minh họa đúng nhất sử dụng kinh nghiệm của Ápraham sẽ là
a) Kinh nghiệm của ông ở tại Aicập với vua Pharaôn.
b) Kinh nghiệm của ông với năm ông vua.
c) Những cuộc hành trình của ông khắp xứ Canaan.
d) Sự dâng hiến của ông ở tại Bêtên.
5. Phần mô tả về cuộc xâm lăng của các vua trong Sángthếký chương 14 đã từng bị các nhà phê bình cho là chuyện huyền thoại bởi vì
a) Lộ tuyến cuộc xâm lăng của các vua là điều dường như không chắc có thực trước khi các nhà khảo cổ tìm thấy Đường Cái Của Vua vào năm 1925.
b) Tên tuổi của các Vua không phù hợp với kiểu tên của các xứ sở được đề cập .
c) Lời mô tả về vùng Biển Chết dường như phù hợp với khoảng thời gian về sau nầy nhiều hơn là thời kỳ các tộc trưởng.
d) Tất cả những gì đã được ghi trong câu a) b) và c).
e) Chỉ những gì được ghi trong câu a) và c).
6. Sau việc giải cứu Lót, Ápraham đã bày tỏ thái độ của ông đối với của cải bằng cách
a) Thâu lấy hết thảy những của cải như là phần thưởng của mình và dâng phần mười theo số đó để cảm tạ Đức Chúa Trời cho ông chiến thắng.
b) Chẳng lấy gì cho mình hay cho các đồng minh cả.
c) Dâng một phần mười mọi của cải cho Chúa (qua Mênchixêđéc) để cảm tạ vì đã chiến thắng.
d) Nhận biết các quyền lợi của người khác bằng cách không lấy gì cho chính mình mà cho các đồng minh của ông tất cả.
7. Ápraham đã được xưng công bình bởi
a) Lòng rộng rãi của ông đối với Lót.
b) Chiến thắng ông dành được trên năm ông Vua.
c) Tin tuyệt đối rằng Đức Chúa Trời sẽ làm điều Ngài hứa.
d) Trả lại một phần mười cho Mênchixêđéc
8. Theo Tân ước, sự cứu rỗi của chúng ta đặt nền tảng trên
a) Những việc lành của chúng ta sau khi đến với Chúa Cứu Thế.
b) Những sự hy sinh chúng ta đang sẵn lòng để đem Tin Lành đến cho thế giới.
c) Mức độ cam kết của chúng ta với Chúa và với sự hầu việc Ngài
d) Việc được xưng công bình chỉ bởi đức tin chứ không bởi công lao của loài người.
9. Mênchixêđéc là một điển hình của Đấng Christ trong hết thảy các câu sau ngoại trừ một câu. Câu nào sau đây KHÔNG phản ánh điều bài học nầy dạy dỗ.
a) Ông ta kết hợp cả chức vụ của một thầy tế lẫn địa vị của một ông vua trong một con người.
b) Những tước hiệu của ông như "Vua công bình" và "vua bình an" làm hình bóng về Chúa chúng ta.
c) Ông không có gia phả cũng không có ngày sinh hoặc ngày qua đời, ông làm hình bóng về chức vụ tế lễ đời đời.
d) Ông đã nhận chức vụ của mình không phải vì dòng dõi tổ tiên mà là bởi sự chỉ định thánh.
e) Ông phục vụ như một vị vua và một thầy tế lễ trong một thành phố thuộc xứ Canaan.
10. Bởi vì người tin Chúa phải là người phân rẽ với thế gian về mặt đạo đức, sự phân rẽ đó phải ảnh hưởng đến mối liên hệ của người ấy với những người khác như thế nào?
a) Chúng ta không nên phân rẽ với anh em chỉ vì không muốn cư xử tử tế với họ.
b) Có quan hệ không có nghĩa là phải chịu trách nhiệmvề những nan đề mà người khác gặp phải
c) Chỉ nên can dự đến những vấn đề thuộc lãnh vực thuộc linh như cầu nguyện cho các nhu cầu.
d) Sự phân rẽ đòi hỏi những người tin Chúa cứ phải tách rời những khó khăn, những nỗi đau buồn và những bi kịch của thế giới
11. Theo học tập của chúng ta về việc dâng phần mười trong bài nầy thì câu nào phản ánh ý nghĩa theo Kinh Thánh của việc dâng phần mười dựa trên kinh nghiệm của Ápraham?
a) Hành động dâng một phần mười mọi vật của Ápraham cho Chúa bày tỏ lòng biết ơn Chúa về sự bảo vệ, chiến thắng và cuộc trở về an toàn của các phu tù
b) Hành động của Ápraham là sự công nhận quyền chủ tể của Đức Chúa Trời trong mọi sự, đó là Ngài là Đấng Ban Cho tất cả mọi sự
c) Hành động của Ápraham là một sự công nhận rằng người đại diện Chúa trên đất đáng được tôn kính và cấp dưỡng
d) Tất cả những điều trên đã phản ánh ý nghĩa của việc dâng phần mười theo Kinh Thánh
e) Chỉ những gì được ghi trong câu a) và c) là trình bày sự dạy dỗ của Kinh Thánh về việc dâng phần mười 
TRẢ LỜI NGẮN. Trả lời những câu hỏi sau đây liên quan đến giao ước Đức Chúa Trời lập với Ápraham.
12. ý nghĩa của nồi lửa khói (hay lò) và ngọn lửa loè xẹt ngang qua giữa các thú vật là gì? 
13. Những con sông nào đánh dấu các đường biên giới của xứ mà Đức Chúa Trời đã hứa ban cho Ápraham 
14. Đức Chúa Trời đã phán điều gì sẽ xảy đến cho con cháu Ápraham trước khi họ sở hữu vùng "đất hứa" nầy? 
GHÉP CẶP - Tuân theo những chỉ dẫn dành cho mỗi bộ câu hỏi ghép cặp sau đây
15-17. Ghép cặp mỗi sự kiện của Mênchixêđéc với điều làm hình bóng về Chúa Cứu Thế 
... 15. Không có hồ sơ về ngày sinh lẫn ngày qua đời
... 16. Ý nghĩa của tên và tước hiệu của ông
... 17. Đã nhận các phần mười từ nơi Ápraham 
18-25. Những sự kiện dưới đây không được kể đúng theo thứ tự. Bạn hãy xếp chúng cho đúng thứ tự đã xảy ra
... 18. Các vua Canaan dấy loạn
... 19. Ápraham, Anne, Ếchcôn, và Mamrê đuổi theo Kếtrôlaome
... 20. Năm vua địch cùng bốn và bị đánh bại
... 21. Năm vua phải triều cống cho Kếtrôlaome suốt mười hai năm
... 22. Dân thành Sôđôm đi vào cuộc phu tù
... 23. Lực lượng của Kếtrôlaome xâm lăng Canaan
... 24. Mênchixêđéc chúc phước cho Ápraham
... 25. Đức Chúa Trời tái bảo đảm với Ápraham "Đừng sợ... " 

Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. Câu trả lời của bạn. Việc trở lại Bêtên và làm mới lại sự dâng hiến của ông khiến ông mạnh mẽ hơn về mặt thuộc linh. Ông đã được chuẩn bị tốt hơn để đối đầu với những thử thách và dành được những chiến thắng chúng ta thấy trong phần còn lại của chương.
2. a 3) SaSt 12:5
b 1) HeDt 11:8-10
c 2) Mat Mt 6:33
d 1) HeDt 11:8-10
3. Câu trả lời của bạn. Bạn có thể kể lại thể nào Ápraham đã sẵn sàng từ bỏ tất cả để đi bất cứ nơi nào Chúa dẫn dắt ông. Ông đã đặt sự vâng lời Chúa lên trên những nhu cầu của riêng ông, và Chúa đã thỏa đáp các nhu cầu của ông. Cũng như Ngài hứa làm cho chúng ta nếu chúng ta đặt để Ngài lên trước hết (Mat Mt 6:33) Ápraham đã sẵn sàng từ bỏ quê hương mình để được một quê hương trên trời. Đức Chúa Trời vì vậy đã ban phước và làm cho ông được thạnh vượng.
4. e) Chỉ có những nguy cơ được ghi ở câu b) và e)
5. Sự giàu sang có thể khiến ông từ chối Chúa. Sự giàu có cũng có thể khiến Ápraham từ chối Chúa. Vấn đề trực tiếp hơn có lẽ là mối quan hệ của ông với Lót. Những nguy hiểm nầy là điều phổ biến cho những ai được giàu có trong mọi thời đại.
6. Câu trả lời của bạn. Nếu một người không giữ mối quan hệ của mình với Đức Chúa Trời cách có ý thức, thì người ấy có khuynh hướng đặt những lợi lộc vật chất lên trên sự sống thuộc linh. Đây là bước đầu của sự nguy hiểm thật sự về mặt thuộc linh.
7. e) Ông đã làm thế vì những lý do được ghi trong câu b) và c)
8. Câu trả lời của bạn. Ông đặt mối quan hệ tốt đẹp với Lót lên trên những giá quý của vật chất, và đã đắc thắng sự ích kỷ bằng cách cho Lót quyền chọn lựa trước. Ông kết thúc cuộc tranh giành và tránh các mối quan hệ đổ vỡ bằng cách biện luận với Chúa về sự hiệp nhất, vạch ra một giải pháp tốt cho vấn đề, cư xử tử tế và rộng lượng - đức tin của ông đặt nơi Chúa khiến ông có thể từ bỏ những quyền hạn và lợi nhuận của mình và Đức Chúa Trời đã ban thưởng cho đức tin của ông.
9. Có lẽ hành động trong câu b) cố gắng dàn xếp hòa bình bằng cách phân chia các tài sản của Hội Thánh giống với hành động của Ápraham nhất. Nếu điều đó không thành công có lẽ ông chọn câu c) Giao cho nhóm người kia nhận tài sản nhà thờ. Dĩ nhiên, quyết định thực tế sẽ tùy thuộc vào hoàn cảnh.
10. Bạn phải ghi nhận như vầy: 1) Tên của vua thuộc kiểu mẫu của những tên đã được sử dụng trong những nơi có trong khoảng thời gian từ 2.100 - 1600 T.C, 2) Sự khám phá "Đường Cái của Vua" cho thấy tính xác thực của phần ký thuật về lộ trình của các vua, và 3) Sự mô tả về khu vực Biển Chết là lời mô tả các điều kiện từ rất lâu trước khi một số phần đất đã bị chìm ngập trong nước.
11. a, d, và e là những câu đúng
12. Câu trả lời của bạn. Người ấy có khuynh hướng làm điều được ghi trong câu d) Nhưng nếu người ấy thật sự quan tâm, có thể người ấy hành động như Ápraham đã làm trong câu e)
13. a và b là những câu đúng
14. c và d là hai câu đúng
15. Câu trả lời của bạn có thể ghi nhận bất cứ hai điều nào trong những đặc điểm sau đây. Cả hai đều được tuyên bố đại diện cho chức vụ thầy tế lễ đời đời, cả hai đều đại diện cho sự công bình và sự bình an, cả hai đều chúc phước cho con người, cả hai đều đại diện cho sự thành tín trong chức vụ tế lễ và cả hai đều đáng tôn kính.
16. Câu trả lời của bạn. Ông không muốn giữa vòng dân Sôđôm có điều gì buồn giận đối với ông. Mục đích tấn công năm vua của ông là để giúp người khác, chứ không phải để làm giàu. Ông không mong có nhiều của cải vật chất hơn trong khi bắt những người lân cận phải đau khổ.
17. Có lẽ bạn cần viết bảng so sánh ấy lên một tấm tranh giấy hoặc lên trên bảng để sử dụng trong một lớp học hoặc một buổi giảng dạy. Nếu dùng bảng phấn, bạn hãy viết sẵn cột bên trái, và để cho các học viên giúp bạn điền vào cột nói về Chúa Cứu Thế.
18. a, d, và e là những câu đúng
19. Câu trả lời của bạn. Điều nầy có thể gồm cả việc đưa ra một bài giảng hoặc bài học về ý nghĩa của việc dâng phần mười và một số những kết quả thuộc linh của việc trung tín dâng phần mười.
20. c,d,e và f là những câu đúng
21. Chúng ta có thể nói câu a,e,g và h
22. b) Việc ông không có con
23. Câu trả lời của bạn. Bởi vì Đức Chúa Trời biết rõ những nỗi lo sợ cùng các nhu cầu của Ápraham, nên Ngài đã phán, để tái bảo đảm với ông sự chăm sóc và bảo vệ của Ngài, nhờ đó, Ápraham có thể tự do trò chuyện với Chúa về điều quan tâm hết sức của ông ta về một người kế thừa. Đức Chúa Trời đã tái bảo đảm với Ápraham và mặc khải giao ước cùng làm mạnh mẽ đức tin của ông.
24. a Công bình, được buông tha khỏi mặc cảm phạm tội tốt lành theo tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời
b Ông đã tin Đức Chúa Trời
c Sự xưng công bình bởi đức tin
d Không ngừng tin cậy nơi Chúa rằng Ngài sẽ giữ lời hứa Ngài
e Bởi cùng một loại đức tin trong Phúc âm - điều Đức Chúa Trời ban cho chúng ta trong Chúa Cứu Thế, bằng cách tin nơi Chúa Cứu Thế
25. a Vùng đất nằm giữa Sông Aicập và sông Ơphơrát, Ápraham sẽ được sống lâu, sự giải phóng khỏi tình trạng nô lệ trong một xứ sở ngoại bang, được nhiều của cải, đoán phạt những kẻ hà hiếp
b 400 năm
c Trong một ngọn đuốc cháy rực và một lò khói
d Câu trả lời của bạn. Ngọn đuốc nói lên ánh sáng của Chúa để hướng dẫn chúng ta. Lò khói cho chúng ta biết rằng ngay cả khi chúng ta không thể thấy được Ngài, Ngài vẫn ở cùng chúng ta trong những hoạn nạn của mình.
c Câu trả lời của bạn có thể bao gồm: sự phán xét của Đức Chúa Trời trên các dân tộc, sắp xếp các thời điểm cho lịch sử, sự thừa kế cho dân sự Ngài mặc khải về tương lai, những lời hứa cụ thể, nhịn nhục trì hoãn thi hành sự đoán phạt, dẫn dắt dân sự Ngài đi qua sự chịu khổ trước khi ban cho họ sự thừa kế, ban hy vọng và sự khích lệ, làm mạnh mẽ đức tin bằng những dấu hiệu siêu nhiên.
26. Câu trả lời của bạn. Bài học nầy đã ban phước nhiều cho tôi khi tôi xem xét sự ứng dụng của nó dành cho đời sống mình. Nó đã khích lệ tôi để có đức tin và giúp tôi đánh giá đúng hơn những gì thuộc về chúng ta trong Giao Ước Mới. 
Đức Tin Yếu Đuối và Đức Chúa Trời Thành Tín 
Khi chúng ta rời Ápraham trong bài học vừa rồi, ông đã đắc thắng ở một trong những kinh nghiệm độc nhất vô nhị và nằm ở đỉnh cao. Trong một sự hiện thấy, ông đã được tái đảm bảo rằng Đức Chúa Trời sẽ là một cái thuẫn đỡ cho ông và ông sẽ được phần thưởng lớn. Sau đó để trả lời trước nỗi băn khoăn của chính ông về một kẻ kế tự, Đức Chúa Trời đã nhắc lại lời hứa của Ngài và đã lập một giao ước với Ápraham rằng Ngài sẽ ban cho ông đất hứa và khẳng quyết điều đó bằng cách lập một giao ước. Sau kinh nghiệm thuộc linh lạ lùng nầy, một số người có thể có khuynh hướng suy nghĩ rằng Ápraham sẽ không bao giờ bị nao núng đức tin mình nữa. Tuy nhiên điều đó không hiện thực đối với các tín hữu là những người đã tham gia vào trận chiến thuộc linh trong cuộc sống với kẻ thù của linh hồn họ. Không, trận chiến thuộc linh vẫn còn tiếp tục bao lâu mà người tin Chúa còn sống. Vì vậy trong bài học nầy chúng ta nhìn thấy một cuộc khủng hoảng đức tin vì sự trễ hưỡn kéo dài trong sự ứng nghiệm của lời hứa Đức Chúa Trời.
Nhưng đức tin họ đặt nơi thời điểm, và phương cách của Đức Chúa Trời đã bị nao núng. Họ tìm kiếm một con đường dễ dàng, một phương cách tự nhiên, thay vì phương cách siêu nhiên, để đạt được mục tiêu của họ; kết quả là, chúng ta nhìn thấy những vấn đề xảy đến do sự tính toán của họ. Nhưng Đức Chúa Trời vẫn ở cùng họ trong những rắc rối ấy. Ngài mặc khải chính mình Ngài, không những chỉ cho Ápraham, mà cho Aga và Sara, và Ngài còn làm cho đức tin họ mạnh mẽ nữa. Ngoài ra Ngài còn lập giao ước về phép cắt bì và ban cho Ápraham một phương cách để bày tỏ đức tin của ông qua sự vâng lời. Hơn nữa, Đức Chúa Trời sau đó còn hiện ra để thăm viếng Ápraham và để cho biết thời điểm sắp sửa xảy đến của sự ứng nghiệm về một đứa con trai. Dĩ nhiên, lúc ấy Sara đã tức cười trước viễn ảnh của việc nuôi dưỡng một đứa con trai, song Đức Chúa Trời đã cho bà biết rằng không có việc gì là bất khả thi đối với Ngài.
Toàn bộ những kinh nghiệm đó có một tầm quan trọng lớn lao về mặt lịch sử và một ý nghĩa thuộc linh quan trọng cho ngày nay. Khi học tập những kinh nghiệm đó, nguyện Chúa giúp mỗi một người trong chúng ta hiểu và áp dụng được những bài học về tiến trình của đức tin. Và nguyện rằng, chúng ta, cũng như Ápraham, học tập vâng lời trong quá trình của đức tin, nơi chúng ta thường phải bước đi bằng đức tin chứ không phải bằng mắt thấy. 
Sara và Aga
Những Nan Đề Sinh Ra Từ Đức Tin Yếu Đuối
Một Đức Chúa Trời nhìn thấy mọi sự
Sự Thừa Nhận Giao Ước
Những Lời Hứa Được Thêm Vào Giao Ước
Những Dấu Hiệu Để Khẳng Quyết Giao Ước
Đức Tin Vâng Lời Để Nhận Được Giao Ước
Được Các Thiên Sứ thăm viếng 
Khi học xong bài học nầy bạn có thể:
Ù Thảo luận những lẽ thật mang tính ngụ ngôn và tính thực tiễn liên quan đến câu chuyện của Aga
Ù Tìm được hai dấu hiệu của giao ước mà Đức Chúa Trời đã ban cho trong Sángthếký chương 17 và ý nghĩa của chúng.
Ù Giải thích ý nghĩa của phép cắt bì và bản sao Cơ Đốc của nó.
Ù Mô tả cách Đức Chúa Trời làm mạnh mẽ đức tin yếu đuối của dân Ngài như thế nào
Ù Đánh giá đúng sự thành tín của Đức Chúa Trời là Đấng giữ lời hứa Ngài và ban năng lực cho bạn để vượt qua những hoạn nạn đi kèm sự phát triển của đức tin trong đời sống bạn. 
1. Đọc SaSt 16:1-18:15 trước khi sang phần khai triển bài học. Trong khi đọc, bạn hãy nghĩ đến sự trung tín của Ápraham, người đã nhịn nhục chờ đợi suốt nhiều năm để nhìn thấy sự ứng nghiệm của lời hứa của Chúa. Bạn thấy gì trong Ápraham và sự từng trải của Sara cùng với Aga và sự nỗ lực để giúp đỡ Chúa? Có phải khuynh hướng của con người là không kiên nhẫn không? Để đoán trước Chúa sự việc?
2. Đọc qua bảng liệt kê những từ then chốt để xem có chữ nào lạ không. Bảo đảm phải tra xem ý nghĩa của bất cứ những chữ ấy trong phần từ vựng nằm ở cuối sách giáo khoa học tập độc lập nầy.
3. Học tập qua phần khai triển bài học như thường lệ, đọc tất cả các phần Kinh Thánh tham khảo, làm tất cả các bài tập, và kiểm tra lại các câu trả lời của bạn với những câu giải đáp được cho sẵn.
4. Làm bài tự trắc nghiệm ở cuối bài đọc nầy và kiểm tra lại các câu trả lời của bạn với những câu được cho sẵn trong tập học viên.
sự son sẻ
phép cắt bì
ảo tưởng
sự hàm ý
hợp lý hóa 
SARA VÀ AGA 
SaSt 16:1-16
Trong khi đọc, bạn hãy liên tưởng đến sự khó khăn mà Sara và Ápraham đã phải đối diện trong việc tin rằng sẽ có một con trai. Để ý sự quan tâm của Chúa dành cho Aga và sự công bình của Ngài, hãy tìm kiếm những sự ứng nghiệm thuộc linh.
Những Vấn Đề Nẩy Sinh Từ Đức Tin Yếu Đuối 
16:1-6; GaGl 4:21-31
Khi Sara khuyên giục Ápraham lấy Aga làm vợ kế, bà ta đã không hề nghĩ đến những nỗi khổ mà bà sẽ mang lại cho chính bà và người khác. Sara đang bắt đầu một cuộc tranh cạnh sẽ kéo dài suốt hàng ngàn năm về sau! Đổ máu và chiến tranh sẽ đánh dấu mối quan hệ giữa con cháu của Sara và của Aga. Thậm chí ngày nay, người dân Ảrập trong một số các quốc gia vẫn tự hào truy nguyên nguồn gốc của họ từ Íchmaên và Ápraham. Một sự cay đắng lớn lao hiện vẫn tồn tại giữa họ và người Do thái, là những con cháu của Ápraham qua Ysác. 
NHỮNG HẬU QUẢ CỦA ĐỨC TIN YẾU ĐUỐI 
SaSt 16:1-16
Việc thay thế của loài người biện minh cho lòng tin cậy đặt nơi quyền năng siêu nhiên của Đức Chúa Trời bằng các lập luận của loài người.
Việc dùng những sự sắp đặt của loài người thay cho chương trình và quyền năng của Đức Chúa Trời
Kiêu ngạo, sự cãi lẫy, và đau khổ trong gia đình của dân sự Đức Chúa Trời 
Sángthếký đoạn 16 có thể được chia thành bốn ý tưởng chính:
1. Một sự sắp đặt do lòng thiếu kiên nhẫn (16:1-2)
2. Một người bị bóc lột (16:3-4)
3. Một hành động không được nhìn thấy trước (16:4-6)
4. Một Đức Chúa Trời nhìn thấy mọi sự (16:7-16)
Mưu Đồ Sinh Ra Từ Lòng Thiếu Kiên Nhẫn 
Ápraham và Sara đã sống tại Canaan trong mười năm, và họ vẫn không có con. Có thể nào đứa con trai được hứa sẽ không bao giờ xuất hiện? Có thể bài học khó nhất phải học là sự nhịn nhục chờ đợi tiếp tục tin cậy lời hứa của Chúa khi những sự đáp lời của chúng ta không đến đúng lúc. Trong trường hợp nầy Đức Chúa Trời vẫn đang chờ đợi cho đến khi câu trả lời có thể là sự bất năng của loài người. Tuyển dân của Ngài có thể truy nguyên nguồn gốc của họ từ một sự ra đời của phép lạ - một hành động của ân điển Đức Chúa Trời.
1. Bạn thấy có mối liên hệ gì giữa sự chậm trễ của Đức Chúa Trời trong việc ban cho Ápraham và Sara một đứa con trai với
a. Sự chậm trễ trong việc đáp lời một số những lời cầu nguyện của chúng ta? 
b. Cách chúng ta trở thành những thành viên trong gia đình của Đức Chúa Trời 
Sara có thể nghĩ rằng bà đã dành cho Chúa rất nhiều thời gian để khiến cho việc bà có được một đứa con trai có thể xảy ra - song Ngài đã không thực hiện điều đó! Bây giờ bà cảm thấy rất phải lẽ để làm một điều gì đó nhằm giúp Đức Chúa Trời hoàn thành lời hứa của Ngài.
Luật lệ và phong tục của người Babylôn là vùng mà họ từ đó đi đến có đề ra một giải pháp. Nếu người vợ không thể có con được, thì nàng có thể giao người nữ tỳ của mình cho chồng nàng để làm vợ kế. Con cái sinh ra từ sự kết hiệp nầy được kể là con của người vợ chính và được nàng nhận như con mình. Lý luận loài người bằng lòng với sự cung ứng hợp lệ nầy. Một phép lạ siêu nhiên sẽ không cần thiết.
Ápraham đã chịu thua trước sự lập luận theo loài người của vợ mình. Chúng ta không thấy Kinh Thánh nhắc đến việc họ cầu nguyện cho kế hoạch nầy. Sứ đồ Phaolô cho biết rằng người nữ tôi mọi và con trai của nàng tiêu biểu cho tình trạng nô lệ của những người cậy vào nỗ lực riêng, tức là những việc làm của chính họ (GaGl 4:21-31). Íchmaên đại diện cho những kẻ chống lại ân điển và công việc siêu nhiên của Đức Thánh Linh (được minh họa qua SaSt 21:1-34).
2. Chúng ta hãy làm một sự ứng dụng thực tiễn. Hãy gạch dưới những giải pháp nào bạn thấy có trong khu vực bạn sống dành cho những cuộc hôn nhân thất bại. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước những gì bạn nghĩ là tốt nhất.
a. Ly dị / tái kết hôn
b. Những cuộc tình ngoài hôn nhân
c. Chế độ đa thê
d. Nhịn nhục
e. Cầu nguyện
f. Sự Hiểu Biết
g. Tình yêu thương
Một Con Người Bị Bóc Lột 
Bóc lột ai đó tức là sử dụng người ấy một cách không công bằng hoặc không ngay thẳng để lợi dụng người ấy. Sara và Ápraham có bóc lột Aga chăng? Thật khó để chúng ta nói điều đó. Nàng là một nô lệ Aicập có lẽ họ đã có được trong khi sống tại Aicập. Có lẽ trở thành vợ kế của Ápraham là một niềm vinh hạnh lớn đối với nàng vì Ápraham là một người giàu có, đầy quyền lực và được mọi người tôn kính.
Theo các tục lệ của thời đó, chẳng có gì là sai trái luật pháp với sự sắp đặt nầy. Kế hoạch của Sara cũng đã đòi hỏi sự từ bỏ chính mình. Có lẽ Ápraham đã khâm phục Sara vì đã từ bỏ những quyền hạn độc nhất với tư cách là một người vợ. Tuy nhiên, trong ánh sáng của sự mặc khải sau nầy về các tiêu chuẩn đạo đức, chúng ta có thể nói rằng việc làm đó là sai trái về mặt đạo lý. Vì sao vậy? Họ đã tàn nhẫn sử dụng Aga để nàng phải thực hiện những mục đích của họ. Họ đã bị mù mắt bởi cái quan niệm thấp kém về các nô lệ. Họ không nhận biết chân giá trị cá nhân của một con người, dầu cho vị trí xã hội của người ấy là gì.
Một Phản Ứng Không Lường Trước. 
Không bao lâu sau đó, Ápraham và Sara đã có lý do để mà hối tiếc vì sự quyết định của họ. Aga không bị động và chịu khuất phục như họ đã tưởng. Khi cô mang thai, cô đã bắt đầu khinh bỉ bà chủ của mình. Rốt lại không phải Đức Chúa Trời đã ban cho Aga những gì Ngài đã rút lại khỏi Sara chăng? Đến phiên Sara, bị cay đắng vì sự kiêu hãnh và sự khinh bỉ của Aga, đã đổ lỗi cho chồng vì điều chính bà đã đề ra!
Một lần nữa Ápraham và Sara đã hành động theo sự cung ứng hợp lệ của thời họ sống, chứ không phải theo ý muốn của Đức Chúa Trời. Luật lệ Babylôn đã cho một người tớ gái trong trường hợp đó địa vị hợp pháp với tư cách như một người vợ. Nhưng nếu nàng tìm cách để ra vẻ ngang hàng với người vợ chánh, thì theo như bộ luật của Hammurabi, chủ nàng có thể "hạ nàng xuống bực nô lệ và coi nàng như các nữ nô lệ" (Vos, trang 76) và vì vậy, Ápraham đã cố gắng giải quyết vấn đề bằng cách bảo với Sara rằng bà có thể sử dụng thẩm quyền nữ chủ của bà đối với Aga. Và sau đó, Sara bởi những quyền hạn hợp pháp của bà đã đối xử với Aga cách cay nghiệt.
Ai là người đáng trách? Chúng ta thấy những lỗi lầm ở trong cả ba người. Khi Aga mang thai sự tự kiêu đã khiến cô hành xử cách thiếu khôn ngoan. Ai biết được? Có thể địa vị mới mẽ của cô đã khiến cô biểu lộ một sự thù ghét nào đó vì kinh nghiệm quá khứ của cô, trong thân phận một kẻ nô lệ. Dẫu thế nào, tinh thần tự ý cũng đã khiến cô không chịu sửa sai. Về phần mình, Ápraham dường như quá sẵn sàng để phục theo sự trách cứ của vợ mình. Thay vì tìm cách cải thiện những mối quan hệ giữa hai bà vợ, ông đã chọn cách dễ dàng nhất. Còn Sara thì đã quá cay nghiệt trong cách đối xử với tôi tớ mình. Đó là những phương cách của những người nam người nữ khi đã lìa bỏ đường lối của Chúa để đi theo những lý lẽ riêng của họ!
3. Mục đích chính yếu của Đức Chúa Trời trong việc để quá lâu mới ban cho Ápraham một đứa con trai là để
a) Dạy cho cha mẹ sự nhịn nhục của đức tin.
b) Để cho mọi người biết rằng sự ra đời của Ysác là sản phẩm của quyền năng Ngài
c) Đem đến sự tồn tại của một dòng dõi lớn mạnh khác qua Íchmaên trong vùng Trung Đông.
d) Dạy chúng ta hãy kiên nhẫn chờ đợi Chúa nhậm lời cầu nguyện của chúng ta
4. Việc Ápraham lấy Aga làm vợ là trái đạo lý bởi vì
a) Cựu ước đã dạy rõ rằng có trên một vợ là điều sai trái
b) Luật lệ cấm kết hôn giữa một người nam tự chủ với một người nữ nô lệ.
c) Luật cấm kết hôn với nhiều người
d) Aga đã bị đối xử chỉ như một đồ dùng chứ không phải như một con người với những cảm xúc và chân giá trị của mình
e) Đức Chúa Trời đã phán cùng Ápraham rằng Sara phải là mẹ đứa con của ông
5. Kể ra một lẽ thật thực tiễn mà Sara và Aga đã dạy dỗ chúng ta về sự kết hôn nhiều vợ nhiều chồng 

6. Hãy kể ba điều là hậu quả đức tin yếu đuối của Ápraham và Sara về đứa con của lời hứa. 

Một Đức Chúa Trời Nhìn Thấy Mọi Sự 
SaSt 16:6-16
Aga cuối cùng đã chạy trốn, bắt đầu lên đường tìm về Aicập, quê hương bà. Nhưng Đức Chúa Trời đầy lòng thương xót, đã can thiệp vào. Kết quả là chúng ta lại có một sự mặc khải mới về Đức Chúa Trời
Sự Nhìn Thấy, Sự Chăm Sóc, Sự Hướng Dẫn 
Mặc dầu Ápraham và Sara dường như đã không quan tâm đến Aga, song Đức Chúa Trời đã quan tâm. Ngài đã nhìn thấy hoàn cảnh của bà và đã sai thiên sứ đưa bà trở về từ cuộc chạy trốn vô ý thức. Rõ ràng là "Đức Chúa Trời chẳng hề tây vị ai" (Cong Cv 10:34). Trước mặt Ngài, một kẻ đầy tớ cũng quan trọng y như bà chủ nó. Ngài há không nhìn thấy những bất công được làm ra cho Aga ư? Ngài há không biết sự đau khổ của nàng sao? Trong sự khôn ngoan vô hạn của Đức Chúa Trời, Ngài sẽ dẹp bỏ điều sai trái và làm thành mục tiêu tối thượng của Ngài qua nó. Qua sự kết hiệp mang tính đa thê của Ápraham và Aga, Đức Chúa Trời sẽ dấy lên một dân lớn - là dân Ảrập - Trong thời Trung cổ, những khám phá của họ trong toán học chiêm tinh, và vật lý đều đem lại ích lợi cho hết thảy nhân loại.
Sứ điệp thiên sứ phán cùng Aga là một sứ điệp quan trọng dành cho chúng ta ngày nay. Đối với một thế giới bị đánh dấu bởi tình trạng lộn xộn và sự phản nghịch, Ngài phán "Hãy trở về... chịu lụy (SaSt 16:9). Thẩm quyền đã được lập bởi Đức Chúa Trời và tồn tại bởi ích lợi của con người (RoRm 13:1-7), Sara đã làm điều sai và đã lạm dụng uy quyền của mình, song bà vẫn là chủ của Aga, và Aga đã thừa nhận điều đó. Bà cũng đã công nhận uy quyền của thiên sứ. Người tớ gái phải từ bỏ tự ý của nàng và trở lại với các phận sự của mình một cách phục tùng.
7. Nói lên một điểm giống nhau giữa SaSt 3:8-11; 16:7, 8; LuLc 19:10 với sự từng trải của riêng bạn. 
8. Những điều chúng ta học biết về Chúa từ việc Ngài gặp gỡ Aga là:
a) Ngài không tây vị trong các mối liên hệ với dân sự Ngài
b) Đức Chúa Trời bác bỏ sự sai lầm và làm thành mục đích tối thượng của Ngài qua sự sai trái đó.
c) Đức Chúa Trời là Tác Giả của uy quyền, là điều Ngài đã thiết lập lợi ích của con người
d) Bất luận làm điều gì, người ta cũng không phải chịu trách nhiệm, bởi vì những hậu quả đều do Đức Chúa Trời chi phối.
e) Điều sai trái mà con người làm ít khi để lại những hậu quả lâu dài
f) Tất cả những điều được ghi ở bên trên
g) Chỉ những điều được ghi trong câu a), b) và c)
Sự Mặc Khải Về Tương Lai 
Lời hứa về một đứa con trai và các con cháu đông vô vàn hẳn phải là nguồn gốc của sự thỏa mãn lâu dài đối với Aga. Tên của con trai bà, Íchmaên (Đức Chúa Trời nghe) hẳn đã trở thành một sự nhắc nhở liên tục về cách Đức Chúa Trời đã nghe tiếng kêu khóc của bà trong giờ khốn cực của bà.
Đức Chúa Trời cũng đã bảo trước những đặc điểm chính của đứa con trai đã được sinh ra. Íchmaên sẽ trở thành một người ưa tự do, độc lập, dong ruổi, và luôn luôn đối địch cùng các anh em nó. Lời tiên tri nầy đã được ứng nghiệm cách đáng lưu ý trong các con cháu của Ápraham - dân tộc Ảrập .
Việc ví sánh một người hoặc một dân tộc với một dân tộc nào đó vào thời Thánh Kinh không có gì là xúc phạm. Lời mô tả, "Đứa trẻ đó sẽ như một con lừa rừng" (SaSt 16:12) nhắc chúng ta nhớ đến những lời lẽ của Gióp về con vật nầy "Ta đã ban cho nó đồng vắng làm nhà và ruộng mặn làm nơi ở, nó khinh chê tiếng ồn ào của thị thành (Giop G 39:9-10) có người bảo rằng từ lúc bắt đầu cho đến hiện nay dân Ảrập vẫn giữ tính độc lập của họ, và Đức Chúa Trời vẫn giữ gìn họ như một đài tưởng niệm lâu bền về sự chăm sóc lo liệu của Ngài. Họ cung cấp một bằng chứng không thể chối cãi được về chân lý của sự mặc khải Đức Chúa Trời.
9. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG liên quan đến điều Đức Chúa Trời đã mặc khải cho Aga về tương lai.
a. Nàng sẽ có vô vàn con cháu
b. Con trai nàng thích sống ở nhà và là một người tin kính
c. Con trai nàng sẽ trở nên một con người hoang dã hết sức độc lập, thù nghịch với các anh em mình và là một mục tiêu của sự thù nghịch
d. Con cháu nàng sẽ là những người xây cất cái thành phố lớn và nổi tiếng là những người gìn giữ hòa bình
Thiên Sứ Của Đức Giêhôva 
Thiên sứ Đức Giêhôva nói chuyện cùng Ápraham là Đấng nào? Ngài còn hơn cả một vị thiên sứ. SaSt 16:13 cho biết Ngài là "Đức Giêhôva đã phán cùng nàng". Nàng đã không sửa lời của Aga khi nàng bảo "Ngài là Đức Chúa Trời Đấng đã đoái xem tôi". Aga đã ngạc nhiên vì Đức Chúa Trời đã thấy nàng trong nơi đồng vắng hiu quạnh. Song điều đã làm nàng ngạc nhiên hơn hết đó là sau khi thấy Chúa nàng vẫn còn sống! 
THIÊN SỨ CỦA ĐỨC GIÊHÔVA 
16:7-14 
Tìm thấy kẻ chạy trốn
Gọi tên chúng ta
Nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm của mình
Hỏi chúng ta nơi mình đang đi
Dẫn chúng ta đến chỗ xưng tội 
Hầu hết các học giả bảo thủ đều tin rằng thiên sứ của Đức Giêhôva trong Cựu ước chính là thể hiện của Chúa Cứu Thế trước khi Ngài nhập thế. Theo họ, Ngài đã lấy hình một thiên sứ để truyền đạt ý muốn của Đức Chúa Trời cho con người. Điều nầy phù hợp với khái niệm của Tân ước về số nhiều trong bản thể Đức Chúa Trời. Nhiều khúc Kinh Thánh cho thấy các bằng chứng về các phẩm tính của thiên sứ Đức Giêhôva
1. Ngài không hề được đối xử như một tạo vật
2. Ngài chứng tỏ Chính Mình là Đức Chúa Trời thay vì Đức Giêhôva
3. Ngài đã hứa làm những điều Đức Chúa Trời đã làm
4. Những người thấy Ngài đều gọi Ngài là Đức Chúa Trời
5. Ngài không sửa sai những ai đã gọi Ngài là Đức Chúa Trời
6. Ngài được các trước giả Thánh Kinh gọi là "Đức Chúa Trời" hoặc "Đức Giêhôva"
10. Hãy đọc các đoạn Kinh Thánh sau. Ở mỗi khúc Kinh Thánh trưng dẫn bạn hãy ghi số thứ tự của bất cứ những bằng chứng nào (từ 1-6) được liệt kê bên trên mà bạn có thể nhận ra cũng như cho biết bạn đã tìm được trong câu Kinh Thánh nào. Câu thứ nhất được làm sẵn để làm mẫu.
a. SaSt 16:7-13 1,3 (câu 10), 4-6 (câu 13) 
b. XuXh 3:2-21 
c. Cac Tl 6:11-24 
11. Ba mẫu bằng chứng nào được liệt kê bên trên liên quan đến thần tính của thiên sứ Đức Giêhôva dường như có sức thuyết phục nhất đối với bạn 
12. Kể ra ba điều gây ấn tượng cho bạn về Đức Chúa Trời nhiều nhất như đã được bày tỏ qua SaSt 16:1-16 

SỰ THỪA NHẬN GIAO ƯỚC 
17:1-27 Mười ba năm đã trôi qua giữa chương 16 và 17 của sách Sángthếký. Khi bạn đọc chương 17, hãy lưu ý cách Đức Chúa Trời hành động để làm mạnh mẽ đức tin bị thử nghiệm lâu dài của tôi tớ trung tín của Ngài, là Ápraham. Cũng hãy để ý hành động của Chúa khác với điều bạn sẽ làm nếu ở vào vị trí của Ngài như thế nào. Hãy thử hình dung xem bạn sẽ có cảm giác thế nào nếu bạn là Ápraham hoặc Sara.
Sự Chuẩn Bị Để Nhận Giao Ước 
17:1-2 Hai mươi năm đã trôi qua kể từ khi Ápraham lìa Charan - hai mươi lăm năm bước đi bởi đức tin. Đôi khi ông đã vấp ngã, nhưng Đức Chúa Trời đã đỡ ông lên và dẫn ông từng bước một. Nhiều lần Ngài đã hiện ra cùng Ápraham, lần thứ nhất ở tại Urơ, kế đó, tại Charan, và những lần sau đó, ở tại Canaan. Mỗi lần Ngài đều thêm vào một số chi tiết khác nữa vào lời hứa, làm mạnh mẽ đức tin của Ápraham. Đức Chúa Trời và Ápraham đã cùng nhau lập một giao ước. Đức Chúa Trời đã đặt ra tất cả các điều khoản của giao ước và một mình Ngài loè ngang qua các vật được dâng để chứng tỏ rằng Ngài sẽ thực hiện lời hứa của Ngài.
Nhưng Ápraham và Sara đã đề ra một kế hoạch để qua đó có thể cưu mang đứa con trai được Đức Chúa Trời hứa ban. Kể từ đó không còn mặc khải trực tiếp của Chúa cho Ápraham nữa trong chừng mực mà chúng ta biết. Bấy giờ Íchmaên đã mười ba tuổi. Ápraham yêu nó, vì Íchmaên chính là thịt và huyết của Ápraham. Dường như Ápraham đã nghĩ rằng tất cả những gì Đức Chúa Trời hứa đều sẽ được ứng nghiệm qua Íchmaên.
Tuy nhiên, Đức Chúa Trời vẫn giữ hoạch định từ ban đầu của Ngài, và đã đến lúc phải chuẩn bị Ápraham để đón nhận điều đó. Bởi vì lúc nầy Ápraham đã 99 tuổi. Họ không còn có khả năng sinh con theo cách loài người. Vì vậy họ đã ở vào một hoàn cảnh mà Đức Chúa Trời có thể tỏ cho họ thấy quyền năng hành động diệu kỳ của Ngài trong cơ thể của họ để ban cho họ đứa con mà Ngài đã hứa.
Vào thời điểm nầy Ngài đã hiện ra cùng Ápraham để làm mạnh mẽ đức tin của ông cùng sự tận tụy của ông. Đức Giêhôva đã mặc khải Chính Mình là El Shaddai, "Đức Chúa Trời Toàn Năng" - là Đức Chúa Trời có quyền làm trọn tất cả những gì Ngài đã hứa. Như thể là Ngài đã phán rằng " Con đừng nhìn vào chính mình hoặc các hoàn cảnh mà hãy chăm xem quyền năng vô hạn của ta"
1 BẤT KHẢ THI 
Hoàn cảnh
(Tuổi tác) 
Mạng Lệnh
(Không chỗ trách được)
Với sự bảo đảm của sự hiện diện và quyền năng vô hạn của Đức Chúa Trời ban cho điều mà về mặt khác có thể là một mạng lệnh bất khả thi. "Hãy bước đi trước mặt ta và làm một người trọn vẹn" (17:1). "Hãy đi trước mặt ta" cho chúng ta thấy mình có thể kinh nghiệm sự hiện diện rất thực của Đức Chúa Trời như thế nào (Leupold trang 54). Hết thảy những sinh hoạt hằng ngày của chúng ta đều phải được thực hiện trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời, tất cả các bước của chúng ta, các quyết định của chúng ta đều phải được Ngài chỉ dẫn. Khi Đức Chúa Trời Toàn Năng đồng đi với chúng ta, thì việc không chỗ trách được là một kết quả tự nhiên
2 KHẢ THI 
Hoàn Cảnh 
Mạng lệnh

13. So sánh 6:9; 17:1; Thi Tv 18:29-31 101:1-3; ITe1Tx 3:12-13; IIPhi 2Pr 3:11-14 với IGi1Ga 1:5-7. Cho biết điều Chúa phán cùng bạn qua các khúc Kinh Thánh nầy. ... 

Có phải Đức Chúa Trời đang dịu dàng quở trách người tôi tớ cao tuổi của Ngài vì đã cậy nơi những phương pháp tự nhiên của riêng mình thay vì chờ đợi sự ứng nghiệm lời hứa cách siêu nhiên không? Có phải Ápraham đã trở nên quá thỏa mãn với những ơn phước về vật chất đến nỗi xao lãng trong việc đồng đi với Đức Chúa Trời không? "Không chỗ trách được" (SaSt 17:1) ám chỉ việc làm một người trọn vẹn và không thiếu thốn chi hết là điều chủ yếu đối với một đời sống tin kính. Đức Chúa Trời đang phán rằng. "Đời sống trong sự hiện diện của ta và consẽ không cần phải hợp lý hoá lời hứa cho đến khi nó phù hợp với những khả năng của loài người. Hãy là một người trọn vẹn, không chỗ trách được, đừng đầu hàng trước sự chìu theo bản ngã và sự thỏa mãn của đời nầy. Hãy trở thành con người mà Chúa kêu gọi bạn trở thành". 
Cũng như sự xưng công bình bởi đức tin là điều cần thiết để thiết lập giao ước, sự đồng đi không chỗ trách được trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời là điều bắt buộc, là điều phải có để hưởng được những sự cung ứng của nó. Kidner tỏ rõ rằng Sángthếký chương 15 (sự xưng công bình) ấn định khuôn mẫu của ân điển - đó là phải tin. Và chương 17 cho thấy những hàm ý của niềm tin thật - đức tin bày tỏ chính nó trong sự tin kính trọn vẹn (trang 128)
Ở đây chúng ta có thể đề cập đến tầm quan trọng của những danh hiệu khác nhau của Đức Chúa Trời. Một sự dạy dỗ đã xuất hiện, đó là chúng ta chỉ nên sử dụng danh riêng của Ngài mà thôi, là Yahweh trong tiếng Hybálai. Tuy nhiên, Chính Mình Chúa đã mặc khải những phương diện khác nhau của tâm tánh Ngài cùng việc làm của Ngài cho chúng ta hay bằng cách dùng các tên gọi và danh hiệu khác nhau. Chúng ta hiện dùng các tên gọi và danh xưng nầy đã được dịch sang các thứ tiếng của chúng ta. 
14. Chúng ta đã thấy rằng cụm từ El Shaddai nêu lên ý tưởng nào trong các ý tưởng sau đây về Đức Chúa Trời? Ngài là
a) Đức Chúa Trời Chí Cao, là Đấng Tự Hữu và Thành Tín
b) Đức Chúa Trời đời đời và là Đấng thường mặc khải Chính Mình
c) Đức Chúa Trời đời đời và là Đức Chúa Trời chữa lành
d) Đức Chúa Trời Toàn Năng, Đấng Có Đủ Mọi Sự, Đấng Nuôi Nấng, Đấng Làm Thỏa Mãn, và Đấng Ban Sức Mạnh
15. Bạn có đang đối diện hoặc đang cầu nguyện cho một hoàn cảnh dường như vô vọng không? Nếu có hãy viết hoàn cảnh đó vào vở của bạn. Kế đó, hãy nghiên cứu những danh hiệu của Đức Chúa Trời đã được liệt kê bên trên. Viết bên dưới hoàn cảnh của bạn danh hiệu của Ngài, với ý nghĩa của danh hiệu đó, là điều bạn thấy phù hợp nhất. Áp dụng danh Ngài vào sự cầu nguyện và tin cậy Ngài sẽ đáp lời. Ngài là Đức Chúa Trời của bạn và Ngài quan tâm đến bạn.
Lời Hứa Được Thêm Vào Giao Ước 
SaSt 17:2-22
Chúng ta thấy mỗi lần Đức Chúa Trời hiện ra cùng Ápraham, Ngài đều thêm vào những lời hứa mới. Lần nầy Ngài đã làm mới lại giao ước bằng những từ ngữ phong phú dồi dào và rực rỡ đến nỗi Ápraham phải thấy rõ hơn bao giờ hết, vai trò rất đặc biệt của ông trong sự cung ứng của Đức Chúa Trời. Các vua và các dân tộc đều sẽ ra từ ông. Sara sẽ là mẹ chúng. Trong vòng một năm kẻ kế tự giao ước được hứa sẽ ra đời. Và giao ước phải là một giao ước đời đời cho con cháu ông. Giêhôva sẽ là Đức Chúa Trời của ông và của họ đời đời.
Ápraham không thể nín cười được khi ông nghe Sara sẽ là mẹ đứa con của lời hứa! Một số những nhà giải thích tin rằng cái cười của ông đến từ sự ngạc nhiên và vui mừng. Nhưng xét đến sự lý luận của ông, lời cầu xin của ông, và câu trả lời của Chúa, thì có vẻ rõ ràng cái cười của ông đến từ sự không tin. Dầu vậy Đức Chúa Trời vẫn cứ giữ lời hứa Ngài. Và Ngài phán cùng Ápraham bằng đức tin rằng con trai ấy sẽ được đặt tên là Ysác (cười). Cái cười không tin của Ápraham sau đó đã bị lập lại trong cái cười của Sara (SaSt 18:12). Nhưng khi Ysác đã được sanh ra, cái cười không tin của họ đã mở đường cho cái cười của sự vui mừng! Sara đã nói "Đức Chúa Trời đã làm cho tôi một việc vui cười, hết thảy ai hay được cũng sẽ vui cười về sự của tôi" (21:6)
Lời đề nghị thay thế của Ápraham. "Chớ chi Íchmaên vẫn được sống trước mặt Ngài!" (17:18) cho thấy ông yêu đứa con của Aga sâu đậm biết bao. Lời cầu nguyện của ông là một lời cầu nguyện tốt và là một gương mẫu cho tất cả các bậc cha mẹ về một khía cạnh. Trong một khía cạnh khác nó bày tỏ một nhược điểm chung. Chúng ta thường hay muốn Đức Chúa Trời chấp nhận sự thay thế ý mình cho ý muốn Chúa biết bao! Chúng ta yêu cầu Ngài chấp thuận các kế hoạch của mình thay vì chúng ta chấp nhận chương trình của Ngài và tin cậy Ngài là Đấng thực hiện mọi chi tiết của chương trình. Một con người cầu nguyện thực sựsẽ không đem những sự ao ước của mình đến với Chúa và thuyết phục Ngài ban những điều đó cho họ. Mà phải học biết ý muốn của Đức Chúa Trời là gì và đem ý muốn của chúng ta đến chỗ hòa hợp với ý muốn của Ngài. Sau đó chúng ta mới có thể cầu nguyện với lòng tin chắc rằng bất cứ điều chi có cần đều nằm trong sự thực hiện của ý muốn Đức Chúa Trời.
Đức Chúa Trời đã nhậm lời cầu nguyện của Ápraham cho Íchmaên. Ngài sẽ ban phước cho Íchmaên và khiến người trở nên cha của mười hai hoàng tử và của một dân tộc lớn. Nhưng Đức Chúa Trời không để một sự nghi ngờ gì về ai phải là mẹ của dòng dõi được hứa. Chính qua Sara và Ysác mà các lời hứa đã được ứng nghệm (17:19-21) 
GIAO ƯỚC ĐƯỢC ỨNG NGHIỆM 
Các dân tộc
Các vua
Giao ước đời đời
Chúa là Đức Chúa Trời của họ
Canaan 
Sự ứng nghiệm của giao ước bắt đầu bằng Ysác, nhưng sự ứng nghiệm quan trọng hơn của nó ở trong Chúa Cứu Thế Jesus và trong nước đời đời của Ngài. Các vua và các dân tộc sẽ ra từ Ápraham và Sara qua cả Ysác lẫn Íchmaên. Ngoài ra hàng triệu người từ mỗi gia đình đều sẽ trở thành con cháu Ápraham bởi có cùng đức tin với ông (RoRm 4:9-18; GaGl 3:29). Tương tự như vậy, lời hứa về một dòng dõi nhà vua đã bắt đầu được ứng nghiệm trong các vua Giuđa và Ysơraên trong Cựu ước. Nhưng sự ứng nghiệm quan trọng hơn của nó nằm trong Sư Tử của chi phái Giuđa, Vua của các vua và Chúa của các Chúa, chỉ bởi Ngài, giao ước mới có thể còn đời đời (Mat Mt 1:1; GaGl 3:16; IIPhi 2Pr 1:11; KhKh 5:5-10:11; 17:14)
Lời hứa của Đức Chúa Trời Toàn Năng :"Ta sẽ là Đức Chúa Trời của họ" (SaSt 17:8) được lập lại trong giao ước mới (Gie Gr 31:33). Lời hứa nầy cho chúng ta biết rằng giao ước chủ yếu là của cá nhân. Giống như "Tôi sẽ" hoặc "Tôi làm" trong buổi lễ thành hôn, lời thề hứa của Đức Chúa Trời về Chính Mình Ngài đối với dân sự Ngài nặng hơn nhiều so với bất cứ những lợi ích nhất định nào của giao ước (Kidner, trang 129). Đồng thời, dân sự trong giao ước cũng phải chấp nhận Chúa là Đức Chúa Trời duy nhất của họ. Đó là cơ sở cho sự tồn tại với tư cách một dân tộc và cho sự vui hưởng các phước hạnh của họ trong giao ước - Maclaren nhận định rằng lời hứa nầy tượng trưng cho "lẽ thật sâu nhiệm của sự sở hữu hỗ tương giữa việc Chúa sở hữu chúng ta, và chúng ta sở hữu Chúa" (trang 122).
16. Dựa vào Sángthếký đoạn 17 bạn hãy trả lời mỗi câu hỏi sau.
a. Bạn tìm được bao nhiêu lời hứa trong SaSt 17:1-27?

b. Những lời hứa nào là lời hứa mới trong giao ước ấy?

c. Những lời hứa nào chỉ nói đến cách giao ước phải được ứng nghiệm như thế nào?

d. Những lời hứa của giao ước đã được ứng nghiệm như thế nào?

e. Đức Chúa Trời đã hứa gì về Íchmaên
... 
17. So sánh những lời hứa nào trong 16:11-12 với 17:18-20. Theo bạn lời cầu nguyện của Ápraham đã dự phần gì trong những phước hạnh Đức Chúa Trời thêm vào cho Íchmaên? 
... 
18. Đức Chúa Trời có khi nào đáp lời khác với điều bạn cầu xin không? Đâu là điều tốt hơn - cách bạn hoạch định hay điều Ngài đã làm? 
... 
Những Dấu Hiệu Để Khẳng Định Giao ước 
SaSt 17:5, 9-22
Đức Chúa Trời đã ban cho Ápraham hai dấu hiệu để xác quyết giao ước: việc thay đổi các tên gọi và phép cắt bì. Những dấu hiệu trong Cựu ước, giống như những nghi lễ thánh của Tân ước, để làm mạnh mẽ đức tin của những ai đã nhận các lời hứa của Đức Chúa Trời. Sự đổi tên là dấu ấn chấp thuận của Chúa để xác nhận phần của Ngài trong giao ước. Phép cắt bì là dấu xác nhận của Ápraham và dòng dõi người, dấu hiệu cho thấy họ đã chấp nhận những bổn phận trong giao ước.
Những Tên Gọi Mới 
Tên Ápram (cha cao quý) đã được đổi thành Ápraham (cha của nhiều dân tộc). Việc đổi tên của Sarai (dễ mếch lòng) thành Sara, lấy lại ý nghĩa gốc là công chúa. Đồng thời, Đức Chúa Trời đã đưa Sara vào trong giao ước bằng chính quyền hạn của bà (17:16, 19). Không giống một số các tôn giáo, giao ước của Đức Chúa Trời công nhận cả những người nam lẫn những người nữ với tư cách những kẻ kế thừa giao ước.
Khi Đức Chúa Trời đổi tên người nào, thì đó là một dấu hiệu của sự thay đổi về tâm tánh hoặc mối quan hệ hoặc việc bước vào một giai đoạn mới của đời sống. Sarai của sự dễ mếch lòng trở thành Sara, một công chúa. Và trong giao ước mới, tội nhân nào đến với Đức Chúa Trời sẽ trở thành một thánh nhân. (RoRm 1:7). Được sanh lại, người ấy nhận được một tên gọi mới. Người ấy là một Cơ Đốc Nhân (là người Christ, tức là giống Chúa Cứu Thế hoặc thuộc về Chúa Cứu Thế) là một con cái Đức Chúa Trời (Cong Cv 11:26; IGi1Ga 3:1). Tên người ấy được viết vào Sách Sự Sống của Chiên Con (KhKh 21:22-27). Giống như một bài hát xưa nói như vầy "có một tên mới đã được viết vào sổ hiển vinh, ấy là tên của tôi, phải, tên của tôi! "Và rồi khi người tân tín hữu bước vào sự thừa kế trọn vẹn, người ấy sẽ nhận được một tên mới với tư cách kẻ chiến thắng (2:17) 
DẤU HIỆU CỦA CÁC GIAO ƯỚC 
SaSt 17:1-27 
Nghi lễ Xác Quyết 
19 Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a Sự thay đổi tên, theo sự thảo luận của chúng ta, tượng trưng cho một sự thay đổi lạ lùng trong lối sống của một người.
b. Cụm từ Cơ Đốc Nhân theo nghĩa đen là "người Christ "một người thuộc về Chúa Cứu Thế" hoặc "một người giống Chúa Cứu Thế".
c Người ta giành được đặc quyền để nghe cái tên Cơ Đốc Nhân khi người ấy bước vào giao ước mới bằng cách tiếp nhận Chúa Cứu Thế làm Cứu Chúa mình và được sanh lại.
d Đức Chúa Trời đã ban hai dấu hiệu để xác nhận giao ước thay đổi tên và phép cắt bì.
Phép Cắt Bì 
Phép cắt bì được ban cho Ápraham như một dấu hiệu gồm có ba phần 1) một dấu xác nhận bên ngoài của giao ước, 2) một dấu hiệu của việc được thuộc về dân sự Đức Chúa Trời, và 3) một sự nhắc nhở về các bổn phận trong giao ước. Phép cắt bì không phải là một nghi thức mới mẻ của vùng Trung Đông. Trong một số các quốc gia chung quanh, nó đánh dấu sự công nhận của địa vị của một người trưởng thành trong bộ tộc (Alexander, trang 138) chúng ta không nên ngạc nhiên về điều đó, bởi vì Đức Chúa Trời thường thay đổi những vật thể hoặc tập tục thành ra các dấu hiệu cho dân sự Ngài. Chúng ta đã thấy điều đó khi Ngài và Ápraham "lập một giao ước".
Giao ước mở rộng cho bất cứ người ngoại bang nào chấp nhận những điều kiện của nó cũng như cho các con cháu của Ápraham.
Chính Đức Chúa Trời đã phán rằng các tôi tớ, cũng phải nhận dấu hiệu của giao ước (SaSt 17:12-13).
Kinh Thánh phán dạy rõ ràng rằng phép cắt bì tự nó không thể đem lại mối quan hệ phải lẽ với Đức Chúa Trời. Giêrêmi đã nói thẳng với các đồng bào mình rằng, mặc dầu họ đã chịu cắt bì xác thịt, họ phải được cắt bì trong lòng nữa (Gie Gr 9:25, 26). Sự thiếu tin kính bên trong khiến cho người Giuđa cũng có thể bị hình phạt giống như các dân ngoại, các thành viên của giao ước phải trông mong để chứng tỏ rằng họ đã thuộc về Đức Chúa Trời bởi việc vâng lời Ngài "Hãy đi trước mặt ta và làm một người trọn vẹn" (SaSt 17:1). Bằng cách ấy, phép cắt bì, cũng giống như phép báp têm của Cơ Đốc Nhân, phải là một dấu hiệu bên ngoài của mối giao thông bên trong với Đức Chúa Trời.
Trong PhuDnl 10:15-22; 30:6; Gie Gr 4:4 và CoCl 2:11-13 chúng ta có thể nhìn thấy ý nghĩa thuộc linh quan trọng trong nghi lễ của phép cắt bì. Nó tượng trưng cho bốn điều:
1. Sự thanh tẩy, hoặc bỏ đi điều dữ
2. Sự thay đổi của tấm lòng
3. Sự thay đổi thái độ
4. Sự dâng mình cho Chúa để yêu mến Ngài cùng dân sự Ngài
Mối liên hệ giữa phép cắt bì với vùng sinh sản của thân thể cho thấy nhu cầu phải làm sạch đời sống ở chính nguồn gốc của nó. Điều đó nhắc nhở con người rằng sự ô uế về đạo đức phải bị loại bỏ để có được mối tương giao với một Đức Chúa Trời. Sau hết, phép cắt bì "hướng đến Ngài mọi sự thanh tẩy, như vậy mới được hoàn thành". Đấng Mêsia sinh ra bởi một người nữ (Leupold, trang 521).
20. Bạn hãy trả lời từng câu hỏi có liên quan đến chủ nghĩa biểu tượng của hai dấu hiệu đã được ban cho để xác nhận giao ước và những vật bổ sung của chúng trong Giao ước Mới.
a. Phép cắt bì là một dấu hiệu ba mặt như thế nào?
... 
b. Kinh Thánh so sánh phép cắt bì với phép báp têm bằng nước ra sao?
... 
c. Nêu lên ý nghĩa biểu trưng của phép cắt bì và phép báp têm bằng nước.
... 
Đức Tin Vâng Lời để Nhận Giao Ước 
SaSt 17: 23-27
Chính đức tin tích cực đã đóng dấu xác nhận giao ước. Sự vâng lời nhanh chóng của Ápraham trong việc tiến hành cắt bì cho mọi người nam trong cả nhà người vào "chính ngày ấy" (câu 23,27) cho thấy bấy giờ ông đã hoàn toàn tin cậy lời hứa của Đức Chúa Trời. Đức tin và sự vâng lời là những điều kiện cần thiết để nhận được đứa con của lời hứa cùng những phước hạnh khác của giao ước.
Chắc chắn một số người đã cười với lòng thương hại vô tín hoặc nhạo cười chế giễu sau khi Ápraham công bố tên mới của ông - Cha của nhiều dân tộc! Thật nực cười! Họ nghĩ đó chẳng qua là ảo tưởng của một ông già chứ không phải một dấu hiệu từ trời đâu. Những người vô tín ngày nay có lẽ cũng cười nhạo khi các Cơ Đốc Nhân được gọi là các thánh đồ (thánh vì được biệt riêng cho Chúa), song đó chính là tên Chúa gọi chúng ta! Từ Côngvụ đến Khảihuyền, những tín đồ được gọi là thánh đồ. Chúng ta được gọi là các thánh (RoRm 1:7). Cũng như Đức Chúa Trời đã làm cho tên Ápraham được ứng nghiệm, trở thành sự thực, Ngài cũng có quyền làm cho chúng ta trở nên các thánh đồ như Ngài đã kêu gọi (ICo1Cr 1:8, 9; ITe1Tx 5:23-24).
21. Theo sự thảo luận của chúng ta, Ápraham đã đóng dấu xác nhận của ông lên giao ước bằng cách
a) Đồng ý cứ ở trong đất hứa và không trở về Aicập.
b) Chịu cắt bì và làm phép cắt bì cho mọi người nam trong cả nhà ông ngay lập tức.
c) Tin lời hứa của Chúa và hành động theo lời hứa ấy
d) Làm tất cả những điều được ghi ở các câu trên
e) Chỉ làm điều được ghi trong câu b) và c) 
ĐƯỢC CÁC THIÊN SỨ VIẾNG THĂM 
SaSt 18:1-15
Trong chương 18 chúng ta học biết rằng Đức Chúa Trời và các thiên sứ có thể lấy hình của những người nam mà không bị nhận ra. Họ biết các ý tưởng thầm kín của chúng ta. Họ có thể ăn để chứng tỏ sự hiện diện thực hữu của họ cùng tình bạn của họ (so sánh với LuLc 24:35-43). Một số những nhà phê bình thậm chí cho rằng ba vị khách ấy là ba Thân Vị của Ba Ngôi Đức Chúa Trời. Nhưng sự khác biệt giữa Đức Chúa Trời và hai "người nam" (thiên sứ) đi cùng Ngài thật rõ ràng trong SaSt 18:13, 22 và 19:1 Sự hiện ra mới mẽ của Đức Giêhôva trong chương 18 có một mục tiêu đôi: 1) để làm cho vững đức tin của Sara, và 2) để công bố sự hủy diệt trên thành Sôđôm và Gômôrơ. Trong bài học nầy chúng ta sẽ chỉ học tập mục đích thứ nhất và cách mục tiêu ấy được thực hiện.
Ápraham, với lòng hiếu khách đông phương điển hình, đã đón rước ba vị khách lạ. HeDt 13:2 có lẽ ám chỉ đến gương rộng lượng của ông với tư cách của một trong những người đã tiếp đãi các khách lạ và bởi làm như thế ông đã tiếp đãi các thiên sứ mà không hay biết. Ông và Sara cùng các đầy tớ đã vội vàng chuẩn bị một bữa ăn đặc biệt (sau sự mặc khải nầy hẳn không còn có sự thắc mắc gì về lời hứa ấy, rằng đó là thực hay chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng của Ápraham). Như một dấu hiệu của sự tôn trọng, Ápraham đã đứng trong khi các vị khách ăn uống. Phía sau ông Sara đang lắng nghe ngay bên trong cửa lều.
Cho đến điểm nầy, chúng ta chưa có lời ký thuật nào cho thấy Đức Chúa Trời từng hiện ra cùng Sara. Nhiều năm trước, bà đã mất niềm tin mình phải trở thành mẹ của đứa con được hứa. Dường như bà cần một sự mặc khải riêng từ nơi Đức Chúa Trời để lấy lại đức tin và để chuẩn bị cho vai trò của mình trong chương trình của Đức Chúa Trời. Khi Ápraham thuật cho bà sự mặc khải vừa rồi xảy ra, và đã không chịu tin lời hứa của sự mặc khải ấy phán rằng không bao lâu nữa bà sẽ làm mẹ.
Sara hẳn phải hết sức ngạc nhiên khi nghe một trong các vị khác hỏi "Sara vợ ngươi đâu?" (SaSt 18:9). Làm sao vị khách lạ ấy lại biết tên bà? Người ấy đã dùng cái tên mới mà Ápraham bảo với bà là Chúa đã ban cho bà! Làm sao người ấy lại biết điều đó? Chúng ta nhớ lại lời Chúa phán hỏi Ađam. "Ađam ngươi ở đâu?" (3:9) và "Aga, ngươi sẽ đi đâu?" (16:8). Đức Chúa Trời tìm biết chúng ta nơi chúng ta đang có mặt và tỏ cho chúng ta biết tình cảnh của mình hầu cho Ngài có thể đáp ứng nhu cầu của chúng ta.
Sara đã cười thầm khi bà nghe nói rằng bà sẽ có thai một đứa con trai. Bà biết rằng ở lứa tuổi của bà thì đây là điều không thể xảy ra. Vì vậy bà cười thầm, trong sự không tin của mình.
Thế rồi Đức Chúa Trời đã làm bà kinh ngạc vì lời quở trách của Ngài và sự nhận biết của Ngài về các ý tưởng thầm kín của bà! Ngoài ra Ngài còn lập lại lời tuyên bố mà Ápraham đã thuật rằng Chúa lập cùng ông, Sara sẽ có con trong vòng một năm! Đức Chúa Trời đang khẳng định với bà sự mặc khải mà Ngài đã ban cho Ápraham! Sự hiểu biết thiên thượng nầy sẽ là một dấu hiệu để bà biết rằng Đức Chúa Trời sẽ thực hiện phép lạ lớn hơn để làm mới lại thân thể của bà và chữa lành sự son sẻ của bà. Đức Chúa Trời đã tỏ chính mình Ngài là El Shaddai cho Ápraham, tức là Đấng có Đầy Đủ Mọi Sự, Đức Chúa Trời Toàn Năng. Bây giờ Ngài hỏi Sara "Há có điều chi Đức Giêhôva làm không được chăng?" (18:14) 
Cuối cùng Sara đã chịu phục. Những nghi ngờ tan biến khi Chúa phán trực tiếp với bà! Và "bởi đức tin mà Sara dẫu có tuổi còn có sức sanh con cái được, vì người tin rằng Đấng hứa cho mình điều đó là thành tín" (HeDt 11:11). Một số các bản dịch 11:11 nói rằng bởi đức tin Ápraham đã trở thành một người cha dầu người đã quá tuổi và Sara thì son sẻ, dầu dịch như thế nào cũng đều đúng cả. Cả hai lời dịch đều đúng. Cả Ápraham lẫn Sara đều tin chắc rằng không có gì khó quá cho Chúa!
22. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Các câu Kinh Thánh chúng ta vừa xem gợi ý rằng ba vị khách của Ápraham là Đức Giêhôva và hai thiên sứ
b. Mục đích chính của các vị khách nầy là khẳng định lại vùng đất được hứa ban cho Ápraham
c. Từ Hêbơrơ 13;2 chúng ta biết rằng, dựa vào kinh nghiệm của Ápraham, chúng ta nên ân cần tiếp đón khách lạ bởi vì có những người khi làm như vậy đã tiếp đãi thiên sứ mà không biết.
d. Trong trường hợp nầy, ý định của Đức Chúa Trời là làm mạnh mẽ đức tin Sara để bà có thể nhận lấy lời hứa và báo cho Ápraham về sự đoán phạt Sôđôm sắp đến
e. Từ cuộc thăm viếng nầy chúng ta học biết được rằng Đức Chúa Trời và các thiên sứ có thể hiện ra như loài người mà không bị nhận biết, họ có thể đọc các ý tưởng của chúng ta và có thể ăn uống.
Đến nay bạn đã học đến nửa khóa trình rồi! Tôi mong bạn tiếp tục tìm thấy những lẽ thật và những phước hạnh cho chính đời sống mình khi học tập về sự chăm sóc của Chúa dành cho dân sự Ngài. Bây giờ hãy làm bài tập tự trắc nghiệm của bài học nầy 

Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất của các câu hỏi sau: 
1. Tầm quan trọng mang tính ngụ ngôn của câu chuyện liên quan đến Aga là
a) Aga và con trai nàng tiêu biểu cho tình trạng nô lệ của những người cậy vào nỗ lực riêng, tức là để những việc làm của họ được chứng minh là đúng trước mặt Đức Chúa Trời
b) Íchmaên tượng trưng cho những người chống lại ân điển và công việc siêu nhiên của Đức Thánh Linh
c) Aga và Íchmaên là những kẻ kém may mắn không đuợc Đức Chúa Trời chọn để xưng công bình
d) Những điều được ghi trong tất cả các câu trên a) b) và c)
e) Chỉ những điều được ghi trong câu a) và b) mà thôi.
2. Lẽ thật thực tế mà chúng ta học được từ câu chuyện của Aga, theo bài học nầy, là
a) Hết thảy các thể chế xã hội trong quá khứ đều độc ác bất công
b) Hôn nhân nhiều vợ hoặc nhiều chồng sinh ra sự ghen ghét và rắc rối, cho thấy rằng hoạch định từ lúc ban đầu của Đức Chúa Trời một nam một nữ là điều tốt nhất.
c) Đức Chúa Trời có quan tâm đến những người nô lệ, song chỉ ở một mức nào đó thôi.
d) Những người không được lựa chọn một cách đặc biệt cho công việc Chúa có ít hy vọng trong cuộc sống.
3. Hai dấu hiệu của giao ước Đức Chúa Trời ban cho trong Sángthếký 17 là
a) Việc xẻ các thú vật và việc đi qua giữa các phần
b) Việc đổi các tên và phép cắt bì
c) Sự mặc khải của Đức Chúa Trời trong một số lượng mới mẽ lớn nhất cùng những vai trò mới mẽ dành cho những người dự phần trong giao ước.
d) Việc chuyển giao đất hứa cho Ápraham cùng những người lệ thuộc vào sự quy định với họ các điều kiện của giao ước
4. Khi Đức Chúa Trời nhắc lại giao ước trong Sángthếký đoạn 17, Ngài đòi hỏi ông phải
a) Ổn định những rắc rối trong nhà giữa Sasa và Aga
b) Đuổi Aga và Íchmaên đi để kết thúc xung đột trong gia đình
c) Cắt bì cho hết thảy các con trai trong gia đình ông từ rày trở đi đến đời đời
d) Dâng các của lễ có huyết phù hợp để chuộc tội và giữ gìn mối thông công với Ngài
5. Phép cắt bì trong Cựu ước biểu trưng cho
a) Sự thanh tẩy đời sống tại nguồn gốc của nó và việc bỏ khỏi người cũ
b) Từ bỏ sự kết hợp với các nghi thức ngoại giáo trong nếp sống cũ của một người.
c) Sự kết hợp của người dự phần với một sự mặc khải đặc biệt của Đức Chúa Trời
d) Sự làm dịu đi các tham muốn của xác thịt kích thích đời sống của một người
6. Theo sự học tập của chúng ta, phong tục đổi tên trong Cựu ước tượng trưng cho
a) Sự thay đổi địa vị của một người trong bộ tộc, xã hội hoặc gia đình trước mắt
b) Cam kết cá nhân của một người với sự mặc khải mới mẽ của Đức Chúa Trời
c) Sự thay đổi tính chất căn bản của mối quan hệ giao ước của Đức Chúa Trời
d) Một sự thay đổi về bản chất, giai đoạn sống, hoặc mối quan hệ
7. Bản sao của nghi thức cắt bì của Cơ Đốc Nhân ngày nay là
a) Việc dâng con trẻ cho Chúa để sau nầy lớn lên chúng hầu việc Chúa
b) Việc giữ lễ Tiệc Thánh, là nghi lễ tượng trưng cho sự cứu chuộc
c) Phép báp têm bằng nước tượng trưng cho sự thanh tẩy, chết đối với tội lỗi, sự sống lại trong đời mới qua mối liên hiệp với Chúa Cứu Thế
d) Lễ nghi thụ phong mục sư, nói về sự phân rẽ dành cho chức vụ hầu việc Chúa
8. Bản sao của Giao Ước Mới về việc đổi tên tượng trưng cho
a) Vai trò mới của một người khi được nhận vào thân thể Đấng Christ
b) Một người dời từ tình trạng tội nhân sang thánh nhân, Cơ Đốc Nhân, là con cái Đức Chúa Trời
c) Một người nhận biết địa vị của mình trong Chúa Cứu Thế và đòi hỏi chân tánh mới
d) Sự cắt đứt với Luật pháp cùng những bắt buộc, đòi hỏi của nó để phục theo những yêu cầu của sự tự do Cơ Đốc.
9. Đức Chúa Trời thường gây dựng đức tin của những người yếu đuối, theo Sángthếký đoạn 18 trong trường hợp của Sara, bằng cách
a) Dùng những thành viên trong gia đình để tiếp tế lời Chúa cho họ và xác quyết các lời hứa của Ngài
b) Liên hệ họ với những kinh nghiệm của người khác là những người có đức tin đắc thắng
c) Khích lệ họ hãy kiên trì lâu hơn nữa chỉ trên cơ sở của đức tin
d) Ban cho sự mặc khải cá nhân về Chính Mình Ngài và khẳng định lời Ngài cùng các lời hứa của Ngài
10. Từ cuộc viếng thăm của ba vị khách lạ trong Sángthếký đoạn 18, chúng ta học được từ Kinh Thánh rằng họ là
a) Ba vị chức sắc địa phương thuộc xứ Canaan không giống như Mênchixêđéc
b) Mênchixêđéc cùng hai vua kiêm thầy tế lễ cấp thấp hơn của thành Salem
c) Đức Chúa Trời và hai thiên sứ sau đó đã đến Sôđôm
d) Các đồng minh quân sự của Ápraham: Cácvua Mamrê, Sôđôm và Gômôrơ. 
TRẢ LỜI NGẮN - Trả lời vắn tắt các câu hỏi trong chỗ trống được cho sẵn.
11. Nói rõ hai điều Chúa bày tỏ cho Aga về tương lai

12. Bạn hãy liệt kê ba lý do vì sao người ta tin rằng thiên sứ của Đức Giêhôva trong Sángthếký đoạn 17 chính là Đức Giêhôva
… 
13. Từ El Shaddai nghĩa là gì?
... 
14. Vì sao sự mặc khải của El Shaddai là đặc biệt cần thiết?
... 
15. Sự mặc khải ấy ứng dụng thế nào đối với bạn?
… 
Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. Câu trả lời của bạn có thể hơi khác so với điều được cho ở đây:
a. Tôi cho rằng đôi khi Ngài chờ đợi cho đến khi mọi người đều có thể thấy rằng sự nhậm lời là một phép lạ, bằng cách ấy Ngài dạy chúng ta kiên nhẫn và phục tùng ý muốn của Ngài.
b. Chúng ta phải được sanh lại bởi công việc siêu nhiên của Đức Thánh Linh (GiGa 3:3-70) 
2. Câu trả lời của bạn. Tôi sẽ khoanh các câu d,e,f và g.
3. Câu trả lời của bạn. Tất cả đều vì những kết quả quan trọng
4. d) Aga đã bị đối xử chỉ như một đồ dùng chứ không phải như một con người với những cảm xúc và chân giá trị của mình.
5. Sự ganh tị cùng những rắc rối giữa họ cho thấy sự sắp đặt ban đầu của Đức Chúa Trời dựng nên một người nữ cho một người nam là điều tốt hơn
6. Bạn có thể nói bất cứ ba điều nào sau đây. Việc dùng những lý luận và các kế hoạch của loài người thay cho sự tin cậy nơi các chương trình cùng quyền năng siêu việt của Đức Chúa Trời; sự kiêu ngạo; sự cãi vả; đau khổ.
7. Câu trả lời của bạn. Ngay từ khi Ađam và Êva phạm tội, Đức Chúa Trời đã và đang tìm kiếm những tội nhân hư mất. Ngài đến với chúng ta nơi chúng ta đang ở và cứu chúng ta
8. g) Điều được ghi trong câu a) b) và c)
9. a và d là những câu đúng
10. b 1, 2 (câu 6, 14-16,18); 3(8,17,20-21),6 (câu 4-7, 11-15)
c. 1,6 (câu 14,16-17). Bạn có thể kể mục 4 và 5 cho câu 14, nhưng từ được dịch là "Chúa Giêhôva ở đây được sử dụng cho chữ "Ngài". Câu 22 cho chúng ta biết Ghiđêôn đã dùng nó trong ý nghĩa đó.
11. Câu trả lời của bạn. Tôi chọn mục 2,5 và
12. Câu trả lời của bạn. Chúng ta đã ghi nhận rằng Ngài mặc khải Chính Mình như một thiên sứ của Đức Giêhôva. Ngài quan tâm đến những người bị ức hiếp, những người chịu khổ, nam cũng như nữ, tớ cũng như chủ. Ngài gặp gỡ chúng ta nơi chúng ta đang có mặt Ngài khiến chúng ta nhìn biết thẩm quyền và các trách nhiệm của mình, và Ngài chỉ dẫn chúng ta Ngài cũng nhìn thấy và tiết lộ những việc tương lai. Ngài không những chỉ quan tâm đến tuyển dân của Ngài mà còn quan tâm đến các dân tộc khác nữa.
13. Câu trả lời của bạn. Ngài hứa cùng tôi rằng Ngài sẽ giúp tôi sống đắc thắng tội lỗi và sẽ ban cho tôi sức mạnh cùng sự chỉ dẫn để làm bất cứ điều gì Ngài muốn tôi làm.
14. d) Đức Chúa Trời Toàn Năng, Đấng Có Đủ Mọi Sự, Đấng Nuôi Nấng, Đấng làm Thỏa Mãn, Đấng Ban Sức Mạnh
15. Câu trả lời của bạn. Danh Ngài nhắc nhở chúng ta rằng Ngài là Đấng đầy Quyền Năng. Ngài làm được mọi sự, và Ngài quan tâm đến những nhu cầu của chúng ta. 
16. a Điều nầy có lẽ tùy thuộc vào bản dịch bạn đang sử dụng và vào cách bạn tính một số các chi tiết như là một lời hứa hoặc các lời hứa riêng rẽ. Tôi đã đếm cách riêng rẽ, có tất cả là 23 lời hứa.
b. Các vua và các dân tộc giữa vòng con cháu ông; giao ước đời đời, Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời của họ.
c. Sự ra đời của một bé trai cho Sara trong vòng một năm; giao ước đã được lập với Ysác, Sara sẽ là mẹ của các vua và các dân tộc
d. Trước hết, được ứng nghiệm trong Ysác và dòng dõi ông, sau đó nó ứng nghiệm trong Đấng Christ và hết thảy mọi kẻ tin
e. Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho ông, khiến ông là một dân lớn, là cha của mười hai vị công hầu hoặc kẻ cai trị
17. Câu trả lời của bạn. Theo tôi điều đó đã mang lại sự chúc phước lớn lao cho Íchmaên và con cháu của ông.
18. Bạn có thể có kinh nghiệm đó. Có lẽ chúng ta chưa nhìn thấy điều đó vào lúc ấy, nhưng đường lối Ngài luôn luôn tốt hơn.
19. b, c, và d là những câu đúng
20. a Đó là một dấu xác nhận bên ngoài của giao ước, dấu hiệu chứng tỏ thuộc về dân sự Đức Chúa Trời, và là một sự nhắc nhở về các bổn phận của giao ước
b. CoCl 2:11-13
c. Cả hai đều tượng trưng cho sự thanh tẩy. Phép cắt bì nói lên việc từ bỏ người cũ. Phép báp têm nói lên việc chết đối với tội lỗi và việc sống lại trong đời mới qua sự liên hiệp với Chúa Cứu Thế
21. e) Chỉ làm điều được ghi trong câu b) và c)
22. a, c, d và e là những dâu đúng 

Tội Lỗi, Sự Đoán Phạt, Và Sự Cầu Nguyện 
Trong bài học vừa rồi, chúng ta đã xem xét đức tin yếu đuối. Trong bài học đó, chúng ta đã thấy cách Đức Chúa Trời thành tín của chúng ta làm việc qua đời sống con người để hoàn thành mục đích của Ngài như thế nào. Ngoài sự thành tín của Ngài, chúng ta còn thấy thoáng hiện bóng dáng của lòng yêu thương nhân từ của Ngài khi Ngài can thiệp vào nỗi khó khăn của Aga. Và chúng ta đã thấy sự tái bảo đảm êm dịu của Ngài sẽ làm ứng nghiệm các điều khoản của lời hứa là điều dường như không thể thực hiện đựơc bằng cách "lập một giao ước với Ápraham". Sau hết, chúng ta thấy sự mềm mại của Ngài khi đối xử với lòng không tin của Sara lúc đọc được những ý tưởng của bà về sự vô vọng của việc có con. Bây giờ chúng ta hãy trở lại chủ đề của bài học nầy:"Tội lỗi, sự đoán phạt và lời cầu nguyện".
Cho đến nay, chúng ta đã đọc nhiều về tội lỗi và sự đoán phạt trong Sángthếký, nhưng rất ít chỗ chép về sự cầu nguyện. Chúng ta biết Ađam và Êva đã trò chuyện với Chúa trong vườn Êđen, nhưng tiếp theo sự trục xuất họ, chúng ta thấy không có chép gì về mối thông công với Đức Chúa Trời cả. Tuy nhiên sự cầu nguyện phải là một phần trong sự thờ phượng khi Cain và Abên dâng các của lễ của họ, bởi vì trong thời của Sết và con trai người là Lêméc, con người đã kêu cầu danh Đức Giêhôva. Mặc dầu Hênóc, Nôê, Mênchixêđéc và Ápraham hẳn đều là những người cầu nguyện, nhưng cho đến đây, sự nhấn mạnh trong phần ký thuật được thần cảm nầy vẫn là sự mặc khải của Đức Chúa Trời cho con người nhiều hơn là lời cầu nguyện của con người với Đức Chúa Trời. Thật ra phần ký thuật về sự cầu nguyện bắt đầu với Ápraham. Vì vậy tại điểm nầy chúng ta bắt đầu học về quyền năng của sự cầu thay, trước hết cho Sôđôm và sau đó cho Abimêléc và cả nhà người. 
Sự cầu thay cho Sôđôm
Sự Đoán Phạt của Đức Chúa Trời được Công Bố
Các Nguyên Tắc của Sự Công Bình
Sự Cầu Nguyện của Ápraham
Sự Hủy Diệt và Sự Giải Cứu
Tội Lỗi của Thành Sôđôm
Lót và gia đình Người
Ápraham, Abimêléc và Sara
Một Lỗi cũ Được Lập Lại
Giải Cứu và Chữa Lành 
Khi học xong bài nầy bạn có thể
Ù So sánh mối quan hệ giữa sứ điệp đoán phạt của Đức Chúa Trời với sự cầu thay
Ù Tìm biết tội lỗi chính đã đem lại sự đoán phạt trên Sôđôm
Ù Thảo luận sự nguy hiểm hiện nay của những tội lỗi tái phạm đã đem lại sự đoán phạt của Đức Chúa Trời trên Sôđôm
Ù Ứng dụng các nguyên tắc bạn học được về sự cầu nguyện vào kinh nghiệm Cơ Đốc của riêng bạn.
1. Mặc dầu phần Kinh Thánh đọc chủ yếu của bài học nầy là SaSt 18:16-20:18, song các phần Kinh Thánh bổ sung khác cũng được kể là các phần chính dành cho bài học nầy. Chúng tôi khuyên bạn nên đọc từ 18-20 để thiết lập một nền tảng thích đáng cho bài nghiên cứu nầy.
2. Xem lại bảng từ chìa khóa để tìm những chữ nào mình chưa quen. Mặc dầu hầu hết các từ nầy không dài cũng không khó lắm, nhưng chúng là những từ then chốt để mô tả các khái niệm, các hành động, các ý tưởng hoặc các tình huống then chốt. Nếu không biết ý nghĩa của chúng, bạn sẽ không nắm được sứ điệp mà trước giả muốn truyền đạt.
3. Nghiên cứu bài học như thường lệ. Khi đã xong phần triển khai bài học, hãy xem lại các mục tiêu của bài học và làm bài tự trắc nghiệm. Bảo đảm phải kiểm tra các câu trả lời của bạn với phần giải đáp được cho sẵn trong tập học viên. 
sự kết thúc đáng tiếc
linh động
lòng hiếu khách
khuynh hướng 
SỰ CẦU THAY CHO SÔĐÔM 
SaSt 18:16-33
Khi một người đọc kỹ nửa phần sau của Sángthếký đoạn 18, người ấy sẽ cảm biết một ý thức ngày càng gia tăng về thảm họa đang chờ đợi. Đàng sau những lời lẽ rõ ràng dễ hiểu của đoạn văn, người ta không thể nào không cảm thấy tâm trạng cấp bách của Ápraham khi hai vị thiên sứ kiên quyết tiến về hướng Sôđôm, và khi ông lại gần Đức Giêhôva và thưa rằng :"Chúa sẽ diệt người công bình luôn với người độc ác sao?" (câu 23). Tại đó, Ápraham cầu thay cho các linh hồn, khẩn nài trước hội đồng thẩm vấn tối cao: Đấng Phán Xét hết thảy cõi vũ trụ. Khi đọc hết bài học nầy, bạn hãy suy xét đến tình cảnh cấp bách nhất của thế giới không có Đức Chúa Trời và cân nhắc xem xét có phải sự cầu thay ở mức độ lớn lao là sự lựa chọn thích đáng cho thế giới chúng ta trong những khủng hoảng hiện nay không?
Sự Đoán Phạt Được Báo Trước 
18:16-22
Vì sao Đức Chúa Trời lại cho Ápraham biết rằng Ngài sẽ đoán xét và trừng phạt thành Sôđôm và Gômôrơ? Chúng ta sẽ cho rằng để Ápraham báo cho Lót, cháu mình, nhưng đó chưa phải là lý do. Chúng ta tìm thấy ba lý do được hàm ý trong Sángthếký chương 18. Đức Chúa Trời đã có chủ ý muốn cho
1. Bạn hữu Ngài biết điều Ngài sẽ làm
2. Cảnh cáo cho loài người về các tội lỗi của Sôđôm
3. Đưa Ápraham vào sự cầu thay
Lời của Đức Chúa Trời - "Lẽ nào ta giấu Ápraham điều chi ta sẽ làm sao?" (18:17) - cho thấy việc Ápraham là một người bạn thân của Ngài. Các trước giả được thần cảm của cả Cựu ước lẫn Tân ước đều nói về Ápraham với tư cách một người bạn của Đức Chúa Trời (IICo 2Cr 20:7; Gia Gc 2:23). Và chính Đức Chúa Trời cũng đã nhắc đến Ápraham như một người bạn của Ngài (EsIs 41:8). Bạn hữu thường chia xẻ những bí mật và những hoạch định của họ cho nhau. Chúa Jêsus phán với các môn đồ của Ngài rằng "Ta đã gọi các ngươi là bạn hữu, vì ta từng tỏ cho các ngươi biết mọi điều ta đã nghe nơi Cha ta" (GiGa 15:15). Tác giả Thithiên nói rằng "Đức Giêhôva kết bạn thiết cùng người kính sợ Ngài" (Thi Tv 25:14). Đối với những người sống trong mối thông công với Đức Chúa Trời, Ngài thường ban cho sự biện biệt để biết ý muốn và các đường lối của Ngài. Trong chương nầy chúng ta thấy Ngài hành động theo một nguyên tắc được thấy xuyên suốt Kinh Thánh:"Đức Giêhôva chẳng có làm một việc gì mà Ngài chưa tỏ sự kín nhiệm Ngài ra trước cho tôi tớ Ngài là các đấng tiên tri (AmAm 3:7).
Lý do thứ hai của sự mặc khải trong SaSt 18:18-19 có liên quan đến mục đích về Đấng Mêsia của dân Ysơraên, nguyên tắc nầy vẫn ứng dụng cho chúng ta ngày nay. Ápraham là người phải dẫn dắt con cái ông và cả nhà ông trong các đường lối của Chúa, hầu cho họ biết làm điều phải lẽ. Điều đó khiến họ có thể nhận được những phước hạnh mà Đức Chúa Trời muốn ban cho họ và trở thành nguồn phước hạnh mà Chúa muốn họ trở thành. Sự vâng lời là điều cần thiết phải có nếu như con cháu Ápraham muốn được ở trong sự thương xót của Chúa và muốn nhận được các phước hạnh của giao ước Ngài. Nếu họ nộp chính mình cho tội lỗi, như dân Sôđôm đã làm, thì Đức Chúa Trời, Đấng công bình, phải hình phạt họ, tội lỗi của họ sẽ hủy diệt họ. Vì vậy Đức Chúa Trời đã giải thích lý do Sôđôm sắp sửa bị hủy diệt. Lời giải thích nầy sẽ giúp cho con người phải lìa xa tội lỗi là điều đã đưa Sôđôm đến chỗ hủy diệt.
Mọi người đều biết rằng sự hủy diệt của thành Sôđôm không phải là một thảm họa tự nhiên. Dân Sôđôm, cũng giống như loài người trong thời Nôê và dân tộc văn minh phản nghịch ở tại Babên, đều đã phải được dùng như một bài học mục tiêu "để làm gương cho người gian ác về sau" (IIPhi 2Pr 2:60 
LỜI TIÊN TRI - Sángthếký 18 - TRÁCH NHIỆM 
ĐỨC CHÚA TRỜI: 
Cho bạn hữu biết
Cảnh cáo về tội lỗi
Dẫn đến sự cầu nguyện 
Lý do thứ ba Đức Chúa Trời để cho dân sự Ngài được biết về sự đoán phạt hầu đến có thể được thấy qua phản ứng của Ápraham. Đức Chúa Trời đã dẫn ông vào sự cầu thay và sự cầu nguyện của Ápraham dạy dỗ chúng ta nhiều điều về sự phán xét của Đức Chúa Trời
1. Ba trong số những bổ sung sau đây là các lý do Chúa cho Ápraham biết trước về sự đoán phạt hầu đến. Điều nào KHÔNG phải là một trong các lý do ấy? Ngài muốn
a) Cho bạn hữu Ngài biết điều Ngài sắp làm
b) Cảnh cáo mọi người về những hậu quả của tội lỗi
c) Ban cho Ápraham và gia đình ông lời cảnh cáo đầy đủ để tránh khỏi thành Sôđôm vì sự hủy diệt đang treo lơ lửng trên đầu thành này.
d) Đưa Ápraham vào sự cầu nguyện cho những người khác.
2. Dựa trên SaSt 18:19, Đức Chúa Trời đã chọn Ápraham, nhưng sự chọn lựa nầy khiến Ápraham phải có trách nhiệm để
a) Làm một người trung gian giữa dân ngoại với Đức Chúa Trời
b) Hướng dẫn con cái ông và cả nhà ông luôn giữ theo các đường lối của Đức Chúa Trời
c) Làm điều ngay thẳng và công bình ở trước mặt Chúa
d) Làm những điều được ghi trong tất cả các câu trên
e) Làm những điều được ghi trong câu b) và c) mà thôi
Các Nguyên Tắc Của Sự Công Bình 
SaSt 18:1-33 Chúng ta đã thấy một số các nguyên tắc liên quan đến sự đoán phạt của Đức Chúa Trời nầy trước đây rồi:
1. Một Đức Chúa Trời :"ngay thẳng" phải hình phạt tội lỗi
2. Lòng thương xót của Đức Chúa Trời có thể "trì hoãn" cơn đoán phạt, nhưng cuối cùng sự đoán phạt sẽ đến. Sự hủy diệt của các thành nằm trong thung lũng cho thấy sự kiên nhẫn của Đức Chúa Trời có một giới hạn. Sự gian ác đã chín muồi. Những tiếng kêu vì sự bất công đã lên thấu Đức Chúa Trời. Sự bại hoại về đạo đức đe dọa sẽ tiêu diệt tất cả mọi điều tốt lành. Điều ác vượt quá sự kiểm soát. Sự đoán phạt đổ xuống.
3. Đấng Phán Xét cả đất đoán xét "các cộng đồng" các thành phố, và các quốc gia. Cựu ước nhấn mạnh đến trách nhiệm chung của một gia đình, một bộ tộc hoặc một quốc gia. Nhưng người cai trị phải chịu trách nhiệm với Chúa để dẫn dắt dân chúng vào sự ngay thẳng hầu cho tội lỗi sẽ không hủy diệt họ.
4. Thì giờ đoán phạt Đức Chúa Trời có thể "linh động". Thời điểm ấy có thể được trì hoãn để cho con người ăn năn hoặc vì cớ có sự cầu nguyện thay. Tân ước cho biết sự đoán phạt sau cùng sắp sửa đến khi Đức Chúa Trời sẽ đoán xét mỗi người cách cá nhân và trừng phạt hoặc ban thưởng tùy theo điều người ấy đã làm. Điều nầy khiến cho sự đoán phạt có thể trì hoãn khi Chúa thấy là tốt nhất.
5. Đức Chúa Trời có thể tha hoặc không tha một cộng đồng độc ác vì cớ có một số những người "công bình" đang sống trong đó. Ápraham lý luận rằng sự công bình của Chúa sẽ không cho phép Ngài hủy diệt kẻ công bình luôn với người độc ác. Những người tin Chúa thường được ví là "muối của đất" (Mat Mt 5:13) để giữ cho cộng đồng không bị hư hoại. Nhưng đôi khi Đức Chúa Trời đã giải cứu người công bình khỏi sự hủy diệt, như Ngài đã làm cho Lót. Vào những lần khác, người công bình phải chịu khổ chung với kẻ không công bình. Nhưng Đức Chúa Trời sẽ ban thưởng cho họ ở nơi thiên đàng và làm ngay thẳng trong cõi đời đời những điều sai trái mà con cái Ngài phải chịu đựng trên đất (RoRm 8:18; IICo 2Cr 4:17-18).
6. Đức Chúa Trời xác định rõ "tội lỗi" của loài người trước khi Ngài hình phạt họ. Đức Giêhôva không cần phải "ngự xuống và xem xét" sự tệ ác của Sôđôm như thế nào (SaSt 18:20-21). Mặc dầu đã biết, nhưng Chúa vẫn sai các thiên sứ Ngài ngự xuống để khiến dân thành Sôđôm nhìn nhận tội lỗi của chính họ, như vậy thế gian có thể nhìn thấy sự công bình của Chúa trong việc Ngài hủy diệt thành.
7. Đấng Phán Xét cả thế gian sẽ làm điều "phải lẽ", Ápraham không nói điều đó như một lời xưng nhận của đức tin. Mà ông đã đòi hỏi điều đó trong một loạt các câu hỏi về sự đoán xét của Đức Chúa Trời về mặt đạo đức. Liệu Đức Chúa Trời có diệt sạch người công bình với kẻ độc ác không? Ngài há không tha thành nầy vì cớ những người công bình sao? Đấng Đoán Xét cả thế gian há không làm điều công bình sao? (18:23-25). Đây không phải là sự bày tỏ lòng tin cậy rằng các hành động của Đức Chúa Trời là luôn luôn đúng, mà là một lời biện hộ, nài xin rằng Chúa sẽ hành động phù hợp với điều con người hiểu là đúng. Ápraham đã lo cho uy tín của Ngài; tuy nhiên, ông không nhận ra rằng Đức Chúa Trời hiểu biết hơn loài người đâu là điều tốt nhất phải làm trong mỗi một trường hợp. Điều Ngài làm là điều đúng. Trong cõi đời đời chúng ta sẽ hiểu vì sao.
Ở đây chúng ta cần phải nhắc lại rằng không phải mọi thảm kịch đều do sự hành động của Đức Chúa Trời. Đôi khi Ngài thật có dùng phương tiện thiên nhiên trong sự đoán phạt - như trận Đại Hồng Thủy. Nhưng các trận bão tố, lũ lụt, bão lốc, các nạn đói, động đất cùng các tai họa khác không phải thảy đều là sự đoán phạt. Bệnh tật và sự chết đã vào trong thế gian nầy là do hậu quả của việc Ađam đã đầu phục kẻ thù của Đức Chúa Trời. Sự chết thuộc thể sẽ trãi qua hết thảy mọi người cho đến khi nào Đấng Christ trở lại để lập nước đời đời của Ngài. Trong nước ấy sẽ không còn có sự buồn rầu, đau đớn hay là sự chết nữa. (KhKh 21:1-40)
3. Từ những từ ngữ then chốt như ngay thẳng, trì hoãn, các cộng đồng, linh động, công bình, tội lỗi, và phải lẽ, bạn hãy nói lại bảy nguyên tắc đoán phạt mà chúng ta thấy trong Sángthếký đoạn 18. ... 
... 
4. Lời của Chúa Jêsus trong LuLc 13:1-5 hàm ý rằng
a) Các tai họa ấy là những sự đoán phạt trên những tội nhân.
b) Không phải hết thảy những tai họa đều là sự đoán phạt của Đức Chúa Trời.
c) Những tai họa nầy đều là những sự đoán phạt hoàn toàn đúng và có thể hiểu được
d) Mọi tai họa đều là sự đoán phạt của Chúa
5. Bạn có biết một người nào mà trước kia đã quá tệ đến nỗi xứng đáng bị đánh phạt nhưng nay là một Cơ Đốc Nhân tốt như là một sự cảnh cáo cho những người khác không? Người ấy làm sáng tỏ những nguyên tắc nào? Người ấy có gì giống với Saulơ người Tạtsơ không? ... 
... 
Lời Cầu Nguyện của Ápraham 
SaSt 18:22-23
Có lẽ bài học quan trọng nhất trong nửa phần sau của Sángthếký 18 chính là hình ảnh tuyệt đẹp của Ápraham trong sự cầu thay. Ápraham được biết đến với tư cách bạn hữu Đức Chúa Trời, và ông cũng là bạn của loài người. Ông đã chứng tỏ điều đó qua việc liều mạng sống mình để giải cứu những người nam người nữ bị bắt dẫn tù khỏi thành Sôđôm. "Hẳn ông còn gớm ghét sự ô uế của dân thành Sôđôm hơn cả Lót, kẻ quá lo vì cách ăn ở luông tuồng của bọn gian tà kia" (IIPhi 2Pr 2:7). Nhưng mối thông công với Đức Chúa Trời đã đổ đầy lòng yêu thương dành cho đồng loại của mình. Bây giờ khi biết được sự hủy diệt sắp đến của dân thành Sôđôm, lòng ông đầy sự thương xót và lo lắng cho họ. Ông đã khẩn nài vì cớ sự sống của họ với một tấm lòng không vị kỷ mà ông đã chứng tỏ trước kia, khi giải cứu họ. Dầu không nêu tên Lót nhưng chắc chắn ông đã nghĩ đến Lót. Lời cầu nguyện của ông là xin Chúa cứu cả thành, chứ không phải chỉ cứu những người công bình khỏi sự hủy diệt.
Chúng ta có thể thấy trong lời cầu nguyện của Ápraham hầu hết những đặc tính của một lời cầu thay quan trọng được mô tả trong Kinh Thánh. Ông đã nài xin với sự dạn dĩ để Chúa sẽ tha cho kẻ độc ác vì cớ những người công bình. Ông đặt cơ sở đức tin mình trên tính cách của Đức Chúa Trời và đã cầu nguyện để cho sự vinh hiển của Đức Chúa Trời trên cả thế gian nầy, phải được ủng hộ với tư cách Đấng phán xét công bình.
Ápraham được kết hợp giữa sự hạ mình và sự tôn kính sâu xa với sự dạn dĩ của đức tin. Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời là Chúa của cả vũ trụ, còn Ápraham chỉ là "tro bụi" (SaSt 18:27). Đối với ông, dám biện luận với Đức Chúa Trời, như ông đây, thật là tự cao tự đại - quá cả gan - hai lần ông đã nói "Tôi xin Chúa đừng giận" (câu 30,32)
Khung 8.2 
Ápraham thật kiên trì trong sự nài xin. Mỗi một lời thỉnh cầu lại ban cho ông sự khích lệ để cầu xin thêm. Ông nài xin cho trường hợp của mình thật cẩn thận. Lời cầu nguyện của ông có thể dạy dỗ chúng ta nhiều điều về 1) sự dạn dĩ của đức tin, 2) sự sốt sắng của tình yêu thương, và 3) sự kiên trì không chịu thua của sự cầu thay hữu hiệu.
Lời cầu thay của Ápraham có được nhậm chăng, hay đã ra vô ích? Hai thành phố không được tha, bởi vì đã không có đến mười người công bình mà Ápraham sau cùng đã gợi ý như một cơ sở để cứu lấy thành Sôđôm. Nhưng Đức Chúa Trời đã nhớ đến Ápraham và cứu Lót ra khỏi chốn phá tan đó. (19:29). Lời cầu thay thật không bao giờ là vô ích. Chính Đức Chúa Trời đã đặt tình yêu thương và sự quan tâm của Ngài trong chúng ta và cho chúng ta san sẻ với Ngài trong sự bảo vệ và sự giải cứu của những người thân yêu của mình. Sự cầu thay có một sức mạnh có ảnh hưởng sâu rộng đem các ơn phước đến cho nhiều người và ngăn trở điều ác. "Lạy Chúa, xin dạy chúng tôi cầu nguyện!" (LuLc 11:1)
6. Đọc Mat Mt 24:4-44. Nếu bạn biết rằng Chúa sẽ trở lại trong tuần tới để đem con cái Ngài về trời và sự đoán phạt sẽ giáng trên hết thảy những người còn bị bỏ lại, thì bạn sẽ làm gì? ... 
... 
7. Trong bảng liệt kê sau đây, bạn hãy gạch dưới những phẩm chất nào bạn thấy có trong lời cầu nguyện của Ápraham.
a. Sự dạn dĩ
b. Sự kỉnh kiềng
c. Sự rụt rè
d. Đức tin
e. Nghi ngờ 
8. Gạch một đường thứ hai dưới những phẩm chất nào bạn thấy đặc biệt yếu kém trong sự cầu nguyện của bạn. Hãy bắt đầu sử dụng những phẩm chất đã được gạch hai lần 
SỰ HỦY DIỆT VÀ SỰ GIẢI CỨU 
SaSt 19:1-30; Cac Tl 7:1-25; IPhi 1Pr 2:4-3:18
Những Tội Lỗi của Thành Sôđôm 
SaSt 19:1-4; Cac Tl 7:1-25
"Sứ mạng điều tra của các thiên sứ" (SaSt 18:21) đã khám phá được gì ở tại Sôđôm? Các thiên sứ không cần phải hỏi tìm chứng cớ! Chính mắt họ đã chứng kiến những người nam trong thành, ngoại trừ Lót đã công khai dính líu vào những tội lỗi của tệ tính dục đồng giới, tình trạng vô luật pháp và nạn bạo hành (19:4-5, 9). Lót biết rõ những kẻ lân cận mình! Đó là lý do vì sao ông nhất định mời các vị khách lạ vào nhà mình, ông mời họ để bảo vệ họ khỏi người dân Sôđôm.
Dân thành Sôđôm đã tìm cách ép buộc Lót phải phá vỡ tập quán thiêng liêng trong việc tiếp rước khách, mà tục lệ này đòi hỏi chủ nhà phải bảo vệ những vị khách của mình dầu phải liều cả mạng sống của mình. Họ đòi ông phải cho họ gặp những khách lạ để họ có thể thỏa mãn tham muốn xấu xa của họ.
Đức Chúa Trời còn cần bằng chứng gì nữa để định tội thành đáng hủy diệt nầy? Khắp nơi trong Kinh Thánh, tính dục đồng giới bị coi là tội lỗi; luật pháp Môise trừng phạt nó bằng sự chết (LeLv 18:22; 20:13). Tân ước cũng lên án nó, cho biết tội nầy đáng phải hình phạt bằng sự chết đời đời (RoRm 1:26-28; ICo1Cr 6:9-11; Cac Tl 7:1-25; KhKh 21:8).
Những người quan hệ tính dục đồng giới có phải chịu trách nhiệm vì tình trạng của họ không? Một số người cho rằng họ sinh ra với một tình trạng thân thể hướng họ về những người cùng giới tính trong mặt tình dục. Không phải tất cả những người có thẩm quyền về y học đều đồng ý với quan niệm nầy. Việc đào luyện và môi trường của xã hội có thể ảnh hưởng đến một người. Nhưng quyền lựa chọn vẫn thuộc về quyết định của chính người đó. Đó chính là vấn đề của ý chí người đó.
Kinh Thánh cho biết Đức Chúa Trời có thể giải phóng con người khỏi tình trạng tính dục đồng giới, Côrinhtô bị xem là nổi tiếng vì sự bại hoại đạo đức của loài người. Phaolô đã viết cho những người mới tin Chúa ở đó về việc trở nên một tạo vật mới trong Chúa Cứu Thế như sau :"những sự cũ đã qua đi, nầy mọi sự đều trở nên mới" (IICo 2Cr 5:17) Phaolô bảo cho họ biết rằng những kẻ quan hệ tính dục đồng giới không thể thừa kế nước Đức Chúa Trời. Và ông thêm rằng :"Trước kia anh em ít nữa cũng có một đôi người như thế, nhưng nhơn danh Đức Chúa Jesus Christ, và nhờ Thánh Linh của Đức Chúa Trời, thì anh em được rửa sạch, được nên thánh, được xưng công bình rồi" (ICo1Cr 6:11)
Hãy nghĩ đến xu hướng hiện nay ở một số các quốc gia hợp pháp hóa tính dục đồng giới. Thậm chí một số các Hội thánh muốn cho phép những người tính dục đồng giới được thụ phong mục sư, truyền đạo của Tin lành. Người ta thường biện luận rằng xu hướng về tính dục của một người là quyền lựa chọn của người ấy, là lối sống riêng của người ấy và không ai được phê phán. Hãy so sánh SaSt 19:1-38 với RoRm 1:24-27, 32; ICo1Cr 6:9-10 và ITi1Tm 1:9-11. Sự tham muốn không được kiểm soát dẫn đến bạo hành và tình trạng vô luật pháp. Cuối cùng sẽ dẫn đến sự đoán phạt của Đức Chúa Trời và sự chết đời đời cho những kẻ không chịu ăn năn. 
TÍNH DỤC ĐỒNG GIỚI 
Bị Đoán Xét 
Tình dục xấu hổ 
Cách dùng không đúng đắn
RoRm 1:24-28
Luông tuồng IIPhi 2Pr 2:6-7

Sự Giải Cứu Khả Thi
ICo1Cr 6:11
IICo 2Cr 5:17 
9. Nêu lên ba khúc Kinh Thánh trưng dẫn lên án tình trạng tính dục đồng giới. Liệu các thiên sứ có tìm thấy tình trạng tính dục đồng giới và nạn bạo hành khi họ thăm viếng khu vực bạn sống không? Nếu có, điều gì có thể thay đổi tình trạng đó? Hội thánh bạn có thái độ gì đối với những người quan hệ đồng tính luyến ái? Bạn có cầu nguyện cho họ không? ... 
10. Dựa trên các phần Kinh Thánh trưng dẫn và sự thảo luận của chúng ta, bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG.
a. Xu hướng hiện nay ở một số các quốc gia là hợp pháp hóa tính dục đồng giới
b. Lối sống của một người và khuynh hướng tính dục của người ấy là vấn đề thuộc quyền lựa chọn cá nhân, nên gia đình, xã hội, hoặc quốc gia của người ấy không nên quan tâm.
Sứ điệp của Saulơ đối với vấn đề tính dục đồng giới là "sự xưng công bình bởi đức tin" giải phóng các cá nhân khỏi trách nhiệm vì những sở thích riêng của họ.
d. Xuyên suốt Kinh Thánh, đồng tính luyến ái bị xem là tội lỗi không có sự dè dặt
e. Khi một người đã tin vào Chúa Cứu Thế, thì các thói quen khuynh hướng tính dục của người ấy là điều không quan trọng.
Còn Lót thì sao? ông ta có gây được ảnh hưởng của Chúa cho cộng đồng của mình không? Hay là sự bại hoại của Sôđôm đã ảnh hưởng đến đời sống ông? Dường như tính khí của ông là một sự lẫn lộn giữa cái tốt với cái xấu. Lót đã dời đến Sôđôm bởi kết quả của một sự lựa chọn ích kỷ và vì cách mà ông đã đặt các giá trị thuộc linh. Dầu vậy, theo Kinh Thánh, ông vẫn là người công bình. Lót đã quá lo vì cách ăn ở luông tuồng của bọn gian tà kia, cảm biết đau xót trong lòng công bình của mình" (IIPhi 2Pr 2:7-8). Cách bọn người nầy nói chuyện với ông (SaSt 19:9) khiến chúng ta nghĩ rằng trước kia có lẽ ông đã chống lại tình trạng vô luật pháp của họ nên họ trả thù sự can thiệp của ông.
Chúng ta khâm phục Lót vì sự tiếp khách ân cần cũng như sự can đảm của ông trong việc bảo vệ các vị khách, nhưng việc ông giao hai con gái mình cho đám dân đồi bại làm chúng ta phải sửng sốt. Đề nghị nầy là một sự nghiêm trọng đến bổn phận của ông với tư cách một người cha phải bảo vệ cho gia đình mình khỏi những nguy hiểm và sự sỉ nhục. Trong sự suy nghĩ của Lót, bổn phận thiêng liêng của sự tiếp đãi khách đã trọng hơn quyền lợi của phụ nữ. Trong Cac Tl 19:22-24 chúng ta thấy một trường hợp tương tự trong đó một người đàn ông đã bảo vệ vị khách của mình bằng cách giao cô con gái của chính mình cùng người vợ lẽ của mình cho một đám dân đông để chúng hãm hiếp và giết chết. Những tiêu chuẩn đạo đức của thế giới vào thời đó có thể tập thành một giải pháp như vậy trước một tình trạng kinh khủng, nhưng những tiêu chuẩn đạo đức của con người không phải luôn luôn là một con đường tốt để noi theo.
11. Hai đức tính tốt của Lót được bày tỏ trong SaSt 19:19 là
a) Có dự phần trong cách sống của dân Sôđôm nhưng chưa đánh mất tính hữu hiệu thuộc linh của mình.
b) Thi hành bổn phận của mình với tư cách một người cha và phục vụ như một quan chức của thành phố.
c) Rộng lòng tiếp đãi các vị khách của mình và can đảm bảo vệ họ.
d) Sống trong thành Sôđôm song không bị nó ảnh hưởng
Vì sao bạn cho rằng Lót đã thất bại trong việc đem ảnh hưởng của Chúa đến cho người khác? Khuya hôm đó khi ông đi ra để báo cho các con rễ tương lai về sự hủy diệt thành Sôđôm, họ đã không tin lời ông. Có thể đó là do lối sống của ông không phải là lối sống gương mẫu để có thể thuyết phục họ về lẽ thật của niềm tin ông. Ông ta đau buồn trước những tội lỗi của Sôđôm, nhưng người ta biết rằng ông ưa thích sự an nhàn và những lợi lộc của thành phố nầy hơn là sự phân rẽ về mặt xã hội của một đời sống tin kính trong sự thông công với Đức Chúa Trời. Lời làm chứng của một con người ích kỷ, xem mình là trung tâm (mặc dầu người ấy được cứu bởi lòng thương xót của Chúa) rất có thể không đưa người khác lìa bỏ tội lỗi để trở về với Chúa được.
Điều nầy đưa chúng ta đến một suy nghĩ đúng đắn về trách nhiệm của chúng ta đối với cộng đồng của mình. Quyền năng của Chúa trong đời sống chúng ta có thuyết phục người khác về chân lý của lời làm chứng của chúng ta không? Chúa Jêsus bảo rằng Sôđôm có thể đã ăn năn nếu như họ được chứng kiến quyền năng của Đức Chúa Trời nhiều hơn (Mat Mt 11:23-24). Nếu Lót sẵn sàng trở thành người của Chúa để đứng vào nơi hư lủng" thì Sôđôm hẳn đã được cứu (Exe Ed 11:30).
Vì vậy chúng ta đọc trong SaSt 19:24 rằng "Đức Giêhôva xuống Sôđôm và Gômôrơ". Sự hủy diệt nầy như thế nào? Đức Chúa Trời có thể đã tạo ra lưu huỳnh bằng phép mầu và cho trút xuống như mưa với các tia lửa chớp trên hai thành phố. Nhưng nhiều nhà giải thích tin rằng Đức Chúa Trời đã dùng một trận động đất với làm bùng nổ các chất bắt lửa trên mặt đất. Những chất cháy nầy sau đó đã trút xuống toàn thể vùng đồng bằng, hủy diệt các thành phố và bao phủ chúng với các đám khói dầy đặc. Các chất lưu huỳnh và asphalt lắng đọng đã được tìm thấy trong khu vực ven bờ Biển Chết (chúng ta có còn nhớ các hố nhựa chai trong 14:10). Nếu Chúa sử dụng các phương tiện thiên nhiên nầy, thì yếu tố phép lạ sẽ đúng vào thời điểm Ngài bắt đầu chích nổ y như Ngài cho một núi lửa nổ vậy.
Sự hủy diệt thành Sôđôm có công bằng chăng? Dân chúng sống trong toàn thể vùng thung lũng nầy đã được Ápraham làm chứng. Đời sống họ mang ơn Đức Chúa Trời của Ápraham. Chính Ngài đã giúp Ápraham giải cứu họ khỏi tình trạng phu tù cho Kếtrôlaome. Những người Sôđôm đã được cứu thoát đã chứng kiến Ápraham và Mênchixêđéc công nhận chiến thắng nầy là do Đức Giêhôva. Nhưng họ đã không lưu tâm đến sự hầu việc Đức Chúa Trời, Đấng đã giải cứu họ. Họ được thoát chết là nhờ Lót, song bây giờ họ sẵn sàng giết Lót trong cơn tham muốn tình dục điên cuồng với các sứ giả của Đức Chúa Trời. (câu 5). Ngay cả trong giờ muộn màng ấy, các thiên sứ cũng vẫn cho họ một cơ hội cuối cùng để ăn năn khi Ngài khiến cho những con người không biết hối cải nầy đột ngột bị mù mắt để họ không thể tìm được cửa mà phá sập cửa nữa. Song bởi vì phép lạ ấy cũng đã không đưa được họ đến chỗ ăn năn, nên sự hủy diệt đã được đóng ấn. Và sáng hôm sau cả thành phố đã bị hủy diệt.
12. Bạn hãy trả lời các câu hỏi có liên quan đến tội lỗi đáng chú ý của Sôđôm (tính dục đồng giới). Sự đoán phạt của nó, và những câu Kinh Thánh trưng dẫn lên án tính dục đồng giới sau đây.
a. Đọc RoRm 1:18-32. Những từ ngữ nào được dùng để mô tả tội lỗi của Sôđôm và cho thấy nó bị Đức Chúa Trời định tội?
... 
b. Nó được mô tả như thế nào trong Giuđe 7
... 
c. KhKh 21:8 nói gì về tội lỗi đó?
... 
d. Bạn thấy có sự liên quan nào giữa 20:13-15; 21:8 với IIPhi 2Pr 2:6
... 
Lót và Gia Đình Ông 
SaSt 19:12-30
Hai vị sứ giả của Chúa đã cho Lót biết sứ mạng hủy diệt thành phố của họ. Họ bảo ông hãy đi báo cho các con rể tương lai cùng bất cứ người nào ông gặp trong thành. Nhưng các con rể ông chỉ cười nhạo trước lời cảnh cáo cấp bách của ông. Lót có các tôi tớ, nhưng chẳng hề có lời nào nhắc đến việc họ thoát được. Thậm chí, chính mình Lót, vợ ông và các con gái ông dường như cũng không tin trọn vẹn. Cả gia đình đang vội vã rời khỏi Sôđôm. Có lẽ họ đang quyết định xem phải đem gì theo. Các thiên sứ đã phải luôn giục giã họ nhanh lên. Cuối cùng, các thiên sứ phải nắm lấy tay mỗi người kéo ra khỏi thành cùng với họ, "bởi vì Đức Giêhôva thương xót họ" (SaSt 19:16). Nhưng các thiên sứ đã không mang họ lên núi. Quyết định thoát chạy cuối cùng phải thuộc về chính họ.
13. Trong LuLc 17:26-35, một phương diện của việc Chúa Jêsus trở lại được ví sánh với sự hủy diệt của thành Sôđôm là
a) Tính cách thình lình của sự trở lại ấy và chúng ta cần phải sẵn sàng
b) Sự chịu đựng lâu dài của Chúa trong những cách đối đãi của Ngài với những người xấu xa
c) Sự thương xót của Đức Chúa Trời trong sự cứu chuộc loài người
d) Tính phổ thông của nó, tức là, nó có liên hệ đến mọi người.
Tân ước dùng Vợ Lót như một sự cảnh cáo cho hết thảy những ai đang bị cám dỗ để quay lại (LuLc 17:30-35; HeDt 10:8-39). Vì sao bà lại nấn ná và quay ngó lại đằng sau? Có phải vì ta bà không muốn rời nhà mình cùng những của cải trong nhà không? Có phải đời sống xã hội của thành Sôđôm khiến bà không muốn rời bỏ? Hay bà đã mệt mỏi và quyết định phó mặc cho số phận sống ở Sôđôm hơn là trên núi? Mặc dầu bà đang tiếp tục trên đường đến chỗ an toàn, song tấm lòng của bà vẫn còn ở tại Sôđôm. Bà ao ước những điều đang bị bỏ lại phía sau, vì vậy bà quay lại, ngó lui, và chết mất. Bị chôn chặt, có lẽ bà đã bị các đám khói sulfur phủ chụp lấy, ngạt thở và đã bị khảm bằng muối cùng những chất bị tan chảy trút xuống từ bầu trời. Bà đã trở thành một tượng đài kinh khiếp có lẽ đã đứng đó năm nầy sang năm nọ như một lời cảnh cáo cho tất cả những ai đã tin Chúa mà còn ngó lại với sự thèm muốn những điều thuộc về thế gian. Thậm chí ngày nay, một ngọn núi bằng muối, các núi đá lởm chởm bằng muối và mùi sulfur bên cạnh biển chết vẫn còn nhắc nhở các du khách về vợ của Lót. 
NHỮNG LỜI CẢNH CÁO TRONG THÀNH VỀ SỰ HỦY DIỆT 
Chúng ta cũng có thể nhìn thấy ảnh hưởng của Sôđôm ở trên Lót và các con gái ông. Bấy giờ ông đã sợ hãi. Ông sợ cuộc sống khắt khe bên ngoài trời trong các vùng đồi núi mà ông đã từng nếm trãi trước kia với Ápraham, cậu mình. Lót ngày càng trở nên mềm yếu trong thành phố. Và vì vậy ông đã nài xin để lại thành nhỏ Xoa để ông có thể sống ở đó. Mặc dầu các thiên sứ đã ban cho điều ông cầu xin, nhưng cái nỗi sợ hãi vẫn theo ông. Vì vậy ông sợ phải ở lại thành Xoa nên ông bỏ đi lên núi ở trong một cái hang.
Đoạn kết thúc câu chuyện của Lót cho chúng ta thấy những hậu quả có tầm ảnh hưởng sâu rộng của sự lựa chọn ích kỷ của ông (SaSt 13:10-12). Chỗ ở mới của ông trong một hang đá, chẳng khá hơn chiếc lều mà ông đã từ bỏ để tìm một ngôi nhà ở tại Sôđôm. Vợ ông đã chết và những tài sản to lớn của ông đều bị thiêu hủy. Chỉ có hai cô con gái là ăn ở với ông, và họ đã sử dụng Lót trong một kế hoạch bất khiết để có con cái. Lót đã đồng đi với Ápraham trong đời sống đức tin suốt nhiều năm, nhưng rồi ông đã để cho những của cải ngày càng gia tăng và tư lợi trở thành thứ hướng dẫn mình. Bây giờ như một người thoát khỏi lửa, ông mất hết mọi sự chỉ còn lại linh hồn mình (ICo1Cr 3:11-15; Giu Gd 1:23).
14. Kết quả sự lựa chọn ích kỷ của Lót trong vùng thung lũng và việc ông dời đến Sôđôm đã khác với những gì ông mong đợi. Bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG liên quan đến những hậu quả do sự lựa chọn của ông.
a. Tất cả những tài sản của ông đều bị thiêu hủy
b. Các con gái ông đem lại phước hạnh và sự tôn trọng cho ông
c. Ông sống một cuộc sống bình an, phước hạnh, và thạnh vượng trong thành nhỏ Xoa
d. Ông đã mất vợ, của cải và sự ảnh hưởng cho Chúa
e. Ông đã đem lại sự bại hoại cùng sự đoán phạt cho dòng dõi mình
f. Con cháu ông đã đem ơn phước của Chúa đến cho thế gian qua nếp sống công bình và gương tin kính của họ.
Trong thoáng nhìn cuối cùng của chúng ta về Lót, chúng ta có được một sự cảnh cáo khác nữa (tương tự như kinh nghiệm của Nôê) về những gì rượu có thể gây ra. Trong trạng thái ngà ngà say, ông không còn chút phán đoán về mặt đạo đức hoặc biết được điều gì đang xảy ra, vì vậy hai cô con gái ông đã mê hoặc ông. Vì cớ đó Lót trở thành cha của Ammôn, và Môáp, hai dòng dõi đã đem lại nhiều đau khổ cho dân Ysơraên nhiều thế kỷ về sau. Vậy, dân Môáp tìm cách cướp khỏi Ysơraên sự bảo vệ của Đức Chúa Trời bằng cách cám dỗ họ phạm tội tà dâm và thờ hình tượng với Baanh phêô (Dan Ds 25:1-18). Điều đó đã dẫn đến sự đoán phạt và sự chết của 24.000 người Ysơraên. Ngoài ra, dân Ammôn còn tạo ra một trong những hình thức thờ lạy độc ác nhất trong sự thờ hình tượng cổ xưa, đó là sự cúng thờ Molóc. Cha mẹ cho con cái họ đi qua lửa, trong khi một số đã giết các em bé của họ như một vật hiến cho Molóc.
Sự thờ hình tượng của Môáp và Ammôn đã làm bại hoại nhiều người trong dân Ysơraên và khiến họ xây bỏ Đức Chúa Trời. Đó chính là phần lớn trách nhiệm đã gây ra sự đoán phạt của Đức Chúa Trời đổ trên quốc gia Ysơraên trong Thời Phu Tù Babylôn (LeLv 20:2-5; IVua 1V 11:1-5; Gie Gr 32:30-41). Khi Lót chọn vùng thung lũng Sôđôm là nơi có nước dư dật và nhất định ở lại tại đó là ông đã gieo cho xác thịt, và trong quá trình sống ông và con cháu mình đã gặt lấy một mùa gặt của sự bại hoại cay đắng. (GaGl 6:7-9)
Bạn đã đọc cuốn thiên lộ lịch trình của John Bunyan chưa? Nếu chưa, tôi mong bạn có cơ hội để đọc. John Bunnyan, một nhà truyền đạo người Anh, đã bị bỏ tù vì đức tin của mình, trong thời gian đó ông đã viết kiệt tác vĩ đại nhưng đơn sơ nầy về cuộc đời của người Cơ Đốc. Trong câu chuyện đó, Cơ đốc đồ được báo cho biết phải rời Thành Hủy Diệt và trãi qua nhiều thử thách và gian khổ mới đến được thiên thành. Bạn sẽ được nhắc nhở về các thiên sứ và Lót khi đọc câu chuyện đó. Nhưng chúng ta có thể cảm tạ Chúa vì hàng triệu người trong thời chúng ta sống ngày nay đang được đem ra khỏi "Sôđôm" của thế gian nầy - không phải để sống một cuộc đời đầy sợ hãi và xấu hổ, song để bước vào một đời sống đắc thắng trên bước đường họ đến thiên thành!
15. Ghép cặp mỗi kinh nghiệm của Lót (phải) với sự ứng dụng thích hợp cho ngày nay (trái)
... a Những hậu quả có tầm ảnh hưởng sâu rộng của sự bại hoại đạo đức và của những quyết định ích kỷ
... b Sự nhịn nhục của Chúa để cứu vớt chúng ta và sự nhịn nhục chúng ta phải có đối với những người mình đang tìm cách đưa về cho Chúa
... c Những hiểm họa của rượu và mối liên hệ của nó với sự vô luân
... d Sự lưỡng lự của con người để từ bỏ tội lỗi cùng tài sản vật chất để theo Chúa
... e Trở lại với thế gian sau khi đã bắt đầu đi theo Chúa 
ÁPRAHAM, ABIMÊLÉC, VÀ SARA 
SaSt 12:10-20:18
Trong khi đọc, bạn hãy để ý những điểm giống nhau và khác nhau giữa các sự kiện trong Sángthếký đoạn 12 và đoạn 20. Cũng hãy nghĩ đến lời hứa trong 3:15; và lưu ý những nỗ lực của Satan nhằm phá hoại chương trình của Đức Chúa Trời và sự can thiệp của Đức Chúa Trời để bảo vệ dòng dõi được chọn.
Một Lỗi Lầm Bị Lặp Lại 
20:1-18
Câu chuyện giữa Ápraham và Abimêléc chiếu rọi thêm ánh sáng vào sự yếu đuối của vị tộc trưởng. Vì sao một con người đã được Chúa chọn làm người đại diện cho Ngài lại phạm lại tội cũ trong việc giải thích sai về vợ mình. Ông há không học được bài học gì từ sự trách móc nặng nề của Pharaôn sao? Đức Chúa Trời không thể bảo vệ ông ở Ghêra sao?
Những nhà phê bình gọi đây là lời mô tả sao lại của Sángthếký đoạn 12 vì ba lý do sau đây 1) những điểm giống nhau, 2) họ không tin Ápraham lại tái phạm tội lỗi nầy, 3) họ không tin một vị vua lại muốn cưới một bà cụ 90 tuổi làm vợ. Chúng ta hãy xem xét kỹ từng điều một trong ba lý do nêu trên.
1. Chúng ta thấy rằng những sự khác biệt rất đáng kể. Các nhà phê bình quy những khác biệt nầy cho sự thay đổi trong khi câu chuyện được truyền miệng nhiều lần qua nhiều thế kỷ như một phần trong truyền thống của người dân. Tuy nhiên, các nhà khảo cổ từ trước đến nay đã chứng minh rằng các tài liệu bằng chữ viết đã phổ biến từ thời Ápraham. Vì vậy rất có thể là lịch sử các tộc trưởng (hết sức quan trọng đối với người Do thái) nên đã được ký thuật dưới dạng viết vào một thời kỳ rất sớm sủa.
2. Chúng ta thấy rằng việc lập lại một sai phạm hoặc một tội lỗi là khuynh hướng bình thường của con người. Satan biết những chỗ yếu kém của chúng ta và thường cám dỗ chúng ta những chỗ đó. Những người hữu dụng nhất cho Chúa thường trở thành mục tiêu của kẻ cám dỗ. Trong sự công bằng dành cho Ápraham, chúng ta nên lưu ý rằng Sara là người con cùng cha khác mẹ với Ápraham. Người dân Hôrít, là những người có thế lực ở tại Charan nơi Ápraham đã từng sống nhiều năm rất đề cao mối quan hệ lấy em gái làm vợ. Tuy nhiên về sau theo luật pháp của Môise, tập tục nầy đã bị cấm.
3. Cuối cùng, vì sao Abimêléc lại muốn cưới một người vợ 90 tuổi? Một số các học giả cho rằng chương nầy nằm sai thứ tự thời gian và những sự kiện của nó đã xảy ra khi Sara còn trẻ hơn rất nhiều. Câu chuyện cũng có thể được đặt đúng thứ tự để nói lên sự nỗ lực tuyệt vọng, kinh khủng của Satan nhằm phá hoại chương trình của Đức Chúa Trời ngay trước khi chương trình ấy được hoàn thành. Phép lạ làm trẻ hóa cơ thể của Sara có thể đã làm khôi phục lại vẻ đẹp của bà, nhưng Kinh Thánh không nói đến điều đó.
Delitzsch đưa ra một lời giải thích có khả năng hơn theo ông, Abimêléc có lẽ đã lấy "em gái" của Ápraham để "được liên minh với Ápraham" một "ông hoàng du cư giàu có (Keil và Delitzsch, trang 184). Bởi vì các vua đông phương thường có nhiều vợ, một số những người vì được họ lấy nhằm củng cố sự liên minh. Có thể đối với Abimêléc, lợi ích kinh tế và quân sự là điều ông có được khi Ápraham trở thành em rễ ông ta.
Những sự sợ hãi và lừa dối của Ápraham trong Sángthếký đoạn 20 đem lại một kết thúc thật đáng tiếc và xấu hổ cho những kinh nghiệm thuộc linh lớn lao của ông trong đoạn 17 và 18! Đức Chúa Trời đã thăm viếng ông và nhắc lại giao ước của Ngài. Ông và Sara đang ở vào những tháng nhìn thấy lời hứa được ứng nghiệm. Và bây giờ sự sợ hãi của Ápraham vì lo cho sự an toàn của bản thân mình khiến ông đưa toàn bộ chương trình của Đức Chúa Trời vào chỗ nguy hiểm! Kidner nắm bắt sự dạy dỗ chính của đoạn nầy bằng việc nhận định rằng nếu lời hứa "phải được ứng nghiệm, thì nó sẽ nhờ rất ít nơi con người. Về mặt đạo đức cũng như về thuộc thể rõ ràng là lời hứa đã được ứng nghiệm bởi ân điển của Đức Chúa Trời" (trang 137)
16. Bạn hãy nêu lên hai lời giải thích có khả năng đối với việc Abimêléc quan tâm đến Sara. .
... 
17. So sánh sự giống nhau giữa Sángthếký 20 với 12:10-20
... 
Sự Giải Cứu Và Sự Chữa Lành 
20:3-18
Để bảo vệ Sara và giữ Abimêléc khỏi phạm tội, Đức Chúa Trời đã làm khổ cho Abimêléc và cả nhà người. Sau đó Ngài đã hiện ra cùng Abimêléc trong giấc chiêm bao (lần đầu tiên chiêm bao được nhắc đến trong Kinh Thánh) Abimêléc học biết rằng: 1) Sara là vợ của Ápraham 2) lấy nàng tức là một sự phạm tội nghịch cùng Đức Giêhôva, 3) Đức Chúa Trời đã giữ ông khỏi phạm tội đó, 4) Ông và cả nhà ông sẽ chết nếu không trả Sara lại, 5) Ápraham là một tiên tri, và 6) Ápraham sẽ cầu nguyện cho ông và ông sẽ không chết.
Trong cả chương nầy, Abimêléc được xem như là một con người ngay thẳng. Có thể ông đã biết Đức Chúa Trời. Dẫu thế nào, ông đã nhận được một sự mặc khải thiên thượng và đã gọi Chúa là Adonai (SaSt 20:4) từ Hêbơrơ dành cho chữ "Đức Giêhôva" để nhấn mạnh quyền cai trị tối cao của Ngài.
Thật thú vị khi lưu ý những danh hiệu khác được dùng cho Đức Chúa Trời trong chương nầy. Elohim là từ thông thường dành cho thần, được dùng trong các câu 3,6 11 và 13, nhưng Ápraham cầu nguyện với Elohim (Thần), Đấng mà đối với ông có nghĩa là một Đức Chúa Trời chân thật mà tiên tri của Ngài chính là ông. Tác giả được thần cảm sử dụng danh xưng Yahweh (Đức Chúa Trời của giao ước và của sự thành tín cá nhân) để mô tả Đức Giêhôva khi Ngài ngăn trở sự mất tác dụng của chương trình cứu rỗi và bởi lòng thương xót đã canh giữ mẹ của đứa trẻ được hứa ban (20:18). Sau kinh nghiệm nầy, Ápraham hẳn đã nhận ra bàn tay Đức Chúa Trời ở trên ông để hoàn thành vận mệnh của ông.
18. Bạn hãy trả lời từng câu hỏi có liên quan đến cái nhìn của Đức Chúa Trời về tính thiêng liêng của hôn nhân sau đây:
a. Dựa trên 2:24, 20:3-6, và Mat Mt 19:3-9, giải thích việc lấy vợ của người khác là phạm tội như thế nào với Đức Chúa Trời.
... 
b. So sánh thái độ của Ápraham về tính thiêng liêng của hôn nhân với thái độ của Đức Chúa Trời và thái độ của những người sống trong khu vực của bạn.
... 
c. Lời của Chúa :"Ta ngăn giữ người khỏi phạm tội" cho bạn biết gì về tâm tánh và việc làm của Ngài?
... 
19. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG liên quan đến sự việc giữa Ápraham và Abimêléc
a. Chúng ta có thể kết luận rằng Abimêléc hẳn đã phần nào tức giận khi hay rằng Ápraham đã lừa dối mình và qua sự dối gạt đó đem phiền nhiễu đến cho ông ta.
b. Đức Chúa Trời rất có thể đã phán cùng Abimêléc rằng Ápraham là một tiên tri để người khỏi làm hại Ápraham và để ông tin nơi sự cầu nguyện chữa lành của Ápraham
c. Lời Ápraham nói rằng Sara vợ ông là em gái ông không có cơ sở hoặc về văn hóa hoặc trong tập tục vào thời đó.
d. Mặc dầu Abimêléc đã đối chất với Ápraham về sự dối trá của Ápraham, song Ápraham không hề cố gắng chứng minh hành vi của mình là đúng.
e. Kết quả, vì sợ hãi mà Ápraham và Sara đã đồng ý với nhau về mối quan hệ anh em để lừa dối mọi người.
f. Nỗi khổ mà Đức Chúa Trời đã sai đến trên Abimeléc đã chạm đến ông ta, vợ, cùng hết thảy các nữ nô lệ của họ dường như là chứng cớ vô sinh hoặc không có khả năng mang thai.
20. Bạn hãy trả lời mỗi câu hỏi có liên quan đến sự chữa lành thiên thượng, là điều lần đầu tiên được nhắc đến ở đây
a. Ai đã nhắc đến sự chữa lành? Bằng cách nào?
... 
b. Theo bạn vì sao Đức Chúa Trời muốn Ápraham cầu nguyện, thay vì chỉ việc chữa lành cho Abimêléc mà không cần cầu nguyện?

c. Sự cầu nguyện có thể ảnh hưởng đến mối liên hệ giữa Ápraham và Abimêléc như thế nào?
... 
d. Vấn đề chữa lành liên hệ thế nào với chúng ta?
... 
Bây giờ bạn đã đến phần cuối của bài học 8, hãy ôn lại các mục tiêu của bài học và làm bài tự trắc nghiệm 

Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất
1. Lời mô tả đúng nhất về sự cầu nguyện của Ápraham trong Sángthếký chương 18 là
a) Sự cầu thay kiên trì dạn dĩ cho một thành phố, đặt cơ sở trên sự công bình của Đức Chúa Trời
b) Sự cầu nguyện liều mạng, kiên trì, cho những người bà con, trên cơ sở lòng thương xót của Đức Chúa Trời
c) Sự nài xin cho gia đình mình trên cơ sở sự yêu thương của Đức Chúa Trời
d) Sự cầu thay cho những tội nhân trên cơ sở quyền năng của Đức Chúa Trời
2) Tân ước dùng sự hủy diệt của thành Sôđôm như một gương mẫu để chứng tỏ
a) Sự thình lình của việc Chúa Cứu Thế trở lại để đem dân sự Ngài ra khỏi thế gian
b) Điều sắp xảy đến cho những người hung ác đang sống vì khoái lạc tình dục
e) Lửa đời đời trong đó những kẻ nộp mình cho sự thông dâm vì sự đồi bại sẽ bị trừng phạt.
d) Tất cả những câu trên a) b) và c)
e) Chỉ câu b) và c)
3. Theo thảo luận của chúng ta trong bài nầy rất có khả năng Đức Chúa Trời đã hủy diệt Sôđôm bằng
a) Một trận núi lửa
b) Sự nổ của các chất dễ bốc cháy trong đất gần Biển Chết
c) Một thiên thạch rơi
d) lưu huỳnh (sulfur) và lửa Ngài sai xuống từ trời
4. Tội lỗi chính đã đem đến sự đoán phạt trên Sôđôm là
a) Sự vô ơn đối với Chúa trong việc giải cứu khỏi tay vua Kếtrôlaome mà Ngài đã thực hiện.
b) Sự không công bình đối với những người nô lệ và những tôi tớ đã đổ đến Sôđôm
c) Tính dục đồng giới - những quan hệ tình dục không theo lẽ tự nhiên mà dân Sôđôm đã tán thành
d) Sự kiêu căng đối với Chúa và sự thờ hình tượng mà dân Sôđôm đã làm theo
5. Đức Chúa Trời đã đặt để hết thảy những lời tiên tri về sự đoán phạt hầu đến trong Kinh Thánh vì tất cả các lý do sau đây, trừ ra một điều. Đâu là một điều KHÔNG phải sự dạy dỗ của Ngài?
a) Ngài muốn đe dọa con người để họ có quyết định cho sự cứu rỗi linh hồn
b) Ngài cảnh cáo loài người về những hậu quả của tội lỗi
c) Ngài muốn chúng ta cầu nguyện cho sự cứu rỗi của những người đang ở dưới án phạt sự chết của Đức Chúa Trời
d) Ngài muốn chúng ta hãy cho con người biết điều Ngài sắp làm, điều họ có thể trông đợi.
6. Trách nhiệm khiến sự công bố đoán phạt của Đức Chúa Trời đã được mang đến cho Ápraham là
a) Phải hướng dẫn con cái và cả nhà ông làm điều ngay thẳng và công bình
b) Cầu nguyện cho người khác
c) Dạy dỗ con cái và cả nhà ông các đường lối của Đức Chúa Trời
d) Làm những điều được ghi trong câu a) b) và c)
e) Chỉ làm điều được ghi trong câu a) và c)
7. Trong phần thảo luận của chúng ta về tình trạng tính dục đồng giới ở tại Sôđôm, chúng ta đã thấy rằng tính dục đồng giới là
a) Một điều kiện của thân thể không thay đổi được
b) Chủ yếu là vấn đề của ý chí
c) Kết quả của sự ngu dốt và mê tín
d) Kết quả của môi trường sống chung quanh một người
8. Chúng ta biết tội tình dục đồng giới không phải là một tình trạng di truyền không thay đổi được bởi vì.
a) Phaolô nói có một số tín hữu Côrinhtô đã từng có sinh hoạt đồng tính luyến ái nhưng Đức Chúa Trời đã giải cứu họ
b) Lời Đức Chúa Trời nghịch cùng sự thực hành đó và Đức Chúa Trời không bắt chúng ta phải chịu trách nhiệm về những gì vượt quá tầm hiểu kiểm soát của mình
c) Ngày nay có nhiều người đã được Chúa giải thoát khỏi tình trạng tính dục đồng giới
d) Tất cả những gì đã nêu ở trên
e) Những điều được ghi trong câu b) và c)
9. Tất cả những tập hợp Kinh Thánh trưng dẫn sau đây đều lên án tình trạng tính dục đồng giới, trừ ra một tập hợp không có liên quan đến tội đó, là tập hợp nào?
a) ICo1Cr 6:9-11 và KhKh 21:8
b) LeLv 18:22, 20:13 và IIPhi 2Pr 2:6-7
c) GiGa 12:6-9 và IITi 2Tm 2:15-18
d) Giu Gd 1:5-7 và RoRm 1:24-28
10. Những nguyên tắc của sự đoán phạt bao gồm
a) Sự trừng phạt, tội lỗi và thảm kịch
b) Tội lỗi, sự linh động, và sự trừng phạt
c) Sự công bình, lòng thương xót và đúng thời điểm
d) Đúng thời điểm, thảm kịch và tội lỗi 
GHÉP CẶP Tuân theo những chỉ dẫn dành cho từng tập hợp các câu hỏi ghép cặp sau đây
11-20 Ghép cặp lẽ thật nó dạy dỗ với trường hợp được dạy 
... 11 Đức Chúa Trời chữa lành trong sự nhậm lời cầu nguyện
... 12 Chúng ta phải cầu nguyện cho những tội nhân và những nơi có nhiều tội lỗi
... 13 Chúng ta phải dạy dỗ con em mình và hướng dẫn cả nhà mình trong các đường lối Chúa
... 14 Đức Chúa Trời xem xét chứng cớ tội lỗi trước khi hình phạt tội lỗi
... 15 Những lời cầu nguyện của chúng ta có thể cứu loài người khỏi sự nguy hiểm
... 16 Đức Chúa Trời nói cho bạn hữu Ngài biết điều Ngài định làm
... 17 Các thiên sứ đôi khi cứu con người khỏi nguy hiểm và sự chết
... 18 Các thiên sứ có thể hiện ra trong hình dạng loài người
... 19 Đức Chúa Trời có thể sử dụng hoạn nạn để làm ích cho chúng ta
... 20 Lấy vợ người khác là phạm tội cùng Đức Chúa Trời 
21-25 Ghép cặp lời tuyên bố với người minh họa đúng nhất điều đó 
... 21 Việc ngó lại đời sống cũ của mình trong tội lỗi có thể ngăn trở sự tiến triển về thuộc linh của chúng ta
... 22 Việc dùng rượu có thể dẫn đến những hậu quả đáng xấu hổ
... 23 Một đời sống chăm vào bản thân mình có thể ngăn trở sự hiệu quả của chúng ta với tư cách chứng nhân cho Chúa
... 24 Một môi trường vô đạo đức có thể làm bại hoại con người ta về mặt đạo đức
... 25 Những sự lựa chọn ích kỷ và nếp sống theo thế gian đem lại những hậu quả có tầm ảnh hưởng sâu rộng. 

Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1 c) Ban cho Ápraham và gia đình ông lời cảnh cáo đầy đủ
2. e) Làm những điều được ghi trong câu b) và c).
3. Câu trả lời của bạn phải bao gồm những cái chúng ta đã ghi nhận. Một Đức Chúa Trời công bình thì phải đoán phạt tội lỗi. Sự thương xót của Đức Chúa Trời có thể trì hoãn sự đoán phạt nhưng cuối cùng nó sẽ phải đến. Đấng Phán Xét cả thế gian đoán xét các cộng đồng, các thành phố, và các quốc gia. Thời điểm đoán phạt của Ngài có thể linh động. Đức Chúa Trời có thể tha một số người lành trong đó. Đức Chúa Trời xác định rõ tội lỗi của con người trước khi Ngài hình phạt họ. Đấng Phán Xét cả thế gian sẽ làm điều ngay thẳng
4 b) Không phải tất cả các tai họa đều là sự đoán phạt của Đức Chúa Trời
5. Bạn có thể là người đó. Không ai trong chúng ta xứng đáng để được cứu. Hết thảy chúng ta đều có thể đáng phải chết như Saulơ người Tạtsơ, nhưng Đấng phán xét cả thế gian đã làm điều ngay thẳng. Trong trường hợp của Saulơ, nguyên tắc số 4 - sự linh động của Chúa trong thời điểm đoán phạt, cho phép con người ăn năn, và nguyên tắc số 7. Ngài làm điều ngay thẳng - đã được bày tỏ
6. Câu trả lời của bạn. Tôi tin chắc rằng bạn sẽ bắt đầu cầu thay cho những người chưa được cứu và những người khác trong cộng đồng của bạn. Bạn có thể sẽ nói cho họ biết về sự đoán phạt sắp đến và họ cần phải sẵn sàng.
7. Bạn nên gạch dưới tất cả trừ câu c và e
8. Câu trả lời của bạn
9. Bạn có thể dùng bất cứ ba đoạn nào sau đây:
LeLv 18:22; 20:13; RoRm 1:24-28; ICo1Cr 6:9-11; Giu Gd 1:7; IIPhi 2Pr 2:6-7; KhKh 21:8. Câu trả lời của bạn. Các thiên sứ có thể sẽ tìm thấy những vấn đề nghiêm trọng trong xứ sở của tôi. Dường như chỉ có một sự ăn năn rộng khắp và sự trở lại với Chúa mới có thể ngăn chận sự đoán phạt tương tự như điều Sôđôm đã nhận lãnh từ nơi Đức Chúa Trời
10. a và d là những câu đúng.
11 c) Rộng lòng tiếp đãi các vị thánh của mình và can đảm bảo vệ họ
12 a Tình dục ô uế, làm nhục thân thể mình, tình dục xấu hổ, những quan hệ không theo cách tự nhiên, những hành động không đúng đắn, sự lầm lỗi, lòng hư xấu, phạm những sự chẳng xứng đáng
b. Thông dâm và sắc lạ
c. Kẻ dâm loạn phần của nó ở trong hồ lửa có diêm cháy bừng bừng, đó là sự chết thứ hai
d. Điều đã xảy đến cho Sôđôm và Gômôrơ - tức là sự hủy diệt những kẻ dâm loạn bằng lửa - là một sự cảnh cáo và một điển hình về sự phán xét đời đời và sự hình phạt trong hồ lửa sẽ xảy đến cho hết thảy kẻ nào thông dâm nếu như họ không ăn năn và tên họ không được ghi vào Sổ Sự Sống
13. a) Tính cách thình lình của nó và chúng ta cần phải sẵn sàng
14. a, c, d là những câu đúng
15. a 5) Ảnh hưởng của dân Môáp và dân Ammôn
b 2) Sự cảnh cáo kiên trì của các thiên sứ
c 4) Sự say rượu của Lót
d 1) Sự không sẵn sàng lìa bỏ Sôđôm của ông Lót
e 3) Kinh nghiệm của vợ Lót
16. Ông ta có thể muốn bà :1) Vì sắc đẹp của bà (được khôi phục lại trong sự trẻ hóa, hoặc có thể vì lúc ấy bà ta trẻ hơn nhiều thay vì 90 tuổi nếu chương nầy bị xếp sai thứ tự thời gian, 2) để có Ápraham như là em rể ông ta. Điều đó sẽ làm vững mạnh sự liên minh với ông.
17. Câu trả lời của bạn. Bạn có thể ghi nhận rằng chúng ta phải canh chừng việc tái phạm những tội lỗi cũ hoặc những sai phạm cũ bởi vì Satan thường cám dỗ chúng ta ở những điểm yếu của mình. Chúng ta cũng phải học tập để giao nhửng sự sợ hãi của mình cho Chúa. Lòng thương xót và ân điển của Đức Chúa Trời (không phải sự tốt lành của chúng ta) cứu vớt chúng ta. Đức Chúa Trời không bỏ mặc con cái Ngài trong những thất bại của chúng ta.
18. a Vào lúc ban đầu Đức Chúa Trời đã thiết lập hôn nhân và một nguyên tắc đạo đức đó là không ai nên phân rẽ hoặc xen vào giữa một người nam và vợ của người ấy (họ là "một thịt"). Chúng ta cũng thâý rằng Đức Chúa Trời xem những điều gì được làm nghịch cùng dân sự Ngài là nghịch lại chính Ngài. Đó là tội phạm nghịch lại Đức Chúa Trời bởi cả việc vi phạm nguyên tắc đạo đức của Ngài lẫn việc xâm phạm đến dân sự Ngài.
b. Câu trả lời. Ápraham dường như đã không nhận biết tính thiêng liêng của hôn nhân hoặc sự lừa dối của ông có thể đưa đến sự phạm tội cho bất cứ ai đã lấy vợ của ông. Đức Chúa Trời đã xem điều đó hệ trọng đến nỗi Ngài đã đe dọa hết thảy nhà Abimêléc tội chết nếu họ không trả Sara lại.
Trong một số các khu vực, hôn nhân được xem là hết sức thiêng liêng, không thể cắt đứt. Ở một số khu vực khác, gần một nửa các cuộc hôn nhân kết thúc trong ly dị và nhiều cặp vợ chồng sống với nhau chỉ với tính cách tạm bợ mà không có sự cam kết lâu bền nào cả.
c. Câu trả lời của bạn. Những lời ấy nói với tôi về sự thánh khiết của Đức Chúa Trời, sự yêu thương và sự bảo vệ của Ngài. Thậm chí Ngài có thể dùng cả những sự cản trở để bảo vệ chúng ta khỏi các quyết định chọn lựa sai lầm của mình, để giữ cho chúng ta khỏi phạm tội
19. a, b, e, và f là những câu đúng
20. a Đức Chúa Trời đã cho Abimêléc biết rằng Ápraham sẽ cầu nguyện cho ông và ông sẽ không chết.
b. Câu trả lời của bạn. Tôi tin rằng Ngài đã dùng điều đó để dạy dỗ sự cầu nguyện cho người bệnh, sự chữa lành của Đức Chúa Trời, và sự lệ thuộc vào nhau của chúng ta.
c. Tôi hình dung Ápraham đã nhận biết tội lỗi của mình cùng những hiệu quả của nó khi ông cầu nguyện. Abimêléc nhận biết quyền năng của Ápraham với Đức Chúa Trời và biết ơn. Lời cầu nguyện đã đem lại sự chữa lành cho ông. Vì vậy, các mối quan hệ được cải thiện và Abimêléc đã mời Ápraham đến sống trong xứ mình.
d. Cầu nguyện vì sự chữa lành cho lẫn nhau là hoạch định của Chúa dành cho chúng ta. Việc xưng tội và lìa bỏ tội lỗi cũng giữ một phần quan trọng trong việc nhận lãnh sự chữa lành cho mình trong sự nhậm lời cầu nguyện. 

Gia Đình Được Dâng Cho Đức Chúa Trời 
Trong bốn bài học trước chúng ta đã xem xét đời sống gần đi trọn quỹ đạo của Ápraham, tổ phụ của sự trung tín. Chúng ta đã suy nghĩ đến việc Chúa kêu gọi ông tại Urơ, và chúng ta đã ngạc nhiên trước sự cương quyết lìa bỏ mọi sự đó, tức là mọi sự tạm bợ để đi theo Đức Chúa Trời. Sau đó chúng ta đã tập trung vào những từng trải của ông tại xứ Canaan, lưu ý những thử nghiệm và những đắc thắng của ông cũng như những trường hợp thất bại của ông. Dầu vậy trong tiến trình, chúng ta đã thấy ông lớn lên thành một người khổng lồ vạm vỡ về mặt thuộc linh, một người được Đức Chúa Trời gọi là bạn hữu Ngài. Bây giờ trong bài thứ năm và là bài cuối của phần 2, chúng ta thấy Ápraham một lần nữa bước vào những hoạn nạn của đức tin.
Hoạn nạn không phải là biệt lệ chỉ xảy ra trong đời sống của một số con cái Đức Chúa Trời. Mà chúng là sự từng trải chung cho hết thảy những ai chọn đi theo Ngài. Những điều này có khuynh hướng định hình chúng ta, làm cho chúng ta chín chắn hơn, có ân hậu hơn, khiến chúng ta suy nghĩ đến những điều thật sự có ý nghĩa trong cuộc sống, và chuẩn bị chúng ta để đứng trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Điều đó có ý nghĩa rằng chúng ta không bao giờ hoàn tất những kỳ thi hoạn nạn của đức tin trong đời nầy. Vì vậy chúng ta đừng ngạc nhiên khi thấy Ápraham, thậm chí đến giai đoạn nầy của cuộc đời rồi, mà còn phải chịu hoạn nạn. Thật vậy, như người hành hương không ngừng hướng cặp mắt mình về "một thành có nền vững chắc, mà Đức Chúa Trời đã xây cất và sáng lập" (HeDt 11:10), ông đối diện sự hoạn nạn tận cùng: Giao những người thân yêu của mình cho Đức Chúa Trời. Nhưng ngay cả trong những thử nghiệm đó đức tin của ông vẫn đắc thắng và ông nổi lên từ lò luyện bình hoàn hảo hơn.
Sức mạnh bí mật nào giúp cho một người chịu được những bất hòa và phân rẽ của gia đình, sự đau buồn, và sự qua đời của những người thân yêu trong một xứ sở xa lạ và thù địch mà không mất sự trông cậy? Tác giả Hêbơrơ nói rằng điều họ từ bỏ không phải là ước mơ của họ. Thay vào đó, có một khải tượng đã hướng dẫn người ấy giống như một thanh nam châm hướng đến "một quê hương tốt hơn - là quê hương ở trên trời" (HeDt 11:15-16). Khi chúng ta suy xét sự đáp ứng của Ápraham trước những thách thức của đời sống thuộc linh, nguyện chúng ta cũng giống như ông, sẽ dâng gia đình mình ở mức tốt nhất cho sự hầu việc Chúa. 
Ysác và Íchmaên
Hiệp ước Hòa Bình ở Tại Bêesêba
Ysác được Dâng Trở Lại Cho Đức Chúa Trời
Sự Qua Đời và Sự Chôn Sara
Một Người Vợ Cho Ysác
Những Năm Sau Cùng Của Ápraham 
Khi học xong bài nầy bạn có thể
Ù Thảo luận tầm quan trọng có ý nghĩa hình bóng của cuộc tranh chiến giữa Ysác và Íchmaên
Ù Liên hệ những yếu tố của sự thử nghiệm của Ápraham với những vật làm hình bóng
Ù Nhận biết ý nghĩa điển hình của việc tìm một cô dâu cho chú rể Ysác
Ù Giải thích ý nghĩa của việc mua hang đá Mặcbêla
Ù Mô tả những nguyên tắc kết hôn dựa trên câu chuyện của nàng Rêbeca
Ù Đánh giá đúng hơn sự thách thức của đời sống đức tin mà Đức Chúa Trời kêu gọi dân sự Ngài 
1. Đọc qua SaSt 21:1-25:18 để lấy ý căn bản cho bài học nầy. Trong khi đọc, bạn hãy cố gắng hình dung câu chuyện lúc nó xảy ra vào giai đoạn đó. Hãy cho phép chính mình suy nghĩ đến nỗi đau đớn và nhớ thương thật sự mà Ápraham phải chịu đựng khi cho Íchmaên ra đi, khi chuẩn bị dâng Ysác, và khi ông chôn cất Sara. Điều nầy có thể làm cho việc học tập của bạn được phong phú thêm và cho bạn những sự thấu hiểu ích lợi trong một số những lẽ thật mà chúng ta sẽ bàn đến trong phần triển khai bài học
2. Nghiên cứu bài học như thường lệ, và làm bài tự trắc nghiệm khi đã học xong phần khai triển bài học.
3. Ôn từ bài 5-9 như đã gợi ý trong những chỉ dẫn trong tập học viên. Lấy tờ Đánh Giá Tiến Bộ phần 2 và tờ trả lời trong tập học viên của bạn. Tuân theo những chỉ dẫn để điền vào tờ trả lời và gởi ngay cho giảng viên ICI của bạn, là người sẽ kiểm tra các câu trả lời của bạn và cho bạn kết quả. 
người ngoại kiều
đồng kế tự
cởi mở
tình tiết
bị loại trừ 
YSÁC VÀ ÍCHMAÊN 
SaSt 21:1-20; 25:12-18
Khi bạn đọc Sángthếký đoạn 21, hãy cố hình dung niềm vui mà sự ra đời của Ysác đã mang lại trong gia đình của vị tộc trưởng. Cũng hãy nghĩ đến nỗi buồn của việc phải đuổi Íchmaên đi. Sau đó bạn hãy thử cảm biết nỗi tuyệt vọng của Aga và Íchmaên cùng sự bảo đảm đã được ban cho họ bởi một sứ điệp của thiên sứ Đức Giêhôva.
Ysác Được Ban Cho Bởi Đức Chúa Trời 
21:1-7
Cuối cùng đứa con chờ đợi lâu dài đã ra đời. Hai mươi lăm năm đã trôi qua kể từ khi Ápraham và Sara đặt chân đến Canaan. Bấy giờ Ápraham đã 100 tuổi còn Sara 90 tuổi (17:17) đức tin của vị tộc trưởng đã nhiều lần yếu đuối, nhưng nhìn chung nó đã mạnh mẽ hơn và ngày càng mạnh hơn qua những tháng năm bước đi với Chúa. Đức Chúa Trời đã chờ đợi cho đến khi Ápraham và Sara đều đã cao tuổi, để tỏ rõ rằng theo lẽ tự nhiên họ không thể nào có con được nữa. Và rồi Ysác được sinh ra! Sự ra đời của Ysác là một việc siêu nhiên, một hành động do ân điển của Đức Chúa Trời và là sự ứng nghiệm của lời hứa. Trước giả được thần cảm của Sángthếký đã nhấn mạnh đến sự kiện nầy. Trong hai câu Kinh Thánh, ba lần ông đã quy sự ra đời của Ysác là do sự can thiệp của Đức Chúa Trời, và hai lần do sự thành tín giữ lời hứa của Đức Chúa Trời (21:1-2).
Cái cười được liên kết với sự ra đời của con trẻ và cậu được đặt tên là Cười (Ysác). Đây là lần thứ ba cái cười được nhắc đến trong sự liên kết với sự ra đời của cậu bé. Ápraham và Sara, cả hai đều cười trong sự không tin. Bạn không nghĩ rằng một phụ nữ 90 tuổi và chồng 100 tuổi mà có con là một chuyện không đáng cười sao? Hay là nếu một người đàn ông không con tự gọi mình là Cha của nhiều dân tộc? Nhưng trước sự ra đời của Ysác, Sara cười vì vui sướng và ngạc nhiên. Bà nói rằng :"Đức Chúa Trời đã làm cho tôi một việc vui cười, hết thảy ai hay được cũng sẽ vui cười với tôi" (21:6). Tên của Ysác sẽ luôn là sự nhắc nhở về sự ra đời siêu nhiên của cậu cùng giao ước mà Đức Chúa Trời đã lập với cậu ngay cả trước khi cậu ra đời (17:9-11, 19).
1. Đọc kỹ 17:9-11, 21:1-7 và GaGl 4:21-31 sau đó khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Đức Chúa Trời chính là Đấng đã ban cho Ysác cái tên có nghĩa là "cười"
b. Tên Ysác thật phù hợp bởi vì Ápraham, Sara và có thể những người khác trước hết đã cười trong sự không tin vì tính bất khả thi của sự ứng nghiệm lời hứa và sau đó trong niềm vui mừng vì lời hứa được ứng nghiệm
c. Phaolô cho thấy Ysác là một điển hình của những ai được sinh bởi Thánh Linh, điều đó gợi ý rằng Đức Chúa Trời muốn con dân Ngài phải vui mừng, sung sướng và cười vì vui.
d. Khi Ysác đã được tám ngày, một nghi thức quan trọng đã xảy ra - đó là việc giữ lễ cắt bì, cho thấy rằng Ysác đã bước vào giao ước
Íchmaên Bị Đuổi Đi 
21:8; 25:12-18
Một bữa tiệc lớn ăn mừng việc Ysác thôi bú đã gây ra xung đột trong gia đình của Ápraham, ngay khi mọi người tôn kính cậu bé Ysác và có lẽ đang nói đến số phận đầy hứa hẹn của cậu thì Sara trông thấy Íchmaên đang chế nhạo Ysác! Tại sao vậy? Đó là sự không tin, sự ganh tỵ, hay do ý thức kẻ cả với tư cách người con lớn hơn? Đây có thể không phải là lần đầu tiên Íchmaên nhạo cười Ysác, nhưng Sara đã quyết định đó phải là lần cuối cùng! Tất cả sự cay đắng xưa cũ nghịch cùng Aga dường như đã bị khơi dậy và đổ ra trong mệnh lệnh giận dữ của bà :"Hãy đuổi con đòi với con nó đi đi, vì đứa trai của con đòi nầy sẽ chẳng được kế nghiệp cùng con trai tôi là Ysác đâu" (21:10).
Sara đang thúc giục Ápraham thực hiện một hành động hợp pháp để loại Íchmaên khỏi sự thừa kế. Để đổi lấy sự tự do của họ, Íchmaên sẽ từ bỏ xưng nhận quyền dự phần của mình trong cơ nghiệp. Điều nầy sẽ được khẳng định bằng cách đuổi Aga và Íchmaên đi. Lẽ tự nhiên, Ápraham rất đau khổ vì ông yêu quý Íchmaên, con trai mình (17:18) và không muốn đuổi nó đi. Nhưng một lần nữa Đức Chúa Trời phán cùng Ápraham và cho ông biết rằng giao ước được lập với Ysác, chính qua Ysác mà Đấng Cứu Chuộc mới đến. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời cũng không quên lời hứa của Ngài về Íchmaên (17:20). Ngài sẽ ban phước cho Íchmaên và cũng khiến ông trở thành tổ phụ của một dân, bởi vì ông cũng là con trai của Ápraham, Đức Chúa Trời bảo Ápraham đuổi Aga với Íchmaên đi. Đức Chúa Trời biết chúng không thể sống hòa thuận với nhau và sự phân rẽ đó sẽ tốt hơn cho cả hai người con trai.
2. Những chữ đầu trong 21:14 và 17:23 cho chúng ta biết rằng Ápraham
a) Đã cầu nguyện để tìm một giải pháp công bằng cho hết thảy các thành viên trong gia đình
b) Đã cân nhắc việc kỷ luật Íchmaên để cậu không gây thêm những rắc rối nữa.
c) Đôi lúc phải đau khổ vì cơn khủng hoảng ông đang ở trong đó.
d) Đã lập tức vâng theo bất cứ điều gì Đức Chúa Trời bảo ông làm
Sứ đồ Phaolô đã sử dụng tình tiết nầy trong câu chuyện để làm sáng tỏ tính bất khả thi của sự đồng kế nghiệp hòa hiệp giữa Luật Pháp và Tin lành. Những kẻ phục vụ cho sự công bình trong tình trạng nô lệ bằng các việc làm không thể sống hòa thuận với những người hầu việc trong sự tự do của tư cách làm con (GaGl 4:28-31). Phaolô đã nhìn thấy trong việc Íchmaên bắt bớ Ysác một điển hình có tính dự báo trước về những kẻ sống theo luật pháp vào thời của ông là kẻ đang cố gắng bắt hết thảy các Cơ Đốc Nhân phải phục tùng những luật lệ và nguyên tắc của Do thái giáo để được cứu. Nhưng Phaolô đã nhấn mạnh rằng chỉ có các con cái của lời hứa mới là những kẻ kế tự nước Đức Chúa Trời. Những kẻ cậy nơi việc làm của mình đều bị loại khỏi giao ước. 
Mặc dầu Aga và Íchmaên đã bị đuổi khỏi nhà Ápraham, song họ không bị đuổi khỏi sự chăm sóc của Đức Chúa Trời. Bắt đầu khởi hành tới Aicập, họ bị lạc đường trong sa mạc Bêesêba và đang ở vào tình trạng sắp chết vì khát nước và vì đã kiệt sức. Và Đức Chúa Trời đã đến để giải cứu họ. Cả hai đều đang khóc lóc. Dường như Íchmaên đang kêu khóc với Chúa. Ngay tại đó, thiên sứ của Đức Giêhôva đã mở mắt Aga để bà nhìn thấy nước cứu sống ở gần đó. Thiên sứ cũng đã khích lệ họ bằng việc nhắc lại lời hứa Íchmaên sẽ trở thành cha của một dân tộc lớn. Dods ghi nhận rằng "ngay từ lúc bắt đầu cuộc sống hoang dã nơi sa mạc, Íchmaên đã được Chúa cho biết rằng Ngài vẫn là Đức Chúa Trời của ông, lo lắng cho các nhu cầu của ông, đáp lời kêu cầu của ông" (trang 218). Mặc dầu dòng dõi lời hứa không đến qua Íchmaên, song con cháu ông có mọi lý do để giữ đức tin nơi Đức Chúa Trời của Ápraham, Đấng đã nghe tiếng kêu cầu của tổ phụ họ.
"Đức Chúa Trời vùa giúp đứa trẻ khi nó lớn lên" (SaSt 20:21) và thành tín giữ lời hứa Ngài để khiến cho có một dân lớn ra từ Íchmaên (16:10-11; 17:20, 21:13, 18). Vì vậy đứa trẻ lớn lên và trở thành một người có tài bắn cung, lần đầu tiên điều nầy được nhắc đến trong Kinh Thánh (21:20). Ngoài ra, tài của ông với một cây cung và các mũi tên có thể hữu dụng trong cả việc săn bắn lẫn trong chiến tranh. Trong một thời gian việc hôn nhân của Íchmaên với một người nữ Aicập và đời sống du mục của ông trong đồng vắng đã phân rẽ ông hoàn toàn với nhà của Ápraham. Song Đức Chúa Trời đã ban phước cho ông được sống lâu và ban cho ông mười hai người con trai. Từ nơi họ đã sinh ra một số các quốc gia Ảrập lớn mạnh. Câu chuyện về Íchmaên cho chúng ta thấy rằng một con người hoặc một dân tộc có thể hưởng được sự ưu ái của Đức Chúa Trời dầu họ không được ban cho cùng một địa vị nổi bật giống như một dân tộc khác. Đức Chúa Trời đã chọn Ysác cho một mục đích nhất định, nhưng Ngài cũng đã ở cùng Íchmaên và ban phước cho ông.
3. Kể ra một số những ví dụ về sự chăm sóc của Đức Chúa Trời dành cho Íchmaên
... 
4. Theo 17:9-27 và 21:13, 17, chúng ta thấy vì lý do nào Đức Chúa Trời ban phước cho Íchmaên?
a) Vì những lời cầu nguyện của Ápraham
b) Có thể vì những lời cầu nguyện của Íchmaên
c) Vì ông đã trở thành con trai của lời hứa Đức Chúa Trời được cắt bì (dầu ông không phải là đứa con mà qua đó Đấng Cứu Chuộc sẽ đến)
d) Vì tất cả những điều nói trên
c) Vì những điều được ghi trong câu b) và c) mà thôi
Bạn có cần sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời để giải quyết những nan đề của gia đình không? Bạn có cần giao phó con trai hoặc con gái mình cho Chúa chăm sóc khi nó sắp phải ra đi đương đầu với thế gian không? Bạn có những người thân yêu cần đến Đức Chúa Trời không? Câu chuyện của Íchmaên là một sự khích lệ đối với chúng ta để tin cậy Chúa trong từng nhu cầu của mình.
5. Những lời hứa của Đức Chúa Trời phán cùng Aga khiến Íchmaên trở thành một dân lớn đã được ứng nghiệm chính xác nhất qua
a) Sự nổi bật của các bộ tộc vùng sa mạc trong số các nhà chính trị của thế giới
b) Sự ra đời của mười hai người con trai là tổ tiên của một số các quốc gia Ảrập lớn mạnh
c) Sự giàu có của hết thảy các quốc gia Trung Đông
d) Sự phong phú về văn hóa của nền nghệ thuật sắc sảo và nghề thủ công của con cháu Íchmaên. 
HIỆP ƯỚC HÒA BÌNH Ở TẠI BÊESÊBA 
21:22-34
Dân sự của Chúa có các trách nhiệm gì đối với xứ sở của họ đang sống? Abimêléc đã ở tử tế với Ápraham, một người ngoại quốc. Và Ápraham trở nên nổi tiếng và có thế lực đến nỗi vị vua nầy phải lo lắng để có mối quan hệ bằng hữu liên tục với ông. Một hiệp ước hòa bình sẽ giúp ích cho họ và con cháu của họ.
Để có mối liên minh hữu nghị tốt đẹp, bất cứ rắc rối nào giữa hai bên đều phải được đem ra bàn thảo công khai và được giải quyết. Ápraham đã thành thật cho Abimêléc hay vấn đề rắc rối về giếng nước mà các tôi tớ của ông vua nầy đã trưng dụng. Abimêléc đã lấy lòng tử tế mà sửa lại nỗi bất công đó. Lượng mưa ở vùng đất phía Nam Paléttin rất khan hiếm trung bình khoảng 100 mm (4 inch). Từ tháng Một đến suốt bốn tháng mùa hè không có chút nước nào cả. Các giếng nước là nguồn chính yếu để giữ sự sống và cho các bầy gia súc và bầy vật uống. Những kẻ chăn bầy ngoài các triền núi thường cãi cọ nhau vì các giếng nước. Kẻ nào kiểm soát được giếng nước là kiểm soát được các quyền lợi trên các đồng cỏ trong vùng đó.
Giao kèo giữa Ápraham và Abimêléc đã được phê chuẩn bằng một lời thề. Chính Đức Chúa Trời là Đấng làm chứng của họ. Súc vật và cừu được Ápraham mang đến được dùng như một lễ vật và bảy con cừu cái được dâng tặng như một lời làm chứng rằng cái giếng ấy là của Ápraham. Từ đó trở đi giếng nầy được gọi là Bêesêba (giếng của lời thề) Ápraham đã trồng một cây me ở tại đó như một chứng cớ lâu dài và dấu để nhận biết. Nhiều thế kỷ về sau Bêesêba vẫn còn là một cái mốc, làm chứng biên giới phía nam của Ysơraên
Ở tại Bêesêba Ápraham đã cầu khẩn danh Đức Giêhôva, là Đức Chúa Trời Hằng Hữu El Olam (SaSt 21:33). Ông Yates giải thích ý nghĩa của danh hiệu nầy trong khung cảnh của nó "Vị tộc trưởng chẳng bao lâu sẽ đi khỏi bản đồ lịch sử, nhưng Đức Chúa Trời của ông, là Đấng không hề thay đổi, là Đấng Hằng Hữu sẽ vẫn còn lại" (trang 27).
6. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Abimêléc dường như muốn một kết ước hòa bình với Ápraham để tranh thủ ông như một đồng minh nhằm ngăn ngừa sự tái diễn các cuộc xâm lăng của Kếtrôlaome.
b. Abimêléc muốn có được một hiệp ước hữu nghị với Ápraham bởi vì ông đã quan sát thấy Đức Chúa Trời đã ở cùng Ápraham trong mọi việc người làm
c. Tuyên bố của Abimêléc :"Đức Chúa Trời vùa giúp người trong mọi việc ngươi làm" dường như là một lời làm chứng đối với sự ứng nghiệm của 12:3.
d. Abimêléc biết rằng Đức Chúa Trời ở cùng Ápraham bởi vì sự bảo vệ mà Ngài đã thi hành trên Ápraham khi ông lừa dối Abimêléc sau nầy và vì Ápraham đã cầu nguyện hiệu quả đem lại sự chữa lành cho Abimêléc cùng cả nhà người.
e. Abimêléc đã bày tỏ lòng tốt với Ápraham, trước hết tha thứ sự lừa dối của Ápraham, kế đó đã trả lại vợ cho Ápraham, và cuối cùng, đã mời Ápraham cư ngụ trong xứ mình. 
YSÁC ĐƯƠC DÂNG TRỞ LẠI CHO ĐỨC CHÚA TRỜI 
22:1-24 HeDt 11:17-19
Khi bạn đọc chương 22, hãy hình dung nỗi thống khổ của Ápraham và sự tranh chiến trong tâm trí ông. Làm thế nào lời hứa của giao ước được ứng nghiệm nếu như Ysác bị dâng làm của lễ? Hãy lưu ý sự đầu phục của đức tin trong SaSt 22:5. Hãy nghĩ đến sự vâng lời của Ápraham, sự nhắc lại các lời hứa của Chúa như một kết quả và hiệu quả mà mọi điều đó đã có trên đức tin Ysác đặt nơi Đức Chúa Trời.
Thử Nghiệm của Đức Tin 
22:1-2; IPhi 1Pr 1:3-7
Trong Sángthếký chương 22 chúng ta nhìn thấy hoạn nạn lớn nhất trong cuộc đời của Ápraham và cực điểm của đức tin ông. Không có một hoạn nạn nào trước đó là dễ chịu cả, song mệnh lệnh của Đức Chúa Trời bảo ông hãy dâng Ysác đã làm cho chúng không đáng kể khi ta đem so sánh. Nhưng Ápraham đã có một sự chuẩn bị lâu dài và kỹ lưỡng trong bước đi đức tin trước khi Đức Chúa Trời yêu cầu ông cho thấy ông đã học tập hoàn hảo các bài học của mình.
Trước khi mô tả hoạn nạn của vị tộc trưởng, trước giả cẩn thận cho chúng ta biết rằng "Đức Chúa Trời thử Ápraham" (câu 1). Việc thử nghiệm khác với sự cám dỗ. Cám dỗ là lôi kéo bản tánh thấp hèn trong con người làm điều sai quấy. Còn thử nghiệm là kêu gọi bản tánh cao trọng hơn vượt qua những xu hướng tự nhiên của mình để làm điều phải lẽ. Đức Chúa Trời không thử chúng ta để tìm xem chúng ta có trung thành không. Ngài biết điều đó. Nhưng sự thử nghiệm chứng tỏ cho người chịu thử nghiệm và những người khác biết sức mạnh của đức tin người ấy. Sự thử nghiệm của Chúa là dịp để chúng ta chứng tỏ tình yêu của mình đối với Chúa và để tiến lên đến một mức đạo đức cao hơn bởi việc vượt qua những sự cám dỗ. Qua việc được thử nghiệm, Ápraham được ban cho một cơ hội để chứng tỏ tình yêu thượng hạng ông dành cho Đức Chúa Trời để đạt đến sự phục tùng của đức tin, và để nhận lãnh một sự mặc khải sâu xa hơn về các đường lối của Đức Chúa Trời.
7. Bạn hãy trả lời mỗi câu hỏi có liên quan đến thử nghiệm đức tin của Ápraham sau đây
a. Hãy nêu lên ba lý do có thể khiến Ápraham nghi ngờ liệu điều này có thực sự là ý muốn Chúa để con ông phải chết hay không, những điều có thể khiến ông băn khoăn, liệu đó có phải là tiếng Chúa mà ông đã nghe không
... 
b. Lẽ thật quan trọng nào đã bắt đầu soi rạng cho Ápraham để có thể giải quyết vấn đề và giúp ông vâng lời trong sự thử thách đức tin cao điểm nầy (SaSt 22:5 và HeDt 11:17-19)?
... 
c. Việc nhận biết lẽ thật quan trọng nầy có liên quan đến đức tin cứu rỗi trong Tân ước (RoRm 10:9-10) như thế nào?
... 
Sự thử nghiệm đức tin của Ápraham đặc biệt phục vụ cho ba lý do - ba lãnh vực của sự xung đột,
1. Sự tranh chiến giữa tình yêu dành cho con mình với tình yêu dành cho Đức Chúa Trời - lòng mong mỏi muốn giữ Ysác và mong mỏi muốn vâng lời Chúa. Tình yêu của ông thật sâu đậm. Ysác là đứa con chờ đợi lâu dài của tuổi già. Ông đã từng yêu thương Íchmaên, nhưng bây giờ Íchmaên, đã ra đi. Tất cả tình yêu thương và niềm hy vọng của Ápraham đều tập trung vào Ysác. Liệu tình yêu thuộc về đất nầy có tràn lấn hoặc chiếm vị trí hàng đầu trong tình yêu ông dành cho Chúa cùng sự vâng lời của ông đối với Ngài không? Đức Chúa Trời nhấn mạnh sự gắn bó ấy trong câu 2 bằng các đại từ riêng sau "Hãy bắt con ngươi, là Ysác, con một của ngươi, con ngươi yêu dấu" sự sâu đậm của tình yêu người cha càng làm sâu nặng nỗi đau khổ của sự mất mát và nỗi khó khăn của sự vâng lời.
2. Dường như có sự mâu thuẫn giữa lòng nhân từ của Đức Chúa Trời với mạng lệnh của Ngài. Làm thế nào Đức Chúa Trời lại có thể truyền cho một người cha phải giết con mình khi mà hành động đó trái với mọi nguyên tắc đạo đức mà Ngài đã thiết lập? Chúng ta tìm thấy câu trả lời trong điều đã xảy ra. Sự giải cứu Ysác là một phần trong chương trình của Đức Chúa Trời từ lúc ban đầu. Điều Đức Chúa Trời muốn không phải là một của lễ thuộc thể, mà là một của lễ thuộc linh. Ngài muốn Ápraham sẵn sàng dâng lại cho Ngài điều quý báu nhất mà Chúa đã ban cho ông. Đứa con trai yêu dấu của mình. Sự giải cứu Ysác thực tế đã cho dân Hêbơrơ biết rằng đời đời Đức Chúa Trời không muốn các của lễ bằng con người. Được cứu chuộc bởi sự chết của một vật thay thế, họ phải sống cho Đức Chúa Trời!
3. Sự mâu thuẫn giữa lời hứa Đức Chúa Trời với sự chết của Ysác. Mạng lệnh nầy hẳn là đau đớn nhất cho Ápraham bởi vì nó dường như hủy bỏ giao ước và làm cho sự ứng nghiệm lời hứa của Đức Chúa Trời không thể ứng nghiệm được, là lời nói rằng "vì do nơi Ysác sẽ sanh ra dòng dõi lưu danh ngươi" (SaSt 21:12). Maclaren giải thích :"dường như Đức Chúa Trời nghịch lại Đức Chúa Trời, đức tin nghịch cùng đức tin, lời hứa nghịch lại mạng lệnh (trang 156). Nếu vị tộc trưởng vâng lời, thì mọi hy vọng của ông sẽ tan tành. Đức tin nơi Chúa của ông trở nên vô ích. Những sự mặc khải trước kia sẽ chẳng chứng minh được gì cả."
Không có sự giải thích nào được đưa ra cho vị tộc trưởng thống khổ nầy. Ông không có gì để đặt lý luận của mình lên cả. Chỉ một mình đức tin trong sự khôn ngoan vô tận và sự nhân từ của Đức Chúa Trời là điều phải hỗ trợ ông. Đức tin không bao giờ bị thử nghiệm nghiêm nhặt hơn, cũng chưa bao giờ chiếu rực rỡ hơn trong hoạn nạn nầy của Ápraham.
8. Dựa trên sự thảo luận của chúng ta về phần nầy, bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào đúng.
a. Sự ứng nghiệm và sự cám dỗ là những từ ngữ có thể trao đổi cho nhau được vì có cùng ý nghĩa.
b. Đức Chúa Trời thử nghiệm chúng ta để chứng tỏ chúng ta có trung thành với Ngài hay không
c. Những thử thách kêu gọi bản tánh cao trọng hơn của một người và đem lại sự đầu phục và sự tin cậy Chúa.
d. Sự thử thách chứng tỏ sức mạnh của đức tin người ấy với chính mình và với những người khác.
e. Việc Ápraham vẫn phải chịu thử nghiệm cho thấy ông vẫn chưa trưởng thành về mặt thuộc linh.
f. Ápraham đã nhận được một sự mặc khải sâu nhiệm hơn của Đức Chúa Trời qua thử nghiệm nầy.
9. Ba hoặc bốn lời tuyên bố dưới đây rất có thể là lý do vì sao việc dâng Ysác lại là một thử thách quá khắt khe đối với Ápraham. Điều nào KHÔNG phải là một trong ba điều chúng ta đã thảo luận.
a) Nó tượng trưng cho sự tranh chiến giữa tình yêu dành cho con trai ông và tình yêu đối với Đức Chúa Trời
b) Sự dâng hiến nầy dường như cho thấy sự mâu thuẫn giữa sự nhân từ của Chúa với mạng lệnh của Ngài
c) Điều yêu cầu cho thấy một sự mâu thuẫn giữa lời hứa của Chúa với điều Ngài đòi hỏi
d) Lời yêu cầu của Đức Chúa Trời không có tiền lệ: Ngài không bao giờ yêu cầu ai làm một việc như vậy
10. Giả sử bạn là một người Cha hoặc Mẹ Cơ Đốc, con bạn đã qua đời dầu bạn đã cầu nguyện. Hãy giải thích bạn có thể kinh nghiệm ba sự tranh chiến mà Ápraham đã trãi qua như thế nào. .
... 
11. Giả sử bạn đang tìm cách để an ủi một bậc cha mẹ đã trải qua kinh nghiệm đó. Bạn sẽ nhấn mạnh điều gì? Hãy viết câu trả lời vào vở của bạn.
Sự Vâng Lời Của Đức Tin 
Sángthếký 22: 3-14 
Sáng hôm đó Ápraham thức dậy sớm, chuẩn bị các thứ cho chuyến hành trình, và rời nhà với con trai mình cùng hai người đầy tớ. Không có lời thắc mắc nào được nêu lên; không có lời biện hộ nào cả; cũng chẳng có sự trì hưỡn. Sự vâng lời của Ápraham là vô điều kiện, nhanh chóng, và tuyệt đối. Nó không chỉ là một sự chịu đựng mà là sự tích cực tiếp nhận mạng lệnh của Đức Chúa Trời.
Chúng ta chỉ có thể hiểu được ý nghĩa mạng lệnh của những cố gắng để hiểu được ý nghĩa mạng lệnh của Đức Chúa Trời, nỗi đau khổ của con người, tình cảm nhiều lúc tranh chiến muốn kiểm soát ý chí của Ápraham. Thật là một mạng lệnh đơn giản, chính xác. Đức Chúa Trời chỉ phán rằng :"Hãy bắt con trai ngươi, con một của ngươi là Ysác, đứa con ngươi yêu dấu và đi đến xứ Môria, nơi đó dâng đứa con làm của lễ thiêu ở trên một hòn núi kia mà ta sẽ chỉ cho" (SaSt 22:2) Ápraham có thể đã không biết xứ Môria bao gồm nhiều hòn núi chung quanh Giêrusalem, kể cả núi Môria và đồi Gôgôtha. Có thể ông cũng không biết rằng Môria là nơi Đức Chúa Trời sẽ chận đứng một trận dịch (IISu 2Sb 3:1) và nơi đền thờ sẽ được xây cất. Và vấn đề dâng của lễ? Thật vậy, cộng đồng đã dâng các của lễ con người, nhưng... Ápraham sẽ học biết rằng sự cam kết mà Đức Giêhôva muốn chính là một đời sống đầu phục Chúa - một đời sống được cứu chuộc - hơn là sự chết của một con người. Đối với việc dâng một của lễ thiêu, tất cả những gì ông có thể thấy được là toàn thân thể của một con sinh bị lửa thiêu cháy. Vì vậy ông cũng sẽ học biết rằng của lễ nhất định đó tượng trưng cho sự đầu phục Chúa hoàn toàn. Sự soi sáng nầy có thể đến sau đó, nhưng hiện bây giờ ông chỉ bước đi bằng đức tin và biết chắc rằng ông đang ở trong tay Đức Chúa Trời.
Chúng ta có thể hình dung đầy đủ rằng có rất ít sự trao đổi trên chặng đường dài và ngoằn ngoèo dẫn đến Môria. Người đàn ông cao tuổi đang cô độc với các ý tưởng của mình. Đứa con trai tiếp tục sánh bước bên cạnh ông. Những người đầy tớ dẫn các con lừa chất đầy củi cho việc dâng của lễ theo sau trong yên lặng. Thế rồi Ápraham nhìn thấy Đức Chúa Trời chỉ chỗ dâng của lễ. Các đầy tớ không hay biết và cũng không hiểu thử thách mà ông đang đối diện. Và Ápraham cũng không định để cho họ kéo ông khỏi sự vâng lời Chúa :"Hãy ở lại đây với con lừa, ta cùng đứa trẻ sẽ đi đến chốn kia" ông nói (câu 5). Sau đó với sự bảo đảm của đức tin, ông thêm "chúng ta sẽ thờ phượng rồi sẽ trở lại với hai người" (câu 5) Đức Chúa Trời sẽ giữ lời hứa ngay cả nếu như Ngài phải làm cho Ysác sống lại từ kẻ chết!
Khi người cha và đứa con cùng đi với nhau, Ysác, mang củi, đã hỏi cha "Cha ơi, củi và lửa đây, nhưng chiên con đâu có đặng làm của lễ thiêu? (Câu 7) sự chế ngự những cảm xúc của Ápraham được thể hiện qua câu trả lời bình tịnh của ông đối với câu hỏi của Ysác. Ông đã rất ít nhận ra chiều sâu và tính chất tiên tri của lẽ thật trong câu trả lời của ông :"Con ơi, chính Đức Chúa Trời sẽ sắm sẵn chiên con đặng dùng làm của lễ thiêu" (câu 8) 
Dường như Moria là hình ảnh tiên tri của Gôgôtha. Sự thuận phục của Ysác trước cái chết chắc chắn không kém anh hùng so với sự vâng lời của Ápraham. Ysác đã có thể trốn thoát một cách dễ dàng. Chúng ta không được cho biết Ysác lúc ấy bao nhiêu tuổi, nhưng có lẽ cậu đang ở vào tuổi thiếu niên. Cậu có thể đi bộ trong một cuộc hành trình dài và vào ngày thứ ba mang gánh củi nặng lên núi- rõ ràng một đứa trẻ không thể làm những công việc đó được. Dường như Ysác đã để cho cha trói cậu và đặt cậu lên bàn thờ, không phải là một đứa bé chưa biết suy nghĩ mà là một thanh niên trưởng thành đủ để chấp thuận cái chết của mình một cách có cân nhắc. Vì sao cậu không kháng cự hoặc bỏ chạy? Ông Dods giải thích rằng "Được huấn luyện bởi kinh nghiệm lâu ngày để tin cậy cha mình, cậu đã vâng lời mà không than phiền hoặc lằm bằm (trang 205). Cậu đã giao nộp chính mình hoàn toàn cho điều cậu tin là ý muốn của Đức Chúa Trời một cách không nghi ngại. "Bởi một đức tin thật tuyệt đối, Ysác đã trở thành kẻ kế tự thật sự của Ápraham" (trang 205)
12. Bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG trong việc mô tả sự vâng lời đức tin mà Ápraham và Ysác đã bày tỏ ra.
a. "Sáng sớm hôm sau Ápraham dậy sớm và... lên đường, cho thấy đức tin tức đòi hỏi sự vô điều kiện, và tuyệt đối
b. Ápraham "nói cùng hai kẻ đầy tớ rằng: hãy ở lại đây với con lừa, ta cùng đứa trẻ sẽ đi đến chốn kia. Chúng ta sẽ thờ phượng và rồi chúng ta sẽ trở lại với hai người" cho thấy Ápraham hoàn toàn tin cậy nơi Đức Chúa Trời.
c. Khi trả lời câu hỏi của Ysác "Chiên con đâu đặng làm của lễ thiêu?" Câu trả lời của Ápraham "chính Đức Chúa Trời sẽ sắm sẵn lấy chiên con" là sự bày tỏ lòng tin chắc vào sự cung ứng của Đức Chúa Trời
d. Những sự kiện của câu chuyện nầy đưa chúng ta đến chỗ tin rằng Ápraham đã trói Ysác để cậu không chạy khỏi hiện trường.
e. Khi Ápraham "lấy dao đặng giết con mình" Đức Chúa Trời đã can thiệp vì Ápraham đã đạt đến sự thử nghiệm tận cùng của đức tin
Phần Thưởng Của Đức Tin 
SaSt 22:11-24
Đức tin đặt nơi Đức Chúa Trời luôn luôn được ban thưởng. Một người có thể được ban thưởng tức thì trong đời sống sau này, hoặc khi Chúa Jêsus trở lại. Nhưng để nhận được phần thưởng, một người phải thực hành đức tin, và đưa đức tin vào hành động. Sẽ phải có những hoạn nạn để chúng ta có thể "sống bằng đức tin, chứ chẳng phải bởi mắt thấy" (IICo 2Cr 5:70) và nhận được phần thưởng của đức tin. Tân ước dạy dỗ những lẽ thật ấy và chúng ta nhìn lại các anh hùng Cựu ước để thấy chúng được minh họa. Và vì vậy chúng ta hỏi "Đức Chúa Trời đã ban thưởng thế nào cho Ápraham, ông tổ của sự Trung Tín vì sự tin cậy tuyệt đối của ông nơi Đức Chúa Trời?"
Đức tin được làm cho Mạnh Mẽ 
Đức tin của Ápraham ngày càng gia tăng cho đến khi ông tin nơi quyền năng phục sinh của Đức Chúa Trời. (Chúng ta chưa hề thấy một sự mặc khải rõ ràng nào về điều đó trước kia trong Kinh Thánh). Sự đảm bảo mà ông nói với hai tôi tớ rằng cả ông lẫn con trai ông sẽ trở lại với họ không phải chỉ là những lời vô nghĩa. Ông đã vật lộn với câu hỏi Đức Chúa Trời làm cách nào để làm thành lời hứa của giao uớc qua Ysác nếu Ysác bị giết như một lễ vật và thân thể cậu trở thành bụi tro. Và với ánh sáng của một lẽ thật lớn lao đã soi sáng tâm lý ông "Ápraham tự nghĩ rằng Đức Chúa Trời cũng có quyền khiến kẻ chết sống lại" (HeDt 11:19) 
Niềm tin nơi quyền năng Đức Chúa Trời để khiến kẻ chết sống lại, và nhất là nơi sự phục sinh của Chúa Cứu Thế Jesus, là một phần không thể thiếu được của đức tin cứu rỗi. Nhiều khi Đức Chúa Trời đưa chúng ta qua những hoạn nạn thậm chí khiến chúng ta phải đối diện với sự chết để chúng ta có thể nhìn qua bên kia đời sống nầy và tìm thấy Chúa Cứu Thế, là sự Phục sinh và sự sống, lửa của sự hoạn nạn có thể tinh ròng đời sống chúng ta như vàng ròng nếu chúng ta trãi qua với lòng tin cậy nơi Đức Chúa Trời (IPhi 1Pr 1:3-90).
Sự Ưng Thuận Của Đức Chúa Trời 
Sự vâng lời của Ápraham đã được Chúa khen mặc dầu ông chưa thật sự giết con mình như một của lễ. Dầu vậy, đức tin của ông đã được thử luyện cho đến giờ phút cuối cùng. Bàn thờ đã được dựng, cậu Ysác không chống cự đã bị trói và đặt nằm trên bàn thờ, dao đã được giơ lên để chuẩn bị đâm vào trái tim Ysác. Và ngay khi ấy, chỉ khi ấy, Đức Chúa Trời mới can thiệp và ngăn Ápraham lại. Không cần thiết nữa. Trong tinh thần, vị tộc trưởng đã dâng trọn vẹn con mình rồi, đức tin của Ápraham đã đựơc ban thưởng bởi sự thừa nhận và phê chuẩn của Đức Chúa Trời. "Bây giờ ta biết rằng người thật kính sợ Đức Chúa Trời, bởi cớ không tiếc với ta con ngươi, tức con một ngươi" (SaSt 22:12).
13. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu ĐÚNG
a. Dân sự Chúa cho rằng những phần thưởng của đức tin là điều trước mắt và dứt khoát
b. Trong khi có một số người bày tỏ đức tin phi thường thì hầu hết mọi người không cần phải thực hành đức tin để nhận được phần thưởng của Đức Chúa Trời.
c. Chúng ta có thể nói quả quyết rằng nếu một người muốn được cứu rỗi, thì điều tuyệt đối quan trọng là người ấy phải tin nơi sự phục sinh của Chúa Cứu Thế Jesus. 
d. Tinh thần vâng lời của Ápraham đã được Đức Chúa Trời nhận lấy như một của lễ hoàn toàn
e. Đức tin của chúng ta có thể được tinh luyện và làm mạnh mẽ bởi những hoạn nạn nếu chúng ta đi qua chúng với lòng tin cậy Chúa
f. Những hoạn nạn của đức tin là điều chỉ có trong thời Cựu ước, vì vậy chúng ta không hề thấy bằng cớ của chúng trong Tân ước
Của Lễ Được Trả Lại 
Đức Chúa Trời có thể trả lại sự dâng hiến của chúng ta ngay bây giờ hoặc trong tương lai, hoặc Ngài có thể thay thế nó bằng một điều gì đó tốt hơn. Ysác được trả lại cho cha cậu, nói theo nghĩa bóng, như một người trở về từ trong cõi chết (HeDt 11:19). Tình phụ tử của Ápraham đã được tinh luyện, và từ đó trở đi đứa con đã đầu phục của ông càng yêu dấu đối với ông hơn bao giờ hết. Điều tương tự cũng đã xảy ra với nhiều Cơ Đốc Nhân là người có những người thân yêu từ bờ vực sự chết trở về sau khi họ đã đầu phục ý muốn của Đức Chúa Trời. Những người khác đã phải nói lời tạm biệt với những người thân yêu của mình ở tại đây nhưng hướng lòng về thời điểm là lúc Chúa sẽ ban lại cho họ sự buông tha khỏi mọi nỗi đớn đau và bất toàn để được ở cùng nhau mãi mãi trên thiên đàng.
Đức Chúa Trời có thể đòi hỏi chúng ta những loại của lễ khác. Nhiều người đã từ bỏ công việc làm ăn hoặc sự nghiệp của họ vì cớ Chúa, và họ đã tìm được một cuộc sống tốt đẹp hơn, trọn vẹn hơn trong công việc mà Chúa đã dẫn dắt họ đến. Bất cứ điều gì chúng ta dâng cho Chúa, Ngài đều muốn chúng ta dâng chính mình cho Ngài trước nhất, rồi sau đó đầu tư thì giờ của mình, các khả năng của mình, cùng những tài sản của mình khi Ngài hướng dẫn (IICo 2Cr 8:1-5). Những của lễ chúng ta trở thành các hạt giống sinh ra một mùa gặt lớn ngay tại đây và trong đời hầu đến (Mat Mt 19:29). Chúng ta không thể dâng quá điều mình có cho Chúa. Bằng cách nầy hoặc cách khác, Ngài sẽ trả lại cho chúng ta sự dâng hiến của mình
Biết Chúa Rõ Hơn 
Ápraham đã nhận được một sự biện biệt sâu nhiệm hơn về các đường lối của Đức Chúa Trời. Trước hết ông học biết rằng Đức Chúa Trời quan tâm đến thái độ bề trong của chúng ta nhiều hơn là những hành động bên ngoài của chúng ta. Sự đầu phục vô điều kiện trước ý muốn Ngài còn quan trọng hơn cả của lễ lớn nhất chúng ta có thể dâng.
Từ việc con cừu bị mắc kẹt trong bụi rậm Ápraham học được rằng Chính Đức Chúa Trời là Đấng chu cấp những gì Ngài yêu cầu "Ápraham gọi chỗ đó là Đức Giêhôva Dirê" (Yahweh - Jireh SaSt 22:14). Điều nầy không những đã trở thành tên của chỗ ấy mà còn là tên ghép của Chúa và trở thành một lời chứng trãi các đời. Đức Chúa Trời đã cung ứng một của lễ (22:8) để làm hình bóng cho Đấng thay thế thực sự, là chiên con, Đấng cất tội lỗi thế gian đi" (GiGa 1:29). Chúng ta không biết Ápraham nhìn thấy lẽ thật nầy rõ ràng như thế nào, nhưng Chúa Jêsus đã phán rằng "cha các ngươi là Ápraham đã nức lòng nhìn thấy ngày của ta, người đã thấy rồi và mừng rỡ" (8:56)
Qua hoạn nạn của mình Ápraham có thể hiểu rõ Chúa hơn trong "quyền phép sự sống lại của Ngài và sự thông công thương khó của Ngài" (Phi Pl 3:10). Nếu chỗ Ápraham dâng Ysác là núi Môria của IISu 2Sb 3:1 thì từ địa điểm ấy chỉ ra với sự rõ ràng đặc biệt: sự cứu chuộc bởi của lễ của một vật thay thế - Ysác đã được cứu bởi chiên đực mà Đức Chúa Trời đã thay thế. Khi Đavít đã dâng của lễ tại đó. Giêrusalem đã được cứu khỏi nạn dịch đã cướp đi 70.000 mạng sống (IISa 2Sm 24:10-25). Tại đó, Salômôn cũng đã xây cất đền thờ, là nơi dâng các của lễ thay thế theo Cựu ước. Tất cả mọi điều đó đều hướng đến Chiên Con của Đức Chúa Trời, đã bị định phải chết tại đó bởi thầy tế lễ thượng phẩm và tòa án của ông ta. Gần chỗ ấy, Cha trên trời của chúng ta đã hy sinh Con Ngài và đã khiến Ngài sống lại từ kẻ chết vì sự cứu chuộc của chúng ta. 
NHỮNG ÍCH LỢI CỦA HOẠN NẠN 
SaSt 22:1-31 
Đức tin:
được thử nghiệm
được chứng tỏ
được mạnh mẽ
được ban thưởng 
Những Lời Hứa và Sự Chỉ Dẫn Được Ban Cho 
Cuối cùng, chúng ta nhìn thấy những lời hứa của giao ước được làm mới lại và sự chỉ dẫn được ban cho hướng hành động tương lai của Ápraham. Đức Chúa Trời đã lập lại những lời hứa trong sự mặc khải siêu nhiên trực tiếp. Sự hướng dẫn đến sau đó bởi những phương tiện thiên nhiên - một lời báo cáo đến tai Ápraham cho hay về những người bà con của ông ở tại Charan. Đức Chúa Trời dùng điều nầy để hướng dẫn Ápraham về sau trong những sự sắp xếp của ông để tìm một người vợ cho Ysác (SaSt 22:20-24; 24:1-4)
Trong khi nhắc lại những lời hứa của giao ước Đức Chúa Trời đã thêm rằng con cháu Ápraham sẽ thắng được các quân thù của họ (22:17). Ngài phán rằng những lời hứa ấy sẽ được ứng nghiệm vì cớ Ápraham đã vâng lời Ngài. Điều nầy không có nghĩa rằng những lời hứa của Chúa phải kiếm được bởi những gì công sức ta làm. Mọi phước hạnh của Ngài đều là những sự ban cho của ân điển Đức Chúa Trời. Nhưng đức tin của Ápraham, đã bày tỏ ra trong sự vâng lời, đã giúp ông nhận được những ơn phước mà Chúa đã hứa.
14. Hãy gạch dưới những kinh nghiệm gì bạn đã có sau khi đức tin bạn được thử luyện trong sự dâng hiến hoặc trong sự vâng lời
a. Đức tin mạnh mẽ hơn đối với những sự thử nghiệm hoặc hành động sau nầy
b. Sự thông công với Chúa và với những người chịu khổ
c. Một sự bình an sâu nhiệm và ý thức sự ưng thuận của Chúa
d. Biết ơn Chúa nhiều hơn, là Đấng Chu Cấp của mình
e. Những phước hạnh lớn hơn những gì bạn đã từ bỏ
f. lời làm chứng hữu hiệu hơn về sự thực tiễn của ân điển Đức Chúa Trời cùng những sự nhậm lời cầu nguyện của Ngài
g. Lòng biết ơn mới mẽ đối với các lời hứa và lời của Chúa 
SỰ QUA ĐỜI VÀ SỰ CHÔN CẤT SARA 
SaSt 23:1-20; HeDt 11:8-10, 13-16
Hãy đọc Sángthếký 23 trong ánh sáng của 11:8-10, 13-16. Cố gắng tìm biết ý nghĩa của việc mua đồng ruộng Mặcbêla. Trong khi đọc bạn hãy hình dung những cảm giác của Ápraham. Hãy để ý cách cư xử tao nhã có khuynh hướng cởi mở của người dân Hếch hòa lẫn với óc tinh tế của họ về kinh doanh. Bạn nên lưu ý rằng Ápraham đã dời đến Hếprôn nằm khoảng 30 cây số về phía nam của Giêrusalem. Hếprôn nổi bật trên toàn phong cảnh vì nó cao hơn mực biển 925 mét. Nó nằm trên các giao lộ của các tuyến thương mại chính trong vùng.
Chúng ta đã và đang học đến Ápraham và việc dâng gia đình mình cho Chúa. Trước hết là Íchmaên - ông bằng lòng cho cậu ra đi để có kiểu sống cùng nơi chốn mà Chúa sẽ chúc phước cho cậu. Tiếp theo, ông dâng Ysác lại cho Chúa - giao nộp cậu cho ý muốn Đức Chúa Trời để sống hoặc chết. Nhiều năm sau đó (khi Ápraham đã 137 tuổi và Ysác 37 tuổi) sự chết đã gọi người bạn đời của ông, và ông phải giao nộp thi thể của Sara cho phần mộ. Về sau, ông đã giao cho Chúa việc tìm một người vợ thích hợp cho Ysác.
Sara qua đời vào năm 127 tuổi. Bà là người phụ nữ duy nhất được ghi lại tuổi qua đời trong Kinh Thánh (điều nầy cho thấy sự khác biệt cùng tầm quan trọng của bà) Sara là một người bạn đời chịu vâng phục và thật quý báu của Ápraham một người đồng kế tự các lời hứa của Đức Chúa Trời, và là một sự nối kết cần thiết trong việc hoàn thành giao ước. Phierơ tôn kính bà như một gương mẫu của vẻ đẹp bề trong, của sự tôn trọng và sự vâng lời (IPhierơ 3:4;). Tình yêu Ápraham dành cho bà dường như là tình yêu chân thật và dịu dàng. Bây giờ bà nằm yên lặng và lạnh giá. Dường như ông đã đi xa trong lúc bà qua đời. Khi hay tin bà mất ông đã "đến chịu tang cho Sara và than khóc người" (SaSt 23:2). Sau đó, ông đi đến cổng thành Hếch gần đó để mua một miếng đất đặng chôn cất bà.
Những người dân Hếch mà Ápraham hiện đang quan hệ là một giống dân Ấn Âu sống khoảng năm 1800 T.C đã lập một đế quốc hùng mạnh mà hiện nay là Thỗ nhĩ kỳ thuộc Tiểu Á. Họ đã kiểm soát phần lớn Syri vào các thế kỷ 13 và 14 T.C nhưng đế quốc của họ đã bị hủy diệt vào khoảng năm 1200 T.C. Những người Hếch mà Ápraham đang sống giữa vòng họ đã đến di trú từ miền bắc và sống rãi rác trong các cộng đồng ở tại Canaan. Họ nhận biết địa vị của Ápraham với tư cách một "quân trưởng" ở giữa họ (câu 5) và họ cảm thông sự có cần của ông. Vì vậy họ sẵn sàng bán một phần đất đai của mình cho ông.
Tầm quan trọng của việc Ápraham mua đồng ruộng Mặcbêla là gì? Thứ nhất, cho thấy Ápraham vẫn còn là một người ngoại quốc và tạm trú trong đất hứa. Ông chưa sở hữu thậm chí một mảnh đất nhỏ để chôn cất vợ mình.
Hết thảy những người đó đều chết trong đức tin, chưa nhận lãnh những điều hứa cho mình, chỉn trông thấy và chào mừng những điều đó từ đàng xa, xưng mình là kẻ khách và bộ hành trên đất (HeDt 11:13).
Thứ hai, việc Ápraham mua đồng ruộng Mặcbêla là một bằng chứng đối với đức tin rằng con cháu ông sẽ sở hữu mảnh đất ấy. Theo văn hóa phương đông mỗi một người đều có một sự khao khát mạnh mẽ muốn được chôn cất trong quê hương mình giữa vòng dân tộc mình (SaSt 49:29-32; 50:25). Chúng ta nhìn thấy một hành động mang tính biểu tượng trong việc Ápraham mua một đám đất chôn người chết cho gia đình ông. Việc mua đất dường như là sự dứt bỏ cuối cùng đối với Urơ hoặc Charan với tư cách quê hương của ông - ông giao người mẹ (tổ mẫu) của một dòng dõi được chọn vào phần mộ thuộc xứ Canaan - như vậy nơi đây sẽ là quê hương của họ, xứ sở của con cháu họ và những thế hệ tương lai của dân tộc ông.
Lời mô tả việc mua bất động sản hoàn toàn phù hợp với những gì các nhà khảo cổ đã khám phá vì những trao đổi trong kinh doanh của người dân Hếch. Những khám phá nầy khẳng định tính chân xác về mặt lịch sử của sách Sángthếký một cách đáng chú ý. Theo luật lệ của người Hếch người mua toàn bộ bất động sản phải thi hành những sự phục dịch nhất định thuộc chế độ phong kiến cho người chủ ban đầu. Tuy nhiên nếu người mua chỉ mua một phần mảnh đất, thì người ấy được buông tha khỏi những bổn phận đó (R.K. Harrison, trang 89). Điều nầy giải thích vì sao Ếprôn sốt sắng muốn bán cho Ápraham toàn bộ bất động sản và vì sao vị tộc trưởng chỉ muốn mua hang đá.
Sau cùng Ápraham đã mua cả đồng ruộng bằng cách cân giá tiền mua theo cách của người Mêsôbôtami. Tiền đúc vẫn chưa được dùng, tiền được tính bằng trọng lượng. Việc nhắc đến các cây cối trong phần ký thuật là đặc trưng của các thông lệ hợp pháp của người Hêtít. Thông lệ nầy đòi hỏi rằng số lượng chính xác các cây trên mảnh đất phải được liệt kê cẩn thận trong văn bản bán nó. Những thủ tục bình thường của phép lịch sự phải được tuân giữ suốt trong việc giao dịch buôn bán.
Sở hữu đất đầu tiên của vị tộc trưởng trong xứ Canaan là một mộ địa. Mặc dầu đây chưa phải là một sự xưng nhận hợp pháp vùng đất ấy, song nó được dùng như một dấu hiệu cho các thế hệ sau nầy rằng một ngày kia họ sẽ sở hữu vùng đất ấy. Hang đá Mặcbêla đã trở thành nơi chôn cất Sara, Ápraham, Ysác, Rêbeca, Giacốp và Lêa. Gần 4000 năm sau đó, Mặcbêla vẫn còn là một địa danh quan trọng về mặt lịch sử và tín ngưỡng. Một ngôi đền Hồi giáo đã được xây trên hang đá và cổng vào đó hiện vẫn không được phép.
15. Theo bạn, vì sao Đức Chúa Trời xem các chi tiết trong Sángthếký đoạn 23 là quan trọng đủ để ghi chúng vào phần ký thuật trong Lời Ngài? Những chi tiết ấy cho chúng ta biết gì về:
a. Sara và tầm quan trọng của bà?
... 
b. Tính chân xác về mặt lịch sử của Sángthếký?
... 
c. Hoàn cảnh của Ápraham?

d. Đức tin và sự ứng nghiệm của giao ước?
... 
MỘT NGƯỜI VỢ CHO YSÁC 
SaSt 24:1-67
Khi đọc 24:1-67, hãy để ý đến mối quan tâm của Ápraham, thái độ của người đầy tớ, đặc điểm của Rêbêca, và những nguyên tắc dành cho một cuộc hôn nhân Cơ Đốc.
Sứ Mạng Của Người Cha 
24:1-9
Câu chuyện về cách Ápraham tìm vợ cho Ysác thật hấp dẫn và thú vị. Nó minh họa ChCn 3:5-6 một cách đẹp đẽ ."Hãy hết lòng tin cậy Đức Giêhôva. Phàm trong các việc làm của con, khá nhận biết Ngài, thì Ngài sẽ chỉ dẫn các nẻo của con". 
Ápraham đã đạt đến tuổi 140 và Ysác đã 40. Mối quan tâm chính của vị tộc trưởng bấy giờ là con trai ông phải kết hôn với người vợ thích hợp. Nàng sẽ phải cùng chung đức tin của chồng mình đặt nơi Đức Chúa Trời và sẽ phải cùng với chồng là một người canh giữ và dẫn truyền xứng đáng giao ước của Đức Chúa Trời, Ápraham không muốn Ysác lấy một người vợ Canaan. Một sự kết hiệp như thế có thể dẫn ông vào sự thờ hình tượng và khuynh hướng duy vật chất của người Canaan, cũng như cách sống vô luân của họ. Gia đình Ápraham đã phải sống một cuộc sống phân rẽ, không được tiếp thu lối sống của người Canaan bằng sự kết hôn chung chạ. Sự phân rẽ là điều mấu chốt để hoàn thành giao ước.
Tin tức từ những người bà con ông ở tại Mêsôbôtami hẳn đã khích lệ Ápraham để tìm kiếm giữa vòng họ một người vợ cho Ysác (SaSt 22:20-24). Ông đã quá già để thực hiện chuyến đi nầy, song một quản gia trưởng, là một con người cầu nguyện đáng tin cậy, và là một người quản trị giỏi, Ápraham đã sai phái ông để tìm một người vợ cho Ysác.
Đức tin của vị tộc trưởng cao tuổi nầy chiếu ngời trong những lời sau cùng của ông được ghi chép trong Kinh Thánh (24:2-8). Ápraham bắt người quản gia mình là Êliêse giữ một lời thề quan trọng hơn hết bảo đảm cho những ao uớc của Ápraham sẽ phải thực hiện dầu ông có qua đời trước khi người đầy tớ trở về. Người đầy tớ hỏi rằng phải làm gì nếu như không người nữ nào trong vòng bà con của Ápraham chịu về Canaan với ông. Vậy ông có phải đưa Ysác trở về quê hương của Ápraham không? Ápraham đã nhất định từ chối ý tưởng đó "Giêhôva là Đức Chúa Trời trên trời" (24:7) đã đem ông ra khỏi nhà cha ông và đã hứa ban xứ Canaan cho con cháu ông qua Ysác. Đức Chúa Trời sẽ chọn một người vợ cho Ysác, Ngài sẽ dẫn dắt người đầy tớ trong sứ mạng đó. Dầu thế nào cũng không được đưa Ysác trở về Mêsôbôtami. Cậu có thể ở tại đó và quên mất mục đích giao ước Đức Chúa Trời dành cho mình.
16. Ở đây bạn thấy có những lẽ thật thực tiễn gì dành cho hôn nhân Cơ Đốc?
... 
17. Bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG dưới đây
a. Những lời sau cùng của Ápraham được ký thuật cho thấy đức tin của ông đang yếu đi trong lúc tuổi già
b. Ápraham đã không xem việt kết hôn dị chủng với người Canaan là một sự chọn lựa có thể chấp nhận được cho con trai mình
c. Ápraham không biết chắc Êliêse có tìm được một người vợ cho Ysác ở tại Mêsôbôtami không
d. Ápraham cấm không cho đưa Ysác trở về Môsôbôtami vì ông nhận biết khả năng Ysác có thể ở tại đó.
Sứ Mạng Của Người Đầy Tớ 
24:10-56
Người đầy tớ đứng đầu trong nhà Ápraham là một trong những nhân vật phụ đẹp đẽ nhất của Cựu ước. Ông ta nhắc nhở chúng ta về Đức Thánh Linh là Đấng được Đức Chúa Cha sai xuống để chuẩn bị từ trong thế gian một cô dâu cho Con Ngài. Ông ta hành động với sự tận tâm thật sự đối với chủ mình và với một ý thức rất tốt về sứ mạng của mình. Ông đem theo mình mười con lạc đà chất đầy những của quý vật tốt và các tôi tớ khác (24:10) để bảo vệ đoàn bộ hành khỏi kẻ cướp. Đồ trang sức dành cho Rêbeca và những tặng phẩm sính lễ đắt giá nói lên sự giàu sang nàng sẽ có được với tư cách vợ Ysác.
Tuy nhiên, lòng tận tụy của ngừơi đầy tớ cùng với đức tin của ông ta đặt nơi sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời càng làm nổi bật hơn những phẩm chất khác của ông ta. Ông cảm biết một trách nhiệm lớn lao về mặt thuộc linh và nhận ra rằng một lỗi lầm trong việc chọn lựa cô dâu có thể là điều tai họa.
GIA ĐÌNH CỦA ÁPRAHAM 
Êliêse đi đến thành Nacô, được đặt theo tên em trai của Ápraham là Nacô, người đã định cư tại đó. Hãy lưu ý thời điểm của Đức Chúa Trời. Đoàn bộ hành dừng lại bên giếng nước ngoại thành để cho các lạc đà uống nước. Đúng vào giờ đó trong ngày, những người nữ đi ra đặng múc nước. Với đức tin táo bạo, đơn sơ như con trẻ, người đầy tớ cầu nguyện xin Đức Chúa Trời hãy đưa người thiếu nữ Ngài chọn làm vợ Ysác đến, và ông cũng đề ra một dấu để có thể nhận biết nàng. Trước khi ông kết thúc lời cầu nguyện, thì Rêbêca xuất hiện.
Điều kiện mà người đầy tớ đưa ra để làm dấu hiệu cho thấy ý thức thực tế và hiểu biết của ông. Nó đòi hỏi sự sẵn sàng phục vụ người khác. Điều nầy bao gồm các đức tính khác như: lòng tử tế, hiếu khách, chủ động, siêng năng, có nghị lực và không ích kỷ. Múc nước cho mười con lạc đà đang khát sau một chuyến hành trình dài không phải là một việc nhỏ! Lạc đà nổi tiếng về số lượng nước mà chúng có thể uống và tích trữ. Một thiếu nữ đề nghị múc nước cho mười hai con lạc đà trong khi người khách lạ chỉ xin nước uống đang chứng tỏ những phẩm tính khiến cô có thể trở thành một người vợ lý tưởng cho Ysác.
Khi người đầy tớ nhìn thấy trước mắt chính dấu hiệu ông đã cầu nguyện với Chúa, thì ông biết rằng Đức Chúa Trời đang chỉ dẫn mình. Ông đã đeo đuổi công tác ấy với sự tinh tế và lòng kiên trì, trước hết ông tặng cho Rêbêca đôi xuyến và chiếc vòng bằng vàng. Khi đã hay nàng là ai, ông hết sức kinh ngạc trước cách Đức Chúa Trời đã dẫn dắt mình. Khiêm nhường và đầy lòng biết ơn ông sấp mình xuống và thờ lạy Đức Giêhôva (24:24-27). Trong lúc đó, Rêbêca chạy về nhà thuật lại cho gia đình nàng về tôi tớ của Ápraham. Chúng ta thoáng thấy tâm tánh của Laban khi ông nhìn xem các tặng phẩm và chạy ngay đển để chào đón người đầy tớ của Ápraham. Laban giữ vai trò lãnh đạo trong cuộc tiếp đón và chịu trách nhiệm về cuộc hôn nhân của Rêbêca. Điều nầy có thể do phong tục xứ đó, người anh có bổn phận đó đối với em gái mình hoặc vì Bêtuên đã quá già hoặc đau ốm không lo được.
Lời tường thuật của người đầy tớ về sứ mạng của ông và về sự chỉ dẫn lạ lùng của Đức Chúa Trời khiến ông tin chắc rằng các thành viên trong gia đình sẽ để cho Rêbêca đi với ông và lấy Ysác. Nhưng họ muốn cô đợi thêm mười ngày nữa trước khi ra đi. Người đầy tớ bày tỏ lòng tận tụy đối với sứ mạng của mình và sự chắc chắn của mình bằng cách nhất định đòi đi ngay.
18. Có điều gì giống giữa người đầy tớ với Đức Thánh Linh và công việc của Ngài mà chúng ta nhìn thấy qua 
a. Con người của ông ta là một tôi tớ đứng đầu và việc ông để cho những người khác giúp đỡ mình trong sứ mạng của ông ta?
... 
b. Những tặng phẩm ông mang đến và hiệu quả của chúng
... 
c. Sự nhận biết của ông về tính cấp bách và từ chối chậm trễ?
... 
19. Bạn thấy có những điểm giống nhau gì giữa việc tìm một người vợ cho Ysác và việc tìm được một cô dâu cho Chúa Cứu Thế? ... 
... 
Sự Đáp Ứng của Cô Dâu 
24:57-67
Rêbêca có một đặc điểm nổi bật. Nàng vừa đẹp lại vừa trong trắng (24:16). Những hành động của nàng ở tại giếng nước cho thấy nàng tốt bụng, có năng lực, hiếu khách, và hữu ích. Khi được hỏi nàng có bằng lòng đi với người quản gia của Ápraham không, Rêbêca đã chứng tỏ nàng là một thiếu nữ can đảm, có đức tin và có mục đích. Cũng giống như Ápraham, nàng sẵn sàng lìa quê hương, gia đình và bạn bè để đi đến một xứ sở xa lạ là nơi có thể không bao giờ nàng trở về. Đức Chúa Trời đã chọn nàng làm vợ Ysác! Nàng sẽ đi nơi nào Đức Chúa Trời kêu gọi nàng!
Rêbêca cũng là một thiếu nữ đáng yêu. Chúng ta thấy lòng tôn trọng và khiêm nhường của nàng khi xuống khỏi lạc đà để gặp Ysác. Ysác đưa nàng vào sống trong lều của mẹ chàng với tư cách người nữ đầu tiên của gia đình giao ước ."Nàng trở thành vợ người và người yêu mến nàng" (24:67). Yates chú thích: "Tình yêu đến một cách tự nhiên, đem lại sự yên ủi và niềm vui cho tấm lòng của Ysác. Thật là điều thích hợp để tìm cho tâm hồn cô đơn một người phụ nữ đáng yêu và được yêu" (trang 29). Bị phân rẽ khỏi nhà mình cùng quá khứ của mình, Rêbêca cần tình yêu của Ysác, và bản tánh mạnh mẽ, kiên quyết của nàng làm quân bình và làm mạnh mẽ tinh thần thụ động của Ysác. 
NHỮNG NGUYÊN TẮC DÀNH CHO HÔN NHÂN 
24:1-67
Trong gia đình của Đức Chúa Trời
Cầu nguyện để tìm sự hướng dẫn thiên thượng
Cân nhắc tâm tánh
Sự sẵn sàng lìa bỏ gia đình
Tôn trọng và yêu thương lẫn nhau
Làm mạnh mẽ lẫn nhau 
Chúng ta có thể biết chắc rằng cả Ápraham lẫn Ysác (cũng như người đầy tớ) đã cầu nguyện để Chúa thực hiện ý muốn của Ngài. Cầu nguyện và sự tận hiến cho Chúa là những điều hết sức quan trọng đối với một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Thật là một điều có ý nghĩa khi Ysác "lối chiều đi ra ngoài đồng đặng suy gẫm" (SaSt 24:63). Sự suy gẫm và cầu nguyện rõ ràng là một thói quen của cậu. Rất có thể cậu đang cầu nguyện đặc biệt cho sự thành công của sứ mạng của người đầy tớ. Có người đã nói "sự tận hiến của Ysác đối với Chúa chuẩn bị ông cho hôn nhân và đồng thời nó chuẩn bị một cuộc hôn nhân cho ông."
Trong một số nền văn hóa, các bậc cha mẹ vẫn xếp đặt hôn nhân cho con cái họ. Ở một số nơi, những người trung gian tìm nàng dâu. Ở một số nơi khác, người ta tự chọn vợ hoặc chồng cho mình. Nhưng trong bất cứ nền văn hóa nào chúng ta cũng vẫn áp dụng được những nguyên tắc nhất định của một hôn nhân tốt đẹp cho các Cơ Đốc Nhân.
20. Ghép cặp nhân vật với những cá tính điển hình những sinh hoạt và tầm quan trọng của người ấy 
... a Là một điển hình của Đức Thánh Linh
... b Biểu thị vẻ đẹp, sự trong trắng và năng lực trong cuộc hành hương trên đất
... c Là một điển hình của Chúa Cứu Thế, chàng rể của thiên đàng
... d Thi hành sứ mạng của cha cách vâng phục
... e Là một điển hình của Hội Thánh
... f Chuẩn bị cô dâu cho sự kết hợp nàng với chàng rể 
NHỮNG NĂM CUỐI CỦA ÁPRAHAM 
25:1-18
Sángthếký đoạn 25 ghi chép phần cuối của cuộc đời Ápraham và liệt kê các con trai sinh cho ông bởi những vợ kế Kêtura và Aga. Điều nầy cho chúng ta thấy Đức Chúa Trời đã giữ lời hứa Ngài khiến Ápraham trở thành cha của nhiều dân tộc như thế nào (17:4)
Chúng ta thấy rằng các con của Íchmaên và của Kêtura đã trở thành các tổ tiên của nhiều bộ tộc khác nhau ở tại Arabi, phần đất phía đông nam Paléttin, và trong bán đảo Sinai. Trong vòng các dân tộc ra từ Ápraham qua Kêtura có dân Mađian, Đêđan, và Sêba (dân của Sêba). Nổi bật nhất trong những dân tộc nầy là dân Mađian. Từ điểm nầy trở đi, Kinh Thánh không còn nhắc đến các bộ tộc nầy nữa ngoại trừ các mối liên hệ của họ với dân Ysơraên. Thí dụ, chúng ta thấy dân Mađian thường bắt hiếp dân Ysơraên trong thời kỳ các quan xét (Cac Tl 6:1)
Đức Chúa Trời đã phán rõ ràng cùng Ápraham rằng Ysác chính là người mà qua ông giao ước phải được hoàn thành. Ông đã đuổi Íchmaên đi mà không có phần cơ nghiệp gì để tránh mối xung đột giữa họ. Khi đã cưới nàng Kêtura (hoặc trước hoặc sau khi Sara qua đời) nàng được xem là một người vợ kế, một người vợ lẽ. Vì thế, bà không thể mong đợi con mình chung phần thừa kế với Ysác. Một lần nữa, Ápraham tránh sự tranh chấp trong tương lai bằng cách tuân theo một phong tục của thời đó. Ông cho sáu người con của Kêtura tiền của (có lẽ đủ gia súc và của cải để họ bắt đầu lập cuộc sống riêng) và bảo chúng đi xa.
Ápraham đã qua đời vào tuổi già, 175 tuổi, Đức Chúa Trời đã làm mới lại những khả năng thuộc thể của ông trước khi sanh Ysác, lúc ông 100 tuổi. Sara đã sống 37 năm sau đó. Rất có thể cuộc hôn nhân với Kêtura đã diễn ra sau khi Sara qua đời. Ápraham đã sống trong xứ Canaan 100 năm trong đó có 35 năm sau khi Ysác và Rêbêca lấy nhau. Cặp song sinh của họ, Giacốp và Êsau, được 15 tuổi khi Ápraham qua đời. Ysác và Íchmaên hiệp nhất tạm thời bởi sự mất mát chung, đã chôn Ápraham bên cạnh Sara trong hang đá Mặcbêla.
Câu "người được quy về nơi tổ tông" (SaSt 25:8) không thể hàm ý việc chôn cất của Ápraham. Xương cốt của các tổ phụ ông nằm tại Urơ và Charan, còn thi thể Ápraham được chôn tại Mặcbêla. Việc chôn cất ông cũng được đề cập cách riêng rẽ sau lời mô tả sự qua đời của ông như là được "quy về nơi tổ tông". Sự bày tỏ nầy có cùng hàm ý với lời hứa của chính Ngài khoảng 90 năm về trước (15:15) rằng ông sẽ về nơi các tổ phụ hưởng lộc già sung sướng. Phần linh hồn ông khi chết sẽ được tái hợp với thần linh của cha ông và các tổ tiên ông ở tại âm phủ, nơi ở của những người đã chết. (ISa1Sm 28:19; Thi Tv 139:8; EsIs 14:9)
TUỔI CỦA ÁPRAHAM 
Ápraham là một trong những nhân vật vĩ đại nhất của Cựu ước. Bởi đức tin ông đã phó dâng đời sống mình và gia đình mình cho Đức Chúa Trời. Ông đã rời bỏ quê hương mình theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời và đã sống như một người ngoại kiều trong xứ Canaan. Ông đã vâng lời Chúa, thậm chí đến mức hy sinh chính con trai mình. Ông đã tin cậy lời hứa của Đức Chúa Trời, tin Đức Chúa Trời cũng có thể làm cho Ysác sống lại từ kẻ chết để giữ vẹn giao ước của Ngài. Ápraham đã có những lầm lỗi và khiếm khuyết, nhưng ân điển của Đức Chúa Trời đã giữ gìn ông. Ông là người rộng lượng, đã cho cháu mình đươc chọn xứ trước; đã tha thứ sự ích kỷ của Lót, và sau đó đã liều sự sống mình để giải cứu Lót. Ông đã đồng đi và trò chuyện với Đức Chúa Trời, đã thờ phượng Chúa, cầu nguyện cho người khác, ông là một vị tiên tri, đã được xưng công bình bởi đức tin. Trong khi dân Do thái và dân Ảrập xem ông như tổ phụ của dòng dõi họ thì Tân ước trình bày ông như tổ phụ của hết thảy những kẻ tin. Có thể điều quan trọng hơn hết, là ông được nhớ đến như một người bạn của Đức Chúa Trời.
21. Ghép cặp tên người vợ của Ápraham với các con cháu của Ápraham 
... a Dân Íchmaên
... b Dân Mađian
... c Dân Ysơraên
... d Dân Sêba
22. Bạn hãy trả lời những câu hỏi có liên quan đến các con trai của Aga, và của Kêtura, với các con cháu của Ápraham
a. Phần ký thuật về các con trai của Kêtura và các con trai của Íchmaên có giá trị lịch sử gì? ... 
... 
b. Phần ký thuật nầy có giá trị gây dựng đức tin gì dành cho chúng ta? (xem SaSt 17:4; RoRm 4:18) 
... 
c. Làm thế nào Ápraham có thể làm cha và sinh nhiều con cái vào tuổi của ông?
... 
d. Tác giả gọi các con của Aga và Kêtura là gì để phân biệt chúng với Ysác?
... 
e. Ápraham đã làm thế nào để cho biết rằng dòng dõi của Ysác phải được xem là gia đình thật sự của ông
... 
23. Theo sự thảo luận của chúng ta, câu "Ápraham được quy về nơi tổ tông" (SaSt 25:8) được cho là có liên quan đến đời sống sau cái chết vì lý do nào sau đây?
a) Nó không thể ám chỉ việc chôn cất ông bởi vì các tổ tiên của ông đều đã được chôn cất tại Urơ và Charan
b) Việc chôn cất ông được đề cập riêng rẽ sau lời mô tả về sự qua đời của ông
c) Bằng việc so sánh lời tường thuật nầy với ISa1Sm 28:19, Thi Tv 139:8 và EsIs 14:9 ta có thể kết luận rằng khi chết, ông sẽ ở với các tổ tiên tại Sheol, nơi ở của những người chết.
d) Tất cả những câu trên đều là những lý do có giá trị
e) Chỉ điều được ghi trong câu a) và b) bên trên là có những lý do có giá trị
Đến đây là kết thúc bài 9. Bạn hãy ôn lại cẩn thận và sau đó làm bài tự trắc nghiệm trước khi tiếp tục với việc ôn tập dành cho phần Đánh Giá Tiến Bộ Phần 2 
Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN
1. Về ý nghĩa có liên quan đến hình bóng học, theo sự học tập của chúng ta, thì Phaolô cho thấy Ysác là một mẫu điển hình của những người
a) Được sanh bởi Đức Thánh Linh
b) Được sanh bởi xác thịt
c) Mà đời sống họ được đặc trưng bởi tranh chiến và xung đột
d) Một mình họ được tuyển chọn cho sự cứu rỗi
2. Sự tranh chiến giữa Ysác và Íchmaên
a) Minh họa cho sự bất khả thi của tình trạng đồng kế tự hòa bình giữa luật pháp và Tin lành
b) Cho thấy những kẻ hầu việc trong tình trạng nô lệ để tìm sự công bình bằng các việc làm không thể sống hoà bình với những người hầu việc trong sự tự do của tư cách làm con cái
c) Theo Phaolô, tiêu biểu cho những nỗ lực của những kẻ giữ luật pháp trong thời của ông, họ dạy rằng hết thảy những kẻ tin Chúa đều phải tuân phục các luật lệ của Do thái để được cứu
d) Tượng trưng cho tất cả những điều nêu trên một cách chính xác
e) Chỉ tượng trưng cách đúng đắn cho điều được ghi trong câu a) và b
3. Trong khi Môria là một hình ảnh tiên tri về đồi Gôgôtha, thì con chiên đực mà Đức Chúa Trời đã thay thế cho Ysác chỉ đến
a) Sự thiết lập luật pháp với sự bổ sung đầy đủ của nó về các của lễ dâng hiến
b) Vườn Êđen là nơi Đức Chúa Trời đã cung ứng sự che đậy cho Ađam và Êva
c) Của lễ thay thế sau cùng của Chiên Con Đức Chúa Trời
d) Sự bãi bỏ của hệ thống hiến tế
4. Trong bài học tập của chúng ta về thử thách cao điểm của Ápraham, chúng ta thấy rằng việc thử nghiệm cho thấy rằng Đức Chúa Trời đang
a) Điều khiển một sự lôi cuốn đối với bản chất thấp hèn trong một con người
b) Tỏ cho người bị thử thách và những người khác thấy sức mạnh của đức tin người ấy
c) Chứng tỏ với loài người rằng họ không có khả năng để chịu nỗi cám dỗ
d) Cố gắng để tìm biết con người có trung thành không
5. Chúng ta thấy những điểm giống nhau giữa việc Ápraham tìm vợ cho Ysác và việc tìm một cô dâu cho Chúa Cứu Thế trong
a) Sự đòi hỏi phải chờ đợi lâu dài, sự chuẩn bị cho cuộc tìm kiếm, và tính không chắc chắn của việc tìm kiếm trong mỗi trường hợp
b) Sự mạnh dạn của Êliêse trong việc trình bày các lời khẳng định của Ápraham và sự cần thiết phải mạnh dạn trong việc trình bày những lời khẳng định của Chúa Cứu Thế
c) Việc Êliêse thay mặt chủ mình để tìm một cô dâu và sự cần thiết của các Cơ Đốc Nhân ra đi đến với thế gian vì cùng các lý do như vậy
d) Việc Êliêse thay mặt chủ đi tìm về một cô dâu cho Ysác và việc Đức Thánh Linh đang tìm kiếm một cô dâu cho Chúa Cứu Thế
6. Ảnh hưởng của đời sống và lời làm chứng của Ápraham trên Abimêléc được nhìn thấy trong 
a) Việc Abimêléc muốn ký một hiệp ước không xâm phạm với Ápraham vì ông sợ vị tộc trưởng
b) Lời tuyên bố của Abimêléc rằng ông ta đã thấy Đức Chúa Trời ở cùng Ápraham trong mọi sự ông làm
c) Việc Abimêléc muốn ký kết một hiệp ước hữu nghị để bảo đảm mối quan hệ bằng hữu liên tục
d) Việc Abimêléc muốn thực hiện tất cả những điều trên . a), b) và c)
e) Việc Abimêléc muốn thực hiện điều được ghi trong câu b) và c)
7. Việc mua đồng ruộng Mặcbêla có một ý nghĩa biểu trưng như là
a) Một lời làm chứng của đức tin Ápraham rằng con cháu ông sẽ sở hữu xứ nầy
b) Một dấu hiệu chính yếu cho thấy Ápraham đã trị phục được sự kháng cự của người Canaan trong việc xưng nhận vùng đất nầy là của ông
c) Một dấu hiệu hoặc sự nghiêm túc của sự chấp nhận mà Ápraham đã dành được với những người Hêtít
d) Một bằng chứng cho thấy lòng ao ước của Ápraham muốn chôn người chết của mình trong vùng đất hứa nầy thay vì vùng đất đã chôn cất tổ tiên của ông ở tại Urơ đã chết từ lâu
8. Tất cả những hoạt động của Êliêse dưới đây đều tượng trưng cho việc tìm kiếm một cô dâu cho Chúa Cứu Thế trừ một điều, đó là điều nào?
a) Ông đi đến một xứ xa để tìm một cô dâu cho con trai của chủ mình
b) Trong sứ mạng nầy, ông đại diện cho con trai của chủ chứ không phải cho chính mình
c) Ông sẵn sàng lấy bất cứ người nào, bất chấp các phẩm tính, để làm một cô dâu
d) Ông đã đưa ra những dấu hiệu cho thấy sự giàu có, tình thương, và lòng quan tâm của chủ ông đối với cô dâu đang được mong đợi
9. Chúng ta học được tất cả những nguyên tắc về việc thiết lập một cuộc hôn nhân lành mạnh được Chúa tôn trọng qua tất cả những điều sau đây, trừ một nguyên tắc nào KHÔNG được dạy dỗ trong bài học nầy?
a) Cô dâu phải là người thích hợp cho con trai; không phải cô gái nào cũng làm được điều đó.
b) Cô dâu không phải là người ra từ thế gian, cô phải phân rẽ khỏi thế gian
c) Cô dâu phải sẵn sàng lìa gia đình mình, đi bất cứ nơi nào chồng mình đi, và là một người bạn đồng hành chung thủy và trung tín
d) Sự lựa chọn của cô dâu không nhất thiết gây khó khăn cho chú rể; họ có thể có những sự điều chỉnh cần thiết sau khi đã sống chung với nhau và học tập để hiểu biết lẫn nhau
10. Theo bài học của chúng ta, Sángthếký chương 25 ký thuật đoạn cuối của cuộc đời Ápraham và liệt kê các con ông sinh bởi hai vợ kế là Kêtura và Aga, để cho chúng ta thấy
a) Hai người vợ kế và các con trai của họ vẫn sống được ngay cả sau khi bị đuổi khỏi nhà chủ họ
b) Cách Đức Chúa Trời giữ lời hứa Ngài làm cho Ápraham trở thành cha của nhiều dân tộc
c) Cách những thói quen của thời đó về các tập tục xã hội đụng đến mọi tầng lớp trong xã hội
d) Rằng hết thảy con cháu của Ápraham đều được xem là quan trọng đối với giao ước Đức Chúa Trời đã lập với Ápraham 
CÂU GHÉP CẶP. Bạn hãy ghép cặp nhân vật với lời mô tả về nhân vật đó CÂU GHÉP CẶP. Bạn hãy ghép cặp nhân vật với lời mô tả về nhân vật đó 
... 11 Anh của Rêbêca, là người đã thương lượng với Êliêse về một cô dâu cho Ysác
... 12 Ông vua đã nói rằng Đức Chúa Trời đã ban phước cho Ápraham trong mọi việc người làm
... 13 Người vợ của Ápraham, từ nàng dòng dõi Íchmaên được sinh ra 
... 14 Người vợ của Ápraham, con cháu bà là dân Mađian
... 15 Bố vợ của Ysác 
CÂU ĐÚNG SAI - Bạn hãy viết chữ Đ trước câu nào ĐÚNG, chữ S trước câu nào SAI
... 16 Tên của Ysác, có nghĩa là "cười' đã được Sara chọn vào lúc cậu chịu phép cắt bì
... 17 Tên của Ysác thích hợp như một sự nhắc nhở về quyền năng thực hiện phép lạ của Đức Chúa Trời
... 18 Ysác được xưng là con của giao ước sự xưng nhận đức tin của cậu lúc 13 tuổi
... 19. Một số các quốc gia Ảrập lớn mạnh ngày nay là bằng chứng cho thấy Đức Chúa Trời đã làm thành những lời hứa của Ngài qua Íchmaên
... 20 Vai trò của Ysác ở tại Môria là điều có thể được, vì vậy cậu đã không được kêu gọi để bày tỏ đức tin cá nhân đặt nơi Đức Chúa Trời
... 21 Lời ký thuật về Kêtura và các con trai của bà là một sự ứng nghiệm của lời hứa đối với Ápraham rằng ông sẽ là cha của nhiều dân tộc
... 22 Lời tuyên bố của Chúa rằng Ápraham "sẽ đi về nơi tổ phụ" hàm ý rằng ông sẽ được chôn trong xứ mình sinh ra
... 23 Sách Các quan xét nói rằng con cháu của Íchmaên, dân Mađian, đã bắt bớ Ysơraên trong bảy năm
... 24 Sở hữu đất đầu tiên của vị tộc trưởng trong xứ Canaan là một mộ địa
... 25 Chúng ta đã thấy rằng việc thử thách và việc thử nghiệm là những chữ đồng nghĩa mô tả sự kêu gọi đối với bản chất cao trọng hơn trong một con người để vượt qua nhữnng xu hướng tự nhiên của người ấy làm điều phải lẽ. 
ĐÁNH GIÁ TIẾN BỘ PHẦN 2 
Bây giờ bạn hãy ôn từ bài 5 đến bài 9 để chuẩn bị cho Đánh Giá Tiến Bộ phần 2. Bạn sẽ tìm thấy nó và tờ trả lời dành cho nó trong tập học viên. Hãy trả lời tất cả các câu hỏi mà đừng tham khảo sách giáo khoa. Hãy gởi tờ trả lời của bạn cho giảng viên ICI của bạn, kèm với tất cả những tài liệu gì được ghi ngoài bìa tập học viên. Sau đó bạn có thể tiếp tục học bài 10 

Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. Tất cả các câu đều đúng
2. d) Lập tức vâng theo bất cứ điều gì Đức Chúa Trời bảo ông làm
3. Bạn có thể nhắc đến sự bảo vệ của Đức Chúa Trời đối với Aga trong đồng vắng trước khi Íchmaên sau đó là việc giải cứu họ khỏi chết khi họ bị lạc trong đồng vắng. Sự mặc khải và những lời hứa của Đức Chúa Trời về Íchmaên, việc Ngài ở cùng ông khi ông lớn lên, và việc khiến con cháu ông trở thành một dân lớn.
4 d) Vì tất cả những điều trên
5 b) Sự ra đời của mười hai con trai là tổ tiên của một số các quốc gia Ảrập lớn mạnh
6. b,c,d,e là những câu đúng
7. a Bạn có thể ghi nhận rằng 1) Trước đây Ngài chưa bao giờ đòi hỏi một của lễ bằng con người - đó không phải là một phần của sự thờ phượng của ông. và 2) Nếu ông dâng Ysác, thì làm thế nào giao ước được ứng nghiệm? Đức Chúa Trời phải giữ các lời hứa của Ngài
b Ông đã đi đến kết luận rằng Đức Chúa Trời sẽ khiến Ysác sống lại
c Niềm tin nơi sự phục sinh của Chúa Cứu Thế là một phần quan trọng của đức tin được cứu rỗi
8. c,d, và f là những câu đúng
9. d) Điều Đức Chúa Trời yêu cầu không có tiền lệ
10. 1) Sự xung đột của hai loại tình yêu. Bạn có thể bị cám dỗ để nổi giận với Chúa vì đã cất đi con mình. 2) Dường như có sự xung đột giữa lòng nhân từ của Chúa với mạng lệnh của Ngài, và chúng ta suy nghĩ rằng nếu Chúa là Đấng tốt lành thì Ngài đã không cất mất đứa con khỏi bạn, hoặc Ngài đã không để cho đứa trẻ phải đau đớn và chết. 3) Sự mâu thuẫn giữa những lời hứa của Chúa và sự chết. Bạn đã cầu nguyện và xưng nhận những lời hứa của sự chữa lành trong Kinh Thánh, nhưng dường như điều đó đã thất bại. Làm thế nào để bạn vẫn tin cậy nơi Chúa và Lời Ngài
11. Câu trả lời của bạn. Có thể lòng tin cậy nơi sự khôn ngoan và nhân từ vô hạn của Đức Chúa Trời và việc họ sẽ được tái hợp mãi mãi bởi sự sống lại
12. a,b,c và e là những câu đúng
13. c,d, và e là những câu đúng
14. Nếu bạn đã và đang hầu việc Chúa một thời gian dài có lẽ bạn đã kinh nghiệm tất cả những điều đó rồi.
15. a Chúng tôn kính bà (vì bà là mẹ của dòng dõi được chọn) khi nêu những chi tiết như vậy về tuổi tác của bà và việc mua miếng đất để chôn cất bà.
b Các chi tiết về việc mua bán với người Hêtít phù hợp với những khám phá của nghành khảo cổ về các tập tục mua bán của người Hêtít và vì vậy khẳng định tính chân xác về mặt lịch sử của sách Sángthếký.
c Ông được dân Hêtít tôn trọng nhưng vẫn là một ngoại kiều không sở hữu đất đai
d Việc mua mộ địa đã trở thành một dấu hiệu hoặc một biểu tượng của sự kiện Canaan bây giờ là quê hương của Ápraham. Đức Chúa Trời sẽ làm thành lời hứa của Ngài, con cháu ông sẽ sở hữu xứ nầy.
16. Bạn có thể đề cập đến tầm quan trọng do sự lựa chọn câu một người vợ - cần phải suy nghĩ đến những hệ quả trên con cái, điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào đến việc thực hiện mục tiêu của Chúa dành cho cá nhân và gia đình sẽ có những mối quan hệ gì với những người bà con, người ấy có bằng lòng lìa gia đình nàng để đi theo chồng bất cứ nơi đâu không, sự nguy hiểm của việc bị hấp thụ bởi một nền văn hóa duy vật chất và không tin kính, sự nguy hiểm của việc đánh mất cơ nghiệp vinh hiển đã được hứa ban do kết hợp với những kẻ vô tín.
17. b và d là những câu đúng
18. Câu trả lời của bạn có thể khác nhưng phải bao gồm các ý tưởng sau đây
a. Đức Thánh Linh là Đấng Cha sai phái để chuẩn bị một cô dâu cho Con Ngài. Chúng ta cùng đi với Ngài để mời gọi, nhưng Ngài mới chính là Đấng thuyết phục con người nhận tin Chúa Cứu Thế
b. Đức Thánh Linh mang "mọi thứ tốt lành" từ nơi Đức Chúa Cha đến cho những ai bằng lòng để Ngài dẫn họ đến với Chúa Cứu Thế. Ngài tô điểm cho đời sống họ bằng các sự ban cho của Ngài và bằng những bông trái của Ngài, chuẩn bị họ cho chàng rể.
c. Hiện nay là ngày cứu rỗi. Đức Thánh Linh giục giã chúng ta chớ chậm trễ.
19. Đức Chúa Trời, là Đức Chúa Cha, đã sai Đức Thánh Linh vào trong thế gian để chọn một cô dâu cho con Trai Ngài. Ngài làm việc qua chúng ta và Ngài không nói về Chính Ngài nhưng nói về Đức Chúa Con. Rêbêca giống như người bằng lòng tin và chấp nhận con dầu chưa thấy Ngài. Cuộc hành trình dài đến Canaan giống như cuộc hành trình lên thiên đàng với sự gặp gỡ đầy vui mừng ở cuối chặng đường.
20. a 3) Êliêse
b 2) Rêbêca
c 1) Ysác
d 3) Êliêse
e 2) Rêbêca
f 3) Êliêse
21. a 3) Aga 
b 1) Kêtura
c 2) Sara 
d 1) Kêtura
22. a Điều nầy cho thấy nguồn gốc của một số các dân tộc sau nầy có phần trong lịch sử của Ysơraên. Và nó cũng cho thấy đặc điểm mang tính lịch sử của Sángthếký
b Nó cho thấy cách Đức Chúa Trời làm thành các lời hứa Ngài dầu có vẻ như không thể thực hiện được, khiến ông trở thành cha của nhiều dân tộc
c Sự trẻ hóa mà Chúa ban cho ông để làm cha của Ysác hẳn đã kéo dài nhiều năm sau đó
d Các con dòng thứ
e Ban hết thảy gia tài cho Ysác, lập ông làm người con kế tự và sai các con của Kêtura đi xa sau khi cho họ tiền của
23. d) Tất cả các câu trên đều là những lý do có giá trị 
Đời Sống Tại Gia Đình Với Ysác 
Trọng tâm chính yếu của chúng ta bây giờ chuyển từ Ápraham, cha của sự Trung Tín sang Giacốp, cháu nội ông, chỉ tạm dừng chốc lát ở Ysác, người con của lời hứa. Vì sao vậy, bạn có thể thắc mắc, vì sao Ysác lại không đi vào trọng tâm của câu chuyện được ký thuật một cách đầy trọn hơn? Bạn có thể nhớ lại rằng mặc dầu chúng ta đã khâm phục đức tin và sự thuận phục của Ysác tại núi Môria, song Ápraham vẫn là hình ảnh nổi bật. Trong việc tìm kiếm một cô dâu thích hợp cũng vậy. Đức Chúa Trời thật sự đã ban cho Ysác một người vợ, nhưng câu chuyện chủ yếu nói về người đầy tớ và nàng Rêbêca. Mặc dầu chúng ta có học nhiều hơn về Ysác trong Sángthếký 25-27, ngay cả tại đây chúng ta thấy dường như ông đã bị che khuất bởi người vợ và hai con trai mình. Song, sự thoáng hiện, chúng ta vẫn thấy được về Ysác trong bài học nầy giúp chúng ta nhìn thấy những yếu tố về sự vĩ đại trong ông cho thấy ông là một người con xứng đáng của Ápraham.
Có thể bạn để ý thấy Kinh Thánh thường kết hợp tên của Ysác với tên của Ápraham và Giacốp. Đức Giêhôva là Đức Chúa Trời của Ápraham, Ysác và Giacốp (XuXh 3:6); Mat Mt 23:31; Cong Cv 7:32). Họ là những vị tộc trưởng vĩ đại - các tổ phụ của dân Ysơraên. Ysác là người ít nổi tiếng nhất trong ba vị. Ông không bao giờ đi xa nhà như cha và con mình. Ông là một người thích hòa bình và khiêm nhường - loại người mà thế gian có lẽ cho là không quan trọng. Tuy nhiên, những người như vậy lại có một vị trí quan trọng trong nước Đức Chúa Trời. Ysác đã phản ảnh đức tin (và một số những nhược điểm). Ông không trọn vẹn, nhưng ông là một người của Đức Chúa Trời và là người bảo vệ giao ước để dẫn truyền những lời hứa của giao ước cho kẻ kế tự được chỉ định
Ở tại gia đình với Ysác, chúng ta thấy đôi điều thú vị tương phản trong cá tánh. Và chúng ta có thể học được những bài học quan trọng từ mỗi thành viên trong gia đình trong khi cố tránh những lỗi lầm của họ và noi theo đức tin của họ. 
Hai ngừơi con sanh đôi của Ysác và Rêbêca
Sự ra đời của Giacốp và Êsau
Sự tương phản giữa hai Anh em
Sự Bán Quyền Trưởng Nam
Ysác Giữa Vòng Những người Philitin
Đức tin trong Cơn Đói Kém
Thất bại trong sợ hãi
Hòa Bình Trong Sự Bắt Bớ
Sự Thiên Vị Trong Gia đình
Mưu kế của Ysác
Phản kế của những lời chúc phước 
Khi học xong bài nầy bạn có thể:
Ù Giải thích ý nghĩa mang tính tiên tri của cuộc tranh chiến của hai người con song sinh chưa ra đời của Rêbêca
Ù Nhận biết những cá tính khác nhau và tìm ra các hậu quả gì gây ra do việc bày tỏ sự thiên vị
Ù Nhận ra những bài học chúng ta có thể học tập được từ đời sống của Ysác và những cách để có thể vun trồng các phẩm tính tốt của ông và tránh các sai lầm của ông
Ù Dạy dỗ tầm quan trọng của việc có các tiêu chuẩn giá trị phải lẽ và việc sử dụng các phương pháp đúng đắn để giành giữ chúng 
1. Đọc SaSt 25:19-27:46 để làm nền tảng cho bài học nầy. Lưu ý đặc biệt đến cá tính của mỗi người trong bối cảnh Kinh Thánh nầy. Nếu có thể hãy đọc một lời chú giải về các chương nầy
2. Kiểm tra qua danh sách các từ chìa khóa trước khi bạn bắt đầu bài học để xem có các từ nào xa lạ với bạn không. Bảo đảm phải sử dụng bảng từ vựng để tìm biết ý nghĩa của bất cứ những từ nào mới mẽ hoặc xa lạ.
3. Học bài học như thường lệ. Bảo đảm phải tra xem và đọc bất cứ các khúc Kinh Thánh trưng dẫn nào không được trích dẫn đầy đủ trong phần khai triển bài học 
thích phiêu lưu
sự bàng hoàng
xảo quyệt
khôn khéo
thách thức
tâm trạng vỡ mộng 
HAI NGƯỜI CON SINH ĐÔI CỦA YSÁC VÀ RÊBECA 
25:19-34
Tánh tình của cha mẹ và gương mẫu của họ trong gia đình có một ảnh hưởng mạnh mẽ trên đời sống của con cái. Chúng ta nhìn thấy điều đó trong Giacốp, Êsau và cha mẹ họ. Trước hết chúng ta thấy Ysác là đứa con chờ đợi lâu dài của lời hứa. Là con một của cặp vợ chồng giàu có và lớn tuổi, ông được che chở khỏi sự xung đột và được ban cho bất cứ điều gì ông muốn. Song ông có vẻ không bị hư hỏng. Cha mẹ ông đã dạy dỗ ông về Đức Chúa Trời, và ông đã chấp nhận ý muốn của Chúa dành cho đời sống mình. Tánh tình ông yên lặng và thụ động. Ông chưa bao giờ lưu hành xa khỏi Bêesêba và ông có vẻ đã sống ổn định như một nông gia cày cấy đất đai. Trong bài học nầy chúng ta sẽ quan sát cách Rêbêca đã chia xẻ đức tin của Ysác đặt nơi Đức Chúa Trời như thế nào, cách đức tin của họ được rèn tập, và điều họ đã làm về mặt đức tin. Hãy suy nghĩ đến lời tiên tri về hai đứa con sinh đôi, và lưu ý những sự khác biệt trong thói quen, cá tánh và quan điểm thuộc linh của chúng.
Sự Ra Đời của Giacốp và Êsau 
25:19-26
Cặp song sinh của Ysác và Rêbêca chỉ ra đời sau những năm buồn rầu vì tình trạng không con của họ. Rêbêca không thể có con được. Bi kịch nầy đã đưa Ysác vào sự cầu nguyện, dầu vậy gần 20 năm đã trôi qua trước khi sự đáp lời đến. Đức tin của ông, cũng giống như của Ápraham, đã bị thử thách, nhưng Đức Chúa Trời đã hứa rằng các dân lớn sẽ ra từ ông (SaSt 17:15-16, 21). Vì vậy Ysác tiếp tục cầu nguyện và tin. Cuối cùng, lời cầu nguyện của ông đã được nhậm (Đức Chúa Trời quý trọng lời cầu nguyện theo ý muốn Ngài và lòng kiên trì dầu có bị trì hưỡn) IGi1Ga 5:14-15; LuLc 18:1-8)

LỜI CẦU NGUYỆN CỦA YSÁC 
Cụ Thể: Cho sự chữa lành của Rêbêca
Bởi đức tin: dựa trên lời hứa của Đức Chúa Trời
Kiên trì: mặc dầu nó đến chậm 
1. Hãy trả lời vắn tắt những câu hỏi sau đây vào chỗ trống được cho sẵn
a. Ysác và Rêbêca đã trải qua hoạn nạn gì giống với kinh nghiệm của Ápraham và Sara (so sánh SaSt 11:30 với 25:31)
... 
b. Có bao nhiêu năm đã trôi qua giữa cuộc hôn nhân của Ysác và Rêbêca với sự ra đời của hai bé trai sinh đôi?
... 
c. Theo bạn tin vì sao Đức Chúa Trời để cho cặp vợ chồng nầy phải trải qua kinh nghiệm nầy?

d. Ysác đã phản ứng như thế nào trước nan đề đó
... 
2. Nói lên hai nguyên tắc về sự cầu nguyện mà chúng ta thấy trong 25:21 ... 
... 
Ysác không phải là người độc nhất đã cầu nguyện. Những người nam không phải là người duy nhất có thể thưa chuyện với Đức Chúa Trời và nhận sự mặc khải từ nơi Ngài. Rêbêca đã có một nan đề và nàng quyết định trình dâng nó lên cho Chúa. Vì sao sự đáp lời cầu nguyện của Chúa lại đem lại sự khó chịu cho nàng như vậy? Có phải cần thiết phải có sự đau khổ như vậy để kẻ kế tự theo lời hứa được sinh ra không? Những phụ nữ khác mang thai mà không có những sự chuyển động kinh khủng, dữ dội như bà đang kinh nghiệm trong thân thể mình. Vì sao điều nầy lại xảy đến cho nàng? Tại sao? Nàng đã quyết định khôn ngoan đem duyên cớ trình cho Chúa và đi vào nơi Cầu nguyện, có lẽ là một bàn thờ của vị tộc trưởng.
Cả những hoàn cảnh lẫn sự đáp lời của Chúa dành cho Rêbêca đều có một tầm quan trọng mang tính tiên tri. Nàng hay rằng nàng đang mang trong mình cặp song sinh đang đánh nhau. Đây là một dấu hiệu tiên tri. Hai con trai nàng sẽ là hai nhà sáng lập của hai dân tộc khác nhau và thù địch nhau. Nước nầy sẽ mạnh hơn nước kia, và người con lớn (hay dân tộc ra từ nó) phải hầu việc đứa nhỏ (là dân Hêbơrơ hay là Giacốp). Ngay cả trước khi sanh ra chúng đã xung đột. "Rất ít khả năng hòa hợp ngay từ bây giờ cũng như sau nầy trong đời sống" (Leupold, trang 70). Về mặt biểu tượng, dường như chúng đã tranh giành vị trí được sinh ra trước để nhận được những quyền lợi đặc biệt của con trưởng nam. Thậm chí khi Êsau đã được sinh ra trước, Giacốp (về mặt tiên tri cho thấy ông không chịu chấp nhận thua cuộc) đã nắm chặt lấy gót chân của Êsau! Kẻ Nắm Gót, họ đặt tên ông như vậy. Cái tên ấy sẽ thường xuyên nhắc nhở Rêbêca về sự tranh chiến của hai con bà thậm chí từ lúc còn trong bụng và sứ điệp của Đức Chúa Trời rằng "Đứa lớn phải phục tùng đứa nhỏ" (SaSt 25:23). Nhưng bà không hình dung nỗi nhiều thế kỷ về sau một số trong các dòng dõi của chúng vẫn tranh chiến với nhau vì các quyền lợi của họ.
3. Lời cầu nguyện của Rêbêca khác với của Ysác, trong đó bà
a) Hỏi Chúa vì sao bà phải trải qua một sự từng trải khó khăn như vậy?
b) Không cầu nguyện suốt một thời gian dài cho nhu cầu của bà như Ysác đã cầu nguyện
c) Rõ ràng đã đi đến một nơi đặc biệt và nhận được sự trả lời ngay
d) Đã làm điều được ghi trong tất cả các câu a) b) và c)
e) Đã làm điều chỉ được ghi trong câu a) và c)
4. Ghép cặp lời tuyên bố với sự mặc khải được ban cho Rêbêca 
... a Sẽ có một cuộc tranh chiến không ngừng giữa Giacốp với Êsau và các con cháu họ.
... b Giacốp sẽ tìm cách không để anh mình được thừa kế quyền trưởng nam
... c Chương trình của Đức Chúa Trời là cho Giacốp hưởng các quyền ưu tiên và các phước hạnh của giao ước
... d Êsau sẽ phải phục Giacốp 
5. Bạn hãy trả lời các câu hỏi liên quan đến lời cầu nguyện của Rêbêca dưới đây
a. Nêu lên ba điểm chính trong sự đáp lời của Đức Chúa Trời

b. Bạn nhìn thấy tầm quan trọng gì trong sự mặc khải nầy?

e. Theo bạn điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào đến thái độ của Rêbêca đối cùng hai đứa trẻ? ... 
... 
Sự Tương Phản Giữa Hai Anh Em 
SaSt 25:24-34
Ngay từ ban đầu, những khác biệt giữa Êsau và Giacốp đã làm chúng ta ngạc nhiên. Êsau khi sinh ra nhiều lông đến nỗi cha mẹ ông đặt tên cho ông là Nhiều Lông (Êsau), còn Giacốp lại không có lông (27:11). Mình có nhiều lông bao phủ cho thấy ông sẽ là người thô thiển, cường tráng với những sở thích gắn chặt với đất. Việc Giacốp nắm gót Êsau cho chúng ta một cái nhìn trước về tính sẵn sàng nắm giữ lợi dụng nơi người khác để đạt được cái mà anh ta muốn.
Là những thanh niên, cặp song sinh nầy hoàn toàn trái ngược nhau trong những thói quen của họ cũng như trong kiểu sống mà họ thích.
Êsau là người của nhà không đồng trống. Ông không thích việc trồng trọt hoặc công việc quanh nhà, nhưng vui hưởng đời sống săn bắn của những cuộc phiêu lưu và sự tự do, và ông đã trở thành một tay thợ săn khéo léo. Maclaren mô tả ông như một con người thẳng thắn có tính bốc đồng, rộng rãi, không có khả năng trong các công việc kiên trì cũng không biết nhìn xa trông rộng, là người sôi nổi" (trang 192). Ông là một con người hướng ngoại, nhanh chóng biểu lộ những cảm xúc của mình và nhiều khi những cảm xúc ấy cai trị ông. Trong cuộc sống tự do, rong duổi của mình ông không phát huy sự tự kỷ luật. Ông là một con người duy vật chất, không nghĩ đến Đức Chúa Trời hoặc những giá trị thuộc linh (HeDt 12:16).
Ngược lại, Giacốp là người yên lặng, vững vàng, có thể tin cậy được và thích sống ở gia đình. Về sau chúng ta thấy rằng ông là một người làm việc chăm chỉ, kiên trì, là một người đã hoạch định phương hướng hành động và là một nhà quản trị giỏi. Ông là một người khôn ngoan và biết tính toán, sẵn sàng chịu khổ trong hiện tại để đạt đến những mục tiêu trong tương lai. Ông cũng xảo quyệt lợi dụng những người khác để kiếm được cái gì quan trọng đối với mình. Ông cũng tham gia vào một mưu đồ để lừa dối cha mình và cướp điều được dự định cho anh mình. Tuy nhiên, ông có một ao ước dành cho những điều thuộc linh, ông có đức tin nơi Đức Chúa Trời, và một sự đánh giá đúng về giao ước và các lời hứa của giao ước.
Thật thú vị khi Ysác người thụ động, thích hòa bình, lại bị thu hút bởi cậu con trai thích phiêu lưu thiếu kỷ luật nầy, trong khi đó nàng Rêbêca có năng lực, thích phiêu lưu, tính khí mạnh mẽ lại ưu ái cậu Giacốp tính tình yên lặng, thứ tự, và chăm chỉ. Nhưng những gì trái ngược nhau lại thường thu hút nhau, và chúng ta có khuynh hướng khâm phục những phẩm tính người khác có mà mình thiếu. Cũng vậy, sự ngon miệng của Ysác do những thú săn Êsau đã mang về từ các chuyến đi săn khiến ông yêu Êsau hơn và phần nào che mắt ông khỏi những lỗi lầm của Êsau con trai mình (SaSt 25:27). Nhưng Rêbêca yêu Giacốp hơn bởi vì ông đã thừa hưởng hoặc học được từ bà tính khôn ngoan, chủ động, và tháo vát (những phẩm tính bà đã có chung với anh mình là Laban). Chắc chắn Rêbêca có thể thấy trong Giacốp sự tiếp thu điều bà và Ysác đã dạy dỗ cậu về Đức Chúa Trời, đức tin nơi lời hứa của Ngài, và sự đầu phục ý chỉ Chúa cho đời sống mình. Đây là những phẩm tính đã thúc đẩy bà rời quê hương và gia đình để trở thành vợ của Ysác. Những cá tính chung nầy sẽ đem lại một mối ràng buộc bền chặt giữa mẹ và con
Việc Ysác yêu mến Êsau và Rêbêca thích Giacốp hơn đã gây ra những hậu quả hết sức đau buồn. Họ đi đến chỗ tây vị và làm cho gia đình bị chia rẽ. Các bậc phụ huynh ngày nay có thể học từ lỗi lầm của họ. Một số con cái trong gia đình dễ yêu hơn những đứa khác, nhưng tất cả chúng nó đều cần tình yêu của cha lẫn mẹ. Chúng ta có thể bị chọc giận bởi những tính xấu của chúng và không nhìn thấy các tính tốt của chúng. Hoặc chúng ta có thể nhìn vào những tính tốt của chúng mà không nhận thấy những lỗi lầm cần được tỉa sửa. Chúng ta cần phải bày tỏ sự tán thành đối với những điểm tốt của chúng và giúp chúng vượt qua những khuyết điểm của mình. Cha mẹ nên hiệp tác với nhau trong tình thương cũng như sự huấn luyện của mình đối với các con cái.
6. a Bạn có bao giờ thấy những cá tính hoàn toàn khác biệt nhau giữa các anh em hoặc chị em không?
b Bạn có cảm thấy mình bị thu hút trước một số những đứa trẻ và có cảm giác không thích đối với những đứa khác không?
c Là cha mẹ hoặc thầy cô giáo, bạn phải đối xử thế nào với những đứa trẻ thường làm bạn bực tức hoặc không thích?
7. Ghi chữ G cho Giacốp và chữ E cho Êsau vào chỗ trống nằm trước mỗi đặc tính được cho dưới đây
... a Hay nói toạc, thích phiêu lưu, hướng ngoại
... b Thích sống ở nhà, yên lặng, hướng nội
... c Biết tính toán, khôn ngoan, ích kỷ, có tính lừa dối
... d Người thích sống ngoài trời, là một thợ săn có tài
... e Duy vật chất, sống cho hiện tại
... f Quan tâm đến những việc thuộc linh, có đức tin nơi Chúa
Sự Bán Quyền Trưởng Nam 
SaSt 25:29-34
Chúng ta nhìn thấy cá tánh của Giacốp và Êsau được bày tỏ cách đầy ấn tượng qua việc Êsau bán quyền trưởng nam. Êsau trở về sau một chuyến đi săn mệt mỏi và suy yếu vì đói. Bị kích thích bởi mùi thơm của món đậu hầm đang nấu trên bếp, ông kêu lên một cách nôn nóng "Hãy cho anh ăn, anh năn nỉ em, món canh gì màu đỏ đỏ đó, anh mệt mỏi lắm" (dịch theo nghĩa đen 25:30). Giacốp nhìn thấy cơ hội để có được điều ông muốn đã đến - quyền trưởng nam. Ông trả lời "Nay anh hãy bán quyền trưởng nam cho tôi đi" (25:31).
Các nhà khảo cổ đã thấy trong những lời ký thuật ở tại Nizi rằng giữa vòng những người Hôrít vào thời đó quyền trưởng nam có thể chuyển nhượng được "trong một giao kèo như vậy, người em trả ba con chiên để dự phần cơ nghiệp" (Kidner, trang 152). như vậy người nào bán địa vị đứng đầu trong gia đình cùng với tất cả những phước hạnh kèm theo vì một chén đậu hầm dường như là điều không thể tin được. Nhưng khi Êsau đang đói và ông muốn được ăn ngay! Ông bị tánh thèm ăn và những tham muốn cai trị mình, và bởi vì ông sống cho hiện tại, nên không điều gì khác được xem là đáng kể. Kết quả là ông chẳng đặt để một giá trị gì cho tương lai hoặc cho những gì ông không thấy được. Vì thế ông đã đồng ý giao cho Giacốp quyền trưởng nam của mình. Ông phải thỏa mãn cơn đói ngay lập tức và sẵn sàng trả bất cứ giá nào cho sự thỏa mãn đó!
Trong HeDt 12:16 từ ngữ mô tả Êsau có thể hàm ý "vô thần, vô đạo, giống như người ngoại báng bổ". Nó chỉ rõ sự thiếu lòng tôn kính đối với những điều thuộc về Đức Chúa Trời. Thật không có gì đáng ngạc nhiên khi Đức Chúa Trời trong sự biết trước của Ngài đã khước từ Êsau với tư cách kẻ kế tự giao ước trước khi ông được sinh ra. Ông ta hoàn toàn không thích hợp cho những việc thuộc linh.
Maclaren tỏ rõ kiểu ứng dụng thực tiễn trong sự thương lượng tồi tệ của Êsau. Ông nói rằng bán quyền trưởng nam chỉ với một chén đậu thì "rõ ràng là quá dại" ông còn thêm rằng nhiều người rất khôn ngoan có một chỗ đứng trong các ngành thương mại đắt giá nhất đang thực hiện" những thương lượng tồi tệ như Êsau vậy"! Món ăn (hoặc bất cứ thứ gì đó) thật nóng sốt và ngon lành, nhưng ăn thì chẳng bao lâu sẽ hết ngay và rồi lại đói trở lại. Khi ấy cách xử lý sự việc không có tính mạo hiểm như đã từng có nữa. (trang 196)
8. Đức Chúa Trời ban cho chúng ta là những con trai con gái của Ngài những ơn phước đặc biệt như là quyền trưởng nam của chúng ta. Bạn hãy khoanh tròn những câu nào có những điều sau đây mà bạn từng thấy có người đã chọn lấy để đánh đổi quyền trưởng nam của mình
a. Rượu, ma tuý, hoặc "một khoảng thời gian vui vẻ thoải mái"
b. Được mọi người ưa chuộng hoặc một chỗ đứng có lợi
c. Những mối quan hệ vô luân hoặc những việc làm sai trái
d. Tiền bạc hoặc những lợi nhuận trong kinh doanh
e. Không bị bắt bớ hoặc chế giễu
f. Tự do điều khiển cuộc sống của mình
Êsau không chỉ là con người có những phẩm tính kém mà chúng ta nhìn thấy trong việc ông bán quyền trưởng nam. Chúng ta có thể khâm phục Giacốp vì ông mong muốn quyền trưởng nam và những lời hứa của giao ước, nhưng không phục cách ông cố gắng để dành được nó. Lợi dụng sự thiếu tự chủ của anh mình để bắt anh phải bán quyền trưởng nam chỉ vì một tô canh đậu là một điều đáng xấu hổ đối với một con cái Chúa. Sự trì hưỡn điềm tĩnh của Giacốp và sự thương lượng cẩn thận của ông ta càng làm cho Êsau mất kiên nhẫn và bạt mạng trước cơn thèm ăn nầy. Khi Giacốp lợi dụng anh mình, chúng ta thấy ông thiếu tình yêu thương đối với người anh sinh đôi của mình và một lỗi lầm nghiêm trọng trong tánh tình của ông. Câu chuyện cho chúng ta thấy rằng chỉ bởi ân điển của Đức Chúa Trời Giacốp mới có thể được chọn để thừa hưởng các đặc quyền của vị tộc trưởng.
9. Bạn hãy đọc SaSt 25:34; RoRm 9:1-16 8:28-30 và trà lời các câu hỏi sau đây.
a. Việc Đức Chúa Trời lựa chọn Giacốp đặt cơ sở trên điều gì?... 
b. Trong điều nầy, Chúa phán thế nào với bạn về việc ai có thể có được cơ nghiệp chúng ta nhận lãnh trong Chúa Cứu Thế và những loại giá trị mà chúng ta cần? .. 
YSÁC GIỮA VÒNG NGƯỜI PHILITIN 
SaSt 26:1-35 Khi bạn đọc chương 26, hãy để ý sự giống nhau giữa những từng trải của Ysác với của Ápraham, và tìm xem điều gì đã đưa ông đến chỗ đắc thắng hay thất bại. Bạn cũng hãy quan sát cách Chúa ban thưởng cho đức tin và tính cao thượng của Ysác. Cuối cùng, hãy đánh giá tánh tình của Ysác và tìm những bài học thực tiễn cho ngày nay
NHỮNG THỬ THÁCH VÀ NHỮNG SỰ ĐÁP LỜI 
Đức Tin Trong Cơn Đói Kém 
26:1-6
Trong chương 26 Ysác xuất hiện như một người có đức tin và thuộc linh. Cũng như cha mình, Ysác có những yếu đuối và lỗi lầm của ông, nhưng ông nhận biết nhu cầu của mình và đã vâng lời Chúa. Ông đã để Chúa dẫn dắt mình, và đời sống của ông thật là một lời làm chứng về quyền năng và bản tánh của Chúa.
Vì sao Ysác phải trải qua những hoạn nạn tương tự như cha ông đã từng trải. Câu trả lời đơn giản là mỗi một thế hệ mới đều phải học tập bằng những kinh nghiệmriêng của họ về điều Đức Chúa Trời có thể làm cho họ. Việc nghe những kinh nghiệm và những sự đắc thắng của người khác có thể làm mạnh mẽ đức tin của chúng ta nhưng điều đó không luôn luôn dạy dỗ chúng ta đầy đủ những bài học mà Chúa muốn chúng ta phải học.
Cơn đói kém ở tại Canaan có thể đã làm tổn thất phần lớn tài sản mà ông đã thừa kế từ cha mình, và điều đó thử thách đức tin ông. Ông không thể dựa vào những kết quả của đức tin và sự vâng lời của cha mình lâu hơn nữa. Chính mình ông phải ngửa trông nơi Chúa để tìm sự hướng dẫn và để thỏa đáp các nhu cầu của mình.
Trước sự thất bại của mùa màng, những cánh đồng khô héo, và không có lương thực ở tại Canaan, điều hợp lý phải làm là đi xuống Aicập. Đó là điều Ápraham đã làm bởi vì Aicập là "vựa lúa của thế giới ngày xưa". Vì vậy Ysác và gia đình ông đã rời Bêesêba và đi đến Ghêra, có lẽ chuẩn bị đến Aicập. Tuy nhiên, tại đây, Giêhôva Đức Chúa Trời của cha ông, đã hiện ra với Ysác và hứa sẽ ban phước cho ông, hướng dẫn ông, và ở cùng ông miễn là ông cứ ở trong xứ và tiếp tục sống trong sự vâng lời Ngài. Ngài cũng khẳng định với Ysác những lời hứa của giao ước.
Lời Đức Chúa Trời không những làm mạnh mẽ Ysác trong cơn hoạn nạn nầy và trong những hoạn nạn tương lai, mà nó còn soi dẫn ông để tin rằng Đức Chúa Trời sẽ giúp ông giữ vai trò của mình trong chương trình của Đức Chúa Trời. Đức tin và sự vâng lời của Ysác ở điểm nầy ghi nhận ông là một con cái thật của Ápraham. Đến phiên Ngài, Đức Chúa Trời đã thưởng cho đức tin của ông bằng cách ban phước cho những gì ông đã lấy đức tin gieo trồng (bất chấp các điều kiện thời tiết) và ban cho ông một mùa gặt dồi dào. Một vụ mùa bội thu! Đức Chúa Trời tiếp tục ban phước cho ông, và ông trở nên rất giàu có. Vì vậy ông đã học biết rằng những mất mát ban đầu do vâng lời Chúa sẽ nhanh chóng được khôi phục và tăng gấp bội bởi sự ưu đãi của Đức Chúa Trời.
10) Hai bằng chứng về sự chăm sóc của Đức Chúa Trời dành cho Ysác trong thời gian có cơn đói kém là
a) Báo cho Ysác biết và hứa rằng thái độ của những dân cư trong xứ sẽ thay đổi
b) Đi với Ysác đến Êdíptô và gìn giữ ông an toàn tại đó.
c) Hiện ra cùng Ysác và ban phước cho công việc của Ysác
d) Thay đổi các điều kiện khí hậu và làm cho ông được thịnh vượng
11. Tất cả những điều sau đây đều trình bày những thử thách mà cả Ápraham lẫn Ysác đều trải qua trừ một điều, đó là điều nào?
a) Cả hai đều đương đầu với nạn đói trong xứ Canaan
b) Mỗi người đều trải qua một thời gian ở tại Aicập vì có cơn đói kém
c) Mỗi người đều hình dung rằng dân Philitin sẽ giết mình đi để đoạt vợ mình
d) Cả hai đều gặp rắc rối về việc các giếng nước
12. Bạn hãy trả lời các câu hỏi so sánh kinh nghiệm của Ápraham với của Ysác dưới đây
a. Theo bạn vì sao Đức Chúa Trời lại cho Ysác gặp những hoạn nạn giống với cha mình? ... 
... 
b. Vì sao Ysác cứ ở trong xứ Canaan suốt thời gian có cơn đói kém trong khi ở vào hoàn cảnh tương tự cha ông đã đi đến xứ Aicập?
... 
c. Theo bạn vì sao Đức Chúa Trời nhấn mạnh đến sự vâng lời của Ápraham trong điều Ngài phán cùng Ysác?
... 
d. Ysác đã được thừa hưởng gì do việc cứ ở trong xứ Canaan
... 
e. Điều nầy minh họa lẽ thật gì trong Tân ước? (Mat Mt 6:33)
... 
Thất Bại Trong Những Sự Sợ Hãi 
SaSt 26:7-11
Khi đức tin nhường chỗ cho sự sợ hãi, chúng ta rất hay làm điều sai trái. Chúng ta có thể thấy sự yếu đuối trong con người của Ysác khi ông bị thử thách bởi sự nguy hiểm, do có thật hoặc do tưởng tượng. Cũng giống như Ápraham, ông hình dung dân Philitin sẽ giết ông để đoạt lấy người vợ xinh đẹp của ông. Bạn có cho rằng mối lo sợ mãn tính ấy của Ápraham đã ảnh hưởng đến Ysác, khiến ông cũng sợ một điều tương tự không? Các bậc cha mẹ rất thường truyền những nỗi lo sợ của mình cho con cái họ. Dầu sao, Ysác cũng phải học tập từ nơi kinh nghiệm của cha ông rằng sự lừa dối sẽ chỉ đưa ông vào rắc rối mà thôi. Nhưng ông đã tiếp thu nỗi lo sợ của cha mình, đã theo gương cha mình và đã gặp cùng một sự thất bại.
Cả Ápraham lẫn Ysác đều được Chúa hứa ở cùng họ. Nhưng nỗi lo sợ phải đối diện với sự nguy hiểm càng làm tăng thêm sự lo sợ, làm suy yếu đức tin và khiến cho người ta không suy nghĩ đúng đắn được. Mỗi người đều sử dụng sự lừa dối một cách ích kỷ để bảo vệ chính mình mà không cân nhắc xem hành động của mình có thể đem lại cho vợ mình hoặc những người khác những rắc rối gì. Bởi vì từ ngữ họ dùng cho em gái đã được dùng cho bất cứ người em gái bà con nào, nên đó không thật sự là một lời nói dối. Nhưng sự thật một nửa của họ nhằm để lừa dối người ta, che dấu sự thật rằng "Những cô em gái" đó chính là vợ của họ.
Khi Abimêléc biết được sự lừa dối của Ysác ông đã quở trách gay gắt, song vẫn lấy lòng rộng lượng cho ông ở lại trong xứ. Thậm chí ông còn ban hành một chiếu chỉ thuộc quyền bảo vệ của triều đình dành cho vị tộc trưởng và vợ người.
13. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Sự lừa dối của Ysác khi nói về vợ mình còn tệ hơn cả sự lừa dối của cha mình vì đáng lẽ ông đã học được điều đó từ nơi kinh nghiệm của Ápraham
b. Bởi vì tình cảm của mỗi con người là điều riêng tư nên không có lý khi cho rằng những nỗi lo sợ của cha mẹ có thể được truyền lại cho con cái.
c. Khi đức tin nhường chỗ cho sự sợ hãi, dân sự Chúa rất thường hay làm điều sai trái.
d. Một cách giải quyết hợp lý hơn cho Ysác là có thể để nhắc nhở Abimêléc về hiệp ước đã ký kết với Ápraham nhiều năm về trước
e. Một sự chọn lựa khác tốt hơn là nhường bước cho sự sợ hãi và lừa dối mọi người ở tại Ghêra đối với Ysác có thể là nương cậy nơi Chúa để tìm sự bảo vệ
Bình An Trong Sự Bắt Bớ 
26:12-32
Sự hưng vượng lạ lùng mà Đức Chúa Trời ban cho Ysác đã khiến cho dân Philitin ganh tỵ; vì vậy họ lấp lại những giếng nước Ysác đã nhờ cậy vào để cho các bầy súc vật là chiên và dê của mình uống. Những giếng mà các tôi tớ Ápraham đã đào cho ông và gia đình ông quyền sử dụng khu vực đồng cỏ nầy. Việc lấp các giếng nầy là một hành động thù địch nghiêm trọng trong một vùng đất mà phần lớn thời gian trong năm không có mưa. Nguồn nước từ các giếng là một vấn đề sống còn. Sau đó, Abimêléc yêu cầu Ysác phải ra đi, vì thừa nhận rằng ông đã trở nên quá hùng mạnh so với họ.
Một số người có thể thách thức những kẻ bắt bớ mình và đấu tranh cho các quyền lợi của mình. Nhưng Ysác không làm như vậy. Giống như cha mình trong một nan đề tương tự với Lót, ông tin rằng sự hòa hảo và các mối quan hệ tốt đẹp là quan trọng hơn những quyền lợi hoặc các giếng nước của mình. (13:1-9). Ysác chỉ dời đi xa hơn đến tại nơi thung lũng (từ Ghêra đi về hướng đông nam) và định cư tại đó. Khi tìm được những cái giếng Ápraham đã đào nhưng bị dân Philitin lấp lại, Ysác đào lại mấy cái giếng ấy. Ông cũng đào thêm mấy cái giếng mới. Khi bọn chăn chiên Philitin đòi nhận các giếng ấy, Ysác lại giao cho chúng và tiếp tục dời đi. Ông đặt tên hai giếng ấy là sự Tranh Giành và Ghen tị, và dời đi khỏi họ! 
NHỮNG PHƯỚC HẠNH ĐỔ TRÊN NGƯỜI GIỮ SỰ HÒA BÌNH 
26:1-35
Sự bắt bớ kết thúc
Các phước hạnh vật chất
Sự mặc khải mới của Đức Chúa Trời
Tình thân hữu và sự hòa bình
Một lời làm chứng hữu hiệu 
Suy xét cách Đức Chúa Trời ban thưởng cho Ysác vì đã không đánh trả:
1. Dân Philitin thôi quấy rối ông
2. Dân tìm được sự an ổn trong một thung lũng mầu mỡ và rộng rãi hơn
3. Đức Chúa Trời gặp gỡ ông, khẳng định lại giao ước, và đảm bảo với ông sự hiện diện, sự che chở của Ngài
4. Dân Philitin công nhận Đức Chúa Trời ở cùng ông
5. Abimêléc ký kết một hiệp ước hữu nghị với ông.
Ysác đã đặt Chúa lên trên hết trong đời sống mình. Ông đã đáp lại trước sự hiện ra của Chúa với thái độ biết ơn và sự dâng hiến bằng cách lập một bàn thờ và cầu khẩn danh Đức Giêhôva. Hãy lưu ý cách ông dựng một bàn thờ ở tại Bêesêba ngay trước khi ông dựng lều tại đó.
Những phước hạnh của Chúa đổ trên Ysác vì sự nhu mì của ông khiến ông trở thành một gương tuyệt vời về điều Chúa Jesus dạy dỗ nhiều thế kỷ sau đó "Phước cho kẻ nhu mì, vì sẽ hưởng được đất... phước cho kẻ làm cho người hoà thuận, vì sẽ được gọi là con cái Đức Chúa Trời" (Mat Mt 5:5, 9). Thật tốt đẹp hơn biết bao khi biến cải những kẻ thù thành bạn hữu mình bởi sự nhịn nhục không kháng cự thay vì đánh bại họ trong cuộc tranh chiến để rồi suốt đời phải xem họ như là kẻ thù của mình! Trên hết mọi điều, ông đã được sự ưng thuận của Chúa và Đức Chúa Trời đã được sáng danh.
14. Trong các câu hỏi dưới đây, hãy dùng các nan đề của Ysác với các giếng nước để minh họa và ứng dụng sự dạy dỗ của Chúa Jesus về những người làm quấy đối với chúng ta.
a. Bạn hãy đọc các phước lành trong 5:1-12. Hai điều nào được làm sáng tỏ bởi các hành động của Ysác và sự sỉ nhục của người Philitin đối với ông trong SaSt 26:14-32? Nêu lên những câu Kinh Thánh trưng dẫn trong Mathiơ và giải thích
... 
b. Ysác đã làm gì ngay sau khi Chúa hiện ra cùng ông (câu 24-25)?
... 
c. Bạn nhận thấy bài học thuộc linh gì trong điều nầy?
... 
d. Đức Chúa Trời đã ban phước thế mà cho hành động không bạo động của ông?

SỰ TÂY VỊ TRONG GIA ĐÌNH 
26:27-46
Khi bạn đọc Sángthếký 27, hãy xem xét động cơ của mỗi người. Ngoài ra hãy so sánh những mối liên hệ trong gia đình Ysác với hôn nhân lý tưởng được dạy dỗ trong Tân ước
Mưu Đồ Của Ysác 
27:1-4
Sángthếký chương 27 trình bày một ví dụ lạ lùng hơn hết về cách Đức Chúa Trời, trong sự dự phòng của Ngài, đã bỏ qua điều ác. Ngài dùng những sự lừa dối; tội lỗi của một nguời, hoặc một tập thể để làm hỏng những kế hoạch xấu xa của một nhóm người khác và vì vậy làm cho ứng nghiệm giao ước của Ngài.
Trái với chương 26, chương 27 phủ một bóng tối lên tâm tánh của Ysác. Gia đình ông đã bị phân rẽ tồi tệ bởi sự tây vị của cha mẹ. Mặc dầu cuộc hôn nhân nầy đã được hoạch định nơi thiên đàng, nhưng hai người phối ngẫu đã không làm trọn phần việc của họ trên đất. Ysác để cho tính thiên vị của ông dành cho cậu con cả làm mờ mắt ông trước ý muốn đã được mặc khải rõ ràng của Chúa (25:21-23) và trước sự không thích hợp của Êsau để nhận lãnh ơn phước trưởng nam. Có lẽ trong tuổi già Ysác quan tâm nhiều đến sự an nhàn thuộc thể và ít quan tâm đến đời sống thuộc linh của mình hơn.
Chúng ta cũng nhìn thấy một đặc tính mới trong tính cách của Rêbêca. Bà hành động với một sự xảo quyệt để lợi dụng sự mù lòa của người chồng lớn tuổi của bà một cách độc ác. Không có một người nào trong gia đình có vẻ cao thượng và vô kỷ. Trong bức tranh ảm đạm của sự thất bại về con người nầy, điều chắc chắn rằng những lời hứa của Đức Chúa Trời sẽ được ứng nghiệm và các mục đích của Ngài phải được thực hiện chiếu sáng như một ngọn đèn trong chỗ tối tăm
"Bởi đức tin Ysác chúc phước cho Giacốp và Êsau về những điều hầu đến" (HeDt 11:20). Vì sao vị tác giả thánh nầy lại ngợi khen hành động của Ysác? Chính là vì tộc trưởng cao tuổi nầy với đôi mắt không còn tỏ tường và thân thể yếu ớt "vẫn tin chính mình là người bảo vệ ơn phước của Đức Chúa Trời, và nhận biết rằng ông có một cơ nghiệp lớn lao để truyền lại cho hai con mình" (Dods trang 268) 
Tuy nhiên chúng ta không thể khen ngợi Ysác vì ông đã cố trao các phước của quyền trưởng nam cho Êsau. Có lẽ nào ông đã quên lời tiên tri về các đứa trẻ từ lúc chúng mới sinh ra? Ông há không xem xét việc Êsau kết hôn với những người nữ Hêtít sao? Có phải ông không biết gì về chuyện Êsau bán các đặc quyền của con cả không? Ông đã để cho lòng thiên vị dành cho Êsau và ý thức của ông về mùi vị thơm ngon của thịt rừng chiếm vị trí ưu tiên hơn điều mà ông biết phải là bổn phận tộc trưởng của ông. Ông đã sắp sửa giao quyền cầm đầu dân tộc được chọn cho một gia đình không tin kính và gây nguy hiểm cho cơ nghiệp thuộc linh cùng hy vọng cứu rỗi dành cho dòng dõi loài người. Ông không quả quyết đấy là ý muốn của Đức Chúa Trời, và vì vậy ông đã hành động hấp tấp và bí mật. Ông quyết định gây phấn chấn cho tinh thần của mình để nói tiên tri trong trạng thái xuất thần bằng cách ăn thức ăn mà ông ưa thích. Thật khác với hành động của một người biết rõ mình đang thực hiện ý muốn của Đức Chúa Trời!
Cách cư xử của Êsau cũng phải bị quở trách, chắc chắn ông đã biết những lời được Đức Chúa Trời phán ra :"Đứa lớn sẽ phải phục đứa nhỏ" (SaSt 25:23). Ngoài ra ông đã mất quyền trưởng nam vì đã bán nó cho em mình. Ông ít quan tâm đến phần thuộc linh của ơn phước, nhưng có lẽ rất thích nhận quyền thống trị trên em mình, được sở hữu đất đai và những lợi lộc vật chất khác.
15. Bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Sự bàn luận của Ysác để ban các phước trưởng nam cho Êsau cho thấy ông không biết gì về lời Chúa phán với Rêbêca trong 25:23
b. Ysác đã đặt cơ sở kế hoạch chúc phước cho Êsau của mình theo sự tây vị đứa con lớn chứ không phải để cố gắng làm đẹp lòng Đức Chúa Trời
c. Tánh xác thịt của ông cũng là điều rõ ràng trong việc ưa muốn có một thứ thức ăn ông ưa thích trước khi chúc phước cho Êsau
d. Chúng ta có thể kết luận rằng qua năm tháng, sự thiên vị đã gây ra sự chia rẻ trong gia đình và làm méo mó đức tin của Ysác trong lời tiên tri Chúa đã phán cùng Rêbêca
c. Hành động sai lầm của Ysác nhằm cố gắng làm đẹp lòng chính mình cho thấy rằng ông chưa bao giờ thật sự đón nhận giao ước Đức Chúa Trời đã ban cho cha mình và khẳng định cho mình một cách nhiệt tình
Phản Kế và Những Lời Chúc Phước 
27:5-40
Khi Rêbêca nghe lén được điều Ysác bảo với Êsau bà hành động với một quyết định. Chắc chắn bà cho rằng bà có quyền can thiệp vào để bảo vệ chương trình của Đức Chúa Trời và quyền lợi của Giacốp. Một người phụ nữ ít táo bạo hơn có thể sợ, nhưng Rêbêca sẵn sàng đương đầu với cơn thạnh nộ của chồng và con mình để đạt được mục tiêu của mình
16. Đọc 25:23 và sau đó đọc 27:1-13 trong ánh sáng của đoạn trước. Bây giờ bạn hãy trả lời những câu hỏi sau, dựa trên các đoạn Kinh Thánh vừa đọc
a. Bạn có thấy lý do nào khiến Ysác muốn bí mật chúc phước cho Êsau không?
... 
b. Điều gì có thể sai lầm khi chúc phước cho Êsau

c. Êsau có thể phạm tội gì nếu ông nhận lời chúc phước

d. Rêbêca có đúng không khi muốn cho hoạch định của Ysác phải thất bại? Nếu vậy, thì điều gì là không đúng?..
e. Lẽ ra Rêbêca phải làm gì để ngăn chận Ysác?
... 
17. Bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước các câu đúng
a. Mưu đồ của Ysác và phản kế của Rêbêca có thể được tiêu biểu như một phản ứng bình thường của bậc cha hoặc mẹ.
b. Nan đề của gia đình nằm ở góc rễ của những mưu đồ nầy chính là sự thiên vị đã chia rẽ gia đình
c. Những kế hoạch của Sara nhằm làm thành giao ước cũng như mưu đồ của Rêbêca giống nhau ở chỗ cả hai đều chuyển từ đức tin sang các nỗ lực của con người nhằm giữ an toàn cho sự ứng nghiệm ấy và cả hai đều đem lại những rắc rối.
d. Mặc dầu các phương pháp tiến hành của bà là điều đáng ngờ, nhưng kế hoạch của Rêbêca vẫn nhất quán với ý chỉ của Đức Chúa Trời.
e. Trong việc đánh giá phản kế của Rêbêca, chúng ta có thể kết luận rằng Đức Chúa Trời không bao giờ cảm thúc một hành động sai trái; tuy nhiên, Ngài sẽ làm thành mục đích của Ngài, dầu thậm chí bằng những sự thất bại và các phương cách sai trái của loài người.
Thoạt đầu, Giacốp lưỡng lự, lo sợ - không phải vì hành động sai trái, nhưng vì sợ bại lộ. Được mẹ khuyến khích, ông cải trang làm Êsau, ông lấy thịt dê nấu giống như thịt rừng dâng cho Ysác. Dối trá nối tiếp dối trá, khi Giacốp, kẻ Hất Cẳng, lừa dối người cha cao tuổi và mù lòa của mình. Ông thậm chí đã lấy danh Chúa làm chơi, quy sự thành công của mình cho Chúa. Ông kết thúc hành động giả hình của mình bằng một cái hôn của Giuđa.
Ysác để cho các giác quan của ông: vị giác, xúc giác và khứu giác bác bỏ những gì thính giác mách bảo ông. Giacốp đóng vai của mình với một lá gan bằng sắt trong khi cha mình sờ mó ông, đánh hơi ông, lắng nghe giọng nói của ông và thưởng thức món thịt. Marten Luther nói rằng "nếu là tôi, chắc tôi đã đánh đổ mất thức ăn". Nhưng, tin chắc Giacốp là Êsau, nên Ysác đã chúc phước cho ông.
Việc chúc phước bắt đầu với sự mầu mỡ của đất được tượng trưng bằng sương móc, ngũ cốc và rượu. Ở tại xứ Paléttin, nơi rất ít mưa và cái nóng cực độ, sương móc dầy đặc vào ban đêm là điều hết sức quan trọng đối với năng suất của đất. Vùng đất nầy đã trở nên nổi tiếng vì các vườn nho và nhiều loại ngũ cốc.
Phước lành mà Ysác đã dự định chúc cho Êsau nhưng đã ban cho Giacốp gồm có 1) quyền sở hữu đất đai, 2) Sự thịnh vượng trong việc trồng trọt, 3) tư cách của một dân tộc 4) quyền cai trị trên các dân tộc 5) Cai trị trên các anh em mình, và 6) sự rủa sả hoặc chúc phước có tính bảo vệ của Đức Chúa Trời trên những người khác tùy theo cách họ đối xử với ông. Một ơn phước của giao ước bị vắng mặt cách đáng lưu ý - đó là phước hạnh của hết thảy các dân qua ông. Có lẽ Ysác đã bỏ đi điều đó vì ông biết rằng Êsau không quan tâm đến những giá trị thuộc linh. Ngay sau khi Ysác vừa chúc phước xong, Giacốp lui ra, vừa kịp thoát khỏi bị Êsau khám phá, thì Êsau đã về ngay lúc ấy.
Ysác phản ứng bằng một sự bàng hoàng khi hay được rằng ông đã bị lừa dối bởi một sự giả trá tinh khôn. Bằng những chữ "Nó lại sẽ được ban phước" (27:33) ông thừa nhận rằng Đức Chúa Trời đã hủy bỏ kế hoạch xấu xa của ông. Ông không tìm cách rủa sả Giacốp, cũng không bày tỏ sự phàn nàn. Vị tộc trưởng đã thấy rằng đứa em đã trở thành một công cụ kỷ luật của Đức Chúa Trời. Chúng ta cũng sẽ làm như thế nếu như chúng ta hiểu rằng những người làm hỏng các ước muốn của mình và khiến cho đời sống chúng ta cay đắng thường là những phương tiện của Chúa để giữ cho chúng ta khỏi làm điều sai trái!
Êsau bị tổn thương sâu đậm vì cớ Giacốp, bằng sự lừa dối đã nhận lấy phước hạnh trưởng nam mà chính ông đã bán rồi và đã bị định để không bao giờ được hưởng. Tâm trạng bị vỡ mộng cay đắng của Êsau, tiếng kêu khóc như con trẻ của ông và nỗi oán giận không kiểm soát được đang biến thành một mối thù hận giết người - tất cả những điều đó chỉ khiến ông dành được sự thương hại và khinh thường của những người đọc Kinh Thánh. Tiếng kêu khóc thảm thương của ông hẳn đã làm nhức buốt tấm lòng của các bậc cha mẹ ngày nay là những người phạm tội thiên vị "Cha ơi, cha có còn một ơn phước nào không, hãy chúc cho con với, cha!" (27:38)
HeDt 12:17 cho biết Êsau "dẫu khóc lóc cầu xin, cũng chẳng đổi được ý cha mình đã định rồi". Một số các bản dịch kém rõ ràng hơn. Bản King James nói như vầy "người không tìm được chỗ ăn năn, mặc dầu người đã cẩn thận tìm kiếm nó bằng nước mắt". Ăn năn đây có nghĩa là "sự đổi ý". Từ đoạn văn nầy và từ phần mô tả của Sángthếký rõ ràng là điều mà Êsau muốn thay đổi chính là ý định của người cha của mình. Ông đã mong muốn cơ nghiệp của người con trưởng. Nhưng ông đã đánh mất mãi mãi điều ông đã bán vì một tô canh. Thật là một sự cảnh cáo cho hết thảy những ai đang nghĩ đến việc từ bỏ cơ nghiệp đời đời của phước hạnh trong Chúa vì sự dễ chịu của đời nầy!
Thật thú vị khi so sánh các lời chúc phước được ban cho Giacốp và Êsau và thấy cách chúng liên hệ với những lời tiên tri trước kia. Lời chúc phước dành cho Êsau nghe có vẻ như một lời rủa sả hơn là lời chúc phước khi đem so sánh với điều được ban cho Giacốp. Nhưng về cơ bản, đó chính là điều Đức Chúa Trời đã bảo cho Rêbêca trước khi hai anh em này ra đời (khung 10.4)
Sự ứng nghiệm của lời tiên tri đã bắt đầu khi Êsau dời đến Êđôm, phía đông nam Biển Chết (36:1-43). Con cháu ông, dân Êđôm, cư ngụ trong các vùng đồi núi khô cằn, không màu mỡ thuộc Sêirơ là nơi họ sinh sống bằng các cuộc chiến tranh và cướp bóc. Êđôm nhiều lần bị Ysơraên thống trị, nhất là từ thời vua Đavít trở đi; song từng hồi từng lúc dân Êđôm đã nổi dậy và được hưởng một thời kỳ tự do để rồi lại bị chinh phục. Cuối cùng họ đã hoàn toàn bị chinh phục vào năm 129 T.C. bởi John Hyrcanus, người đã buộc họ phải chịu phép cắt bì và hợp nhất họ thành nước Do thái. 
GIAO ƯỚC, LỜI TIÊN TRI VÀ CÁC LỜI CHÚC PHƯỚC 
18. Nghiên cứu biểu đồ Giao ước, Lời tiên tri và Các Lời Chúc phước bao gồm lời chúc phước của Ysác và sự mặc khải của Chúa trong Sángthếký 28 rồi trả lời các câu hỏi sau đây.
a. Những phần gì thuộc lời chúc phước bị Giacốp cướp lấy không có trong các lời tiên tri và lời chúc phước trước kia?
... 
b. Hãy so sánh hai lời chúc phước dành cho hai người con sinh đôi
... 
c. Phần nào trong lời chúc cho Êsau có vẻ tốt?
... 
19. Bạn hãy đọc kỹ HeDt 12:17 có thể bạn đã nghe có người đang dạy bạn câu Kinh Thánh nầy rằng Êsau không ăn năn và không được cứu. Điều đoạn Kinh Thánh thật sự hàm ý là
a) Đức Chúa Trời đã từ khước ông mãi mãi và đã rút sự thương xót khỏi ông
b) Người xác thịt thường phạm tội lỗi không tha thứ được.
c) Êsau không thể thuyết phục cha mình đổi ý mà ban cho ông phước lành chính yếu được.
d) Ysác đã trải qua một sự thay đổi lạ lùng trong tánh tình và bây giờ đã nhận biết điều Chúa muốn.
Bởi vì phản kế của Rêbêca đã đánh bại mưu đồ của Ysác và khiến cho lời chúc phước của ông đi đúng theo ý muốn của Đức Chúa Trời, như vậy có phải bà đã làm những điều đúng không? Chúng ta không nghi ngờ lý cớ của Rêbêca và của Giacốp là đúng,nhưng có thể nào lừa dối lại là một phương tiện đúng đắn để thực hiện chánh lẽ được? Có lẽ nào kết cuộc chứng minh cho phương tiện không? Không có một phương cách tốt hơn sao? Chẳng lẽ họ không thể cầu nguyện để được Chúa trợ giúp mà biện luận với Ysác sao? Ngay cả nếu họ không thể thuyết phục Ysác làm điều phải được thì há Đức Chúa Trời lại không thể can thiệp để ngăn cản kế hoạch của Ysác sao? Ngoài ra, làm sao Đức Chúa Trời có thể tôn trọng và làm ứng nghiệm lời chúc phước được ban ra bởi danh Ngài? Dods nói rằng tại đây Rêbêca và Giacốp đã dành khỏi tay Đức Chúa Trời công việc của Ngài và cố gắng chỉ cho Ngài cách để giữ đúng lời hứa của Ngài. Khi làm như vậy hoặc họ đã phạm tội rồi đổ lỗi rằng Chúa đã quên lời hứa Ngài, hoặc là họ đang lên án Ngài đã không thực hiện được lời hứa đó (trang 274).
Rêbêca và Giacốp đã đạt được kết quả gì từ sự phản bội của họ? Đáng lẽ ra họ đã không phải gặt lấy điều gì cả nếu như họ đã không làm gì cả. Quyền trưởng nam đã được định cho Giacốp, và Đức Chúa Trời hẳn sẽ ban cho Giacốp theo một cách mà không làm nhơ nhuốc tánh cách của Giacốp (SaSt 48:13-20). Nhưng sự mất mát của Giacốp và mẹ người thật to lớn. Mưu kế của Rêbêca đã làm rộng thêm sự chia rẽ giữa bà và những người bà đã lừa dối. Êsau thề rửa nhục cho mình và sẽ giết em mình. Giacốp phải chạy trốn để cứu lấy mạng sống mình, bỏ lại đàng sau những sự sung sướng của gia đình và những tài sản của người cha. Ông và mẹ ông có thể không bao giờ còn gặp nhau nữa. Ông sẽ phải trải qua lao nhọc vất vả trong thân phận lưu đày. Ngoài ra, chính thứ vũ khí mà ông đã dùng, là sự lừa gạt, sẽ được người khác sử dụng để nghịch cùng ông; kết quả, Giacốp đã gặt lấy một mùa gặt cay đắng và kéo dài. Trong bài học kế tiếp, chúng ta sẽ thấy cách Đức Chúa Trời đã đem lại phước hạnh từ sự yếu đuối và những việc dường như là bi kịch của con người.
20. Kể ra ba hậu quả do sự lừa gạt của Giacốp
... 
Bây giờ bạn đã học xong bài 10. Bạn hãy ôn lại tài liệu nầy thật kỹ và làm bài tự trắc nghiệm tiếp theo. 

Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN. Bạn hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất
1. Ý nghĩa tiên tri về cuộc tranh chiến giữa hai con trai Rêbêca đang mang cho thấy tất cả những điều sau đây, ngoại trừ một điều, đó là điều nào
a) Hai con trai của Rêbêca sẽ là những người sáng lập lên hai dân tộc khác nhau thù địch nhau.
b) Đứa nầy sẽ mạnh hơn đứa kia
c) Đứa lớn sẽ phục đứa nhỏ
d) Về mặt biểu tượng cuộc chiến bao gồm các quyền lợi đặc biệt của con trưởng
e) Vai trò của Rêbêca là người mẹ phải giúp hoàn thành lời tiên tri, tạo ra những hoàn cảnh chắc chắn có lợi cho người em
2. Việc đứa con nhỏ nắm lấy gót đứa lớn vào lúc mới sanh ra, theo bài học của chúng ta là một
a) Dấu hiệu báo trước rằng nó sẽ thống trị ngay anh mình
b) Sự từ chối chấp nhận thất bại
c) Dấu hiệu tiên tri rằng đứa nhỏ sẽ là một con người thù địch và hay gây hấn từ lúc sinh ra. 
d) Biểu tượng tiên tri của việc chấp nhận ý muốn Chúa
3. Dựa trên sự học tập của chúng ta trong bài nầy, chúng ta có thể nói chính xác nhất rằng việc Ysác thích Êsau hơn và Rêbêca thích Giacốp hơn
a) Có thể là một sự lựa chọn không khôn ngoan có liên quan đến tác hại của nó trong gia đình
b) Đã gây ra sự bại hoại tâm linh của Êsau
c) Đã dẫn đến sự thiên vị làm chia rẽ gia đình
d) Đã đóng góp vào sự thành công của Giacốp trong cuộc đời
4. Những gương tốt Ysác đã nêu cho các con mình là
a) Những lời cầu nguyện của ông, sự nhịn nhục của ông và những cố gắng để giữ sự hòa bình
b) Thái độ yêu thương và hiểu biết đối với mỗi người con
c) Những nỗ lực của ông nhằm tìm những người vợ kính sợ Chúa cho các con ông.
d) Hy sinh những tham muốn vị kỷ vì ý muốn Đức Chúa Trời
5. Những tham muốn ích kỷ của Ysác đã dẫn ông đến
a) Một mối quan hệ gần gũi hơn với Rêbêca
b) Bỏ qua sự lừa gạt của Giacốp
c) Từ chối chương trình của Chúa dành cho hai con ông
d) Chấp nhận cách sống không tin kính Chúa của Êsau
6. Việc thương lượng giữa Giacốp và Êsau về các quyền lợi con trưởng của Êsau ngay nay có thể được so sánh với những người
a) Có thể quan tâm đến ý muốn Chúa nhưng cố gắng thực hiện nó bằng các phương pháp riêng của họ.
b) Không nhìn thấy sự xung đột giữa kết cuộc và phương tiện để đạt được điều đó
c) Không kiên nhẫn đối với các phương pháp của Chúa và tìm cách để giúp Chúa thực hiện được.
d) Được mô tả trong các câu a) b) và c)
e) Làm điều chỉ được ghi trong câu a) và c)
7. Kinh Thánh cho chúng ta biết những thất bại của những con người vĩ đại nầy để cho chúng ta thấy
a) Sự ban phước của Chúa là vì ân điển, chứ không phải vì sự tốt lành của chúng ta
b) Đức Chúa Trời chấp nhận những ý định tốt của chúng ta, biết chúng ta là những tạo vật hữu hạn
c) Sự đoán phạt chắc chắn theo sau những lầm lỗi của chúng ta
d) Đức Chúa Trời sẽ bỏ qua những thất bại nếu chúng ta thành công trong những gì mình cố gắng làm
8. Những thử thách mà cả Ysác lẫn Ápraham đều phải chịu là
a) Cơn đói kém và những rắc rối về các quyền lợi của nguồn nước
b) Tình trạng không có con và nỗi lo sợ bị giết
c) Bao che cho các con và sợ sự kế thừa
d) Những gì được ghi trong tất cả các câu trên a) b) c)
e) Chỉ điều được ghi trong câu a) và b) 
CÂU THAY ĐỔI - Khi đọc phần mô tả các lời cầu nguyện của Ysác và Rêbêca, chúng ta thấy một số khác biệt trong chúng
Bạn hãy viết số một vào chỗ trống nếu lời mô tả đúng là lời cầu nguyện của Ysác. Viết số 2 nếu lời mô tả đúng là lời cầu nguyện của Rêbêca
... 9 Cầu nguyện cho sự chữa lành
... 10 Nhận được sự đáp lời lập tức
... 11 Cầu nguyện xin sự hiểu biết
... 12 Dựa trên lời hứa của giao ước Đức Chúa Trời
... 13 Sự đáp lời bị chậm lại gần 20 năm
... 14 Được đáp lời với một sự mặc khải có tính tiên tri 
CÂU GHÉP CẶP. Bạn hãy ghép cặp lời mô tả với đúng nhân vật được liệt kê 
... 15 Đặt đức tin nơi Chúa
... 16 Sống cho hiện tại
... 17 Ích kỷ, lừa dối
... 18 Thích sống tại nhà, yên lặng
... 19 Bốc đồng, không để ý đến gia đình và các giá trị thuộc linh trong các cuộc hôn nhân của ông
... 20 Biết tính toán, khôn ngoan
... 21 Người sống ngoài trời, thích phiêu lưu
... 22 Vô đạo, sống theo trần tục 
CÂU ĐÚNG SAI. Bạn hãy viết chữ Đ vào chỗ trống đứng trước câu nào ĐÚNG. Viết chữ S nếu là câu SAI
... 23 Nói theo nghĩa bóng, Êsau và Giacốp đã bắt đầu tranh chiến về quyền trưởng nam khi còn ở trong bụng mẹ
... 24 Hệ thống giá trị của Ysác luôn luôn tốt đẹp trong các mối quan hệ của ông với những người lân cận với gia đình ông và với Đức Chúa Trời
... 25 Cách cư xử của Ysác và Rêbêca trong mối quan hệ với hai đứa con song sinh của họ đã góp phần trực tiếp vào sự chia rẽ trong gia đình họ và sự hình thành của các tiêu chuẩn giá trị đáng ngờ.
... 26 Mặc dầu Giacốp dường như đã học biết về giao ước cùng lời tiên tri của Đức Chúa Trời về sự thống trị của ông trên dòng dõi được chọn, ông đã không tin cậy Chúa như Ápraham, chờ đợi thời điểm của Đức Chúa Trời để nhận biết lời hứa.
... 27 Mặc dầu Êsau đã có một quyết định hấp tấp khi từ bỏ quyền trưởng nam của mình, song quyết định đó không đại diện cho phương cách của ông đối với những vấn đề thật sự có ý nghĩa trong đời sống
... 28 Khi HeDt 12:17 chép rằng "người bị bỏ" điều đó có nghĩa là Êsau "không đổi được ý cha mình" để chúc phước cho ông.
... 29 Con cháu của Êsau và Giacốp ngày nay là dân Eđôm và dân Ysơraên
... 30 Dầu tất cả những thất bại và lầm lỗi của mình, chúng ta biết rằng Đức Chúa Trời yêu thương chúng ta và sẽ giúp đỡ chúng ta khi bị sa ngã 

Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. a Rêbêca (giống như Sara) bị son sẻ
b Hai mươi năm
c Câu trả lời của bạn. Tôi sẽ nói rằng Đức Chúa Trời đang dạy dỗ họ cầu nguyện và nhờ cậy Ngài
d Ông đã cầu nguyện cho Rêbêca
2. Tôi thấy lời cầu nguyện của Ysác được nhậm vì 1) nó phù hợp với ý muốn Đức Chúa Trời đã mặc khải (những lời hứa của giao ước phải được ứng nghiệm qua Ysác theo Lời Chúa) và 2) Ysác kiên trì trong sự cầu nguyện. Ông không thôi cầu nguyện dầu sự trả lời đã bị trì hoãn
3. d) Đã làm điều được ghi trong tất cả 3 câu a) b) và c)
4 a 3) Cuộc tranh chiến
b 2) Hành động của Giacốp
c 1) Sự mặc khải của Chúa
d 1) Sự mặc khải của Chúa
5 a Hai dân tộc đang ở trong bụng bà, dân nầy sẽ mạnh hơn dân kia, và đứa lớn sẽ phải phục đứa nhỏ
b Nó sẽ khiến Giacốp mong đợi quyền trưởng nam hoặc các phước hạnh của giao ước. Điều đó cho thấy Đức Chúa Trời lựa chọn theo ý muốn tối cao của chính Ngài và không bị ràng buộc bởi phong tục
c Tôi hình dung điều đó có thể khiến bà tỏ ra phần nào thiên vị đối với Giacốp
6. Những câu trả lời của bạn
a Bạn có thể có. Điều nầy rất bình thường
b Bạn rất có thể có kinh nghiệm đó
c Bạn nên cầu nguyện xin Chúa cho mình có loại tình yêu đặc biệt đối với các em đó, tập trung vào những điểm tốt của chúng và khuyến khích chúng, hãy cẩn thận đừng để sự bực tức mà bạn cảm nhận khiến bạn cáu gắt với chúng hoặc đối xử không công bằng với chúng; cố gắng tìm biết những nhu cầu của chúng là điều gì, hãy cố gắng giúp chúng vượt qua những tính xấu, đưa chúng đến với Chúa, và hãy cầu nguyện với chúng.
7 a E 
b G 
c G 
d E 
e E 
f G 
g G 
8 Câu trả lời của bạn. Có lẽ bạn đã được thấy nhiều cuộc trao đổi tệ hại như thế
9 a Trên sự biết trước của Ngài
b Câu trả lời của bạn. Ngài phán với chúng ta về ân điển của Ngài đem sự ban cho đến với hết thảy mọi người, nhưng chỉ những ai ưa thích và quý trọng điều Đức Chúa Trời ban cho thì mới nhận được điều đó. Ngài biết ai sẽ tiếp nhận và ai sẽ xem thường các ơn phước của Ngài. Và việc được chọn (tức là tiếp nhận ý muốn Chúa dành cho chúng ta) đòi hỏi sự đầu phục Ngài hầu cho Ngài có thể khiến chúng ta hóa theo hình ảnh của Con Ngài
10. c) Hiện ra cùng Ysác và ban phước cho công việc của Ysác
a) Êsau
b) Giacốp
11. b) Mỗi người đều trãi qua một thời gian ở tại Aicập vì cớ có cơn đói kém
12. a Bạn có thể nói rằng Đức Chúa Trời muốn dạy Ysác những bài học tương tự
b Đức Chúa Trời đã cảnh cáo Ysác chớ đi xuống Aicập song Ngài không bảo Ápraham chớ đi (SaSt 26:20).
c Tôi sẽ nói rằng Ngài đang dạy Ysác rằng sự vâng lời là điều cần thiết để nhận lãnh các phước hạnh của giao ước
d Đức Chúa Trời đã ban phước dư dật cho mùa vụ của ông và ông đã trở nên rất giàu có
e Nếu chúng ta đặt để Chúa trước hết trong đời sống mình Ngài sẽ ban phước cho công việc của chúng ta và chu cấp các nhu cầu vật chất của chúng ta.
13. a, c, d, và e là những câu đúng
14. a Tôi sẽ nói 5:5, 9. Ông đã bày tỏ sự nhu mì bằng cách dời đi và không tranh giành các giếng nước. Ông cũng là một kẻ làm sự hòa giải. Bạn cũng có thể nói rằng Mat Mt 5:8, tấm lòng trong sạch, bởi vì ông đã thật thấy Đức Chúa Trời (SaSt 26:24) 
b Ông đã dựng một bàn thờ và cầu khẩn danh Đức Giêhôva
c Bạn có thể nói rằng chúng ta nên đáp ứng trước sự mặc khải của Đức Chúa Trời bằng sự thờ phượng và một sự dâng hiến mới mẽ chính mình để phục vụ Ngài
d. Ngài ban phước cho ông về mặt vật chất với một nơi ở tốt hơn và sự thịnh vượng, hòa bình, một hiệp ước một sự mặc khải mới của Chúa, và kết thúc của sự quấy nhiễu
15. a, b, c, d là những câu đúng
16 a Ông không muốn Rêbêca và Giacốp biết rằng ông muốn trao cho Êsau lời chúc phước vốn thuộc về Giacốp
b Ông có thể sẽ trực tiếp chống lại ý muốn đã được bày tỏ của Đức Chúa Trời
c Ông sẽ ăn trộm lại quyền trưởng nam mà ông đã bán cho Giacốp
2. Bà đáng lẽ có thể nói chuyện với Ysác, nhắc nhở ông về lời tiên tri, Đáng lẽ bà phải cầu nguyện và tin cậy nơi sự can thiệp của Đức Chúa Trời
17. b, c, và e là những câu đúng
18. a Cai trị các dân tộc, đất đai màu mỡ, ngũ cốc, rượu
b Giacốp sẽ cai trị, Êsau sẽ phục Giacốp. Đất đai của Giacốp sẽ có năng suất cao; đất của Êsau sẽ khô cằn và không có năng suất
c Cuối cùng, ông sẽ tháo cởi được quyền cai trị của Giacốp
19 c) Êsau không thể thuyết phục cha mình đổi ý được
20. Bạn có thể liệt kê bất cứ ba điều nào sau đây. Ông đã nhận được lời chúc phước mà Chúa đã hứa cho ông, nhưng sự phân rẽ trong gia đình càng trở nên tồi tệ hơn, Êsau ghét ông và định giết ông, Giacốp phải bị lưu đày 20 năm, phải bị phân rẽ với gia đình mình, không bao giờ còn gặp lại mẹ mình nữa, và phải gặt lấy những gì mình đã gieo khi bị những người khác lừa gạt mình 

CHUÁ KỶ LUẬT GIACỐP TRONG KHI LƯU ĐÀY 
Bài học "Đời sống tại Gia Đình với Ysác" đã cho chúng ta một số những thấu hiểu có giá trị về đời sống trong nhà của Ysác và Rêbêca. Những sự hiểu biết nầy giúp chúng ta nhìn thấy tầm quan trọng của thái độ cùng cách cư xử của cha mẹ trong việc dưỡng dục con cái và trong việc truyền lại những tiêu chuẩn giá trị thuộc linh và văn hóa từ đời nầy sang đời kia. Chúng ta cũng đã thấy điều gì sẽ xảy ra khi cha mẹ không làm gương về những giá trị tin kính và không đối xử với mỗi đứa con bằng tình yêu thương và sự công bằng. Sự thiên vị thường dẫn đến cay đắng, phân cách, và đau buồn; và ảnh hưởng của nó thường kéo dài cả đời. Mặc dầu vậy Sángthếký 28-31 dạy dỗ rõ ràng về sự cung ứng đầy ân điển của Đức Chúa Trời. Dầu hành động lừa gạt của Giacốp đối với cha mình cho thấy ông thật không xứng đáng để làm một công cụ được chọn của Đức Chúa Trời, nhưng Chúa vẫn giúp ông trốn thoát khỏi Êsau. Ngài còn hiện ra cùng ông, tái bảo đảm với ông, lập giao ước Ngài cùng ông và dẫn ông đến ngay nhà cậu mình, là Laban. 
Đức Chúa Trời không những chỉ dẫn dắt Giacốp đến với cô dâu tương lai của mình mà Ngài còn đặt ông trong nhà trường kỷ luật. Việc kinh nghiệm nỗi thất vọng cay đắng và trở thành nạn nhân của tánh tham lam và lừa gạt của cậu mình đã giúp ông hiểu mình đã phạm tội như thế nào đối cùng anh mình. Đức Chúa Trời luân chuyển việc ban cho và việc giữ lại, sự nguy hiểm và sự giải thoát, những lời tường thuật xấu và những lời tường thuật tốt, và Ngài nhiều lần đích thân hiện ra cùng Giacốp để dạy ông nương cậy nơi quyền năng và sự chỉ dẫn thiên thượng. Ở đây chúng ta học được nhiều hơn về cách Đức Chúa Trời có thể dùng những hoàn cảnh dường như nghịch với chúng ta và sử dụng chúng để ban phước cho chúng ta và thực hiện mục đích tốt lành của Ngài.
Câu chuyện thú vị về sự lưu đày của Giacốp hấp dẫn chúng ta vì nhiều lý do. Thứ nhất, chúng ta được thưởng thức câu chuyện tình lãng mạn của ông dành cho Rachên. Sau đó sự cảm thông của chúng ta đến với Giacốp, Lêa, và Rachên trong những năm tháng căng thẳng do sự lừa gạt của Laban. Chúng ta cũng thích quan tâm đến mười hai người con trai sẽ trở thành tổ phụ của mười hai chi phái Ysơraên. Ngoài ra chúng ta còn hỏi thêm về cách Đức Chúa Trời kỷ luật con cái Ngài để sửa chữa những lầm lỗi và phát huy đức tính. Cuối cùng chúng ta thấy được cách Ngài dùng những điều có vẻ như là nghịch cảnh để ban phước cho chúng ta và thực hiện mục đích tốt lành của Ngài. 
Giacốp Trốn Đến Charan
Giacốp Với Gia Đình Của Laban
Các Vợ Và Các Con Trai
Được Thịnh Vượng bởi Đức Giêhôva
Chạy Trốn Về Canaan 
Khi học xong bài nầy bạn có thể
Ù Giải thích được tầm quan trọng thực tiễn và mang tính biểu tượng của giấc mơ của Giacốp.
Ù Thảo luận những cách Đức Chúa Trời thường dùng các thử thách để thi hành kỷ luật và phát huy tâm tánh.
Ù Nhận ra những bằng chứng về ân điển của Chúa để khích lệ mỗi chúng ta.
Ù Ứng dụng ba nguyên tắc của ân điển thiên thượng mà chúng ta nhìn thấy trong việc Giacốp trở về Canaan.
Ù Liên hệ các con trai của Giacốp với các bà mẹ đã sinh ra họ.
1. Đọc Sángthếký chương 28-31 để chuẩn bị cho bài học nầy. Chúng tôi đề nghị bạn hãy bắt đầu với SaSt 27:46 để đặt câu chuyện tiếp theo vào bởi cách phù hợp . Trong khi đọc bạn hãy đặt chính mình vào địa vị của Giacốp.
2. Học tập xuyên suốt phần khai triển bài học như thường lệ. Tìm và đọc tất cả các khúc Kinh Thánh trưng dẫn không được trích dẫn một cách đầy đủ. Bạn sẽ ghi nhớ tốt những gì được đề cập trước trong các câu hỏi của bài học. Bạn sẽ thật sự học được nhiều hơn từ bài này nếu bạn chịu viết câu trả lời của chính mình trước khi xem phần giải đáp mà chúng tôi nêu lên cuối mỗi bài học.
3. Khi học tập phần khai triển bài học, hãy cầu xin Chúa làm việc trong đời sống bạn để bạn bày tỏ và sửa chữa những lỗi lầm của bạn, phát huy tâm tánh của mình và thi hành mục đích của Ngài dành cho bạn.
4. Làm bài tự trắc nghiệm ở cuối bài học và kiểm tra lại các câu trả lời của bạn.
ám chỉ
sính lễ
di truyền
hợp lý
tổ tiên
việc gây giống có chọn lọc
việc hớt lông chiên 
GIA CỐP TRỐN ĐẾN CHARAN 
27:46-28:22
Trong khi đọc Sángthếký đoạn 28, bạn hãy cố hình dung ra những cảm giác của Giacốp khi ông rời nhà mình. Liên hệ những cảm giác đó với khải tượng của ông, và tự hỏi chính mình vì sao Đức Chúa Trời lại mặc khải Chính Ngài bằng cách ấy. Sau đó bạn hãy suy nghĩ đến những lời hứa trong ánh sáng của điều Giacốp sẽ kinh nghiệm trong những năm sắp tới.
CUỘC CHẠY TRỐN CỦA GIACỐP ĐẾN CHARAN 
Được Sai Đến Để Tìm Một Người Vợ 
27:46-28:10
Ân điển của Chúa có thể đem lại phước hạnh từ những bi kịch. Cuộc lưu đày của Giacốp đã đem lại cuộc hôn nhân của kẻ kế tự giao ước với những người nữ thuộc dân sự của Đức Chúa Trời. Vào lúc nầy Giacốp ít nhất đã 57 tuổi mà vẫn còn độc thân. Không giống như Ápraham trong lãnh vực nầy, Ysác không tiến hành các bước nào cả để tìm những người vợ tin kính Chúa cho hai con mình, và Êsau đã cưới những người nữ Hêtít. Bấy giờ, Rêbêca hay được Êsau định giết Giacốp bèn suy nghĩ cách để đạt được hai mục tiêu quan trọng trong cùng một lúc. Họ có thể sai Giacốp đi đến Mêsôbôtami để tìm một người vợ tin kính Chúa tại nơi mà ông có thể được an toàn với cậu mình là Laban. Rêbêca nói với Ysác về một cuộc sống mà họ không thể chịu nỗi nếu Giacốp lấy một người vợ Hêtít, giống như các vợ của Êsau. Ysác đồng ý và sai Giacốp sang Mêsôbôtami để tìm một người vợ tin kính.
Nhờ sự chủ động và vẻ thông minh của Rêbêca, việc Giacốp rời gia đình không giống như một cuộc chạy trốn do hậu quả của mối thù hận trong gia đình. Mà thay vào đó, cha ông đã sai phái ông trong một phương cách đáng tôn trọng đến Phađan Aram để tìm một người vợ xứng đáng với những lời hứa của giao ước và là một người mẹ gương mẫu của dòng dõi được chọn. Trước khi Giacốp ra đi, Ysác đã dâng phó ông cho sự chăm sóc của Đức Chúa Trời, ban cho ông đầy đủ sự chúc phước của Ápraham. Điều nầy được hàm ý để trang bị cho Giacốp quyền lãnh đạo về mặt thuộc linh cũng như bảo đảm với ông các ơn phước về mặt vật chất.
1. Việc Ysác thay đổi thái độ với Giacốp là do
a) Rêbêca đã thuyết phục ông rằng ông đã sai lầm
b) Ông đã thất vọng khi Êsau lấy hai người vợ Hêtít
c) Cuối cùng ông đã nhận biết rằng Giacốp là người kế tự giao ước
d) Ông đã chịu thua trước những hoàn cảnh ông không kiểm soát nỗi
2. Một yếu tố mới trong lời chúc phước của Ysác được thêm vào lời hứa của giao ước khi Giacốp ra đi là:
a) Dân tộc của Giacốp sẽ là một cộng đồng các dân tộc được kết hợp bởi một mối liên kết chung.
b) Ông sẽ được thạnh vượng và trở thành một nhà lãnh đạo dân tộc giàu có.
c) Nhiều con trai sẽ được sinh ra để tiếp tục chương trình của Đức Chúa Trời
d) Đời sống ông sẽ được bình an và đầy dẫy các phước hạnh.
3. Đọc 24:1-15; 26:34; 28:5, 8-10 và 29:18-30. Sau đó hãy so sánh vai trò của Ápraham trong cuộc hôn nhân của Ysác với vai trò mà Ysác đã giữ trong
a. Việc lo liệu cho hôn nhân của Êsau
... 
b. Việc lo liệu cho hôn nhân của Giacốp

4. Vì sao bạn cho là Ysác đã không dự bị của hồi môn cho Giacốp?

Khi Êsau hay được điều đã xảy ra, ông quyết định làm một điều gì đó để giành được sự tán thành của cha mẹ mình. Ông cũng sẽ cưới một người nữ có nền tảng tin kính Chúa. Có lẽ điều đó sẽ ảnh hưởng đến Ysác để Ysác đối đãi với ông đặc biệt hơn trong việc chia cơ nghiệp của gia đình. (Bạn nên nhớ rằng cả gia đình đều nghĩ rằng Ysác gần qua đời. Vì vậy Êsau đã cưới một trong các con gái của Íchmaên ngoài hai người vợ Hêtít đã có.
Điều nầy chẳng giúp gì cho hoàn cảnh ấy. Ysác không và không thể thay đổi những ơn phước của giao ước mà Chúa đã hứa cho Giacốp. Trong chừng mực có liên quan đến cơ nghiệp trước mắt, thì Ysác còn phải sống thêm nhiều năm nữa. Ông qua đời vào năm ông 180 tuổi, còn lâu sau khi Giacốp đã trở về từ 20 năm lưu đày. Êsau đã chứng tỏ rằng ông không quan tâm đến các phước hạnh thuộc linh, song ông lại ưa thích các lợi nhuận vật chất. Kidner giải thích rằng, nỗ lực của Êsau để được tán thành cũng giống như các nỗ lực tôn giáo của con người thiên nhiên "chỉ ở bề mặt và không khôn ngoan" (trang 157).
Trong lúc ấy Giacốp đang trên đường hành trình đến Charan, sắp sửa bước vào một chương mới hoàn toàn trong cuộc đời mình. Phần lớn những từng trãi quan trọng đều nằm ở phía trước ông. Ông có thể tìm thấy quyền tự quyết (khả năng và lòng tự tin để có quyết định riêng của mình, chọn lấy con đường cho mình trong cuộc đời) tình yêu, hôn nhân, tư cách làm cha, những vấn đề trong gia đình, và một sự hiểu biết riêng về Đức Chúa Trời. Kinh nghiệm được nhắc đến sau cùng là điều đầu tiên phải xảy đến.
5. Ba trong số các câu sau đây cho thấy các phước hạnh quan trọng đến từ việc Êsau toan giết Giacốp. Vậy câu nào KHÔNG phải là một trong các phước hạnh ấy?
a) Sự mặc khải riêng của Chúa và sự kết ước với Ngài.
b) Sự phát triển của tâm tánh ông qua kỷ luật
c) Gia đình của ông
d) Sự phân cách với gia đình trong suốt 20 năm
Giấc Mơ và Giao Ước 
SaSt 28:11-22
Cuộc hành trình của Giacốp không dễ dàng bởi vì ông không còn trẻ. Một số các học giả cho rằng ông đã 57 tuổi; những người khác tính rằng ông đã 77 tuổi. Song vì ông thường ở nhà, nên chuyến hành trình dài đến Charan khoảng 750 cây số) đi bộ và đi một mình, là một kinh nghiệm mới mẽ đối với ông như thể đối với một người trẻ tuổi. Có lẽ ông cô độc, lương tâm cắn rứt, và không biết chắc tương lai. Có lẽ ông ao ước một sự bảo đảm được phán ra bởi Đức Chúa Trời về giao ước như cha ông và ông nội ông đã kinh nghiệm.
Vào đêm thứ hai hoặc thứ ba trong chuyến hành trình, Đức Chúa Trời đã ban cho ông một giấc mơ để khích lệ. Điều đó hẳn đã gây dựng đức tin ông và giúp ông suốt những năm tháng khó khăn lâu dài khi ông còn ở rất xa đất hứa. Đây là sự bắt đầu của một quá trình dài trong sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời liên quan đến vị tộc trưởng nầy.
Trong giấc mơ Giacốp thấy một chiếc thang uy nghi bắt từ đất lên trời, trên đó các thiên sứ của Đức Chúa Trời lên xuống. Chiếc thang lên đến tận trời là một biểu tượng hoặc hình ảnh khiến cho những lời đầy ân điển của Chúa trở nên rõ ràng và không thể nào quên được. Đức Giêhôva có ở ngay đó, canh giữ Giacốp, và một con đường thông công liên lạc được mở ra giữa hai bên. Đức Chúa Trời sẽ ở cùng Giacốp để giúp đỡ ông khi ông hướng mắt lên trời. Các thiên sứ đang lên xuống theo lời Kinh Thánh, là các sứ giả của Chúa và là những người giúp việc Ngài (HeDt 1:7). Chúa Jêsus đã ám chỉ khải tượng nầy (GiGa 1:51) để cho chúng ta biết rằng Ngài đã làm ứng nghiệm biểu tượng mang tính tiên tri của chiếc thang đó. Chúa Jêsus chính là Đường Đi, là con đường thật duy nhất từ đất lên trời, là Đấng Trung Bảo ở giữa Đức Chúa Trời và loài người (GiGa 14:6; ITi1Tm 2:5). Qua Chúa Cứu Thế chúng ta có các từng trời đã mở ra cho chúng ta. (HeDt 10:19-20).
Đức Giêhôva đã thừa nhận giao ước của các tổ phụ cho Giacốp, Ngài hứa ở cùng Giacốp bất cứ nơi nào ông đi để bảo vệ ông và đưa ông về Canaan. Trên hết mọi sự, sự hiện diện không hề thay đổi của Ngài sẽ hoàn thành các sự kiện trong cuộc đời vị tộc trưởng để thực hiện mục tiêu thiên thượng. Những thay đổi trong đời sống ông đã được Chúa chuẩn bị và vì ích lợi lớn nhất của Giacốp. Những lời hứa ấy là bởi ân điển hoàn toàn, bởi vì Giacốp không hề xứng đáng, tuy nhiên Giacốp đã có một sự nhạy bén thuộc linh đáp ứng với Chúa và chính sự nhạy bén đó đã khiến Đức Chúa Trời có thể làm việc trong đời sống ông.
6. Trong kinh nghiệm của Giacốp với Chúa ở tại Bêtên (SaSt 28:12-15)
a. Những câu nào chứa đựng lời thừa nhận giao ước của Ápraham cho Giacốp?
... 
b. Kể ra bốn lời bảo đảm cá nhân mà Chúa đã ban cho Giacốp
... 
c. Vì sao những lời bảo đảm nầy lại hết sức quan trọng trong cái nhìn về kiểu sống mà Giacốp đã sống cho đến thời điểm nầy và điều ông sẽ kinh nghiệm trong tương lai? ... 
... 
d. Chiếc thang nầy có ý nghĩa biểu tượng là gì? ... 
... 
e. Điều nầy cho chúng ta biết gì về bản tánh của Đức Chúa Trời?
... 
7. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG?
a. Giấc mơ của Giacốp không có hiệu quả lập tức trên ông.
b. Lời hứa mà Đức Chúa Trời tái xác nhận với Giacốp là bằng chứng của ân điển mà ngày nay chúng ta có thể trông đợi.
c. Giấc mơ của Giacốp chủ yếu là để yên ủi và khích lệ ông cho đến khi ông đến Mêsôbôtami.
d. Ý nghĩa biểu tượng của giấc mơ đối với chúng ta là Chúa Jêsus là con đường dẫn đến thiên đàng.
e. Kết quả thực tiễn của giấc mơ là để gây dựng đức tin của Giacốp nơi Đức Chúa Trời
Khi Giacốp thức giấc, ông lấy làm sợ hãi và kinh sợ vì cớ sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Có lẽ ông nghĩ rằng ông đã có cơ hội để đến tận "cửa trời". Nhưng sự nhận biết Đức Giêhôva đã ở đó và đã ở cùng ông hẳn đã làm thay đổi toàn bộ cái nhìn của ông. Dods quan sát một cách diễn cảm rằng thế giới của Giacốp, vốn đã từng ảm đạm và trống rỗng, nay đang đầy dẫy sự hiện diện oai nghiêm sống động của Đức Chúa Trời, "Giacốp không còn là một kẻ chỉ chạy trốn khỏi những hậu quả của tội lỗi mình nữa", ông bây giờ là "một người dự phần với Chúa trong sự làm thành mục tiêu của Đức Chúa Trời" (trang 286-287)
Trong thái độ biết ơn và lòng tin kính. Giacốp đã dựng một cây cột và thoa dầu cho nó để làm vật kỷ niệm. Ông thề rằng Giêhôva sẽ là Đức Chúa Trời của ông, chỗ xảy ra sự hiện thấy sẽ là một nơi thánh, và ông sẽ trả cho Chúa một phần mười mọi điều Ngài ban cho ông.
Một số các nhà chú giải đã giải thích lời thề của Giacốp như là một cố gắng để mặc cả với Chúa "Nếu Đức Chúa Trời ở cùng tôi... Tôi sẽ nộp lại cho Ngài một phần mười". (SaSt 28:20-21) Kidner giải thích rằng câu "nếu" ở đây không phải là một sự mặc cả bởi vì Đức Chúa Trời đã lập các lời hứa rồi mà không có điều kiện gì ràng buộc cả. Đây chỉ là sự đáp ứng của lòng biết ơn, bởi vì sự mặc khải cá nhân của Chúa phải dẫn chúng ta đến một sự cam kết - dường như là Giacốp đã nói rằng "Nếu Đức Chúa Trời làm hết thảy mọi điều Ngài hứa cùng tôi, thì tôi sẽ chẳng làm chi cho Ngài được ngoài việc thờ phượng Ngài".
8. Bạn hãy trả lời mỗi câu hỏi có liên quan đến tầm quan trọng mang tính biểu tượng và thực tế của giấc mơ Giacốp:
a. Giấc mơ của Giacốp có ý nghĩa biểu tượng và ý nghĩa tiên tri gì cho chúng ta?
... 
b. Ảnh hưởng tức thì của giấc mơ trên Giacốp là gì?
... 
c. Theo bạn sự mặc khải và những lời hứa sẽ đem lại kết quả liên tục và thực tế nào ? ... 
... 
d. Theo bạn bằng cớ gì về ân điển của Đức Chúa Trời sẽ khích lệ chúng ta?

9. Bạn hãy kể ra ba điều cung cấp bằng chứng về sự chăm sóc của Đức Chúa Trời dành cho Giacốp suốt cuộc hành trình đến Phađan Aram của ông?
... 
GIA CỐP VỚI GIA ĐÌNH CỦA LABAN 
29:1-30:24
Trong khi đọc Sángthếký đoạn 29-30, bạn hãy tìm những điểm giống nhau giữa Giacốp và Laban, cũng hãy lưu ý tánh cách của Giacốp khi chúng ta nhìn thấy trong tình yêu ông dành cho Rachên và phản ứng của ông khi bị lừa. Cuối cùng hãy tìm biết bàn tay của Đức Chúa Trời trong những nan đề của gia đình ông.
Tình Yêu Giacốp Dành cho Rachên 
29:1-20
Được khích lệ bởi sự hiện thấy của mình, Giacốp đã tiếp tục lên đường đến Charan. Đúng như Đức Chúa Trời đã hứa ở tại Bêtên, Ngài đã ở cùng Giacốp. Chúa đã dẫn ông đi thẳng đến giếng nước được sử dụng cho bầy chiên của Laban. Đúng vào lúc Rachên đến lấy nước cho chúng uống. Những câu hỏi của Giacốp cho thấy ông biết cách chăm sóc bầy chiên - cho chúng uống nước và dẫn chúng trở lại đồng cỏ. Những kẻ chăn chiên không nghĩ rằng họ có thể dời được tảng đá lớn, nhưng Giacốp được mạnh mẽ bởi lòng vui mừng lớn về cách Đức Chúa Trời đã dẫn dắt ông, và có lẽ bởi mong muốn gây một ấn tượng đẹp trước cô em bà con xinh đẹp. Nên đã tự mình dời tảng đá và cho bầy chiên của Laban uống nước.
Giacốp hẳn phải sửng sốt vô cùng khi nhận biết Đức Chúa Trời đang làm cho ông điều giống như Ngài đã làm cho cha ông. Trong khi người đầy tớ của Ápraham đang cầu nguyện để tìm một người vợ thích hợp cho Ysác thì Rêbêca đi đến. Và bây giờ Rachên đã đến. Có phải nàng chính là người Đức Chúa Trời chọn để làm vợ ông không?
Cha Rachên, là Laban vui mừng tiếp đón cậu con trai của Rêbêca, em gái mình vào nhà ông. Tại đó người đàn ông yên lặng trở về các vùng đồi núi Bêesêba đã đem lòng yêu say đắm nàng chăn cừu Rachên. Khi các tuần lễ trôi qua, Laban đã thấy được sự khéo léo và tính siêng năng của Giacốp trong việc chăm sóc bầy súc vật, cũng như lòng yêu mến Rachên của cậu. Laban dường như rộng rãi trong việc đề nghị trả công cho Giacốp để làm việc cho ông ta, nhưng thật ra Laban đang lợi dụng Giacốp. Công việc của Giacốp sẽ là sính lễ cưới Rachên, bởi vì Giacốp không có tiền để nộp các lễ vật cho cha mẹ cô dâu theo tập quán.
TẠI GIẾNG NƯỚC 
Các nhà khảo cổ cho chúng ta biết rằng một hoặc hai năm lao động đủ cho sính lễ, nhưng Giacốp đã đặt một giá trị cao như vậy nơi Rachên đến nỗi ông đề nghị bảy năm. Trong bảy năm ông đã làm việc vất vả "nhưng bởi yêu nàng, nên coi bảy năm bằng chừng đôi ba bữa" (29:20). Tình yêu đã khiến cho Giacốp không kể đến lợi lộc riêng của bản thân và biến công việc nặng nhọc thành một sự dâng hiến vui mừng của sự phục vụ!
10. Bạn hãy trả lời các câu hỏi có liên quan đến việc Giacốp đến nơi và thời gian đầu ông ở tại Charan sau đây.
a. Làm thế nào chúng ta biết Đức Chúa Trời đang dẫn dắt Giacốp?
... 
b. Theo bạn dấu hiệu gì cho thấy tình yêu mà Giacốp dành cho Rachen được gọi là "cú đờ phút"?
... 
c. 29:1- 35 cho chúng ta biết những đặc tính gì của Giacốp?
... 
d. Theo bạn có phải động cơ của Laban trong việc thuê Giacốp là chỉ nhằm mục đích giúp cháu mình không? Giải thích
... 
e. Bạn thấy những đặc điểm gì trong tính tình của Laban?
... 
11. Hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Giacốp đã bày tỏ tình yêu của ông dành cho Rachên bằng việc đề nghị làm việc bảy năm vì nàng, thay vì hai năm theo yêu cầu thông thường của tập quán địa phương.
b. Tình yêu đã có một ảnh hưởng tích cực trên tính tình của Giacốp, khiến ông trở thành một người tốt hơn, ít tập trung vào chính mình hơn, ban cho ông một mục tiêu hay mục đích và ý nghĩa đối với công việc của ông.
c. Trong trường hợp nầy chúng ta nhìn thấy một nguyên tắc đó là tình yêu thật bị ngăn trở bởi công việc khó khăn đòi hỏi phải cung cấp mọi điều mà một gia đình và các mối quan hệ đòi hỏi.
d. Về sự hầu việc Chúa của một Cơ Đốc Nhân, chúng ta có thể nói đúng đắn rằng nếu chúng ta yêu Chúa Cứu Thế, chúng ta sẽ muốn làm việc cho Ngài bởi vì Ngài làm cho sự hầu việc trở nên vui mừng.
Bị Laban Lừa Dối 
29:21-30
Giacốp, kẻ hất cẳng hay là kẻ lừa gạt, đã gặp phải đối thủ đồng cân là ông cậu Laban của mình. Khi bảy năm lao động đã hoàn tất, Giacốp đòi cô dâu của chàng. "Laban bèn mời các người trong xóm, bày một bữa tiệc" (29:22). Đám cưới được tổ chức chúc mừng cách đúng đắn trước sự hiện diện của những người làm chứng, là những người có thể đã ký vào thỏa ước kết hôn theo phong tục Babylôn. Điều đó cho cô dâu địa vị hợp pháp với tư cách một người vợ, nhưng cô dâu được che mặt (theo phong tục) cho đến khi nàng được trao cho người chồng vào đêm hôm đó sau bữa tiệc. Suốt bữa tiệc những người nam người nữ không ở cùng nhau. Mặc dầu Kinh Thánh không cho chúng ta biết, nhưng chúng ta có thể kết luận hợp lý rằng rượu được rót tha hồ tại bữa tiệc, Laban có thể đã biết chắc rằng Giacốp đã uống nhiều rượu hầu cho khả năng cảm nhận của ông sẽ bị cùn lụt đi và ông sẽ nghĩ Lêa là Rachên.
Hãy hình dung sự vỡ mộng của Giacốp vào sáng hôm sau! Laban đã trao cho ông người chị không hấp dẫn của Rachên, là Lêa! Và ông đã chung chăn gối với nàng trước khi khám phá ra sự lừa bịp!
Laban đã ôn hòa trả lời trước sự phản đối của Giacốp, bào chữa bằng cách bảo đó là phong tục địa phương. Vậy thì sao ông ta không đề cập đến luật lệ ấy khi ông chấp nhận lời Giacốp cầu hôn Rachên. Ông chẳng đưa ra lời biện giải nào cả, mà ông chỉ đề nghị một cách để Giacốp, có được Rachên - hãy làm việc cho Laban thêm bảy năm nữa! Giacốp phải trả gấp đôi cái giá phi lý mà ông đã từng sẵn sàng đưa ra để lấy Lêa trong sự trao đổi. Tại sao Giacốp lại chịu phục tùng các điều kiện của Laban đưa ra một cách dễ dàng như vậy sau phản ứng mạnh mẽ ban đầu của mình? Có lẽ ông đã nhìn thấy bàn tay của Đức Chúa Trời trong mọi sự đó. Kẻ lợi dụng anh mình trong một cuộc trao đổi nhẫn tâm nay đang bị người khác lợi dụng. Kẻ lừa gạt cha mình nay đang bị cha vợ lừa gạt. Các tội lỗi của ông được trừng phạt bằng những tội lỗi tương tự.
Chúng ta quan sát thấy Laban đã không để Giacốp phải đợi thêm bảy năm nữa mới gả Rachên. Có lẽ ông sợ rằng Giacốp sẽ bỏ Lêa và công việc của ông hoặc cậu con rễ của ông sẽ trở thành mục tiêu chế nhạo trong vùng. Hơn nữa Laban không muốn làm mục tiêu của sự oán giận trong gia đình từ ngày nầy sang ngày kia. Vì vậy, sau một tuần, Laban đã trao Rachên làm vợ Giacốp. Ông ta cũng cho mỗi cô gái một người đầy tớ như là quà cưới, theo phong tục ghi trên các bảng đá Nuzi (1500 T.C)
GIACỐP GẶT LẤY MỘT MÙA GẶT 
12. Tất cả những câu dưới đây đều cho biết cách Laban đã lợi dụng và lừa gạt Giacốp như thế nào và cách những sự việc đó có liên quan đến những hành động trong quá khứ của Giacốp. Trừ một câu, đó là câu nào?
a) Bởi vì Laban biết Giacốp đã yêu Rachên mà không có được sính lễ nên ông ta đã lợi dụng khao khát muốn có một người vợ để bẫy Giacốp vào một giao kèo lao động bảy năm.
b) Giacốp đã lợi dụng cơn thèm ăn của Êsau, sự tham muốn thuộc thể của Êsau, để đoạt lấy quyền trưởng nam của Êsau và sau đó đã giả làm Êsau để cướp lời chúc lành của Êsau.
c) Laban cố tình không nói cho Giacốp biết tục lệ kết hôn địa phương để bóc lột ông thêm bảy năm lao động nữa.
d) Khi Giacốp đã hoàn thành giao kèo lao động ban đầu rồi, Laban đã trao cô chị cho Giacốp thay vì cô em như lời hứa, lừa gạt con rể mình bằng cách che mặt cô dâu và có thể đã làm cho Giacốp say.
e) Cả Laban lẫn Giacốp đều đã hành động phù hợp với phong tục địa phương và các mối quan hệ làm ăn bình thường trong thời đó, vì vậy họ chỉ được xem như các nhà doanh nghiệp khôn ngoan. 
CÁC VỢ VÀ CÁC CON 
29:31-30:24
Mặc dầu Cựu ước không trực tiếp lên án chế độ đa thê, song đã có mô tả những rắc rối do nó mang lại. Chúng ta nhìn thấy điều tồi tệ mà chế độ đa thê đem lại trong sự tranh cạnh giữa các vợ của Giacốp và nỗi đau khổ cho cả hai. Về sau Luật Pháp Môise ít nhất cũng đã cấm một người nam lấy em vợ mình trong lúc vợ còn sống. Điều nầy có thể tránh được tình trạng tranh cạnh giữa các chị em gái (LeLv 18:18).
Sự bất hạnh trong gia đình Giacốp là do ông đã yêu thương Rachên hơn và thiếu tình yêu dành cho Lêa (SaSt 29:31). Có lẽ ông đã oán ghét phần việc của Lêa trong sự lừa gạt khiến bà đã trở thành vợ của ông. Dường như nếu bà phản đối, cha bà đã không buộc bà phải lấy Giacốp. Rõ ràng bà đã không để lộ mình khi bà được đem đến cho Giacốp. Có lẽ bà đã thầm yêu người anh họ mình. Dầu có hay không, các cô con gái thuận phục sự sắp xếp của cha mình là chuyện bình thường trong việc hôn nhân của họ. Vì vậy, Lêa, vì những lý do tốt hơn hoặc xấu hơn cũng đã trở thành vợ của Giacốp!
Cuối cùng lời hứa ban con cháu đông đúc cùng Ápraham một thế kỷ rưỡi trước đó đã bắt đầu được ứng nghiệm. Đức Chúa Trời đã phạt sự thiên vị của Giacốp đối với Rachên bằng cách để cho bà cứ son sẻ mãi, trong khi bày tỏ sự chăm sóc của Ngài dành cho Lêa qua việc cho bà sinh bốn người con trai liên tiếp. Rubên, Simêôn, Lêvi, và Giuđa (Câu 31-35). Khi mỗi đứa trẻ được sinh ra, Lêa đều thừa nhận đó là một sự ban cho từ nơi Đức Giêhôva. Thật đau khổ khi nhìn thấy cách người phụ nữ không được yêu thương nầy dâng tặng mỗi đứa con cho chồng mình với hy vọng dành được sự thương mến của chồng như thế nào. Chắc chắn người đàn ông nào cũng biết ơn người vợ đã sinh cho mình bốn đứa con trai mạnh khỏe. Nhưng Giacốp nhất định vẫn cứ yêu Rachên hơn Lêa.
Giacốp không nhận ra rằng Đức Chúa Trời đã dùng Lêa, một người phụ nữ biết cầu nguyện và có đức tin, nhiều hơn là dùng Rachên, để xây dựng Ysơraên, và trở thành người bạn đời của ông. Lêa sẽ là tổ mẫu các chi phái, kể cả chi phái giữ chức tế lễ quan trọng là Lêvi, và chi phái dòng dõi các vua chúa là Giuđa. Điều mà Giacốp cho là một tai họa nặng nề giáng vào ông, qua một quá trình lâu dài đã trở thành một nguồn phước!
13. Trả lời các câu hỏi liên quan đến những rắc rối mà Giacốp phải đương đầu vì có nhiều vợ sau đây
a. Chúng ta học được gì từ tình trạng đa thê trong Sángthếký đoạn 29 và 30?
... 
b. Đức Chúa Trời đã phản ứng thế nào trước việc Giacốp bỏ bê Lêa
... 
c. Điều nầy cho chúng ta biết gì về sự quan tâm của Chúa?
... 
d. Cả hai chị em đều bày tỏ đức tin nơi Chúa như thế nào?
... 
Sự sinh sản nhiều của Lêa đã khơi dậy lòng ghen tỵ của Rachên và giục bà đòi hỏi chồng một điều vô lý. "Hãy cho tôi có con, bằng không tôi chết" (30:1). Cha của Giacốp là Ysác đã cầu nguyện cho mẹ ông được chữa lành để bà có thể sinh con (25:21) nhưng Giacốp dường như không thể cho Rachên sự giúp đỡ về mặt thuộc linh và sự khuyên bảo mà bà cần. Thay vào đó ông tức giận với bà thay vì cầu nguyện cho bà. Và rồi khi Rachên đề nghị để cho đòi của nàng là Bila sinh con cho nàng (theo tục của xứ ấy) Giacốp đã đồng ý - Lêa không chịu thua em mình, nên bà giao con đòi của mình là Xinh ba cho Giacốp. Vì vậy mỗi cô tớ gái đã sinh cho ông hai người con trai.
Sự ganh tỵ lên đến cao điểm khi Rachên để cho chồng mình đến với Lêa một đêm để đổi lấy những trái phong già mà nàng hy vọng rằng sẽ giúp nàng mang thai. Nhưng oái ăm thay, chính Lêa lại là người có thai! Delitzsch chú thích rằng Đức Giêhôva đã ban cho Lêa điều bà cầu xin "để chứng tỏ rằng không phải nhờ những phương tiện thiên nhiên như các trái phong già, mà chính là từ Đức Chúa Trời, tác giả của sự sống mà bà đã nhận được sự kết quả đó" (Keil, trang 222). Và rồi cuối cùng Đức Chúa Trời đã nhậm lời cầu nguyện của Rachên, bà sinh được Giôsép - một trong những nhân vật đáng yêu nhất trong tất cả các nhân vật trong Kinh Thánh và là một điển hình đẹp đẽ về Chúa Cứu Thế.
Từ gia đình đa thê nầy, Đức Chúa Trời bởi ân điển đã lập lên các vị tổ tiên của các chi phái Ysơraên. Tất cả các con trai của Giacốp trừ Bêngiamin đều được sinh tại PhaĐan Aram. Tên của họ đều dựa trên những tình cảm người mẹ của họ lúc sinh họ ra. Bạn nên học biết các tên ấy.
GIA ĐÌNH CỦA GIACỐP 
SaSt 30:1-43; 35:1-29 
14. Hãy ghép cặp tên mỗi người mẹ với các con bà đã sinh cho Giacốp 
... a Đan và Néptali
... b Giôsép và Bêngiamin
... c Gát
... d Rubên, Simêôn, Lêvi, Giuđa, Ysaca, Sabulôn, và Đina 
15. Lêa quan trọng đối với lịch sử Ysơraên vì
a) Bà là vợ cả trong gia đình Giacốp
b) Bà là mẹ của sáu vị tộc trưởng của Ysơraên trong đó có cả hai vị tộc trưởng quan trọng nhất: Giuđa và Lêvi
c) Trong việc Đức Chúa Trời dùng bà chúng ta thấy Ngài thường dùng những người không được ưa chuộng hoặc không được đánh giá cao:
d) Tất cả những gì được ghi ở các câu trên
e) Chỉ những điều được ghi ở câu b) và c) 
ĐỨC CHÚA TRỜI LÀM CHO GIACỐP ĐƯỢC THỊNH VƯỢNG 
30:25-43; 3:6-12
Khi bạn đọc 30:25-43, hãy để ý cách Laban tìm cách dối gạt Giacốp. Cũng hãy lưu ý phương cách của Giacốp và đi đến kết luận vì sao ông trở nên giàu có.
Giacốp đã làm việc cho Laban như một người chăn chiên trong suốt 14 năm và đã hoàn tất hợp đồng. Vào lúc nầy, ông đang xin phép Laban để trở về Canaan, nhưng ông đã quản lý bầy vật của Laban thành công đến nỗi Laban không muốn để ông ra đi. Laban cũng biết rằng Đức Giêhôva đã ban phước cho mình vì cớ Giacốp. Mặc dầu giá trị của Giacốp về tâm tánh cũng như của đức tin thành thật đặt nơi Đức Chúa Trời có lẽ đã gây một ấn tượng sâu đậm cho cậu mình, nhưng rõ ràng Laban không hề lưu tâm đến việc chính ông ta phải trở thành một người tin kính Chúa. Ông chỉ muốn lợi lộc của các ơn phước Đức Chúa Trời qua người khác - tức là được phần thịnh vượng qua đức tin và sự lao động có lương tâm của cháu mình- mà không phải kết ước chính mình với Đức Chúa Trời.
Khi được khuyên giục để định các công giá của mình trong sự phục vụ tiếp theo, Giacốp xin những con vật có màu sắc khác thường trong bầy chiên và dê của Laban bằng cách ấy ông đã hoạch định để gây dựng bầy súc vật của chính mình để cấp dưỡng cho gia đình của ông. Cậu ông đồng ý ngay bởi vì các con vật ấy tương đối ít. Vì sao Giacốp lại đề nghị phục vụ với công giá có vẻ quá thấp như vậy? Đó là một hành động của đức tin đặt nơi lời của Đức Chúa Trời hứa ở cùng ông.
Laban bắt đầu thỏa ước, nhanh chóng hành động để lấy khỏi tay mình tất cả những chiên và dê có vằn có đốm mà Giacốp đòi. Điều đó loại bỏ tất cả những con giống có khả năng sinh ra những con cừu hoặc dê con có vằn có đốm. Để bảo đảm rằng các con có màu sắc khác thường không thể lẫn lộn với bầy cừu và dê dưới sự coi sóc của Giacốp, Laban đã sai các con trai mình đưa các con vật có vằn có đốm đi xa khỏi Giacốp cách ba ngày đường.
Giacốp là người đầu tiên mà chúng ta biết đã thực hành việc chọn giống. Mặc dầu Laban đã đưa bầy vật giống của Giacốp đi xa rồi, nhưng Đức Chúa Trời đã đến để giải cứu và khiến cho những con cừu đực và cừu cái phải truyền lại những đặc trưng di truyền có mầu để làm cho con cháu nó thuộc về Giacốp. Giacốp đã thấy trong một giấc mơ rằng Đức Chúa Trời đang làm điều đó cho ông và ngăn không cho Laban làm hại ông (31:6-12;). Ông cũng hành động theo lòng tin rằng những gì các con vật nhìn thấy trong lúc giao phối sẽ ảnh hưởng những đặc điểm bên ngoài của con cái chúng. Khoa học hiện nay không khẳng định lý luận nầy, nhưng rõ ràng điều đó hiệu quả với Giacốp. Chúng ta giải thích thế nào về điều đó? Chúng ta có thể nói rằng đây là gương mẫu của một người làm điều tốt nhất mình có thể làm được và tín thác các kết quả cho Đức Chúa Trời. Leupold quy điều đó cho "sự phò trợ mang tính phủ quyết của Đức Chúa Trời trong một trận đấu không cân sức giữa hai con người, và Ngài đã ban thuận lợi cho người tương đối vô tội" (trang 825).
Giacốp đã công nhận sự thành công của ông là do Đức Chúa Trời (SaSt 31:7-9).
Khi thấy Giacốp được thịnh vượng, Laban đã mười lần thay đổi thỏa ước (31:7, 41). Song, dầu vậy, Giacốp vẫn tiếp tục giàu có - các bầy vật của ông gia tăng nhanh chóng nhiều hơn của Laban, chúng lớn mạnh và khỏe khoắn hơn. Ngoài các bầy vật đông đúc, ông còn có được nhiều lạc đà và lừa mà chỉ sau sáu năm ông đã có thể tặng cho Êsau một lễ vật gồm 580 súc vật (32:13-16)
16. Hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a Trong chừng mực mà chúng ta được biết, thì Giacốp là người đầu tiên thực hành việc chọn giống.
b Giacốp muốn có một cách phân biệt tuyệt đối rõ ràng giữa các con vật của ông với của Laban, vì vậy ông đã đồng ý chỉ lấy những con trắng.
c Laban sẵn sàng đồng ý với lời đề nghị về công giá của Giacốp vì ông biết các con vật Giacốp muốn tương đối ít.
d Ngay lúc ban đầu của thỏa ước mới về công giá nầy, Laban cởi mở và thành thật lập tức, ban cho Giacốp những con vật ông muốn.
e Đức Chúa Trời đã khích lệ Giacốp trong cuộc hành trình nầy bằng một giấc mơ và bảo đảm với ông rằng dầu Laban bội bạc Ngài vẫn ban phước cho công việc của Giacốp.
f Bằng chứng khoa học cho thấy rằng những gì người mẹ nhìn thấy ảnh hưởng đến đứa con chưa ra đời của người mẹ ấy.
g Bí mật đằng sau sự thành công việc gây giống có chọn lọc của Giacốp chính là sự chúc phước của Đức Chúa Trời chứ không phải là phương pháp cụ thể của ông.
h Ngày nay Đức Chúa Trời thường can thiệp bằng những cách làm bối rối thế giới khoa học, đặc biệt là trong việc chữa lành cho những người mà ngành y học đã bó tay. 
CHẠY TRỐN VỀ CANAAN 
31:1-55 Trong khi đọc, bạn hãy lưu ý cách Đức Chúa Trời làm việc để làm thành các lời hứa của Ngài và đưa Giacốp trở về nhà.
Sự Hướng Dẫn Của Đức Chúa Trời 
31:1-16
Giacốp đã trải qua 20 năm ở với Laban và giai đoạn rèn luyện tâm tánh của ông sắp sửa kết thúc. Trong thời khóa biểu của Đức Chúa Trời thì đây là thời điểm ông trở về Canaan. Có người nói rằng có ba yếu tố trong sự chỉ dẫn thiên thượng là: 1) Niềm ao ước bên trong lòng, 2) Những hoàn cảnh thuận lợi, và 3) Lời của Đức Chúa Trời. Ba điều nầy phải hòa hợp, và cả ba điều đó đang bày ra cho Giacốp vào thời điểm nầy.
Hai mươi năm trước, một kẻ chăn chiên đi tìm một người vợ đã đến tại Charan chẳng có gì ngoài chiếc gậy trên tay. Bây giờ ông ta đã là người lãnh đạo giàu có của một gia đình đông đúc. Hoàn cảnh đang thuận lợi cho Giacốp để đi đến bất cứ nơi nào ông muốn thay vì phải làm việc cho Laban. Nhưng có lẽ ông và các vợ ông không muốn ra đi khi đang thịnh vượng như vậy. Phải có sự ganh ghét và thù địch của Laban và các con trai ông để làm cho họ thật sự muốn lên đường. Và rồi Đức Giêhôva đã phán cùng Giacốp, nhắc nhở ông về lời thề của ông ở tại Bêtên và truyền cho ông hãy trở về Canaan cùng những người bà con của ông . Đức Chúa Trời đang làm việc trong Giacốp, ban cho ông "cả ý chí lẫn sức lực để làm thành mục tiêu của Ngài" (Phi Pl 2:13 , JB .Philip).
Vị tộc trưởng cẩn thận chuẩn bị các vợ mình để hợp tác trong việc ly khai khỏi nhà cha họ và chấp nhận cuộc sống du cư ở tại Canaan. Có lẽ trước đây ông không nói cho họ biết tất cả những nỗ lực không ngừng của Laban nhằm lừa gạt ông nhưng bây giờ Chúa đã phán, vì vậy Giacốp không hành động chỉ vì những mong muốn của riêng ông. Ông đã giải thích các tình huống cho các vợ mình hiểu và gây dựng đức tin cho họ bằng cách nói cho biết cách Đức Chúa Trời đã can thiệp. Dường như ông đang ám chỉ đến hai sự mặc khải riêng biệt trong câu 10-13 của Sángthếký đoạn 31. Một, đã xảy ra nhiều năm trước đây, khi Đức Chúa Trời bảo vệ ông khỏi Laban. Còn trong sự mặc khải sau cùng, Chúa bảo ông hãy ra đi ngay để trở về Canaan.
Đường lối tham lam, nhẫn tâm của Laban đối với Giacốp đã đem lại trái đắng cho ông. Ông ta thậm chí giữ lại phần hồi môn đã chia cho các con gái mình, hậu quả phải trả giá bằng sự tôn trọng và lòng yêu mến của họ "Há người chẳng đãi chúng tôi như người dưng sao?(câu 15), các con ông đã hỏi như vậy. Vì họ sẵn sàng đồng ý đi với Giacốp, và Laban, giống như tất cả những kẻ tham lam, phải trả giá cho sự ích kỷ của mình.
17) Lý do chính khiến Đức Chúa Trời bảo Giacốp hãy trở về Canaan vào thời điểm nầy có thể là vì:
a) Tình huống đã trở nên không chịu nỗi
b) Đức Chúa Trời đã hoàn thành mục tiêu của Ngài trong giai đoạn huấn luyện tâm tánh của Giacốp
c) Giacốp đã có một gia đình đông đúc và giàu có đủ để không cần phải ở lại với Laban
d) Giacốp đã thâu trữ đủ các tài sản vật chất để trợ cấp
18) Hoàn cảnh thuận lợi, sự ao ước trong lòng và Lời Đức Chúa Trời đã dẫn dắt Giacốp thế nào trong việc trở về Canaan?
Sự Đuổi Theo Và Kết Ước 
SaSt 31:17-35
Giacốp đã bí mật ra đi vì ông sợ Laban sẽ tìm cách bắt các vợ ông, và chắc chắn các con cùng tài sản của ông nữa (c.31). Những lời lẽ của Laban (c.43) cho thấy điều nầy thực sự nguy hiểm. Nhưng liệu Giacốp có một lý do chánh đáng để lo sợ không? Việc ông ra đi là điều hợp lý và được Chúa truyền bảo, vậy Chúa há không giữ lời hứa của Ngài để bảo vệ ông sao? Đức Chúa Trời đã dẫn ông đến Phađan Aram và ban cho ông một gia đình. Há Ngài không bảo vệ gia đình ông sao? Sự sợ hãi dường như chế ngự cả đức tin, và Giacốp đã sắp đặt để trốn thoát thay vì tin cậy Chúa. Tuy nhiên, sự tính toán của ông sẽ phải thất bại nếu như Đức Chúa Trời không can thiệp vào.
Gia đình Giacốp đã chạy trốn trong khi Laban bận đi hớt lông chiên, đó là một dịp hội hè (38:12-13; ISa1Sm 25:7-8; IISa 2Sm 13:23). Giacốp không hề hay biết rằng, lợi dụng lúc cha mình đi vắng, Rachên đã lấy cắp tượng Thêraphim, các vị thần trong nhà của ông. Chúng ta không biết có phải bà muốn thờ chúng vì nghĩ rằng chúng sẽ che chở cho bà, hay là bà muốn sử dụng chúng như bằng chứng của quyền dự phần vào cơ nghiệp. Có lẽ bà cho hành động của bà như là một cách để kiếm phần hồi môn (trong cơ nghiệp) mà đáng lẽ Laban phải chia cho Lêa và bà. Bà không biết rằng việc bà ăn cắp đó có thể đưa cả gia đình vào sự nguy hiểm chết người.
Vừa khi hay được điều đã xảy ra, Laban dẫn những người bà con cùng ông bắt đầu cuộc rượt đuổi. Mặc dầu Giacốp đã đi trước nhiều ngày rồi, nhưng đến ngày thứ mười Laban cùng đoàn tùy tùng của ông đã bắt kịp họ ở tại vùng đồi Galaát. Cách Charan 500 cây số (300 dặm). Đức Chúa Trời đã can thiệp ngay vào đêm trước khi Laban đối đầu với Giacốp và cảnh cáo Laban trong một giấc mơ không được làm hại Giacốp. Ông không được cản trở Giacốp trong cuộc hành trình của người. Nhưng Laban không thể không quở trách Giacốp và đòi các tượng thần của mình.
Thoạt đầu, Laban làm ra vẻ buồn giận vì không được quyền đưa tiễn các con gái cùng cháu ngoại của ông cho phải lẽ. Sau đó ông đòi quyền lợi của ông về mọi thứ mà Giacốp có - gia đình và tài sản. Ông nói đến việc đáng lẽ ông đã trả thù nếu như Đức Chúa Trời không cấm ông làm điều đó. Cuối cùng ông hỏi thẳng ra "Cớ sao cháu lại ăn cắp các pho tượng của cậu"? (SaSt 31:31). Dường như ông ta quan tâm đến các pho tượng bị mất nhiều hơn là việc mất các con gái. Nỗi bực tức của Laban và tuyên bố tử hình của Giacốp trên kẻ cắp nói lên giá trị pháp lý của các hình tượng.
Rachên thật khôn khéo khi dấu của cắp khỏi cha mình cũng như khỏi chồng mình. Bà đã bỏ các pho tượng vào chiếc giỏ mây hình thành một phần của chiếc yên mà bà đang ngồi bên trên. Giacốp, không hề hay biết tội lỗi của Rachên, phẫn nộ trước hành động sau cùng trong cách đối xử khắc nghiệt của Laban để đổi lấy những năm quên mình phục vụ trung thành. Ông trách móc Laban một cách cay độc, ông cũng làm chứng về sự công bình và quyền năng bảo vệ của Đức Chúa Trời. Laban không có lời nào để đáp lại, nhưng ông đề nghị một giao ước giữa họ. Rõ ràng Đức Chúa Trời đang làm việc trong lòng ông. Thái độ của Laban là một bài học được minh họa cụ thể cho Giacốp cũng như cho chúng ta.
Nhờ có đức tin chống lại sự sợ hãi mà giải quyết được nan đề trong mối quan hệ đang bị đe dọa. Laban vốn là một người không thay đổi, nhưng lần nầy Giacốp không còn bỏ lại phía sau mình một "người anh em bị mếch lòng" (Kidner trang 166) 
Những chi tiết trong giao ước thật thú vị. Sự nghi ngờ và sự thiếu tin cậy đánh dấu cho những hành động của hai người đàn ông nầy khi họ chất một đống đá trên một ngọn đồi để làm như một ngọn tháp canh và sự làm chứng của lời thề giữa họ. Họ xin Chúa canh giữ như người canh gác để xem xét việc giữ lời hứa của mỗi bên. Giacốp hứa sẽ đối đãi tử tế với các con gái của Laban, và cả hai đều đồng ý không vượt qua đống đá ấy để làm hại nhau. Sau đó họ xác nhận giao ước bằng một của lễ và một bữa ăn giao ước.
Míchba nhắc nhở chúng ta nhớ đến tượng Chúa Cứu Thế của vùng núi Andes, một biểu tượng nằm trên biên giới giữa Áchentina và Chilê thuộc nam Mỹ. Tại đó hai quốc gia nầy đã thề sống hòa bình mãi mãi với nhau. Về mặt biểu tượng, bức tượng nầy, cũng giống như Míchba, cho chúng ta biết rằng chỉ khi nào Đức Chúa Trời canh giữ ở giữa chúng ta thì chúng ta mới có được hòa bình. Chúa hòa bình có thể mang hòa bình đến cho bất cứ mối quan hệ nào - giữa các cá nhân hoặc giữa các quốc gia.
19 Bạn hãy trả lời các câu hỏi liên quan đến Rachên và các pho tượng thờ của cha nàng dưới đây:
a. Trong sự việc nầy, chúng ta biết được gì về tâm tánh của Rachên?
... 
b Chúng ta học biết được gì về bản tánh của Đức Chúa Trời từ việc Ngài đã dùng những con người như Giacốp và Rachên?
... 
20. Bạn hãy trả lời những câu hỏi có liên quan đến tính cách của Giacốp dưới đây:
a Bạn nhìn thấy những phẩm tính tốt gì của Giacốp từ khi ông được gặp Đức Chúa Trời cách cá nhân tại Bêtên?
... 
b Ông xử sự tốt hơn Laban ở những chỗ nào?
... 
21. Hãy khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a Laban đuổi theo Giacốp có lẽ vì muốn bắt Giacốp phải trở về hoặc muốn lấy khỏi Giacốp gia đình của ông cùng những tài sản của ông, nhưng trên hết mọị sự đó Laban muốn các pho tượng thờ trong nhà của mình.
b Laban có lẽ đã tìm cách làm hại Giacốp để ông không được sống trong xứ sở mình và giữa các bộ tộc thân thiện.
c Giao ước giữa Giacốp và Laban bao gồm các điều khoản sau: Giacốp sẽ không xử tệ với các con gái của Laban và không ai trong số họ vượt qua điểm mốc (đống đá) để làm hại nhau.
d Mặc dầu chúng ta thường dùng câu nói của Laban ở câu thứ 49 vào cuối một buổi thờ phượng hoặc trong lời chào tạm biệt, nhưng Laban và Giacốp đã dùng nó như một lời cầu nguyện xin Chúa trừng phạt kẻ nào vi phạm hiệp ước.
e Sứ điệp "Míchba" có liên quan đến sự hòa bình của thế giới như sau, đó là những thỏa ước của thiện chí hòa bình chính là hy vọng duy nhất cho thế giới hòa bình ngày nay.
Bạn đã học xong bài học 11. Hãy ôn kỹ bài học rồi làm bài tự trắc nghiệm 

Bài Tự Trắc Nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất 
1. Tầm quan trọng mang tính biểu tượng trong giấc mơ của Giacốp về chiếc thang lên đến tận trời mà ông đã thấy ở tại Bêtên đó là Giacốp sẽ:
a) Dự phần trong Giao ước Ápraham một cách có điều kiện
b) Cần được làm mới lại về mặt tâm linh trong đời sống ông
c) Được quyền đến gần Đức Giêhôva
d) Đã quá sợ hãi về quá khứ, hiện tại và tương lai
2. Kết quả thực tiễn của sự mặt khải nầy là để
a) Tạo ra một nỗi sợ hãi bị phóng đại trong Giacốp về Đức Chúa Trời
b) Ban cho Giacốp một mức độ mạnh dạn mà trước kia ông chưa hề có
c) Xua tan nỗi sợ hãi khỏi đời sống ông và các mối quan hệ của ông
d) Gây dựng đức tin của Giacốp đặt nơi Chúa và để xem chính mình là người dự phần trong việc hoàn thành mục tiêu của Đức Chúa Trời.
3. Việc Êsau thề sẽ giết Giacốp ngay sau khi cha ông qua đời là một thử thách đã đem lại tất cả những điều sau đây cho cuộc đời của Giacốp, trừ ra một điều, đó là ĐIỀU NÀO?
a) Một sự mặc khải cá nhân của Đức Chúa Trời
b) Sự trở về với cha mẹ ông.
c) Việc kết hôn với những người vợ kính sợ Chúa.
d) Sự Kỷ Luật và Sự Phát Triển qua các hoạn nạn
4. Những nguyên tắc của sự hướng dẫn thiên thượng mà chúng ta thấy trong việc Giacốp trở về Canaan là
a) Qua những hoàn cảnh: Đức Chúa Trời đã ban cho Giacốp đủ của cải để ông bỏ công việc với Laban mà tự cấp dưỡng cho gia đình của ông.
b) Qua niềm ao ước: Sự thù địch và tiếp tục lợi dụng Giacốp của Laban đã làm cho ông và các vợ sẵn sàng lìa bỏ Phađan Aram.
c) Qua Lời Chúa: Đức Chúa Trời đã phán bảo Giacốp hãy trở về xứ sở của các tổ phụ ông
d) Điều được ghi trong cả ba câu a) b) và c)
e) Chỉ điều được ghi trong câu b) và c)
5. Những bằng chứng về ân điển Đức Chúa Trời trong câu chuyện nầy đã khích lệ chúng ta gồm có tình yêu thương và sự quan tâm mà Ngài dành cho chúng ta trong sự cô đơn và buồn khổ của Chúa ta và
a) Việc Ngài chăm sóc chúng ta và mặc khải Chính Mình Ngài cho chúng ta, không phải vì chúng ta xứng đáng, mà vì sự nhơn từ của Ngài.
b) Việc Ngài cho phép chúng ta tiếp tục đi theo các đường lối riêng của mình cho đến khi nào chúng ta sẵn sàng tiếp nhận đường lối của Ngài.
c) Việc Ngài bỏ qua các khiếm khuyết và những thất bại của chúng ta vì bản tánh hư hỏng của chúng ta .
d) Việc Ngài kiên nhẫn trong việc xét đoán các hành động sai trái và tội lỗi của loài người.
6) Đức Chúa Trời đã làm cho Giacốp được giàu có ở tại Phađan Aram, bất chấp sự keo kiệt của Laban bằng cách:
a) Giúp ông phát triển việc buôn bán lợi nhuận với các lái buôn thường đi qua khu vực đó.
b) Ban phước cho những cố gắng của ông trong việc tuyển chọn giống để gia tăng các bầy chiên và dê.
c) Mặc khải cho ông một phương pháp hiệu quả trong việc chọn giống vẫn còn được sử dụng ngày nay.
d) Giúp ông thiết lập quan hệ với cậu mình. 
CÂU GHÉP CẶP - Đọc kỹ những chỉ dẫn dành cho mỗi nhóm ghép cặp sau đây:
7-12. Ghép cặp mối quan hệ gia đình với những người trong cuộc đời của Giacốp. Hãy viết mẫu tự tượng trưng cho sự lựa chọn của bạn vào chỗ trống
... 7 Ysác
... 8 Laban 
... 9 Rachên
... 10 Íchmaên
... 11 Rêbeca
... 12 Êsau 
13-18 Đối với mỗi hành động của Laban hãy chọn đặc tính được mô tả đúng nhất 
... 13 Sắp đặt hôn nhân của Lêa
... 14 Đòi thêm bảy năm nữa vì Rachên
... 15 Thay đổi công giá của Giacốp
... 16 Sử dụng của hồi môn
... 17 Sự dụng bói toán và tượng thờ
... 18 Phản ứng trước sự giàu có gia tăng của Giacốp 
19-22. Ghép cặp những con trai với các người mẹ 
... 19 Rubên, Simêôn, Lêvi, Giuđa, Ysaca, Sabulôn
... 20 Giôsép và Bêngiamin
... 21 Gát và Ase
... 22 Đan và Néptali 
CÂU ĐÚNG SAI. Viết chữ Đ vào chỗ trống trước câu ĐÚNG, viết chữ S trước câu nào SAI
... 23 Một bằng chứng về sự chăm sóc của Đức Chúa Trời dành cho Giacốp là Ngài chỉ dẫn ông đến nhà của Laban.
... 24 Những hành động lừa gạt của Laban đã làm cho Giacốp phải gặt lấy điều ông đã gieo trong quá khứ.
... 25 Đức Chúa Trời không hài lòng việc Giacốp trở về Canaan vì Giacốp đang chán mệt quá trình phát triển tâm tánh.
... 26 Vì cớ cuộc chạy trốn đến Phađan Aram không đúng thời điểm, nên cha của Giacốp đã không hề ban cho ông lời chúc phước của giao ước.
... 27 Ngành khảo cổ cho chúng ta biết rằng các pho tượng thờ trong nhà là bằng chứng của một phần cơ nghiệp của gia đình.
... 28 Sự thù địch của Laban là một trong những lý do khiến Giacốp muốn trở về quê nhà.
... 29 Mặc dầu giấc mơ của Giacốp ở tại Bêtên có một ý nghĩa về mặt thuộc linh, song nó lại không có một tầm quan trọng thực tiễn nào đối với ông.
... 30 Sự thất bại trong kế hoạch chạy trốn của Giacốp rốt cuộc lại tỏ ra ích lợi hơn là nếu như ông ta thành công trong việc bí mật ra đi trong cuộc chạy trốn đường dài. 
Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. c) Cuối cùng ông đã nhận ra Giacốp là người kế tự giao ước
2. a) Dân của Giacốp sẽ trở thành một cộng đồng gồm các dân tộc được hợp nhất bởi một mối liên kết chung
3. a Ápraham đã sai phái một tôi tớ với các sính lễ sang trọng để tìm một người vợ tin kính Chúa giữa vòng bà con ông sống tại Mêsôbôtami. Đây là một vấn đề của sự cầu nguyện và tìm kiếm ý muốn Đức Chúa Trời. Còn Ysác đã để cho Êsau đi theo ý riêng và kết hôn với những người vợ ngoại bang và chắc cũng sẽ làm vậy với Giacốp nếu như Rêbêca không can thiệp.
b Ông đã sai Giacốp đi đến nơi thích đáng để tìm một người vợ và đã cầu nguyện để ơn phước Đức Chúa Trời ở cùng Giacốp. Ápraham sai các tôi tớ cùng với mười lạc đà để mang những của hồi môn hầu đưa cô dâu và nàng hầu của cô dâu về. Còn Ysác chẳng cung cấp lễ vật hoặc phương tiện chuyên chở gì cả, không có tôi tớ, không có gì để ủy thác mục đích của Giacốp với tư cách người cầu hôn, và thậm chí cũng không cung cấp các nhu cầu cho chính ông nữa (28:10). 
4. Câu trả lời của bạn. Có lẽ Ysác vẫn cảm thấy phẫn nộ đối với Giacốp vì đã lừa dối ông, mặc dầu ông nhận biết rằng Đức Chúa Trời đã chọn Giacốp là gia đình giao ước. Hoặc có thể Ysác đã trở nên một con người chỉ quan tâm đến chính mình và không nhận biết các bổn phận của mình trong tư cách của một người cha. 
5. d) Sự phân cách với gia đình trong suốt 20 năm
6. a Các câu 13-14
b Đức Chúa Trời ở cùng ông, sẽ chăm sóc ông bất cứ nơi nào ông đi, sẽ đem ông về lại Canaan, và không lìa ông cho đến khi nào Ngài làm xong hết thảy những gì Ngài đã hứa.
c. Câu trả lời của bạn phải ghi nhận được điều nầy, Giacốp đã rất gắn bó với quê hương và mẹ ông. Ông không phải là mẫu người thích phiêu lưu, và đi xa một mình là điều nguy hiểm. Có lẽ ông cảm thấy mình có tội và buồn rầu. Nếu vậy, ông cần được khích lệ để tin cậy Chúa trong những năm dài phía trước mặt.
d. Giacốp đã được quyền đến gần Đức Giêhôva
e. Tôi nhìn thấy lòng thương xót và ân điển của Ngài. Ngài bày tỏ Chính Mình Ngài và ban phước cho chúng ta, không phải theo sự tốt lành của chúng ta mà là theo tình yêu thương Ngài dành cho chúng ta.
7. b,d và e là những câu đúng
8. a Đối với chúng ta, Chúa Jesus chính là con đường từ đất lên trời. Chúng ta được tự do đến gần Đức Chúa Trời qua Ngài dầu đang ở bất cứ nơi nào.
b Ông giao phó chính mình cho Chúa, dựng một đài kỷ niệm, và thề dâng một phần mười cho Chúa.
c Câu trả lời của bạn. Điều đó sẽ ban đức tin cho Giacốp, nâng đỡ ông, luôn nhắc nhở ông rằng một ngày kia ông sẽ trở về Canaan.
d Câu trả lời của bạn. Chúng ta nhìn thấy tình yêu và sự quan tâm của Chúa dành cho con cái Ngài trong sự cô đơn và nỗi đau buồn của họ. Ngài chăm sóc chúng ta và bày tỏ Chính Ngài, không phải vì chúng ta xứng đáng mà là vì lòng nhân từ của Ngài.
9. Câu trả lời của bạn. Bất cứ ba điều nào sau đây cha ông đã chúc phước cho khi ông ra đi; cơ hội để lánh khỏi cơn giận của Êsau, sự mặc khải và lời hứa của Chúa đối cùng ông, sự bảo vệ trên chuyến đi; sự hướng dẫn để đến nhà cậu mình.
10. a Câu trả lời của bạn. Tôi có thể nói rằng việc ông đi thẳng đến giếng nước nơi những người bà con ông đang cho chiên uống nước và cũng đúng thời điểm nữa - ngay lúc ấy nàng Rachên đi đến.
b Bạn có thể bảo nỗ lực tuyệt vời của ông khi dời tảng đá đi và cho bầy chiên của nàng uống nước. Ông cũng đang trông đợi Chúa ban cho ông một người vợ giữa vòng bà con mình. ông đã vui mừng quá đỗi khi thấy Rachên và có lẽ đã nghĩ rằng Chúa đã đưa nàng đến cho ông.
c Bạn có thể nói ông có năng lực yêu thương sâu đậm (sẵn sàng làm việc mười bốn năm để được Rachên). Ông là người có năng lực, kiên trì, chịu khó, và đáng tin cậy.
d Theo tôi Laban quan tâm đến việc tìm một người làm thuê có năng lực, trung tín, hơn là việc muốn giúp cháu mình.
e Ông ta có vẻ ích kỷ và khôn ngoan, sắc sảo, sẵn sàng lợi dụng chính cháu mình và làm một điều sai trái trắng trợn để đạt được điều mình muốn.
11. a, b, và d, là những câu đúng
11. e) Cả Laban lẫn Giacốp đều hành động phù hợp với phong tục của địa phương
13. a Chúng ta nhìn thấy sự tranh cạnh và những sự căng thẳng mà các cuộc hôn nhân đa thê đã mang lại
b Ngài cho bà sanh nhiều con trong khi Rachên không có con
c Đức Chúa Trời lo cho những người chịu khổ và bị bắt hiếp
d Lêa bày tỏ một sự nhận biết sâu sắc về Chúa và lòng biết ơn Ngài về mỗi người con, và sau cùng bà đã ngợi khen Chúa dầu thất vọng với Giacốp (SaSt 29:32-35; 30:18-19) Rachên đã cầu nguyện cho sự sinh con và cảm tạ Ngài vì đã nhậm lời (30:6, 22-24).
14. a 3) Bila 
b 1) Rachên
c 4) Xinhba 
d 2) Lêa
15. e) Chỉ những điều được ghi trong câu b) và c)
15. a,c,e,g và h là những câu đúng
17. b) Đức Chúa Trời đã hoàn thành mục tiêu của Ngài trong giai đoạn huấn luyện tâm tánh của Giacốp.
18. Về hoàn cảnh, ông đã có đầy đủ tài sản để thôi làm thuê cho Laban và tự cấp dưỡng. Về niềm mong ước, sự thù địch của Laban cộng với cách đối đãi tệ hại trước đó đã làm cho Giacốp và các vợ ông sẵn sàng ra đi. Cuối cùng, nhất là Chúa đã phán bảo ông hãy ra đi.
19. a Giống như cha mình, Laban, và dì mình là Rêbêca; Rachên cũng là một người mưu mô. Chúng ta thấy bà có lòng tin nơi Đức Chúa Trời, nhưng lại ăn cắp các pho tượng của cha mình để có quyền đòi hỏi phần lớn trong cơ nghiệp. Bà đã khôn ranh hơn cha mình trong việc cất giấu các pho tượng.
b Ngài đầy lòng thương xót
20. a Bạn có thể nói tình yêu sâu đậm, sự tận tụy, siêng năng và tính đáng tin cậy của ông trong công việc dầu bị xử tệ. Ông cũng đã thừa nhận và làm chứng về sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời.
b Ông tuân giữ các điều kiện trong những thỏa thuận đã lập với Laban, mặc dầu Laban vi phạm và nhiều lần thay đổi các điều khoản ấy.
21. a, c và d là những câu đúng. 
GIA ĐÌNH Giacốp TẠI CANAAN 
Ở cuối bài học vừa rồi, chúng ta đã chứng kiến việc Giacốp đối đầu với Laban, người đã đuổi kịp ông tại vùng núi Galaát. Cuộc đụng độ nầy, đã có thể biến thành một vụ xô xát đổ máu, song đã được giải quyết một cách hòa bình bởi vì đã có Đức Chúa Trời can thiệp vào. Như vậy, hai mươi năm phục vụ khắt khe đã chấm dứt, và trong quá trình ấy, Giacốp đã được nhào nặn như đất sét trong tay người thợ gốm, để trở thành một chiếc bình tinh xảo hơn. Ông đã trưởng thành, tâm tánh ông được xây dựng lại. Hơn nữa, ông đã đích thân nghe tiếng Chúa phán, được sự thừa nhận của giao ước và được bảo đảm của sự hiện diện Đức Chúa Trời trong cuộc sống tha hương. Bây giờ trong bài "Gia đình Giacốp ở tại Canaan," câu chuyện có liên quan đến một thời kỳ chuyển tiếp, như chúng ta sẽ thấy.
Sángthếký đoạn 32-38 liên hệ đến một giai đoạn chuyển tiếp về mặt địa lý, về mặt tiểu sử, về mặt thuộc linh và về mặt dân tộc. Gia đình giao ước trở về từ Phađan Aram, bước vào Canaan, và sau một số năm, quyết định một bước thứ nhất để cuối cùng dẫn họ đến xứ Aicập. Về mặt tiểu sử, sự nhấn mạnh đã chuyển từ Giacốp sang các con trai ông và nhắm vào Giôsép, người sẽ là nhân vật chính của các chương còn lại trong Sángthếký. Về mặt thuộc linh, chúng ta bắt đầu nghênh tiếp họ trở về bởi một đoàn thiên sứ, cuộc đối đầu với Đức Chúa Trời, và sự giải hòa với người anh. Nhưng chúng ta nhìn thấy những nguy hiểm ngày càng gia tăng của sự bại hoại về mặt đạo đức khi các con trai và con gái Giacốp giao thiệp với dân Canaan.
Về mặt dân tộc, chúng ta suy nghĩ trước và thấy Êsau đang trở thành một dân trong khi Ysơraên đang gặp nguy hiểm bởi việc bị nuốt mất do kết hôn lẫn lộn với người Canaan. Và vì thế, chúng ta thấy Đức Chúa Trời đang chuẩn bị để đưa Ysơraên sang Aicập. Bước đầu tiên trong việc dẫn đến sự di trú qua Aicập là phải đưa Giôsép đến Aicập và đặt để ông vào một vị trí dọn đường cho những người khác. Điều nầy - thật lạ lùng khi được nhìn thấy - sẽ được thực hiện qua sự ghen tỵ và ghét bỏ của các anh người. Không phải Đức Chúa Trời đã tạo ra sự tranh cạnh và nỗi bất hòa đó! Nhưng Ngài có thể thông qua những hành động của những con người độc ác và sử dụng họ để thực hiện mục đích tốt lành của Ngài, bày tỏ một chân lý đó là "mọi sự hiệp lại làm ích cho kẻ yêu mến Đức Chúa Trời" (RoRm 8:28) 
Những sự khủng hoảng và những thay đổi
Từ Sichem đến Bêtên
Những nỗi buồn của Giacốp 
Khi học xong bài học nầy bạn có thể
Ù Mô tả những nguyên tắc lệ thuộc vào Chúa để có được các mối quan hệ tốt với người khác.
Ù Thảo luận cách các bậc cha mẹ có thể giúp con cái đương đầu với những khó khăn.
Ù Nhận ra các thí dụ về ân điển Đức Chúa Trời và mục đích của Ngài trong việc đem Giôsép đến Aicập.
1. Đọc qua Sángthếký 32-38 để có sự hiểu biết tổng quát về tài liệu bài học. Trong khi đọc, bạn hãy lưu ý đặc biệt việc thay đổi trọng tâm địa lý. Cũng hãy cảnh giác đối với những cuộc đối đầu thuộc linh quan trọng của Giacốp và quan sát cách ông được chuẩn bị cho những cuộc đối đầu với những người ông sợ và những tình huống đe dọa sự an bình của ông và sự hòa thuận trong gia đình.
2. Học tập bài học theo các thủ tục được lập của bạn.
3. Xác định trên bản đồ những vị trí được đề cập trong bài học.
4. Làm bài tự trắc nghiệm ở cuối bài học và kiểm tra lại các câu trả lời của bạn như thường lệ.
5. Nếu bạn chưa làm trước như vậy, hãy sắp xếp với giảng viên ICI của bạn để làm bài thi cuối khóa. 
bị hấp thụ
khủng hoảng
thần
sự kính cẩn
hậu hĩ
sự chuyển tiếp
sự báo thù 
NHỮNG KHỦNG HOẢNG VÀ NHỮNG THAY ĐỔI 
SaSt 32:1-33:17
Cuộc đời của Giacốp dường như là cuộc đời đầy dẫy những khủng hoảng mà Đức Chúa Trời đã can thiệp vào để bảo vệ và giúp đỡ ông. Ngay từ đầu, một trong các nan đề của ông là vì ông đã dựa vào sự khôn ngoan riêng của mình. Chính tên của ông, Giacốp (kẻ nắm gót), là một sự nhắc nhở mang tính tiên tri về khuynh hướng thủ lợi cho chính mình, bất chấp những hậu quả gì người khác phải chịu, tính ích kỷ cơ bản nầy đã được thấy trước nhất qua cách ông cướp quyền trưởng nam và sau đó là cướp mất sự chúc phước của cha mình dành cho Êsau. Và Êsau đã không quên, vì vậy Giacốp đã phải đối diện với những hậu quả tất yếu của những tội lỗi mà ông đã gây ra trong quá khứ.
Khi bạn đọc các chương nầy trong Sángthếký, hãy cố gắng hình dung những cảm giác của Giacốp khi ông sai những người đưa tin cho Êsau và đợi họ trở lại. Hãy nghĩ đến những cơn khủng hoảng tương tự trong cuộc sống của con người ngày nay. Hãy tìm kiếm những nguyên tắc có thể đem lại sự hòa giải giữa những người oán hận hoặc bực tức nhau. Có một điều, chúng ta sẽ thấy, đó là, sự đầu phục Chúa đem lại những thay đổi trong các tình thế, các vũ khí, tâm tánh, và những kẻ thù.
Sự Thay Đổi của Hoàn Cảnh 
32:1032 Khi Giacốp và đoàn người của ông đang tiến đến gần điều chúng ta có thể gọi là biên giới của đất hứa, một đoàn thiên sứ đã gặp gỡ ông. Thật là một sự tiếp đón ân cần và đầy khích lệ! Nhìn thấy đoàn thiên thần nầy, Giacốp biết rằng Giêhôva sẽ bảo vệ ông trong cuộc đối đầu đáng sợ với Êsau. Ông đã được tái bảo đảm bởi lời hứa ở tại Bêtên "Nầy ta ở cùng ngươi, ngươi đi đâu sẽ theo gìn giữ đó và đem ngươi về xứ nầy" (SaSt 28:15). Được khích lệ rất nhiều bởi biết rằng ông không đóng trại một mình, Giacốp gọi chỗ nầy là Mahanaim hay là "Hai Đội Quân"
Tuy nhiên Giacốp cần có sự chuẩn bị về mặt thuộc linh nhiều hơn nữa để bước vào vùng đất ông sẽ nhận làm cơ nghiệp. Mặc dầu đã trải qua hai mươi năm trong trường rèn luyện, ông vẫn còn cậy nhiều vào sự xảo trá và sức riêng của mình để đạt được điều mình muốn. Vì vậy ông cần để cho tính tự lực của mình bị tiêu diệt đi để ông phải hoàn toàn nương cậy nơi Chúa. Tính quỷ quyệt trong bản tánh của Giacốp phải bị tan vỡ đi. Một bản tính mới phải được ban cho ông để ông có thể nhận lãnh các phước hạnh trọn vẹn của Chúa và giữ vị trí của mình trong chương trình của Đức Chúa Trời. Chúng ta nhìn thấy bàn tay của Đức Chúa Trời đang thực hiện điều đó trong 1) Nỗi đe dọa của sự chết trong khi tiến gần đến Êsau và đội quân của ông ta, và 2) cuộc vật lộn giữa Giacốp với thiên sứ. Những điều đó đã đem lại sự thay đổi trong hoàn cảnh, vũ khí, tâm tánh và kẻ thù.
1. Theo bạn vì sao Đức Chúa Trời ban cho Giacốp khải tượng về các thiên sứ ở tại Mahanaim (Thi Tv 34:7)? 
... 
2. Theo IIVua 2V 6:15-17 và Thi Tv 34:7, sứ điệp của Mahanaim dành cho chúng ta ngày nay là:
a) Các thiên sứ đặc biệt quan trọng trong vai trò trung gian của cứu rỗi
b) Các thiên sứ chờ đợi sự kêu cầu của dân Chúa trong những thời điểm có cần
c) Đức Chúa Trời sai phái các thiên sứ Ngài để bảo vệ và chăm sóc chúng ta.
d) Đức Chúa Trời sử dụng các thiên sứ trong thời Cựu ước, còn ngày nay Ngài dùng các phương tiện khác để giúp đỡ dân sự Ngài
Cho đến lúc nầy Giacốp vẫn nương cậy phần lớn vào sự khôn ngoan và sức riêng của mình, nhưng bây giờ thì ông cảm thấy mình đang ở trong một nỗi nguy khốn ghê gớm. Những phương kế của ông không cứu ông được. Sứ điệp khéo léo đã được gởi đến cho Êsau, trong đó Giacốp coi mình như kẻ bên dưới báo cáo cho cấp trên của mình và hy vọng sự ưng thuận của Êsau song chẳng nhận được một sự trả lời nào. Mà các sứ giả của Giacốp còn vội vả chạy về báo rằng Êsau đang lên đường đến gặp ông, đem theo 400 người nam. Dường như Êsau quyết định trả thù điều xấu mà Giacốp đã làm hai mươi năm trước. Giacốp, sợ sệt và buồn bã, song vẫn giữ được sự lanh trí. Ông chia trại mình thành hai đoàn để nếu Êsau tấn công một đoàn thì đoàn kia có thể chạy thoát. 
SỰ ĐẦU PHỤC CHÚA LÀM THAY ĐỔI 
32:1-33:20 
Các Hoàn Cảnh Gia Gc 4:10 
Các Vũ Khí IICo 2Cr 10:4 
Tâm tính 5:17 
Các Kẻ Thù ChCn 16:7 

Trong giờ cấp bách nầy Giacốp hướng về Chúa và kêu cầu sự trợ giúp mà trước đây ông chưa hề có thái độ đó. Lời cầu nguyện của ông cho thấy những năm dài rèn luyện trong kỷ luật với Laban không phải là điều vô ích. Ông đã nài xin với Đức Chúa Trời của các tổ phụ mình trên cơ sở Chúa đã truyền cho ông phải trở về xứ nầy với bà con ông (kể cả Êsau) và hứa làm cho ông được thịnh vượng. Giacốp nhìn nhận cách đầy đủ sự không xứng đáng của mình và ông thú nhận rằng chỉ nhờ ân điển và sự nhơn từ của Đức Chúa Trời mới thay đổi một kẻ chăn chiên không có tài sản trở thành ông chủ của hai đội quân nầy. Tuy nhiên, Giacốp không xưng rõ những tội lỗi trong quá khứ của mình. Ông không nhận biết rằng chính Giacốp, chứ không phải Êsau, mới là kẻ thù đáng sợ nhất của mình. Mưu kế của Giacốp, tính ích kỷ của Giacốp, và sự lường gạt của Giacốp đã khiến ông buộc phải rời bỏ Canaan. Bây giờ ông phải hạ mình xuống suy nghĩ đến ích lợi của những người khác, phải rộng rãi với những tài sản của mình, và thiết lập một mối quan hệ tốt đẹp với anh mình trước khi có thể trở về vùng đất hứa.
Giacốp thành thật thú nhận nỗi lo sợ của mình với Đức Chúa Trời, cầu xin sự cứu giúp của Ngài viện dẫn các lời hứa của Ngài, và rồi bắt đầu tiến hành làm bất cứ điều gì có thể làm được để xoa dịu anh mình. Ông chọn một món quà rộng rãi hết sức gồm dê, chiên, lạc đà, lừa và bò. Tất cả đều ở trong một tỷ lệ thích đáng cho sự sinh đẻ - 580 con vật cả thảy. Ông gởi chúng đi theo từng bầy riêng rẽ với những lời dặn bảo dành cho sự ra mắt theo cách hữu hiệu nhất có thể được, để dành được sự ưng thuận của Êsau. Ông hành động một cách khôn ngoan và phù hợp với câu châm ngôn "Của lễ của người nào dẹp đường cho người, và dẫn người đến trước mặt kẻ sang trọng" (ChCn 18:16)
3. Kể ra ít nhất ba phẩm chất tốt trong lời cầu nguyện của Giacốp 
... 
4. Mặc dầu lời cầu nguyện của Giacốp có nhiều phẩm chất tốt, nhưng dường như nó thiếu mất phương diện quan trọng của
a) Lời xưng nhận các tội lỗi trong quá khứ
b) Lòng sốt sắng sâu sắc
c) Đức tin đầy trọn
d) Sự lệ thuộc hoàn toàn nơi Đức Chúa Trời
5. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Trong đoạn 32 Giacốp có vẻ quá tin cậy vào những chiến lược khôn khéo của mình hơn là nhờ cậy hoàn toàn vào Đức Chúa Trời
b. Trong cuộc vật lộn của Giacốp ở tại Phêniên, dường như thiên sứ đang dạy ông đừng cậy nơi chính mình nhưng hãy tin cậy hoàn toàn nơi Chúa.
c. Sự khập khiểng mà Giacốp phải chịu có thể là một biểu tượng của tính tự lực đã bị tan vỡ của ông.
d. Bài học của chúng ta trong điều nầy là chúng ta được thắng hơn với Chúa khi chúng ta bị tan vỡ, bị đụng đến, và bị hạ xuống bởi Chúa.
e. Giacốp tỏ ra thiếu đức tin trong việc sắp đặt để làm hòa với anh mình bằng cách gởi của lễ đến cho Êsau trước khi họ gặp nhau.
Chúng ta có thể bị cám dỗ để chỉ trích Giacốp vì đã tin cậy vào những phương cách riêng của mình hơn là nhờ cậy nơi sự bảo vệ của Đức Chúa Trời. Nhưng "cầu nguyện không nhất thiết phải không hành động" (Leupold, trang 869) sự quá mức trong các của lễ của ông có lẽ cho thấy đức tin ông đặt nơi sự can thiệp của Chúa còn yếu quá, nhưng không có sự bảo đảm nào cho thấy các của lễ sẽ cất được sự oán giận và thù ghét của Êsau. Ông có thể giết Giacốp cách dễ dàng (như ông đã thề sẽ làm) và cướp hết mọi tài sản. Giacốp đang ở trong một cơn khủng hoảng lớn. Ông không thể chạy trốn vì cớ gia đình và bầy vật của ông đang di chuyển chậm chạp; vì vậy mọi nguồn phương tiện về người dường như đều không thỏa đáp được. Chỉ Chúa mới có thể giúp ông!
Và Đức Chúa Trời đã thật sự giúp đỡ ông! Ngài đưa ông đến chỗ công khai đoạn tuyệt với những tham vọng ích kỷ của thời trẻ tuổi. Ông đã vật lộn và gian giảo để có được ưu thế trên anh mình - là quyền trưởng nam, sự ban phước đặc biệt, và lời hứa của Đức Chúa Trời rằng Êsau sẽ phải phục ông. Nhưng bây giờ ông gửi tặng các của lễ như là một tên đầy tớ bày tỏ lòng kính cẩn đối cùng chủ mình, những dấu hiệu của sự thuận phục đối với một người cai trị. Mỗi kẻ dẫn đoàn súc vật đến phải thưa cùng Êsau rằng "kẻ tôi tớ ông là Giacốp" xin gởi các của lễ nầy cho "Êsau, Chúa tôi" (SaSt 32:18). Và rồi khi Giacốp gặp Êsau, ông đã sấp mình xuống đất bảy lần. Đức Chúa Trời thật đã thay đổi tình huống (cũng như tâm tánh) để khiến sự giải hòa có thể xảy ra giữa họ! Và chúng ta thấy trong sự đáp lời cầu nguyện của Giacốp, Đức Chúa Trời đã thật sự thay đổi hoàn cảnh trong việc thiết lập các mối quan hệ tốt đẹp giữa hai anh em.
6. Nói lên tính biểu tượng mà bạn thấy được qua cách Giacốp đã gặp Đức Chúa Trời và anh mình trước khi bước vào đất hứa 
... 
7. Đánh giá những thái độ đã được thay đổi của Giacốp và khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào bạn cảm thấy sẽ giúp chúng ta bước vào nơi đầy phước hạnh của Chúa
a. Việc nhận biết sự quan tâm của Đức Chúa Trời
b. Việc cầu nguyện cho hoàn cảnh
c. Đầu phục Chúa và ý muốn của Ngài
d. Nhận biết sự yếu đuối của chúng ta và sức mạnh của Ngài
e. Đối diện với những nan đề của mình cùng những người làm tổn hại mình
g. Hạ mình thay vì hành động kẻ cả
g. Rộng rãi và nhìn nhận các lỗi lầm của mình
h. Quan tâm đến phúc lợi của gia đình mình và hết sức làm mọi điều để ở hòa thuận với mọi người
8. Những thái độ thay đổi được ghi trong câu 7 sẽ ảnh hưởng thế nào đến các mối quan hệ và sự hạnh phúc trong gia đình? 
... 
Sự Thay Đổi Về Các Vũ Khí 
SaSt 32:21-26
Có lẽ Giacốp cố gắng tạo ra vẻ can đảm và tự tin khi ông đưa gia đình mình qua Rạch Giabốc. Và rồi ông ở lại một mình, có lẽ để cầu nguyện. Thình lình ông cảm thấy có một bàn tay đặt lên vai mình, và một người lạ bắt đầu vật lộn với ông. Cuộc tranh chiến tiếp tục suốt cả đêm và dường như không ai chịu thua ai. Và rồi với một cái đánh, vị đối thủ bí mật của Giacốp đánh trặc xương ông, khiến ông không làm gì được. Nhưng Giacốp, nhận biết đặc điểm siêu nhiên của người bởi phép lạ đã làm ông bị trặc xương hông, bám chặt lấy người ấy và khóc trong tuyệt vọng và đau đớn. Vị thiên sứ bảo Giacốp hãy để người đi Giacốp trả lời "Tôi chẳng cho người đi đâu, nếu người không ban phước cho tôi" (câu 26) 
Cuộc vật lộn của Giacốp cho đến rạng đông có nghĩa gì? Đó là hình ảnh của điều Đức Chúa Trời đã và đang làm trong cả cuộc đời của Giacốp.
MacLaren cho rằng những sự thất vọng của Giacốp, những thành công của ông, và tất cả những thay đổi mau chóng trong cuộc đời ông ta đều là những cố gắng của Chúa nhằm đưa ông đến chỗ hoàn toàn đầu phục ý muốn của Đức Chúa Trời. Bấy giờ, trong lúc vật lộn với người lạ, chúng ta thấy Đức Chúa Trời đang tranh đấu với ông trong những nỗi lo lắng đang giày vò lòng ông và trong nỗi sợ hãi của ngày mai (trang 225).
Mục đích của Đức Chúa Trời trong việc tranh đấu với Giacốp là để ban phước cho ông. Giacốp trái lại, đã vật lộn suốt những năm tháng qua để dành lấy phước cho chính mình trong khi những người khác phải chịu tổn hại. Ông đã vật lộn bằng sức riêng của mình để thắng hơn các đối thủ của mình và dành được các mục tiêu riêng cho mình. Bây giờ trong sự bất lực của mình, ông chợt nhận ra những nỗ lực của mình vô dụng làm sao và đối thủ của ông thật mạnh mẽ là dường nào. Đức Chúa Trời không muốn đánh bại ông hoàn toàn, là điều Ngài có thể làm trong giây lát, nhưng Ngài muốn chinh phục Giacốp bằng cách khiến ông phải đầu hàng ý muốn Ngài. Đức Chúa Trời dạy ông sự yếu đuối của sức lực loài người và sự bất toàn của trí khôn loài người để ban cho ông sức mạnh và sự khôn ngoan thiên thượng.
Tại đây Giacốp đã từ bỏ các vũ khí của sự khôn ngoan và độc lập của loài người để nhận lấy vũ khí thuộc linh của 1) lòng khao khát tin kính, 2) sự cầu nguyện, 3) sự thuận phục Chúa, và 4) sự nương cậy nơi Chúa. Khi biết mình đang vật lộn với một thiên sứ, Giacốp kêu lên "Tôi sẽ chẳng cho người đi đâu, nếu người không ban phước cho tôi" (SaSt 32:26). Ôsê nói về Giacốp rằng "Người tranh chiến với với thiên sứ và thắng hơn, người lóc khóc và khẩn cầu thiên sứ" (OsHs 12:3, 4)
Cuộc vật lộn của Giacốp dường như hàm ý chí sức mạnh; còn sự khóc lóc và nài xin của người với thiên sứ hàm ý sự yếu đuối. Nhưng trong lãnh vực thuộc linh chúng ta thấy chúng trái ngược nhau hoàn toàn. Giacốp thắng hơn là nhờ nắm lấy tay người đã đánh gãy xương và bằng việc tiếp nhận sức mạnh từ nơi thiên sứ ấy, người vốn là bạn tốt nhất của ông. Ông đắc thắng bởi sự đầu phục. Ông tìm được sức mạnh thiên thượng khi ông khám phá ra sự yếu đuối hoàn toàn của con người. Với điều đó, một ngày mới đang hừng sáng cho Giacốp!
SỰ THAY ĐỔI CỦA CÁC KHÍ GIỚI 
SaSt 32:1-32 ICo1Cr 10:4 
Tự nhiên:
Sự khôn ngoan của loài người
Sự độc lập

9. Trả lời vắn tắt các câu hỏi sau đây về các khí giới tự nhiên và các khí giới thuộc linh của Giacốp
a. Hai thứ vũ khí tự nhiên nào Giacốp đã dùng để bảo vệ mình qua nhiều năm?
b. Những thứ vũ khí ấy đã làm ông bị thất bại trong quá khứ và khiến cho sự trợ giúp và sự can thiệp của Chúa là cần thiết như thế nào?
... 
c. Kể ra bốn thứ khí giới thuộc linh mà Giacốp đã khám phá là hữu hiệu hơn

d. Có phải đây là loại khí giới mà hầu hết mọi người đều có thể triển khai và nên phát biểu không? Hay chúng là thứ khí giới mà hết thảy dân Chúa đều cần và đều phải sử dụng?

Thay Đổi Tên 
SaSt 32:27-32
Khi vị tộc trưởng khập khiểng nầy kêu xin sứ giả thiên thượng ban phước cho mình, vị thiên sứ đã trả lời ông thế nào? Trước hết, người khiến Giacốp phải thừa nhận mình là ai :"Tên ngươi là gì?" (câu 27), thưa rằng "Giacốp - tức là kẻ Hất Cẳng, Kẻ nắm Gót" (câu 27). Thiên sứ bèn trả lời "Tên ngươi sẽ không còn là Giacốp nữa, mà là Ysơraên, bởi vì ngươi đã có vật lộn cùng Đức Chúa Trời và người ta; ngươi đều được thắng" (câu 28). Một cái tên mới được Chúa ban cho để cho thấy một tâm tánh được thay đổi về mặt thuộc linh hay là một chỗ đứng mới trước mặt Đức Chúa Trời. (GiGa 1:42)
Các học giả Kinh Thánh có những ý nghĩ khác nhau về ý nghĩa của từ Ysơraên, Isra tương đương với từ dành cho "hoàng tử, quyền lực, người cai trị". Và el có nghĩa là "hoàng tử của Đức Chúa Trời" "quyền lực của Đức Chúa Trời" hoặc là "người sẽ cai trị như Đức Chúa Trời". Những người khác dùng ý nghĩa từ động từ được sử dụng :"thắng hơn, vật lộn, đắc thắng, kiên trì". Điều đó cho chúng ta những lời giải thích như sau: "người vật lộn với Đức Chúa Trời", "chiến sĩ của Đức Chúa Trời", "đấu tranh với Đức Chúa Trời", "Đức Chúa Trời tranh đấu" "Đức Chúa Trời kiên trì". Chúng ta có thể thêm vào "Đức Chúa Trời đắc thắng" hoặc "kẻ đắc thắng với Đức Chúa Trời". Điều nầy nhắc nhở chúng ta về những lời hứa kỳ diệu dành cho người đắc thắng trong Khải huyền đoạn 2 và 3. Có lẽ Chúa muốn chúng ta kinh nghiệm tất cả những ý nghĩa khả thi của từ nầy. Chúng ta là dân Ysơraên của Chúa. (GaGl 6:16) nhưng điều đó chỉ có được khi chúng ta để Chúa chinh phục mình hầu cho chúng ta có thể là những người chiến thắng với Đức Chúa Trời. 
TỪ GIACỐP 

Kẻ Nắm Gót
Kẻ Hất Cẳng 
Hướng đi của cuộc đời Giacốp từ điểm nầy trở đi đã đổi khác. Sẽ có những lúc ông nhường lối cho một số bản tính của đời sống cũ, lúc ấy ông sẽ bị gọi là Giacốp trở lại. Nhưng nhìn chung hiện nay ông đang tận hiến cho Chúa cách sâu nhiệm và xưng nhận tên mới của mình. Tên Ysơraên cũng sẽ được ban cho các con cháu của vị tộc trưởng, cho dân tộc ra từ họ, và (trong suốt thời kỳ nước bị chia hai) cho đến mười chi phái phía Bắc. Và trong Tân ước chúng ta thấy rằng Ysơraên của Đức Chúa Trời (GaGl 6:16) hình thành từ cả người Dothái lẫn Dân Ngoại, "tập thể những người tin Chúa, đã được Chúa ban cho sự đắc thắng, và được thắng hơn bởi Chúa" (Mac Laren trang 230). 
NHỮNG CÁCH SỬ DỤNG TÊN GỌI NẦY 
(Israel) Ysơraên
Ysơraên của Chúa 
Mặc dầu vị sứ giả không xưng tên mình, song Giacốp tin chắc đó chính là Giêhôva. Ông đặt tên chỗ đó là Phêniên (nghĩa là đối mặt cùng Chúa) để ghi nhớ mãi kỷ niệm về một kinh nghiệm có tính quyết định, là bước ngoặt trong đời ông. Hình ảnh thấy được về Chúa của ông có lẽ không rõ ràng bởi vì vị sứ thần đã ra đi trước lúc bình minh, song ông đã thấy mặt Chúa còn sống!
Sự khập khiểng của Ysơraên sẽ luôn luôn nhắc nhở ông về cuộc vật lộn ở tại Phêniên. Có lẽ điều đó tượng trưng cho sự đánh gãy bản tánh của Giacốp. Tác giả Thithiên nói rằng "lòng tan vỡ thống hối, Đức Chúa Trời ôi, Ngài không khinh dễ đâu" (Thi Tv 51:17). Với Phaolô chúng ta có thể nói. "Khi tôi yếu đuối, ấy là lúc tôi mạnh mẽ" bởi vì Chúa bảo đảm với chúng ta rằng "Sức mạnh ta nên trọn trong sự yếu đuối của ngươi" (IICo 2Cr 12:9-10)
10. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Tên Phêniên hay Phênuên có nghĩa là "đại diện cho Chúa"
b. Sự đụng đến của Chúa thường đem lại sự chữa lành, nhưng trong trường hợp nầy nó lại làm trặc xương Giacốp, có lẽ để nhắc nhở ông về kinh nghiệm của ông và phải tin cậy Chúa thay vì tài tháo vát riêng của mình.
c. Điều quan trọng là Giacốp cần phải bị buộc để thú nhận ông là ai - Kẻ Hất Cẳng, Kẻ Nắm Gót - trước khi ông có thể là con người mà Chúa muốn ông trở thành.
d. Khi Đức Chúa Trời ban cho ai một tên gọi mới, điều đó cho thấy một tâm tánh được thay đổi về mặt thuộc linh hoặc một chỗ đứng mới trước mặt Đức Chúa Trời.
e. Từ đó trở đi, đời sống Giacốp đổi khác; kết quả là ông không bao giờ dọn lối cho những bản tánh của đời sống cũ nữa.
f. Sự khập khiểng của Ysơraên dường như tượng trưng cho sự gãy đổ của con người cũ của Giacốp.
11. Tất cả những điều lựa chọn dưới đây đều có thể mang ý nghĩa của tên Ysơraên trừ một điều, đó là điều nào?
a) Hoàng tử của Chúa, người vật lộn với Chúa tranh đấu với Chúa
b) Người sẽ cai trị như Chúa, mang sức mạnh của Chúa, vật lộn của Chúa, chiến sĩ của Chúa
c) Đức Chúa Trời là Quan xét tôi, người được như Chúa, phán xét với Chúa
d) Đức Chúa Trời tranh chiến, Đức Chúa Trời kiên trì Đức Chúa Trời đắc thắng, đắc thắng với Chúa
12. Tên Ysơraên được dùng để ám chỉ
a) Tộc trưởng Giacốp và mười hai chi phái Ysơraên
b) Quốc gia Ysơraên và mười chi phái phía bắc của nước bị chia đôi
c) Hội thánh
d) Tất cả những điều trên :a) b) và c)
e) Chỉ những điều được ghi trong câu a) và c)
Sự Thay Đổi Nơi Một Kẻ Thù 
SaSt 33:1-17
Sau cuộc vật lộn giữa Giacốp với sứ giả của Giêhôva, cuộc gặp gỡ với Êsau là điều rất khác so với điều cả hai anh em đoán trước. Tình yêu thương thay thế cho lòng hận thù và nỗi sợ hãi lâu dài, và có một sự tái hiệp vui mừng thay vì một cuộc chiến hoặc cuộc tàn sát. Vị tộc trưởng đã lấy lại được tình cảm của người anh đã bị mếch lòng vì trước hết Chúa đã cho ông được thắng hơn: "Khi tánh hạnh của người nào đẹp lòng Giêhôva, thì Ngài cũng khiến các thù nghịch người ở hòa thuận với người" (ChCn 16:7). Vật cản trở lớn nhất để sống trong vùng đất cơ nghiệp với sự độc lập của Giacốp đã được giải quyết xong, và bây giờ vị tộc trưởng được quyền tự do bước vào vùng đất Canaan.
Khi Giacốp nhìn thấy Êsau tiến đến gần với 400 người của ông ta, thì ông sắp xếp gia đình mình giống như một đám rước, chính ông dẫn đầu và Rachên cùng Giôsép đi tận sau cùng. Vị tộc trưởng hạ mình trước Êsau bằng bảy lần sấp mình như là một người bày tỏ sự kính cẩn trước mặt một vị vua. Dường như ông đang thừa nhận tội lỗi mình đối cùng Êsau và bày tỏ lòng mong ước được tha thứ. Tất cả lòng thù hận và cay đắng về phần Êsau đều được quên hết khi ông nhìn thấy người em song sinh của mình - một con người què quặt, đang đi khập khiểng và cúi đầu hạ mình trước mặt ông. Giống như người cha trong câu chuyện người con trai hoang đàng mà Chúa Jesus kể (LuLc 15:11-32), Êsau chạy đến đón Giacốp, giang rộng hai tay đón em mình và ôm hôn em. Cả hai anh em đều cảm động sâu xa.
Êsau miễn cưỡng nhận của lễ hậu hĩ của Giacốp. Sự hòa giải của ông với em mình là chân thật chứ không phải do bị mua chuộc. Hơn nữa, ông ta rất giàu có và không cần các bầy chiên và bầy bò của Giacốp. Nhưng Giacốp cứ nài ép. Trong nụ cười đầy tình yêu thương anh em của Êsau, Giacốp cảm thấy như được nhìn thấy mặt Chúa, người ông đã gặp tại Phêniên. Đấng Chiến Thắng đã thay đổi tấm lòng của Êsau, vì vậy ông nhất định Êsau phải nhận các lễ vật của mình, và Êsau đã nhận như một sự khẳng định sự hòa thuận và tình anh em giữa họ.
Dầu vậy, sự hòa giải vui vẻ không phải là không có những nguy hiểm của nó. Êsau đề nghị cùng đi với Giacốp và hãy để cho những người cùng đi với ông phục vụ như những người hộ tống cho đoàn người của Giacốp. Giacốp lịch sự từ chối lời đề nghị như là điều không cần thiết. Một đoàn người với những đứa con nít, chiên, bò mới đẻ... không thể theo kịp Êsau và những người cỡi ngựa. Ngoài ra, sau chuyến đi dài từ Phađan Aram, cả người lẫn súc vật đều cần nghỉ ngơi và lấy lại sức trước khi tiếp tục đến hoặc Sêirơ hoặc nhà của Ysác ở miền nam Canaan. Có lẽ Giacốp có ý định viếng thăm Sêirơ một ngày nào đó (SaSt 33:14) hoặc ông có thể đang sử dụng một lời nói dối lịch sự để tránh làm phật lòng anh mình.
Giacốp có lẽ nhận thấy ít có nền tảng chung nào giữa một người dâng mình cho các mục tiêu của Đức Chúa Trời với một người hoàn toàn không quan tâm đến đời sống thuộc linh. Ngoài ra, Chúa đã phán dặn ông hãy trở về quê hương mình (31:3, 13). Canaan, chứ không phải Sêirơ chính là nơi đến của ông. Từ gương mẫu của Giacốp chúng ta học được một bài học về sự quân bằng thích đáng giữa những người không tin kính và sự phân rẽ thuộc linh. Giacốp bây giờ đã có mối quan hệ tốt đẹp với anh mình song tốt nhất là hãy để cho mỗi người theo đường riêng của mình. Vì vậy, Êsau trở về Sêirơ, trong khi Giacốp trở lên phía bắc và đóng trại ở tại Sucốt một thời gian. Tại đó ông dựng cho mình một căn nhà và nơi trú ẩn cho bầy súc vật của mình.
13. Mặc dầu Êsau dự định đến để giết Giacốp và cướp lấy các tài sản của ông, nhưng Êsau đã trải qua một sự thay đổi đột ngột trong thái độ vì cớ
a) Đức Chúa Trời đã cất đi lòng ghen ghét và thù hận và khôi phục lại tình anh em
b) Ông đã nguôi giận bởi của lễ mà Giacốp đã gởi trước cho ông
c) Ông biết rằng nếu ông giết em mình thì chẳng khác gì ông giết người cha già Ysác của mình
d) Đức Chúa Trời đã tỏ cho ông rằng không được đụng đến Giacốp
14. Giả sử bạn và một người bạn hoặc một thành viên trong gia đình có sự cãi lẫy với nhau và bây giờ chẳng còn gì để liên hệ với nhau nữa. Bạn có thể làm gì để phục hồi lại những quan hệ tốt đẹp?
... 
TỪ SICHEM ĐẾN BÊTÊN 
SaSt 33:18-35:15
Giacốp bây giờ đang ở trong đất hứa với gia đình ông cùng mọi tài sản của mình. Hết sức nhanh chóng, ông khám phá ra rằng các nan đề vẫn còn đối diện ông và gia đình ông. Nhưng Đức Chúa Trời đang ở cùng ông và đáp ứng mọi nhu cầu của ông. 
Sự Cưỡng Hiếp và Sự Báo Thù 
33:18-34:31
Cuối cùng Giacốp đã rời Sucốt, vượt qua sông Giôđanh và trở lại Canaan; tuy nhiên ông không đi đến Bêtên mà từ đó đi đến nhà cha mình. Có lẽ ông định đến đó trong tương lai; nhưng những đồng cỏ phì nhiêu của Sichem và những khả năng thương mại đã hấp dẫn ông, ông mua đất và định cư tại đó. Việc ông mua đất cho thấy đức tin ông đặt nơi lời hứa của Chúa rằng Canaan một ngày kia sẽ được ban cho ông và con cháu ông. Mặc dầu chúng ta không thể biết Giacốp đã sống ở đây bao lâu nhưng Dường như Giacốp đã sống ở Sucốt và Sichem khoảng mười năm.
Giacốp dựng một bàn thờ để bày tỏ lòng biết ơn vì Chúa đã làm thành lời hứa Ngài đem ông trở về xứ Canaan (28:15). Khi dâng hiến bàn thờ nầy cho (El - Elohe - Ysơraên) Ên-Ên-ôhê Ysơraên (đặt tên đó cho bàn thờ) ông đã công khai làm thành lời hứa nguyện rằng Giêhôva sẽ là Đức Chúa Trời của ông (28:21). Ông đã sử dụng tên gọi mà Đức Chúa Trời đã đặt cho ông là Ysơraên, và ghi nhớ kinh nghiệm của ông ở tại Phêniên. Danh hiệu "Đức Chúa Trời là Chúa của Ysơraên" là một lời chứng đời đời cho cả nhà ông và dân Canaan. Tuy nhiên, Kinh thánh không chép lại rằng Chúa có truyền thông với ông tại đó hoặc hướng dẫn ông hãy định cư ở tại Sichem. Giống như Lót, ông sẽ phải thấy rằng những sự hấp dẫn của thành phố và ảnh hưởng của người dân ở đó sẽ gây ra những hậu quả bi thảm.
Đina đã hành động hấp tấp khi mạo hiểm đi ra thăm viếng những thiếu nữ trong vùng. Cô hẳn phải biết rằng những người đàn ông Canaan có thể quấy nhiễu về mặt tình dục và bắt đem vào nhà họ bất cứ cô gái trẻ nào không được bảo vệ mà họ tìm được (20:2, 26:7;). Là một hoàng tử người Hêtít và là một người quý trọng hơn mọi người trong nhà cha mình" (34:2, 19) Sichem có lẽ cũng cảm thấy rằng ông có các đặc quyền với bất cứ người nữ chưa kết hôn nào. Chúng ta không rõ Sichem có dùng bạo lực cưỡng hiếp Đina hay chỉ mê hoặc nàng, nhưng cậu đã yêu nàng, vì vậy cậu đưa nàng về nhà, và giữ nàng ở tại đó (34:17, 26). Trong lúc đó cậu tìm cách an ủi nàng bằng cách hứa sẽ cưới nàng, và xin cha mình tiến hành những sự dàn xếp cần thiết với Giacốp cho việc kết hôn.
Giacốp đã cư xử phù hợp với phong tục, đó là để cho những người anh trai sắp xếp việc kết hôn cho em gái mình (24:34-46). Cha của Sichem là Hêmô, đề nghị sẽ trả bất cứ giá nào họ đòi sính lễ. Là người cầm quyền, ông cũng ban cho họ mọi quyền lợi của các cư dân trong cộng đồng buôn bán, kết hôn lẫn lộn và làm chủ đất đai. (34:8-10). Và rồi ông đã thuyết phục dân trong thành rằng họ sẽ có được tài sản của Giacốp nếu như họ để các con gái của họ lấy các con trai của ông. Vào thời điểm nầy dòng dõi được chọn đang ở trong hiểm họa của việc trở thành một dân với những người Canaan xấu xa. Các con trai của Giacốp đã làm điều đúng khi từ chối gả Đina cho Sichem vì một sính lễ hậu hĩ và quyền công dân giữa vòng họ. Họ không định bán quyền trưởng nam của dân tộc giao ước vì những của lễ của người Canaan. Nhưng sự lừa dối của họ và sự trả thù hung bạo của họ là điều sai trái.
Cơn giận dữ của Simêôn và Lêvi vể việc làm của Sichem cho thấy tiêu chuẩn đạo đức của họ cao hơn người Canaan nhiều, ít ra là trong chừng mực có liên quan đến việc lạm dụng tình dục (câu 7). Họ đã công bình trong việc muốn giải cứu em gái mình. Tội ác của Sichem đáng phải chịu trừng phạt. Nhưng Simêôn và Lêvi (có lẽ với sự trợ giúp của các tôi tớ chăn cừu) đã vi phạm nguyên tắc công bằng hay là sự trừng phạt cân xứng dành cho một hành động phạm pháp, sự trả thù có ý giết người của họ trong việc giết hết thảy những người nam trong thành còn tồi tệ hơn tội ác của Sichem nhiều - sự phản bội của họ - dùng biểu hiệu tín ngưỡng của mình để lừa gạt người khác - là điều hoàn toàn không thể bào chữa được.
Giacốp đã không quở trách Simêôn và Lêvi về việc làm sai trái về mặt đạo đức trong việc tàn sát và cướp bóc của họ. Mối lo ngại chính của ông là sự nguy hiểm của gia đình ông do hành vi tội ác của họ (34:30). Nhiều năm sau, khi trên giường lúc sắp qua đời, ông đã bày tỏ những cảm nhận của ông về sự bạo hành của họ. Lời tiên tri cuối cùng của ông về Simêôn và Lêvi là :"Đáng rủa thay cơn giận dữ họ, thật dữ dằn thay" (49:7).
Toàn bộ tình tiết nhục nhã của tình cảm không bị kiềm chế, sự phản bội, và cuộc tàn sát ở tại Sichem cho thấy Giacốp đã kề cận sự thất bại ra sao trong việc giữ gìn sự phân rẽ của dòng dõi giao ước. Dường như ông sẵn sàng chấp nhận lời cầu hôn của Hêmô và trở thành một dân với người Canaan (34:8-10). Chính bi kịch ở tại Sichem đã cứu ông không bị cuốn vào tình trạng chung phần bất khiết và để mở lỗ tai ông trước tiếng gọi của Đức Chúa Trời để trở về Bêtên.
15. Mối nguy hiểm của gia đình giao ước trước lời cầu hôn của Hêmô với Giacốp và các con trai ông là ở chỗ
a) Giacốp sẽ mất các của cải của mình cho dân Canaan
b) Bị dân Canaan cầm tù
c) Sự cám dỗ trước sự mua bán và sự giàu có lớn hơn
d) Bị thu hút bởi nền văn hóa Canaan
16. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Giacốp góp một phần tích cực trong cuộc tàn sát dân thành Sichem
b. Cuộc tàn sát cho thấy Giacốp đã không huấn luyện các con trai mình đầy đủ và ít kiểm soát được chúng.
c. Mối lo ngại chính của Giacốp là hành vi sai trái về mặt đạo đức của cuộc tàn sát và cướp bóc.
d. Biết rằng vụ việc nầy có thể xúi giục dân Canaan tấn công đã nhắc nhở Giacốp những lần Đức Chúa Trời bảo vệ ông trong quá khứ.
Những gì đã xảy ra tại Sichem cũng cho chúng ta thấy một số yếu kém trong đời sống của gia đình Giacốp. Dường như ông đã quá bận rộn với việc chăn cừu và gây giống cho bầy bò nên ông không có thì giờ chăm sóc con cái. Giống như một số người ngày nay, dường như ông quan tâm đến việc gây giống bầy súc vật hơn là việc lựa chọn người bạn đời cho các con trai và con gái của mình. Trong việc dựng các lều trại mình gần Sichem, ông đang đưa các con trai mình đến ảnh hưởng của lối sống tại đó và đẩy các con gái ông đến những sự nguy hiểm. Dường như ông đã mất quyền kiểm soát trên các con trai mình. Ông cũng đã không cho Đina lời cảnh cáo và sự bảo vệ mà nàng cần.
Nhưng vấn đề đã tồn tại từ lâu chứ không phải chỉ có sự việc ở Sichem. Từ thời thơ ấu Simêôn và Lêvi đã thấy và nghe những gương xấu về sự lường gạt và những rắc rối trong một gia đình đa thê - sự ganh tỵ và chống đối - đã ảnh hưởng đến những đứa trẻ và làm cho việc dạy dỗ chúng về mặt đạo đức càng khó khăn hơn. Leupold nhận xét "Mọi tinh thần kỷ luật đúng đắn đều bị hủy bỏ bởi sự có mặt của hai bà vợ và hai nàng hầu... thực tế là bốn bà vợ" (trang 912) - sự giận dữ và hung bạo cần phải được kiểm soát được trong đứa trẻ nếu không muốn nó làm chủ người đàn ông.
17. Hãy trả lời những câu hỏi có liên quan đến việc làm gương cho con cái trong gia đình sau đây.
a. Gia đình Giacốp đã để lại gương xấu nào về sự giận dữ đầy sát khí và việc lập mưu trả thù của các con trai mình?
b. Theo bạn nghĩ, trẻ em ngày nay đang bị ảnh hưởng thế nào bởi việc xem quá nhiều cảnh bạo lực trên truyền hình?
... 
c. Vì sao Cơ Đốc Nhân phải để cho Chúa giải phóng mình khỏi sự giận dữ là điều quan trọng? (CoCl 3:8)
... 
18. Hai bài học nào mà các bậc cha mẹ Cơ Đốc có thể rút ra được từ điều đã xảy ra tại Sichem? ... 
... 
Sự Dâng Hiến của Gia Đình 
SaSt 35:1-14
Nỗi lo âu của Giacốp về sự an toàn của gia đình ông và tiếng Chúa gọi ông trở về Bêtên đã thức tỉnh ông trước những tệ nạn xã hội xấu xa của nơi này . Và vì vậy vị tộc trưởng đã kết thúc kỳ cư ngụ lâu dài tại Sichem, nơi mà gia đình giao ước đã ở trong sự nguy hiểm về mặt đạo đức. Giacốp đã chậm trễ quá lâu trên đường trở về nơi Đức Chúa Trời trước nhất đã mặc khải Chính Mình Ngài cho ông vào một thời điểm quan trọng trong đời ông. Ông đã quá xao lãng những điều thuộc linh quan trọng, là điều đáng lẽ phải ghi khắc trên người kế tự của giao ước. Bây giờ, ông quyết định trở lại nơi thánh và giao phó trọn vẹn chính mình cho Đức Chúa Trời. Để khẳng định uy quyền tộc trưởng của mình, Giacốp truyền cho gia đình và các tôi tớ của mình phải bỏ khỏi các hình tượng ngoại giáo cùng những khoen tai họ vẫn đeo như những thứ bùa chú. Chắc chắn trong đó có cả pho tượng mà Rachên đã lấy trộm của Laban, những hình tượng mà các tôi tớ ông đã đem theo từ Phađan Aram, và bất cứ những thần tượng nào họ lấy từ Sichem cùng với những người nữ phu tù trong cuộc cướp bóc. Giacốp cũng truyền cho gia đình ông và hết thảy những người ở cùng ông hãy làm sạch chính mình về mặt nghi lễ bằng cách tắm rửa và thay các áo xống sạch sẽ (như là một việc tượng trưng cho sự tẩy sạch tội lỗi bên trong và có một đời sống tẩy sạch mới mẽ bên ngoài).
Sau khi chôn các hình tượng và bùa chú cũng như tẩy sạch chính mình rồi, các thành viên trong gia đình của Giacốp đã quay lưng lại với Sichem và lên đường đến nơi cư trú mà Chúa đã chỉ định cho họ: Bêtên, nhà của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời đã đáp lời sự tái dâng hiến của họ bằng cách bảo vệ họ khỏi sự trả thù của những người Canaan đang sôi giận (SaSt 35:5).
Ở tại Bêtên Giacốp đã dựng một bàn thờ để làm mới lại sự tận hiến ông đã thực hiện cách đấy khoảng 30 năm. Theo bạn vì sao ông đặt tên bàn thờ nầy là El - Bêtên (Đức Chúa Trời của Bêtên)? Dường như ông muốn nói rằng ông đã trở lại cùng Chúa của Bêtên chứ không phải chỉ trở về cùng nơi thánh là nhà của Đức Chúa Trời thôi.
19. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu bổ sung nào ĐÚNG
Chúng ta nhìn thấy bằng chứng của lòng ăn năn của Giacốp trong 35:1-4 qua việc
a. Truyền cho mọi người phải làm sạch chính họ
b. Quở trách các con trai ông vì cơn hung giận quá mức của họ đối cùng dân Sichem
c. Bảo mọi người trừ bỏ các hình tượng và bùa chú của họ
d. Lập tức vâng theo huấn thị của Chúa và đi đến Bêtên
e. Kiên quyết chống lại sự trả thù độc ác của các con trai mình đối cùng dân Sichem.
20. Sự thanh tẩy và thay các áo xống mà chúng ta thấy trong 35:2 (xem CoCl 3:9-14) mang biểu tượng gì hoặc sự ứng dụng gì về mặt thuộc linh?
... 
21. Sự dâng hiến của Giacốp và gia đình ông đã được ban thưởng như thế nào? (SaSt 35:5-15) .
... 
Chúng ta không biết Giacốp và gia đình ông đã ở tại Bêtên bao lâu. Cái chết của Đêbôra, bà vú của Rêbêca, đã thêm một sự kết hợp quan trọng vào nơi thánh. (Có lẽ bà đã ra đi và gia nhập vào gia đình của Giacốp sau khi Rêbeca qua đời) tại đó Đức Chúa Trời lại hiện ra cùng Giacốp một lần nữa để quả quyết với ông rằng tên mới của ông là Ysơraên "là sự nhắc nhở luôn luôn về bản tánh mới, mối liên hệ mới của ông với Đức Giêhôva và bước đi trong lối sống của thiên thượng xứng đáng với tư cách của vua chúa " (Yates, trang 37). Trong khi tái xác nhận giao ước cho Giacốp, Đức Chúa Trời cũng đã phán rằng con cháu của vị tộc trưởng sẽ hưởng cơ nghiệp đất hứa. Họ không phải chỉ là một chi phái mà sẽ là một cộng đồng các dân tộc với các vị vua cai trị trên họ.
Khi mặc khải chính mình Ngài cho Giacốp, Đức Chúa Trời đã dùng danh xưng của Ngài El Shaddai (Đức Chúa Trời Toàn Năng) để nhấn mạnh rằng Ngài có thể thực hiện các lời hứa của Ngài và chu cấp mọi nhu cầu cho gia đình giao ước. Giacốp, với lòng biết ơn dựng một trụ đá như đã làm trước đây 30 năm (28:18) mà còn dâng một lễ quán tại đó. Ông đã nhắc lại tên của chỗ đó, có lẽ để dạy cho gia đình ông hãy gọi nơi đó là Bêtên thay vì tên gốc của nó là Luxơ.
22. Bạn có thấy điểm giống nhau nào giữa các bước Ápraham đã làm trong việc nhận lãnh giao ước (17:23-27) và Giacốp đã làm trong việc dâng chính mình ở tại Bêtên (35:1-15)?
... 
23. Hãy trả lời các câu hỏi có liên quan đến lời thề của Giacốp và kinh nghiệm của ông ở tại Bêtên sau đây
... 
a. Có phải Giacốp đã đợi cho đến khi ông trở lại Bêtên mới hoàn thành lời thề ông đã lập tại đó không?

b. Việc Giacốp trở về Bêtên có ý nghĩa thế nào đối với ông cũng như đối với chúng ta? ... 
24. Giả sử bạn đang giảng hoặc dạy về vấn đề dâng hiến. Hãy so sánh các bước gia đình Giacốp đã tiến hành với các bước chúng ta cần bổ sung trong kinh nghiệm Cơ Đốc của mình.
... 
25. Chúng ta đã thấy trước khi làm mới lại sự dâng hiến của mình Giacốp đã chuẩn bị chính mình và gia đình mình. Để cho các thành viên trong gia đình có một cái nhìn kỹ càng về các tập quán, cách cư xử của họ và những thái độ đã không làm sáng danh Chúa là một điều thật cần thiết. Với suy nghĩ đó, bạn hãy trả lời những câu hỏi sau:
a. Bạn có biết những Cơ Đốc Nhân nào vẫn còn giữ các hình tượng, các bùa chú hoặc các tranh ảnh mà trước đây họ đã dùng để cầu xin không? Người dân trong vùng bạn sống dùng điều gì để được "may mắn?
... 
b. Các Cơ Đốc Nhân phải làm gì trước những điều như thế? 
... 
NHỮNG NỖI BUỒN CỦA GIACỐP 
SaSt 35:16-38:30
Trong khúc Kinh Thánh nầy chúng ta thấy Giacốp đang trải qua một số biến cố đau buồn nhất trong toàn bộ cuộc đời ông. Thật vậy, nếu cuộc đời của Giacốp kết thúc ở đây thì chúng ta có thể nói rằng trong cả mọi người ông là người gặp nhiều khốn khổ hơn hết. Hãy xem những sự từng trải của ông có liên hệ gì đến những kinh nghiệm mà bạn đã trải qua.
Sự Qua Đời Của Rachên và Ysác 
35:16-37:1
Giacốp đang được tinh luyện trong trường của sự đau khổ, bắt đầu với việc Đina bị cưỡng hiếp và kết thúc với cuộc đời của ông đi đến Aicập. Sự phản bội và bạo lực của Simêôn và Lêvi đã khiến ông phải mang tai tiếng giữa vòng những người Canaan. Sự qua đời của bà vú yêu thương của vợ ông, là Đêbôra, cũng là một trường hợp than khóc. Sau đó, khi Giacốp và gia đình ông từ Bêtên dời xuống phía nam, một tai họa nặng nề hơn đã giáng xuống. Rachên, người đem lại nguồn cảm hứng và tình yêu cho cuộc đời của Giacốp, đã qua đời trong lúc sinh nở. Trong lúc sức lực tàn dần, nàng đã đặt tên cho cậu bé mới ra đời của mình là Bênôni "Con trai của sự hoạn nạn tôi". Nhưng Giacốp đã không để cho con trai mình phải trải qua suốt cuộc đời với một cái tên đau buồn như vậy, nên ông đã đổi tên đứa bé là Bêngiamin, nghĩa là "Con trai của Tay Hữu Tôi". Tên ấy cũng có thể được dịch là "Con trai của sự Thịnh Vượng" bởi vì "bên hữu thường được dùng để ám chỉ sự mạnh mẽ hơn và được tôn trọng hơn, vì vậy nó tượng trưng cho sự thịnh vượng tốt đẹp" (Leupold trang 929)
Theo cái nhìn của vị tộc trưởng, sự ra đời của Bêngiamin là một dấu hiệu của vận tốt bởi vì nó mang lại con số trọn vẹn cho 12 con trai của ông. Số 12 là một con số có ý nghĩa trong cả Cựu ước lẫn Tân ước. Dân sự của Đức Chúa Trời được đại diện bởi 12 chi phái của Ysơraên và 12 vị sứ đồ (KhKh 21:12-14)
Há không phải dường như đây là điều hết sức đau buồn khi Rachên, người có ao ước lớn nhất đời là được sinh con, lại phải chết khi sinh được một đứa con trai sao? Sự ra đời bi thương và nỗi băn khoăn của nàng dành cho đứa bé đã mang lại nền tảng cho lời ca thương chua xót của Gie Gr 31:15. Tại đây nàng được mô tả như đang khóc lóc vì sự hủy diệt của các con mình (Dòng dõi của Épraim, con cháu bà). Cũng lời ca thương nầy được áp dụng cho việc tiêu diệt các con trẻ ở tại Bếtlêhem (Mat Mt 2:16-18), là nơi Rachên tượng trưng cho hết thảy những bà mẹ phải chịu đau buồn. Rachên được chôn cất trên đường đến Bếtlêhem, bên cạnh con đường từ Bêtên đến Hếprôn mặc dầu vị trí chính xác ngày nay vẫn chưa ai biết rõ.
Dường như Giacốp đã sống với Ysác ở tại Mamrê và định cư tại đó với tư cách là người kế thừa chính của cha mình. Ysác sống thêm khoảng 12 năm sau đó và qua đời vào năm 180 tuổi. Sự qua đời của ông đã đưa Giacốp và Êsau lại cùng nhau để chôn cất cha mình tại Mặcbêla. Lời ghi chú duy nhất liên quan đến sự phân chia cơ nghiệp đó là bấy giờ cả hai anh em đều quá nhiều bầy súc vật đến nỗi không có đủ đồng cỏ cho hết thảy chúng. Vì vậy, Êsau lấy phần của mình và dời hẳn đến Sêirơ nơi ông đã sống trước đó (SaSt 32:3; 36:6-9).
Sángthếký đoạn 36 tuân theo khuôn mẫu văn chương của việc kết thúc phần ký thuật về một nhân vật thứ yếu trước khi tiếp tục câu chuyện của dòng dõi được chọn. Lời tường thuật cho thấy sự mặc khải của Đức Chúa Trời về Êsau (25:23) và sự chúc phước của Ysác trên ông đều đã được ứng nghiệm như thế nào (27:39-40). Tư cách anh em giữa Êđôm và Ysơraên được ghi nhớ suốt Cựu ước.
26. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Rachên đã qua đời và được chôn trên đường đến Êphơrát hay Bếtlêhem
b. Rachên đã qua đời khi sinh con trai mình là Bêngiamin
c. Bà vú yêu dấu của Rêbeca đã qua đời trước khi gia đình dời khỏi Bêtên
d. Giacốp đã đổi ý nghĩa tên con trai út mình là "con trai của sức lực tôi" ra "Con trai của Tay Hữu Tôi"
f. Ysác được chôn trong hang đá Mặcbêla kế bên Ápraham và Sara cùng vợ ông là Rêbeca
e. Giacốp đã trở về Mamrê và sống với cha ông là Ysác một thời gian trước khi Ysác qua đời
g. Êsau đã mang cơ nghiệp của mình sang Sêirơ vì không muốn thấy những phước lành về giao ước Đức Chúa Trời đổ trên Giacốp
h. Kinh Thánh thuật rằng cả Giuđa lẫn Rubên đều có dính líu vào sự vô luân
i. Suốt trong Cựu ước, con cháu Êsau được gọi là Êđôm
GiôSép Bị Các Anh Em Bán Đi 
35:21-22:37
Chúng ta đã thấy những hành động vô kỷ luật, hung bạo và lừa dối của các con trai Giacốp, là Simêôn và Lêvi. Sau khi Rachên qua đời, Rubên đã thêm nỗi sầu khổ cho cha mình bởi mối quan hệ loạn luân của ông với vợ kế của Giacốp. Rubên đã phải trả giá đắt vì hành vi của mình. Ông phải chịu mất các đặc quyền của trưởng nam (49:4).
Sau đó trong đoạn 37 chúng ta biết được hành vi xấu của tất cả những người con trai khác của Giacốp và nỗi đau xót của Giacốp vì mất Giôsép. Trước hết chúng ta thấy cậu Giôsép mười bảy tuổi giúp các con trai của Bila và Xinhba (Đan Néptali, Gát và Ase) chăn các bầy súc vật của Giacốp. Những người anh cùng cha khác mẹ nầy không lớn hơn Giôsép nhiều lắm và có lẽ họ cùng chơi chung trong tuổi niên thiếu. Nhưng Giôsép đã sửng sốt trước sự thô lỗ trong cuộc trò chuyện và cách cư xử của họ. Cậu đã thuật cho cha những chuyện đó. Điều nầy khiến họ ghét Giôsép như là một kẻ mách lẻo.
Mách lại những điều xấu của người khác làm nhanh chóng đem lại ác cảm cho kẻ đang bị vạch mặt. Nhưng đôi khi giữ yên lặng sẽ làm cho một người trở thành kẻ tòng phạm trong việc làm sai trái. Giôsép chắc chắn cảm thấy cha mình có quyền được biết những gì đang xảy ra trong gia đình của ông. Sự căm ghét của các anh chứng tỏ sự trong sạch của Giôsép là một chướng ngại vật của lối sống gian ác của họ.
Càng làm cho vấn đề tồi tệ hơn, Giacốp công khai bày tỏ sự ưu ái của ông dành cho Giôsép cậu con trai của nàng Rachên yêu dấu. Mạclaren nhận xét
Lịch sử của gia đình Giacốp minh họa những điều gian ác bất hạnh gây ấn tượng sâu sắc của chế độ đa thê, làm cho có nhiều gia đình ở trong một gia đình, và biến anh em trở thành những kẻ thù. Có lẽ nếu các con trai của Bila và Xinhba có thêm một chút ánh nắng ấm áp của tình yêu thương của người cha, thì có lẽ họ sẽ sản sinh ra được những bông hoa tươi thắm hơn và những thứ trái ngọt ngào hơn. (trang 235,237)
Sự ganh tỵ của các anh Giôsép phản ánh tính ghen ghét của các bà mẹ của họ đối với Rachên. Có lẽ họ đã có thể tha thứ cho Giôsép vì cậu là con trai của Rachên và vì cậu được Giacốp ưu ái nếu như cậu giống họ. Nhưng những lý tưởng cao cả của Giôsép đi ngược lại với tội lỗi của họ đã làm tăng thêm sự ganh ghét của họ và tình yêu của cha dành cho cậu. Có lẽ Giôsép là người con trai duy nhất mà Giacốp có thể cảm nhận được một mối thông công về mặt thuộc linh.
Hành động rõ nét nhất trong sự thiên vị của Giacốp là ông đã ban cho Giôsép một chiếc áo choàng đẹp thuộc kiểu dành cho giới quý tộc. Những người chăn chiên và những người lao động khác thường mặc những chiếc áo dài đến đầu gối, tay ngắn. Còn chiếc áo choàng của Giacốp, dài đến mắc cá, với hai cánh tay dài đến cổ tay, là loại áo chỉ có các quan chức, các thầy tế lễ, và những người giàu có, là những người không phải lao động chân tay mới sử dụng. Chiếc áo dài cho thấy Giôsép sẽ không phải lao động như họ đã phải lao động. Có lẽ họ nghi ngờ rằng cha mình đã dự định sẽ ban các đặc quyền trưởng nam cho cậu con cưng nầy.
Các giấc mơ về tương lai huy hoàng của Giôsép càng làm tăng thêm sự thù ghét của các anh đối cùng chàng. Dường như cậu đã kể cho họ như là với những người trong gia đình của mình một cách không có ẩn ý gì, như thể một người đang thuật lại một kinh nghiệm lạ lùng và thú vị nào đó. Nhưng các anh Giôsép gán cho các giấc mơ đó là lòng kiêu ngạo và tham vọng của Giôsép, nhưng có lẽ họ cũng ngầm sợ rằng các giấc mơ đó có một ý nghĩa thiêng liêng nào đó. (SaSt 37:20) Giacốp thì nổi giận và quở trách Giôsép sau khi nghe được giấc mơ thứ hai, tuy nhiên, Giacốp cứ suy nghĩ đến giấc mơ đó. Trong khi Đức Chúa Trời đã ban cho Giôsép những giấc mơ, có lẽ để khích lệ ông tin cậy nơi chương trình thiên thượng của Ngài trong những ngày tối tăm phía trước, Giôsép đã không dùng sự khôn ngoan khi kể lại cho các anh mình điều Chúa đã mặc khải. Tuy nhiên, một ngày kia, điều đó sẽ là một lời chứng cho họ (và cho chúng ta) về sự biết trước của Đức Chúa Trời cũng như quyền năng thực hiện các chương trình của Ngài
27. Lòng căm ghét của các anh Giôsép đặt cơ sở đúng nhất, là trên:
a) Những tiêu chuẩn đạo đức cao của Giôsép, các giấc mơ về sự thành công lớn của cậu trong tương lai và vì sự thiên vị của Giôsép.
b) Sự kiêu ngạo, tham vọng của Giôsép và chiếc áo choàng cha cậu đã cho.
c) Vì những giấc mơ của Giôsép, vì chiếc áo khoác nhiều màu của cậu và vì sự ganh tị của các bà vợ khác của Giacốp.
d) Vì tánh hay mách của Giôsép, vì sự ganh ghét của Bila và Xinhba, và vì sự thiên vị của Giacốp.
Hàng loạt những sự cố tiếp theo tỏ rõ bàn tay của Đức Chúa Trời trong việc đưa Giôsép đến Aicập - cũng như sự độc ác, nhẫn tâm của các anh cậu. Rõ ràng là cả Giôsép lẫn Giacốp đều không nhận biết lòng căm ghét của họ sâu xa như thế nào, nếu không Giacốp đã chẳng bao giờ sai Giôsép đi đến các anh xem thử họ làm việc ra sao và trở về trình cho ông biết. Những người chăn chiên thường di chuyển trên một vùng rộng lớn để tìm đồng cỏ tươi tốt cho bầy vật. Các anh Giôsép đã ở trong vùng Sichem, cách Hếprôn chừng 80 cây số về phía bắc, có thể vì Giacốp sở hữu vùng đất đó. Sau đó họ dời đến Đôtain cách Sichem 21 cây số về phía bắc.
Khi các anh trông thấy Giôsép đang đến, nhìn thấy chiếc áo choàng dài của cậu bay phấp phới trong gió, thì lòng căm ghét của họ đạt đến đỉnh điểm. Họ quyết định phải giết cậu và kết thúc những kỳ vọng của cậu bé hay nằm mơ nầy. Nhưng Rubên, là người anh cả, là người đặc biệt phải chịu trách nhiệm về em mình vì muốn cứu mạng Giôsép, Rubên đã thuyết phục các em mình đừng giết Giôsép cách độc ác mà hãy thả cậu xuống một cái hố khô và để cậu chết dần chết mòn ở đó (Những cái hồ nầy được xây để chứa nước mưa có hình dạng như cái chai có miệng hẹp ở trên cùng. Những cái bể rất xưa nầy sâu khoảng một mét đến ba mét ngày nay vẫn còn được tìm thấy ở khu vực Đôtain.
Rubên đã rời khỏi đoàn, có lẽ ông có ý định đến chỗ bầy súc vật, rồi sau đó một mình quay trở lại giải thoát cho Giôsép và đưa cậu về nhà (câu 21-22). Chúng ta thấy thái độ của những người anh khác khi họ ngồi ăn mà chẳng thèm quan tâm đến tiếng kêu khóc của em mình. Malaren phê bình :"Thật là một bữa ăn tàn nhẫn! Và điều đó cũng tỏ rõ bản chất thô lỗ hung hãn của họ, những lương tâm chai đá và tình yêu đã bị cùn mòn! (trang 243)
Ngay lúc ấy một đoàn lái buôn xuất hiện ở đàng xa. Đồng bằng Cạtmên, tạo nên một con đường đèo dễ đi dành cho những người hành khách đi từ Bếtsan và Galaát đến Aicập. Khi Giuđa nhìn thấy họ ông đã nẩy ra một ý tưởng :"Vì sao ta lại phạm tội giết Giôsép làm chi khi có thể trừ khử nó bằng cách bán nó đi như một tên nô lệ? Có phải Giuđa không độc ác bằng những anh em khác không? Hay là ông ta chỉ kết hợp lòng căm ghét với ý muốn kiếm lợi? Chúng ta không biết.
Những người buôn bán trong đoàn lái buôn nầy là người Íchmaên hoặc người Mađian. Hai tên nầy được dùng thay thế nhau, và cả hai giống người nầy đều là những dân sống ở vùng sa mạc, là con cháu của Ápraham. Một số nhà chú giải rằng các tay lái buôn có thể là người Íchmaên sống trong xứ sở của dân Mađian, nên cũng được gọi là người Mađian. Những người lái buôn nầy rất vui khi có thêm một tên nô lệ trẻ tuổi nhập vào số hàng hóa gồm các hương liệu của họ là thứ có lẽ được sử dụng để ướp xác ở tại Aicập. Hai mươi miếng bạc mà họ đã trả để mua Giôsép được chia cho mười người anh mỗi người hai miếng. Có lẽ họ quay trở lại với bữa ăn, tự hào vì đã xử lý nhân đạo em mình bằng một cuộc đổi chác có lợi.
Rubên đã xé áo mình, biểu hiện của sự đau buồn khi ông trở lại và phát hiện Giôsép đã biến mất. Nhưng những anh em kia, là kẻ giữ áo choàng của Giôsép thì nhuộm áo bằng máu và dùng chiếc áo ấy để làm cho cha họ tin rằng thú dữ đã xé xác Giôsép. Những lời lẽ họ dùng "áo con trai cha" (SaSt 37:32) cho thấy họ không thừa nhận em mình và rất ít quan tâm đến việc cái tin ấy khắc nghiệt thế nào đối với người cha già của họ.
Quả thật việc mất đứa con yêu dấu nhất của mình và cũng là nguồn yên ủi chính từ khi Rachên qua đời là một tai họa khủng khiếp đối với Giacốp. Nhưng việc ông từ chối sự yên ủi qua bao năm tháng thật là điều không xứng đáng cho một người đặt hy vọng nơi Đức Chúa Trời. Thật vậy, có một nơi dành cho nỗi đau buồn trong cuộc đời người tin Chúa, bởi vì ngay cả Chúa Jêsus cũng đã khóc, dẫu vậy, người tin Chúa nên cúi đầu xuống trước quyền tối cao của Đức Chúa Trời trong mọi vấn đề của sự sống và sự chết. Như Giacốp về sau đã thấy, việc ông mất Giôsép chỉ là tạm thời và là một phần trong chương trình tốt đẹp của Đức Chúa Trời dành cho gia đình ông.
28. Trả lời những câu hỏi liên quan đến Giacốp, Giôsép, và các anh người.
a. Nêu lên ba lý do vì sao các anh Giôsép ghét cậu?
b. Vì sao Giacốp thiên vị Giôsép?
c. Các giấc mơ của Giôsép cùng sự giải mộng là như thế nào?
29. Đan, Néptali, Gát, và Ase đặc biệt căm ghét Giôsép vì
a) Cậu được cha cho một món quà đặc biệt
b) Sự ganh ghét được truyền từ người mẹ của họ
c) Cậu kể cho Giacốp nghe về các giấc mơ của cậu
30. Hãy trả lời những câu hỏi có liên quan đến sự thiên vị của Giacốp sau đây:
a. Bạn hãy lần tìm ra những hậu quả sự thiên vị của Giacốp và sự ganh tỵ của các con trai ông đối với Giôsép
b. Làm thế nào để chúng ta đắc thắng tính ganh tị và lòng thù ghét (Thi Tv 37:1-7; CoCl 3:5, 12, 13 IPhi 1Pr 1:21-23)?
31. Tất cả những câu sau đây trừ ra một câu đều là bằng chứng về sự chăm sóc của Đức Chúa Trời dành cho Giôsép và gia đình giao ước trong Sáng thế ký đoạn 37 (SaSt 50:19-20). Đó là câu nào?
a) Đức Chúa Trời đã ban cho Giôsép những giấc mơ để khích lệ ông trong những năm trước mặt
b) Đức Chúa Trời đã sai các anh đến Đôtain trên lộ trình của các đoàn lái buôn đến Aicập
c) Đức Chúa Trời đã để cho Rubên ngăn các em mình khỏi giết Giôsép
d) Đức Chúa Trời đã sai đoàn lái buôn đến đúng thời điểm và thúc đẩy Giuđa đề nghị việc bán em.
e) Đức Chúa Trời đã sai Giôsép đến Aicập để cứu mạng sống của cả gia đình và nhiều người khác nữa trong cơn đói kém hầu đến.
f) Đức Chúa Trời đã sai Giôsép đến Aicập để sửa trị tính ngạo mạn và thiếu khôn ngoan của cậu trong đời sống gia đình.
Giuđa và Những Người Canaan 
SaSt 38:1-30
Trước khi tiếp tục câu chuyện của Giôsép, Sáng thế ký đoạn 38 cho chúng ta thêm một hình ảnh nữa về gia đình được chọn ở tại Canaan. Mục đích có lẽ để đưa ra bảng phả hệ của dòng dõi được chọn và cho thấy sự nguy hiểm ngày càng gia tăng do hấp thụ nếp sống của người Canaan. Giuđa người đứng đầu trong gia đình Giacốp đã được định để trở thành tổ phụ của chi phái nhà vua của Ysơraên và là tổ phụ của chi phái Mêsi. Chúng ta thấy ông sắp sửa bước vào mối quan hệ chung phần với dân Canaan, kết hôn lẫn lộn và tiếp nhận một số tiêu chuẩn đạo đức đã bị hạ thấp của họ. Điều nầy có nghĩa là mục tiêu của Đức Chúa Trời, gồm cả kế hoạch cứu rỗi, đang ở trong sự nguy hiểm; vì vậy phải làm một điều gì đó để phân rẽ dân giao ước với những ảnh hưởng của dân Canaan.
Cũng giống như bác mình là Êsau, Giuđa đã lấy một người nữ Canaan mà không hỏi ý kiến cha mình. Ông cũng đã thu xếp cho người con trai cả của mình là Êrơ, lấy một người nữ Canaan tên là Tama. Nhưng Êrơ gian ác quá đến nỗi sự đoán phạt của Chúa giáng trên mình ông và Êrơ chết. Theo tập tục của việc kết hôn nối dõi, Giuđa trao tạm cho người con thứ hai là Ônan để mong tìm một người thừa kế cho anh cậu là Êrơ, song Ônan không quan tâm đến việc làm lưu danh anh mình, vì vậy anh ta đã phạm tội cùng Êrơ và người vợ góa của Êrơ bằng cách không để cho Tama mang thai; vì vậy Đức Chúa Trời đã hình phạt tội ích kỷ của Ônan bằng sự chết. Sau đó Giuđa lại đưa Tama đến nhà cha nàng để đợi cho đến khi người con trai thứ ba của ông đủ lớn để cưới nàng. Giuđa tin rằng Tama đã đem lại vận xấu cho hai người chồng đầu của nàng, nên ông không định để nàng cưới Sêla (39:11)
Sau cùng khi Tama hay rằng bố chồng nàng không tính làm thêm bất cứ việc gì cho nàng nữa nên nàng bèn cải trang thành một kỵ nữ Canaan thờ cúng và lừa Giuđa để ông có mối quan hệ xác thịt với nàng. Tội lỗi của Giuđa bộc lộ tới mức tồi tệ khi ông đã ngã vào. Ông không những thực hành tình dục ngẫu hứng mà còn không ngần ngại làm điều đó với một người sùng bái trong đền, được coi là một hành động thờ lạy thần của Canaan!
Khi Giuđa hay tin Tama có thai, ông đã nắm lấy cái mà ông xem như một cơ hội để trừ khử nàng bằng sự hành hình. Nhưng khi nàng đã chứng minh được rằng chính ông là người đã làm thành nghĩa vụ của việc nối dõi, ông đã thừa nhận lỗi của mình và để cho nàng được sống. Phêlít, kết quả của mối quan hệ ấy, đã trở thành tổ phụ của Đavít và về cơ bản, của Chúa Cứu Thế. Và Tama, một người Canaan đã được kể vào gia phả của Chúa Cứu Thế (Mat Mt 1:3). Thật là một điển hình về ân điển không dò thấu được của Đức Chúa Trời!
Sự mô tả về tình trạng đạo đức của các con trai Giacốp trong Sáng thế ký đoạn 37 và 38 là một sự tranh cãi mạnh mẽ về sự thần cảm của Kinh thánh. Không có truyền thuyết dân tộc nào lại vẽ một bức tranh đen tối như vậy về các nhà sáng lập của dân tộc mình như vậy. Lời ký thuật cũng cho thấy Đức Chúa Trời lựa chọn Ysơraên không dựa trên công lao hay sự xứng đáng của loài người mà là dựa trên ân điển tối thượng.
32. Theo lời ký thuật của Kinh thánh, Đức Chúa Trời không đẹp lòng Ônan vì cớ
a) Động cơ ích kỷ của ông và vì ông đã không sẵn lòng nhận lấy trách nhiệm của mình trong cuộc hôn nhân nối dõi.
b) Thành kiến cực đoan của ông đối với các dân ngoại
c) Ông đã không sẵn lòng chấp nhận một người vợ Canaan bất chấp những bổn phận của gia đình.
d) Ông không quan tâm đến các phước hạnh của giao ước
33. Nguy hiểm lớn đối với gia đình giao ước trong Sáng thế ký đoạn 38 là gì? Đức Chúa Trời đã định giải cứu họ khỏi sự nguy hiểm nầy bằng cách nào? 

34. Nêu lên ba lý do vì sao phần ký thuật về Giuđa và Tama trong Sáng thế ký đoạn 38 tạo được sự đóng góp có giá trị cho Lời Chúa? 
35. Trong những sự kiện nầy bạn thấy bằng cớ đặc biệt gì về ân điển của Đức Chúa Trời ... 
Bài Tự Trắc Nghiệm 
ĐÚNG - SAI. Hãy viết chữ Đ vào chỗ trống trước câu nào ĐÚNG. Viết chữ S nếu là câu SAI
... 1 "Mahanaim" có nghĩa là "mặt Chúa" bởi vì đội quân của Đức Chúa Trời đã đi cùng Giacốp để bảo vệ ông.
... 2 Có rất ít ý nghĩa thuộc linh trong kinh nghiệm của Giacốp ở tại Mahanaim dành cho chúng ta ngày nay
... 3 Từ ngữ "Phêniên" hay "Phênuên" có nghĩa là "Hai Đội Quân"
... 4 Tại Phêniên, Giacốp đã vật lộn với thiên sứ cho đến khi ông được ban phước với một tên gọi mới.
... 5 Từ kinh nghiệm của Giacốp trước khi gặp Êsau chúng ta có thể học được nhiều nguyên tắc về việc làm thế nào để đạt được các mối quan hệ tốt với những người khác.
... 6 Lý luận và sự tự lo liệu, xoay sở, là những công cụ chính mà Cơ Đốc Nhân nên dùng khi đối diện với những nan đề trong đời sống.
... 7 Một thay đổi về các khí giới mà Giacốp đã dùng là đổi từ sự khôn khéo của con người sang sự đầu phục Đức Chúa Trời
... 8 Trong mối quan hệ với người khác, Chúa muốn chúng ta sử dụng các nguồn phương tiện của loài người trước, rồi sau đó hãy quay sang Ngài.
... 9 Kinh thánh ít khi nào ban cho chúng ta những nguyên tắc để noi theo trong vấn đề hòa giải với anh em mình bởi vì Kinh thánh chỉ quan tâm đến những vấn đề thuộc linh là chính.
... 10 Một lẽ thật quan trọng trong bài học Giacốp làm hòa với Êsau đó là nếu chúng ta để Đức Chúa Trời thay đổi chúng ta, Ngài cũng sẽ thay đổi kẻ thù của chúng ta.
... 11 Nhờ trông thấy các tặng phẩm của Giacốp cùng đoàn tôi tớ và bầy súc vật to lớn của Giacốp mà Êsau đã thay đổi thái độ đối với em mình.
... 12 Những kinh nghiệm của gia đình Giacốp ở tại Sichem đã đem lại những bài học ích lợi cho các bậc cha mẹ Cơ Đốc ngày nay.
... 13 Bởi vì con cái sinh ra đã có những bản tánh nhất định, cha mẹ rất khó thay đổi chúng.
... 14 Lý do chính yếu khiến Giacốp trở về Bêtên là vì ông muốn đưa gia đình thoát khỏi những ảnh hưởng xấu.
... 15 ý nghĩa mang tính biểu tượng của việc trở về Bêtên là chúng ta cần xây dựng lại đời sống mình ở tại nhà của Chúa.
... 16 Cả Rachên lẫn Ysác đều được chôn cất trong mộ địa gia đình ở tại Mặccabê.
... 17 Các anh ghét Giôsép vì mặc dầu nhỏ hơn hầu hết các anh, ông là người sẽ nhận được quyền trưởng nam từ nơi Giacốp.
... 18 Có ít nhất năm bằng chứng mạnh mẽ về sự hướng dẫn của Chúa trong cuộc đời của Giôsép được chép trong Sáng thế ký đoạn 37
... 19 Mặc dầu đạo đức của Rubên và Giuđa thật suy đồi, Đức Chúa Trời đã sử dụng Rubên và Giuđa trong những phương cách cụ thể đã thực hiện chương trình của Ngài dành cho gia đình giao ước.
... 20 Đức Chúa Trời ít khi dùng những nghịch cảnh để làm thành hoặc thực hiện ý muốn của Ngài cho đời sống chúng ta.
... 21 Những giấc mơ của Giôsép đã được ban cho như một sự khích lệ dành cho ông.
... 22 Giuđa đã trở thành một trong những tổ phụ của Chúa Cứu Thế dầu ông đã phạm tội trước mặt Chúa và đã sa ngã vào những tập tục gớm ghiết của dân Canaan. 
... 23 Chúng ta thấy câu chuyện của Giuđa và Tama trong Sáng thế ký đoạn 38 chẳng có giá trị đặc biệt gì bởi vì đó chỉ là một kiểu văn chương hay được tìm thấy trong Sáng thế ký
... 24 Phần ký thuật về Tama cho chúng ta các dữ kiện lịch sử về dòng dõi Đấng Mêsia qua Giuđa
... 25 Chúng ta nhìn thấy sự khôn ngoan và hoạch định của Đức Chúa Trời xuyên suốt cuộc đời của Giôsép
... 26 Từ Ysơraên ám chỉ đến Hội thánh cũng như dành cho một người
... 27 Kinh thánh dùng chữ Ysơraên để chỉ đặc biệt duy một dân tộc Ysơraên
... 28 Thật ra có năm ý nghĩa có thể có dành cho danh từ Ysơraên
... 29 Trong những nỗ lực của chúng ta nhằm đạt được sự giải hòa với người khác, chúng ta có thể mong đợi một cách chính đáng rằng họ đã sửa chặng đường làm hòa với chúng ta nếu chúng ta trước hết đã cầu nguyện cho vấn đề đó
... 30 Bước thứ nhất trong sự dâng hiến của Giacốp là phải khiến các thành viên trong gia đình ông tự làm sạch chính họ. 

Giải Đáp Các Câu Hỏi Nghiên Cứu 
1. Câu trả lời của bạn. Nó khích lệ ông tin cậy Chúa và sự bảo vệ của Ngài. Điều đó hẳn cũng đã nhắc nhở ông về khải tượng ở tại Bêtên và những lời hứa của Chúa tại đó.
2. c) Đức Chúa Trời ban các thiên sứ Ngài để bảo vệ và chăm sóc chúng ta
3. Bất cứ điều nào sau đây: Lời cầu nguyện của Giacốp đặt cơ sở trên những lời hứa của Đức Chúa Trời lời cầu nguyện ấy được thực hiện trong sự hạ mình và nhận biết sự không ra chi của mình; lời cầu nguyện ấy xưng nhận lời hứa dành cho con cháu của ông
4. a) Xưng ra các tội lỗi trong quá khứ
5. a,b,c, và d là những câu đúng.
6. Câu trả lời của bạn. Canaan nói với chúng ta về đời sống Cơ Đốc Nhân và các phước hạnh Chúa đã hứa ban cho chúng ta. Để hưởng được những điều đó, chúng ta phải làm điều mình có thể làm để sửa ngay lại những điều sai trái những tổn thương mà mình đã gây ra cho người khác- tức là đem nan đề đến cho Ngài trong sự cầu nguyện, tiếp nhận sự cứu giúp của Ngài - là cơ sở để có những mối quan hệ đúng đắn với những người khác.
7. Tôi tin bạn đã khoanh tròn từng mẫu tự bởi vì hết thảy đều cần biết để nhận được sự chúc phước đầy trọn của Đức Chúa Trời.
8. Câu trả lời của bạn. Chắc chắn những sự thay đổi đó sẽ giúp cải thiện các mối quan hệ trong gia đình, đem lại những gia đình hạng phúc hơn, và cắt giảm mức độ ly dị.
9. a Sự khôn ngoan của loài người, sự tự lo liệu
b Những phương cách của ông nhằm có được quyền trưởng nam và sự chúc phước đã gây ra sự lưu đày và nhiều nỗi đau khổ cho ông; Đức Chúa Trời đã bảo vệ ông. Laban đã lấy mất những con chiên đực giống mà ông định dùng để chọn giống theo sự sắp đặt khôn khéo của ông; Đức Chúa Trời đã can thiệp để nhân bội các bầy súc vật của ông. Ông đã gạt Laban trong việc cùng gia đình chạy trốn nhưng Laban đã bắt kịp họ, Đức Chúa Trời đã can thiệp để bảo vệ họ
c Những ước ao của lòng tin kính, sự cầu nguyện, sự đầu phục Chúa, và sự nương cậy nơi Chúa
d Câu trả lời của bạn. Những "khí giới" nầy mô tả thái độ cũng như hành động. Hết thảy chúng ta đều cần được mang các đặc điểm như "nương cậy, lệ thuộc Chúa", và điều nầy được tỏ rõ qua mối tương giao và sự giao thông của chúng ta với Ngài trong sự cầu nguyện.
10. b,e,d và f là những câu đúng
11. c) Chúa là Đấng Quan Xét tôi, ai giống như Chúa, đoán xét cùng với Đức Chúa Trời.
12. d) Tất cả những câu trên: a),b) và c)
13. a) Đức Chúa Trời đã cất khỏi ông lòng thù hận.
14. Câu trả lời của bạn. Bạn phải cầu nguyện để xin sự tha thứ và sự dẫn dắt của Chúa. Sau đó bạn có thể đến với người đã bị tổn thương bằng thái độ nhu mì và khiêm nhường, bày tỏ sự ân hận và cần được tha thứ và muốn nối lại mối quan hệ tốt đẹp.
15. d) Bị hấp thụ nền văn hóa của người Canaan
16. b và d là những câu đúng
17. a Êsau đã hoạch định giết Giacốp. Laban và các con ông có thể cũng đã hoạch định điều tương tự.
b Tâm trí chúng đang bị lập trình để phản ứng cách đầy bạo lực với những người chống lại chúng.
c Câu trả lời của bạn. Tất nhiên là vì Chúa bảo chúng ta hãy trừ bỏ điều đó. Giận dữ dẫn đến bạo hành vượt quá điều một người thậm chí có thể nghĩ đến hoặc thực hiện khi không bị mù quáng bởi sự giận dữ.
18. Câu trả lời của bạn có thể liên hệ đến việc họ cần phải đào luyện chu đáo con cái họ như: giúp chúng khắc phục những khuynh hướng lừa dối, nóng nảy, bạo hành. Sự bảo vệ, che chở dành cho con cái chúng ta là một điều quan trọng. Nếu chúng ta để cho những mối lợi vật chất trở thành sự hướng dẫn chính trong đời sống mình, chúng ta sẽ thấy những hậu quả bi đát trong gia đình mình. Cho con cái biết Chúa và tình yêu của Ngài, có Ngài trong đời sống chúng, là bảo vệ chúng khỏi sự bại hoại đạo đức và chỉ dẫn những hành động của chúng chính là điều quan trọng.
19. a, c, và d là những câu đúng
20. Hai điều nầy nói lên việc tẩy sạch tội lỗi và bỏ khỏi lối sống cũ mà mặc lấy các phẩm tính Chúa ban.
21. Đức Chúa Trời bảo vệ họ khỏi người Canaan, đưa họ đến nơi an toàn, và một lần nữa mặc khải chính mình Ngài cho Giacốp.
22. Tôi có thể nói cả hai đều tiến hành những bước để dâng hiến toàn bộ gia đình và các tôi tớ của họ. Ápraham với nghi lễ cắt vì, còn Giacốp thì bằng cách trừ bỏ các hình tượng của dân ngoại và bùa chú và khiến mọi người làm sạch chính mình và thay đổi áo xống trước khi đi đến Bêtên.
23. a Không. Ông đã đi theo sự dẫn dắt của Đức Giêhôva, cầu nguyện với Ngài, và làm chứng về Ngài cho các vợ mình. Đức Chúa Trời đã đổi tên ông khỏi mười năm trước khi trở về đây. Ông đã dựng một bàn thờ tại Sichem và cho mọi người biết rằng Giêhôva là Đức Chúa Trời của ông.
b. Câu trả lời của bạn. Ông cần tái dâng hiến chính mình và gia đình mình cho Chúa và giữ tư cách lãnh đạo thuộc linh trong gia đình mình. Kinh nghiệm nầy cho chúng ta biết những ai đã xao lãng trong đời sống thuộc linh của mình cần phải trở lại Bêtên.
24. Câu trả lời của bạn. Vâng theo tiếng gọi của Thánh Linh từ bỏ các thần tượng hoặc bùa chú khác, tiếp nhận sự thanh tẩy của Ngài và sự sống mới của Ngài, đi đến nhà Ngài, thờ phượng và sống trong sự hiện diện của Ngài, lắng nghe Lời Ngài là tất cả những điều chúng ta cần thực hiện.
25. a Những câu trả lời của bạn. Có người tin vào các vật thể, các bùa hộ mạng, bùa ngãi để được bảo vệ hoặc may mắn. Nhiều người làm theo các nghi thức nhất định hoặc tránh những điều hoặc những hành động nào đó. Hàng triệu người tin vào lá số tử vi của họ, đi xem đồng cốt hoặc những loại điềm báo khác nhau.
b. Tôi xin nói, hãy trừ bỏ hết thảy những điều đó cùng các tập tục đó và hãy tin cậy Chúa hoàn toàn - hãy đặt đời sống mình vào tay Chúa.
26. a,b,c,d và f là những câu trả lời đúng
27. a) Những tiêu chuẩn đạo đức cao của Giôsép, những giấc mơ về sự thành công lớn của ông trong tương lai, và vì sự thiên vị của cha ông.
28. a Sự thiên vị của cha cậu, cậu thuật cho cha nghe những hành vi xấu của họ, và vì những giấc mộng của cậu.
b Vì cậu là con trai muộn của Cha, lại là con trai của người vợ yêu quý của ông là Rachên. Tâm tánh cậu trong sạch hơn các anh mình
c Mười một bó lúa của các anh phải cúi xuống trước bó lúa của cậu; mặc trời, mặt trăng và mười một ngôi sao đều cúi xuống trước cậu. Điều nầy có nghĩa là cả gia đình đều sẽ sấp mình trước cậu (như trước một người cầm quyền)
29. c) Cậu đã thuật cho Giacốp những hành vi vô luân của họ
30. a Sự thiên vị của ông đã làm cho những người con trai khác ganh tỵ với Giôsép. Sự ghen tị đã biến thành sự thù ghét, là điều dẫn đến tội phạm - lên kế hoạch để giết Giôsép, và cuối cùng đã bán cậu như một tên nô lệ. Việc nầy đưa họ đến chỗ lường gạt cha mình để che dấu tội phạm
b Nhờ sự tin cậy nơi Chúa, xin Ngài giúp chúng ta trừ bỏ những tội lỗi ấy và để cho Đức Thánh Linh đổ đầy tình yêu và những bông trái khác của Thánh Linh trong lòng chúng ta.
31. f) Đức Chúa Trời đã sai Giôsép đến Aicập để sửa trị tính ngạo mạn của cậu.
32. a) Những động cơ ích kỷ của ông và ông đã không sẵn lòng nhận lấy trách nhiệm của mình
33. Sự bại hoại về đạo đức và việc dòng dõi được chọn bị người Canaan đồng hóa qua các mối quan hệ chung phần và sự kết hôn lẫn lộn.
34. Dữ kiện lịch sử về dòng dõi nhà vua và dòng dõi của Đấng Mêsia, bằng chứng cho thấy sự lựa chọn của Đức Chúa Trời dựa trên ân điển chứ không phải trên sự xứng đáng, bằng chứng về sự thần cảm khi Kinh thánh ký thuật những khiếm khuyết của các anh hùng dân tộc, hiểu thấu lý do vì sao Đức Chúa Trời đưa Ysơraên ra khỏi dân Canaan.
35. Chúng cho thấy cả Giuđa lẫn Tama đều được kể vào vòng các tổ phụ của Chúa Jêsus. 
GIÔSÉP-TỪ NÔ LỆ ĐẾN NGƯỜI CAI TRỊ 
Sự chuyển biến và sự điều chỉnh đã đánh dấu cuộc đời của Giôsép khi ông trở về Canaan. Chúng ta đã lần theo những cuộc di chuyển của ông đến Canaan trong bài học vừa rồi, với tư cách "một con người đã thay đổi", điều chỉnh để thích nghi với những điều kiện khác nhau và sử dụng các khí giới mới. Gia đình đã di chuyển từ chỗ thấp kém nhất về mặt thuộc linh tại Sichem đến chỗ cao nhất của họ ở tại Bêtên. Học tập trong quá trình đó có hàm ý liên quan đến nếp sống thực tiễn của dân giao ước của Đức Chúa Trời. Nỗi đau buồn, sự phân cách, và tội lỗi đê mạt của hai con trai mình đã đưa Giacốp đến chỗ nhận biết muộn màng về tầm quan trọng của việc truyền đạt những giá trị thuộc linh cho gia đình. Bây giờ khi mục tiêu đã dời đến người con nổi tiếng nhất của ông là Giôsép, thì Giacốp phải chờ đợi trong sự nhịn nhục và tin cậy Đức Chúa Trời thực hiện mục đích của Ngài.
Câu chuyện về cuộc đời Giôsép là một trong những phần ký thuật đầy kịch tính nhất trong Kinh thánh. Nó chiếm một chỗ nhiều gần bằng phần ký thuật về cuộc đời của Ápraham. Đây cũng là một trong những điển hình vĩ đại nhất về sự trợ giúp của Đức Chúa Trời trong lịch sử thánh. Đức Chúa Trời dùng sự ghen ghét của các anh người và những sự từng trải của người với tư cách là một tên nô lệ và một tù nhân để thực hiện mục đích của Ngài. Bàn tay của Đức Chúa Trời hướng dẫn từng bước trong cuộc đời của Giôsép.
Nhiều người nghiên cứu Kinh thánh cho rằng Giôsép là người có tâm tánh giống Chúa Cứu Thế nhất so với tất cả các nhân vật trong Cựu ước. Chúng ta tìm thấy trong ông một sự quân bình thích đáng giữa sức mạnh với ân điển. Có người đã nói rằng những phẩm tính tốt đẹp nhất của các tổ phụ ông đều được kết hợp ở trong ông: đức tin và sự trung tín của Ápraham, sự trong sạch và nhu mì của Ysác, năng lực và sức mạnh của Giacốp cùng với vẻ đẹp và tài quản lý của Rachên. Ross mô tả Giôsép như một người lý tưởng thực tiễn đã có những ước mơ lúc đầu đời và có năng lực để làm việc, và suốt cuộc đời của mình được hướng dẫn và khích lệ bởi các giấc mơ đó. (trang 78)
Mục tiêu lớn nhất của Đức Chúa Trời trong cuộc đời của Giôsép là sử dụng ông nhằm thực hiện cuộc di trú của gia đình được chọn đến đất Aicập. Đức Chúa Trời đã mặc khải cho Ápraham rằng con cháu ông sẽ sống trong một xứ sở ngoại bang suốt 400 năm vì cớ tội lỗi của dân Amôrít chưa được trọn. Trong lúc đó, điều quan trọng là phải phân rẽ dân Ysơraên khỏi dân Canaan để giữ họ khỏi bị bại hoại và bị nuốt mất bởi dân Canaan. Vì thế, Đức Chúa Trời đã sai Giôsép dọn đường và chuẩn bị một chỗ cho họ. Mặc dù các thành viên trong gia đình không hiểu "vì sao" Đức Chúa Trời lại làm như vậy, họ sẽ được sống để chứng kiến điều Chúa làm cho, ngay cả "cơn giận của loài người cũng sẽ để ngợi khen Ngài" (Thi Tv 76:10)
Tên Nô lệ của Phôtipha
Giôsép trong tù
Vị tể tướng của Aicập
Khi học xong bài học nầy bạn có thể:
Ù Tìm ra những bằng chứng cho thấy tay Chúa phù hộ Giôsép
Ù Ứng dụng các nguyên tắc để có một đời sống thành công và đắc thắng trong đời sống riêng và sự giảng dạy của bạn
Ù Nhận biết những hoàn cảnh lịch sử và văn hóa tại Aicập đã hậu thuẫn cho sự thăng tiến đến chỗ nắm quyền của Giôsép
Ù Mô tả chương trình bảo tồn của Giôsép 
1. Đọc qua Sáng thế ký từ đoạn 39-41 để hiểu được các sự kiện và diễn tiến của câu chuyện. Trong khi đọc bạn hãy đặc biệt tìm xem Chúa đã dùng mỗi một sự việc để giúp Giôsép và tuyển dân của Ngài như thế nào. Hãy áp dụng vào hoàn cảnh của dân sự Chúa ngày nay.
2. Học hết phần khai triển bài học theo thủ tục bạn đã lập, kiểm tra các câu trả lời của bạn với những câu được cho sẵn.
3. Xem qua danh sách các từ then chốt trước khi bạn bắt đầu phần khai triển bài học để chắc chắn bạn đã hiểu được ý nghĩa mỗi từ
4. Làm bài tự trắc nghiệm ở cuối bài học, cố gắng trả lời tất cả các câu hỏi mà đừng xem lại bài học. Sau đó kiểm tra các câu trả lời của bạn với những câu đã được cho trong tập học viên.
5. Nếu bạn chưa làm như vậy thì bây giờ hãy sắp xếp với giảng viên ICI của bạn để làm bài thi cuối khóa 
tai họa
sự bảo tồn
dụ dỗ
sự được phong chức
nhân hậu
sự di trú 
NÔ LỆ CỦA PHÔTIPHA 
39:1-21
Mặc dầu lời ám chỉ Giôsép như một tên nô lệ dường như khó nghe và hơi khó hiểu, hãy đặc biệt lưu ý đến hai câu Kinh thánh mấu chốt trong đoạn 39. Sau khi Phôtipha "đã mua" Giôsép, chúng ta thấy "Giôsép được Đức Giêhôva phù hộ nên thạnh lợi luôn" (câu 2). Sau đó một lần nữa trong câu 20-21 chúng ta đọc thấy một câu tuyên bố khác gây kinh ngạc không kém "Nhưng khi Giôsép ở tù tại đó, Đức Giêhôva phù hộ Giôsép". Như vậy, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn chúng ta biết rằng Đức Chúa Trời vẫn ở cùng dân sự Ngài, thực hiện mục đích của Ngài vì sự ích lợi của họ và vì sự vinh hiển của Ngài.
Được Thịnh Vượng Trong Công Việc Mình 
39:1-23
Không phải ngẫu nhiên mà Giôsép bị bán cho một quan chức Aicập quan trọng ở tại thủ đô của Aicập thay vì cho một người không quan trọng nào đó ở tại một vùng hẻo lánh trong xứ. Đức Chúa Trời đã đặt để Giôsép vào nhà của Phôtipha để cậu có thể học tập ngôn ngữ và các phong tục của người Aicập và phát huy khả năng quản lý của cậu. Ở tại nhà mình Giôsép đã được cha bảo bọc cách quá đáng. Ở đây cậu có cơ hội để làm việc, trưởng thành, thực hiện các quyết định riêng của mình và phát triển một đời sống kỷ luật. Là thanh niên 17 tuổi, cậu có sức lực, bén nhạy, vì thế cậu thật thích hợp với một chương trình dành cho người học việc trong sự phát huy tâm tánh. Năm tháng trôi qua, rõ là Đức Chúa Trời đang chuẩn bị cậu sẵn sàng phục vụ Đức Chúa Trời và loài người.
Tại Aicập, Giôsép đã tận tụy hết mình thi hành các công tác cách vâng phục và siêng năng. Phẩm tính cao quý và sự đào luyện tin kính tại gia đình đã được tỏ ra trong công việc của cậu. Mặc dầu cậu đã nài xin các anh mình thương xót khi họ bán cậu như một tên nô lệ (42:21), cậu không tỏ thái độ gì cho thấy lòng thù hận hoặc phàn nàn trong lúc phục vụ Phôtipha.
Bí quyết sự bình tịnh của Giôsép là gì đang khi đối diện với viễn ảnh vô vọng, và sử dụng cuộc đời mình như một tên nô lệ trong xứ ngoại bang, cách biệt vĩnh viễn với gia đình mình? Đoạn 39 lập lại bốn lần câu "Đức Giêhôva phò hộ Giôsép". Nhà giải kinh F.B.Meyer giải thích rằng Giôsép đã được giữ gìn trong sự bình an trọn vẹn bởi hiểu được sự hiện diện và sự bảo vệ của Đức Chúa Trời là Đấng đã từng che chở cho cha cậu. Đức Chúa Trời đã ở cùng Giôsép cũng có nghĩa là Ngài ban cho ông sự khôn ngoan và thành công trong công việc; "mọi việc người làm đều được thạnh vượng" (trang 26). 
BÍ QUYẾT THÀNH CÔNG CỦA GIÔSÉP 
39:1-23
Giôsép quy những thành công trong mọi điều mình làm và ơn phước giáng trên nhà Phôtipha là do Đức Giêhôva ban cho. Cậu đã từng nhìn thấy sự chúc phước của Đức Chúa Trời trên cha mình là Giacốp, cả tại Canaan lẫn tại Mêsôbôtami. Cậu đã được biết đến giao ước và các phước hạnh của Chúa ở trên ông nội cậu là Ysác và trên ông cố cậu là Ápraham. Cậu nhận biết rằng Giêhôva, Đức Chúa Trời giữ giao ước, cũng là Đấng ở cùng ông! Leupold nói rằng Đức Chúa Trời đã giúp đỡ Giôsép để tôn trọng lời hứa đã lập với các tổ phụ và để bảo đảm vận mệnh tương lai của dòng dõi được chọn (trang 993).
Ngay cả Phôtipha, một người ngoại, cũng phải công nhận chính Giêhôva là Đấng đã khiến Giôsép được thịnh vượng (39:3). Vì vậy Phôtipha đã cất nhắc Giôsép lên làm người phục vụ riêng của ông. Về sau ông đã để Giôsép làm đầu cai quản, chịu trách nhiệm hoàn toàn trên cả nhà người, trên các công việc làm ăn, và các trách nhiệm ngoài đồng (39:5). Đây quả thật là sự huấn luyện tuyệt vời dành cho những trách nhiệm trong tương lại của cậu. Sự chúc phước của Đức Chúa Trời trên mùa màng và trên mọi vật trong nhà quá rõ ràng đến nỗi Phôtipha phải thừa nhận điều đó. Nhưng làm thế nào Phôtipha được biết về Đức Giêhôva? Rõ ràng Giôsép đã thuật cho ông ta nghe về một Đức Chúa Trời chân thần.
1. Bạn hãy trả lời các câu hỏi có liên quan đến cuộc đời Giôsép và sự điều chỉnh để thích nghi ở tại Aicập
a. Hãy kể những phẩm tính tốt đẹp bạn thấy nơi Giacốp trong 39:1-6 ..
b. Bí quyết đàng sau sự thành công rực rỡ của Giôsép có thể đựơc quy cho nguyên nhân gì? ... 
c. Vì lý do đặc biệt gì Đức Chúa Trời đã ở cùng Giôsép tại Aicập trong suốt thời gian nầy, đem thành công đến cho những sự mạo hiểm của ông và làm phong phú đời sống ông? .
d. Qua đó bạn nhìn thấy những nguyên tắc nào về thái độ và công việc của chúng ta (RoRm 12:6-12; PhuDnl 9:10). ... 
... 
2. Trong cái nhìn về mục tiêu của Đức Chúa Trời dành cho Giôsép cùng sự hướng dẫn phù trợ, thời gian sống tại nhà của Phôtipha có những giá trị đặc biệt gì?
3. Tra xem những câu Kinh thánh trưng dẫn và ghép cặp chúng cho phù hợp với những điều kiện dành cho sự thạnh vượng và thành công 
... a Đức Chúa Trời phù hộ cá nhân người đó
... b Hiểu được hướng dẫn của Chúa
... c Vâng lời
... d Đặt Chúa lên trước, tìm kiếm Ngài
... e Suy gẫm Lời Chúa
... f Đức tin, tin cậy Chúa
... g Tính rộng lượng
... h Làm việc siêng năng 
4. Đánh dấu x bên cạnh những đặc điểm bên trên nào Giôsép có.
5. Hãy tự xếp loại chính mình theo bảng liệt kệ trên, dùng một cây bút chì viết chữ M ở mục nào bạn thấy mình mạnh mẽ, chữ V là vừa, K là kém.
6. Tương tự hãy xếp loại chính mình (M,V,K) theo các đặc điểm trong biểu đồ có tựa bí quyết sự Thành Công của Giôsép. Hãy cầu nguyện cho những mặt cần thay đổi. Hãy viết vào vở bạn bất cứ điều gì Chúa phán với bạn về các đặc điểm ấy.
Đắc Thắng Cám Dỗ 
SaSt 39:6-20
Giống như mẹ mình, là Rachên, Giôsép rất đẹp trai về ngoại hình. Tính thành thật, chăm chỉ siêng năng của cậu cũng như bản chất tự nhiên hay quan tâm đến phúc lợi của người khác lại càng làm cho cậu hấp dẫn hơn nữa đối với phụ nữ. Vợ Phôtipha bắt đầu dòm ngó và thèm muốn cậu. Bởi không có những nguyên tắc thuộc linh hoặc đạo đức gì kiềm hãm bà, nên bà đã cám dỗ cậu một cách trơ trẽn nhằm chinh phục người đầy tớ tin kính.
Thánh Kinh gồm cả phần ký thuật việc Giôsép bị vợ Phôtipha cám dỗ, không phải vì đó là cám dỗ duy nhất cậu gặp phải hoặc thậm chí là cám dỗ mạnh mẽ nhất, mà là "sự liên kết cần thiết trong mắc xích gồm các tình huống đã đưa ông đến trước mặt Pharaôn" (Dods trang 346)
Phản ứng của Giôsép khi đối diện với cám dỗ tạo nên một sự tương phản hoàn toàn với anh mình là Giuđa. Mặc dầu Giuđa là người tự do song khi bị cám dỗ ông đã chìu theo xác thịt lập tức và bất cần trong hành động vô luân có liên hệ đến tín ngưỡng của dân Canaan. Dường như ông không cảm thấy áy náy gì về tội lỗi của mình (38:15-26). Còn Giôsép là một tên nô lệ không quyền hành, còn non trẻ và chưa có kinh nghiệm theo những cách của thế gian, cậu sống trong một xứ sở ngoại bang là nơi không bị kiềm chế của gia đình. Ngoài ra, cậu không ngừng bị dụ dỗ suốt một khoảng thời gian bởi một người có địa vị trong xã hội mà một kẻ nô lệ như cậu hẳn mong muốn được làm vừa lòng. Giuđa có mọi lý do để từ chối sự cám dỗ, trong khi Giôsép có nhiều lý do để đầu hàng cám dỗ. Vậy mà chính Giôsép là người giữ được sự trinh bạch của mình. Và sự đắc thắng của ông được tìm thấy trong những lời lẽ "Đức Giêhôva phù hộ Giôsép" (39:21)
Sự đắc thắng của Giôsép cung cấp cho chúng ta một tấm gương thật truyền cảm để đắc thắng cám dỗ. Phản ứng của cậu trước vợ Phôtipha cho thấy ba lý do vì sao cậu không thể có quan hệ tính dục với bà. Thứ nhất cậu không nỡ phản bội lòng tin tuyệt đối mà Phôtipha đã giao cho cậu. Thứ hai, cậu đã nói rõ ràng với người đàn bà khêu gợi ấy rằng bà là vợ của Phôtipha. Mặc dầu bà không tôn trọng hôn nhân của mình, nhưng Giôsép tôn trọng. Cậu coi việc xâm phạm đến hôn nhân là một việc ác. Thứ ba cậu xem tội tà dâm là tội phạm đối cùng Đức Chúa Trời. "Thế nào tôi dám làm điều đại ác dường ấy, mà phạm tội cùng Đức Chúa Trời sao?" (câu 9) Kidner nhận định rằng "tên gọi thích đáng cho lời đề nghị ấy là điều gian ác, cậu đã làm cho cách liên tưởng của mình trở thành sự thật, và bởi mọi sự đều liên quan đến Đức Chúa Trời nên cậu đã giữ chặt lòng trung thành của mình với chủ để đứng vững" (trang 190)
Cách cư xử của Giôsép đối cùng người đàn bà ấy phù hợp với những lời nầy:"Giôsép chẳng khứng nghe lời dụ dỗ nằm cùng hay là ở cùng người chút nào". Khi bà ta nắm lấy chàng, chàng liền tuột áo để lại trong tay bà mà chạy trốn ra ngoài. Đối với Giôsép thà mất chiếc áo còn hơn đánh mất lương tâm thánh sạch (39:10) 

KHUÔN MẪU ĐỂ ĐẮC THẮNG 
39:6-18 
1. Từ chối phạm tội cùng
2. Tránh nơi Cám dỗ
3. Chạy trốn khỏi sự cám dỗ 
Thất bại trong toan tính của mình, vợ Phôtipha giận dữ. Lời tường thuật của bà đã đảo ngược hoàn toàn sự thật. Nhưng Đức Chúa Trời đã ở cùng Giôsép trong giờ nguy hiểm nghiêm trọng nầy. Thay vì bị hành hình (là hình phạt thông thường dành cho tội toan hãm hiếp vợ người khác), cậu bị bỏ vào ngục dành cho các tù phạm của vua. Có thể Phôtipha ngờ vực vợ ông đã không nói đúng sự thực. Nếu vậy, thì ông cảm thấy cần phải bỏ tù Giôsép để giữ thanh danh của ông trước tôi tớ và bạn hữu của ông ta. Cũng có thể cơn giận dữ của ông là chính yếu, bởi vì ông đã đánh mất một tay quản gia trưởng đáng giá và đáng trọng.
7. Hãy trả lời các câu hỏi có liên quan đến Giôsép và vợ Phôtipha.
a. Vì sao cám dỗ do vợ Phôtipha đem đến lại khó khăn đặc biệt cho sự kháng cự của Giôsép? ... 
b. Nói lên ít nhất hai lý do tại sao Giôsép từ chối lời kết thân của vợ Phôtipha ? .
c. Bạn học được bài học đặc biệt gì trong phản ứng của Giôsép khi vợ Phôtipha nắm áo ông và tìm cách quyến dụ ông? ... 
... 
8. Hãy ghi lại "Khuôn mẫu để Đắc Thắng" vào vở của bạn bằng cách nhớ thuộc lòng.
9. Giả sử bạn đang nói chuyện với một thanh niên Cơ Đốc xa nhà lần đầu tiên để theo học một trường đại học trần gian. Các bạn sinh viên của cậu ấy bảo cậu hãy hưởng thụ cuộc đời và chứng tỏ mình là một người đàn ông bằng cách quan hệ tình dục với các sinh viên khác hay gái mại dâm. Bạn làm thế nào để khuyên người thanh niên ấy giữ theo khuôn mẫu chiến thắng của Giôsép (với các lời răn bảo khác của Kinh thánh)?
a. Anh ấy có thể giải thích sự từ chối của mình bằng cách nào? ... 
... 
b. Anh ấy nên làm gì trong việc quan hệ với những người bạn thiếu đạo đức, đến các buổi tiệc tùng có bia rượu và những tình trạng thỏa hiệp?
... 
c. Nếu anh ấy đang ở trong một nơi mà sự cám dỗ đe dọa thắng hơn anh ấy, thì anh ấy nên làm gì? ... 
... 
d. Ngoài những điều trên ra, anh ấy có thể làm hoặc nói gì? (Mat Mt 26:41; ICo1Cr 6:13-20; ChCn 2:5). ... 
... 
e. Vì sao tình dục trước hôn nhân là phạm tội? ..
... 
10. Nêu lên hai giá trị của việc gộp lời ký thuật ấy với Giôsép vào Kinh thánh.
... 
GIÔSÉP TRONG TÙ 
SaSt 39:20-40:23
Khi bạn đọc phần Kinh thánh nầy, hãy hình dung bạn sẽ có cảm giác thế nào nếu bạn ở vào vị trí của Giôsép. Cũng hãy để ý thái độ của Giôsép và phản ứng của người cai ngục. Cuối cùng, hãy tìm kiếm bàn tay của Đức Chúa Trời mà những tình huống ấy đã bày tỏ ra.
Một Người Tù Đáng Tin Cậy 
39:20-23
Phôtipha là một người tương đối nhân hậu trong cách cư xử với Giôsép nếu xét đến lời tố cáo nghiêm trọng buộc tội cậu. Dẫu thế nào, Giôsép cũng đã bị ném vào tù một cách bất công. Bị ở trong một nhà tù Aicập vào thời đó thật là một từng trải chẳng dễ chịu gì. Tác giả Thi thiên mô tả sự chấp nhận của Giôsép trong tù như sau: "Người ta cột chân người vào cùm, làm cho cổ người bị mang gông; cho đến ngày điều người đã nói được ứng nghiệm" (Thi Tv 105:18-19).
Giôsép đã sụt xuống mức thấp nhất trong thời vận của mình. Cậu đã bị rơi khỏi vị trí quản gia trưởng trong một gia đình giàu có, trở thành một tên tù không bao giờ có hy vọng được tha. Có phải cậu đã dại dột, làm hỏng sự nghiệp của mình chỉ vì sự trong sạch không? Có phải đó là một cách Chúa thưởng cho sự trung tín của tôi tớ Ngài không? Chúng ta phải nhớ rằng chương cuối cùng của cuộc đời Giôsép đến lúc nầy vẫn chưa được viết ra. Về sau chúng ta sẽ thấy cách Chúa dùng sự bất công nặng nề ấy như là một bước để cất nhắc ông lên những nơi cao trọng của quyền lực và sự ích lợi.
Chúng ta cũng học được một điều là đừng trông mong thế giới nầy tán dương và ban thưởng cho chúng ta vì làm điều chánh đáng (IPhi 1Pr 4:4). Mặc dầu "Hết thảy mọi người muốn sống cách nhơn đức trong Đức Chúa Jêsus thì sẽ bị bắt bớ" (IITi 2Tm 3:12) là một sự thật, thì còn một sự thật nữa, đó là Chúa hứa ban thưởng lớn ở tại thiên đàng cho hết thảy những ai bị buộc tội không đúng và bị bắt bớ vì cớ Ngài. Vì vậy, chúng ta hãy vui mừng khi điều đó xảy ra cho chúng ta (Mat Mt 5:11-12)!
Giôsép đã phản ứng thế nào trong hoàn cảnh của mình. Chúng ta không thấy ông đầu hàng trước sự tuyệt vọng, cay đắng hay tự thương hại. Một lần nữa cũng giống như khi ông lần đầu tiên bị trở thành một nô lệ, Giôsép chỉ làm điều phải lẽ, làm việc siêng năng, và tin cậy nơi Chúa "Vậy những kẻ chịu khổ theo ý muốn Đức Chúa Trời, hãy cứ làm lành mà phó linh hồn mình cho Đấng Tạo Hóa Thành Tín" (IPhi 1Pr 4:19).
Cuộc sống trong tù thật khắc nghiệt "nhưng Đức Giêhôva phù hộ Giôsép" (SaSt 39:21). Mạcleren nhận xét "Đó là một trong những chữ nhưng hùng hồn của Kinh thánh" (trang 250). Sự hiện diện của Đức Chúa Trời đầy dẫy tấm lòng của Giôsép, yên ủi, và làm mạnh mẽ cậu trong cơn thử thách. Giôsép đã giành được sự ưu đãi của viên cai ngục bởi vì Đức Chúa Trời phù hộ cậu. Chắc chắn chủ ngục rất hiếm khi thấy, nếu có, tù phạm nào có những tâm tánh giống như chàng thanh niên Hêbơrơ nầy. Sự thanh sạch, mềm mại, và ngay thẳng của Giôsép hẳn đã nổi bật lên giữa hậu cảnh ảm đạm của các tội phạm thông thường hoặc các tù nhân chính trị dưới sự giám sát của ông. Chẳng bao lâu sau viên cai ngục đã nhận biết sự trung tín và khả năng quản lý của Giôsép, vì vậy ông ta giao trọn trách nhiệm giám sát các tù nhân cho cậu. Và trong lúc thời gian cứ trôi đi, thì Đức Chúa Trời ban cho Giôsép thành công trong mọi điều cậu làm, giống y như ở tại nhà của Phôtipha.
Khi hai quan chức cao cấp của Pharaôn bị giam giữ, có lẽ do có liên quan đến việc triều đình, thì viên quan thị vệ, là Phôtipha, đã đặt họ dưới sự giám sát riêng của Giôsép. Có thể viên quan thị vệ nầy lý luận rằng nếu họ được lại địa vị, thì ông sẽ được thuận lợi vì đã đối xử tử tế với họ. Vì vậy ông đã chỉ định một người tử tế và đáng tin cậy để phục dịch họ. Điều nầy đã ảnh hưởng thế nào đến Giôsép? Đây có phải là một công việc và trách nhiệm thêm vào không? Hay là cậu phải xuống khỏi vị trí giám sát nhà tù của mình để trở thành tôi tớ riêng của quan thượng thiện và quan tửu chánh của vua? Chúng ta không biết. Nhưng dầu cho bất cứ lý do nào, cậu cũng vẫn vui vẻ thi hành các nhiệm vụ của mình.
11. Giôsép bị bỏ tù vì đã chống lại cám dỗ. Vì sao Chúa thường để cho những người tốt phải chịu khổ vì muốn giữ sự trong sạch của mình?
... 
12. Bạn hãy trả lời vắn tắt từng câu hỏi có liên quan đến từng trải ở tù của Giôsép sau đây
a. Sự cám dỗ gì có thể đã đến với Giôsép khi cậu bị bỏ tù do trung thành với Phôtipha? .
b. Giôsép đã được trợ giúp bằng cách nào để đắc thắng cám dỗ đó?
... 
c. Theo bạn Giôsép đã giành được lòng tin cậy của chủ ngục bằng cách nào?
... 
d. Nhìn vào chương trình của Đức Chúa Trời dành cho Giôsép, thì thời gian trong tù nầy có giá trị gì đối với cậu?
... 
13. Tất cả những câu dưới đây đều là bằng chứng cho thấy tay Chúa phù hộ. Giôsép đang khi cậu ở tù trừ ra một câu, đó là câu nào.
a) Cậu bị bỏ tù thay vì bị hành hình
b) Đức Chúa Trời khiến cậu được ơn trước mặt viên cai ngục và ban phước cho mọi việc cậu làm
c) Đức Chúa Trời đã dùng từng trải nầy để kiềm hãm xu hướng hay cậy vào tài tháo vát riêng của cậu
d) Đức Chúa Trời đã ban cho cậu ơn giải mộng của quan thượng thiện và quan tửu chánh
e) Đức Chúa Trời đã giữ cậu ở nơi người ta có thể tìm được cậu khi Pharaôn cần giải giấc mộng của ông ta.
Một Nhân Chứng Có Lòng Quan Tâm 
40:4-23
Chúng ta không biết Giôsép đã ở bao nhiêu năm trong nhà Phôtipha và ở tù bao lâu, chúng ta chỉ biết tổng cộng là 13 năm. Hai năm trước khi được phóng thích, khi cậu 28 tuổi, cậu đã có một kinh nghiệm quan trọng trong việc đưa cậu từ nhà tù đến cung điện và từ nô lệ đến chỗ cầm quyền trên một trong số các quốc gia hùng mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ.
Sự quan tâm đến người khác của Giôsép là một bằng chứng cho thấy Thánh Linh của Đức Chúa Trời ở trong cậu (40:7; 41:38). Điều đó dẫn đến việc cậu được tha và cứu hàng ngàn người khác, kể cả những người trong chính gia đình của cậu. Cậu đã quan tâm đến những người ở dưới sự cai quản của mình. Một buổi sáng nọ, khi cậu nhìn thấy vẻ buồn rầu của quan tửu chánh và quan thượng thiện của Pharaôn, cậu hỏi thăm họ lý do. Lòng quan tâm chân thành của cậu khiến họ dễ dàng tâm sự với cậu. Maclarren cảm thấy Giôsép không bị chìm đắm trong hoạn nạn riêng của mình đến nỗi bị che khuất trước những dấu hiệu buồn rầu của người khác. Sự đau buồn có thể khiến chúng ta ích kỷ, "nhưng sự đau buồn thật có ý nghĩa khi nó khiến lòng ta mềm mại và tay ta nhanh chóng để cứu giúp đồng bào mình trong tai họa" (trang 253)
Quan tửu chánh và quan thượng thiện đều mơ thấy những giấc mơ mà họ không hiểu. Họ tin chắc rằng những giấc mơ ấy có một lời nhắn nhủ dành cho họ và họ buồn rầu vì không có một chuyên gia giải mộng ở đó để bàn các ý nghĩa, Giôsép cho hai người ấy biết rằng Đức Chúa Trời là Đấng có thể ban sự thông giải (Và Đức Chúa Trời đã thật sự phù hộ Giôsép!) Có thể ông nhận biết rằng Chúa đã ban cho ông ân tứ ấy. Hoặc có thể ông đã lấy đức tin mà nói rằng Đức Chúa Trời có thể đáp ứng nhu cầu của họ và bày tỏ chính mình Ngài là Đức Chúa Trời chân thật là Đấng quan tâm đến họ. Nhờ vậy Giôsép đã khuyến khích họ thuật cho cậu các giấc mơ.
Lời thông giải của Giôsép về giấc mơ của quan tửu chánh là trong vòng ba ngày Pharaôn sẽ phục chức cho quan tửu chánh. Mặc dầu giấc mộng của Giôsép vẫn chưa được ứng nghiệm, ông vẫn tin rằng Đức Chúa Trời sẽ làm ứng nghiệm giấc mơ của quan tửu chánh nên ông nài xin vị nầy hãy trình vụ việc của ông cho Pharaôn. Thật lý thú khi để ý thấy Giôsép chẳng nói gì đến tên người đã gây cho ông chịu khổ cách oan uổng. Ông chỉ quả quyết với quan tửu chánh rằng ông vô tội. 
SỰ THÔNG GIẢI THUỘC VỀ ĐỨC CHÚA TRỜI 
40:1-23
BA NGÀY CHO VIỆC 
Phục chức
Hành hình
Quan Tửu Chánh
Quan Thượng Thiện 

Sự bàn mộng dành cho quan thượng thiện không phải là một điều yên ủi. Tuy nhiên, sự kiện những lời thông giải của Giôsép được ứng nghiệm hoàn toàn chứng tỏ cả hai giấc mơ lẫn sự thông giải đều đến từ Đức Chúa Trời "Sự bí mật thuộc về Đức Giêhôva ở cùng những kẻ kính sợ Ngài" (Thi Tv 25:14 Diễn ý)
Hy vọng mà Giôsép hẳn đã có đó là quan tửu chánh có thể giúp được trong vụ việc của cậu! Và thật vỡ mộng khi thời gian cứ trôi đi và cậu nhận ra rằng viên quan cậu đã từng thân thiết và kết bạn ấy hẳn đã quên cậu rồi! Nhưng Đức Chúa Trời không quên cậu! Đức Chúa Trời vẫn phù hộ cậu trong hai năm thử nghiệm và chuẩn bị thêm nữa trong nhà tù. "Cho đến ngày điều ngươi đã nói được ứng nghiệm; Lời của Đức Giêhôva rèn thử người" (105:19)
Mục đích của Đức Chúa Trời là gì trong kinh nghiệm bị tù của Giôsép? Rõ ràng, Đức Chúa Trời đang dùng kinh nghiệm đó để đưa Giôsép đến sự chú ý của Pharaôn vào đúng thời điểm qua sự giới thiệu của quan tửu chánh. Tuy nhiên, còn có một mục đích nữa, không được nói đến trong Kinh thánh. Những năm khó khăn trong tù đã gột sạch mọi dấu tích của sự kiêu ngạo khỏi tâm tánh Giôsép , hầu cho cậu không còn trở nên tự cao khi được cất nhắc lên một địa vị có quyền thế lớn. Những năm tháng rèn luyện ấy đã giúp cậu trưởng thành và hiểu rõ bản tánh con người của cậu để trở thành người có cần trong công việc mà Chúa đã dành cho cậu.
14. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào đúng
a. Ngoài việc là một người quản lý hữu hiệu trong nhà tù, Giôsép còn làm chứng cho Đức Chúa Trời bằng cách cho hai tôi tớ của vua biết rằng Đức Chúa Trời chính là Đấng giải mộng.
b. Dường như, viên quan thượng thiện không có một ấn tượng mạnh mẽ gì đối với Giôsép hay với Đức Chúa Trời của cậu, căn cứ trên phản ứng của ông ta đối với lời khẩn cầu của Giôsép là hãy nhớ đến cậu để trình cho Pharaôn.
e. Giôsép đã trải qua khoảng mười ba năm làm tôi tớ trong nhà Phôtipha và ở trong nhà tù.
d. Lòng quan tâm của Giôsép đối với người khác là bằng chứng cho thấy Thánh Linh Đức Chúa Trời ở trong đời sống cậu
e. Lòng quan tâm của Giôsép đối với người khác chắc chắn đã giúp cậu chuyển đổi từ trọng tâm chú vào hoạn nạn của chính mình đến chỗ cảm thông với nỗi buồn bực của người khác.
f. Mặc dầu lý do chính yếu của việc Giôsép bị tù là để đưa cậu đến sự chú ý của Pharaôn vào đúng thời điểm, còn có một lý do tương đối quan trọng đó là để kiềm chế thái độ tự xoay sở và ngạo mạn của cậu.
15. Giải thích sự quan tâm của Giôsép đối với người khác cuối cùng đã dẫn đến việc ông được thả như thế nào. (SaSt 41:9-15, 37-40)
... 
TỂ TƯỚNG AICẬP 
41:1-57 Khi bạn đọc Sáng thế ký đoạn 41, hãy để ý cánh tay Đức Chúa Trời làm việc trong suốt cả đoạn và cách Giôsép nói về Đức Chúa Trời thật tự nhiên trong triều đình của dân ngoại. Sau đó, hãy nhìn xem cách ông hành động với tư cách vị tể tướng.
Từ Nhà Tù Đến Cung Điện 
Hai năm đã trôi qua sau khi quan tửu chánh được thả, song Giôsép vẫn còn ở trong tù. Rõ ràng ông ta đã quên Giôsép, hẳn Giôsép cảm thấy thật cô độc và không có bạn bè nào cả trong xứ sở ngoại quốc nầy. Quá nhiều biến cố đã nghịch cùng ông. Hẳn Giôsép đã băn khoăn không hiểu vì sao giấc mơ của viên quan tửu chánh lại ứng nghiệm quá mau chóng như vậy trong khi giấc mơ của ông vẫn chưa ứng nghiệm. Con người đã trông mong cách trung tín và quá lâu vào một Đức Chúa Trời chân thật nhận thấy rằng không còn chứng cớ gì cho thấy ông có thể ra khỏi bốn bức tường của nhà tù nữa.
Nhưng thời điểm của Đức Chúa Trời thật hoàn hảo. Nếu viên quan tửu chánh bảo đảm cho việc phóng thích Giôsép ngay sau khi ông được phục chức, thì kết quả liệu sẽ như thế nào? May lắm thì Giôsép được thả tự do và được phép trở về Canaan, tương lai đen tối. Hẳn sẽ không có sự cất nhắc lên một địa vị mà cậu có thể cứu sống hàng ngàn sinh mạng.
NHỮNG BƯỚC LÊN ĐẾN NGÔI VỊ 
Bị các anh thù ghét
Bị bán như một nô lệ 
Bị vu cáo
Bị bỏ tù 
Người Cầm Quyền trên Aicập 
Sự phóng thích sau cùng của Giôsép lệ thuộc vào hàng loạt những điều kém may mắn. Nếu lấy đi một mắc xích, sợi dây sẽ đứt. Đức Chúa Trời bởi quyền tối thượng của Ngài đã dùng những biến cố và những con người như những công cụ vô tình của Ngài. Maclerren nói rằng "những người anh hung hãn, những tay lái buôn hời hợt, Phôtipha, vợ người các tù nhân, Pharaôn, là quá nhiều mắc xích trong một sợi dây (trang 256)
Năm 17 tuổi Giôsép bị bán làm nô lệ; năm 30 tuổi cậu trở thành tể tướng Aicập (37:2; 41:46). Bước nhảy từ nhà tù đến cung vua là một bước đột ngột, nhưng phải mất 13 năm hạ mình. Dầu vậy, Đức Chúa Trời đã ở cùng Giôsép trong mọi giờ phút, chuẩn bị ông cách cẩn thận cho sự cất nhắc quan trọng nầy.
Các giấc mơ của Pharaôn hoàn toàn là của người Aicập và phù hợp với địa vị của ông. Đức Chúa Trời đã tôn trọng địa vị của nhà vua nầy và Ngài đã mặc khải cho ông những điều có liên quan đến phúc lợi của Aicập. Các hình thức thuộc tôn giáo Aicập xuất hiện trong giấc mơ. Điều đó không phải để khẳng định niềm tin nơi các thần thánh của dân ngoại song để sử dụng cách diễn đạt mà con người có thể hiểu được. Từ nơi sông Nile ra những năm tốt và những năm xấu. Dân chúng thờ sông Nile là vì họ phụ thuộc vào mực nước lên xuống của nó hàng năm để tưới và bón phân cho đất. Họ cũng tôn kính bò đực như là một biểu tượng của sức sản xuất của đất. Sự nhân đôi biểu tượng - bầy vật và ngũ cốc - tỏ rõ hai nguồn phương tiện lớn đem lại phúc lợi cho Aicập.
Bây giờ khi chúng ta hiểu rõ sự thông giải giấc mơ, thì dường như chúng ta lấy làm lạ vì sao các nhà thông thái của Pharaôn lại không hiểu được một biểu tượng quá quen thuộc như vậy. Có thể Đức Chúa Trời đã ngăn trở khiến họ không hiểu sứ điệp ấy. Ngoài ra, có ai dám liều để chuốc lấy sự thất sủng của vua bởi dự đoán sự đói kém? Chi tiết có lẽ làm Pharaôn bối rối nhất là những con bò gầy ốm, xấu xí lại nuốt mất những con bò mập mạp, béo tốt; và những gié lúa khô lép lại nuốt lấy những gié lúa chắc nịch - thật là một điềm xấu!
Trong tình cảnh bối rối đó, quan tửu chánh của vua đã nhớ đến Giôsép và thuật cho Pharaôn về người. Pharaôn cho đòi Giôsép ngay. Giôsép nhanh chóng được đưa ra khỏi nhà tù, được cho mặc quần áo sạch sẽ, và cạo râu theo cách người Aicập trước khi được vào chầu vua lập tức.
16. Bạn hãy trả lời vắn tắt các câu hỏi có liên quan đến thời điểm của Đức Chúa Trời trong việc giải thoát Giôsép khỏi tù sau đây.
a. Điều gì đã đưa Giôsép đến sự chú ý của Pharaôn?
... 
b. Điều gì có thể xảy ra nếu như hai năm về trước quan thượng thiện đã thuật cho Pharaôn về chuyện của Giôsép?
... 
c. Phần trả lời của câu hỏi b nói gì với chúng ta về những sự chậm trễ thật khó hiểu trong đời sống mình?
... 
17. Bạn hãy đọc DaDn 2:26-28, Mat Mt 2:12-13 và 27:19. Trong ánh sáng của sự học hỏi hiện nay của chúng ta, các giấc mơ có mục đích gì?
... 
Khi Pharaôn nói rằng ông đã được nghe về khả năng giải mộng của Giôsép, Giôsép từ chối sự tập trung vào chính mình. Ông nói "Đó chẳng phải tôi, nhưng âý là Đức Chúa Trời đem sự bình an đáp cho bệ hạ vậy" (SaSt 41:16). Chúng ta thật khâm phục người ngoại quốc nầy, một tên nô lệ, một người tù đứng đơn độc trong cảnh tráng lệ rực rỡ của một cung điện ngoại giáo mà dám tuyên bố lòng tin quyết của mình đặt nơi Đức Chúa Trời có một và thật! Chắc chắn Giôsép đã giữ đời sống có mối thông công thân mật với Đức Chúa Trời. Đối với ông sự tôn kính Đức Chúa Trời của mình quan trọng hơn bất kỳ mối lợi riêng nào.
Giôsép đã giải tỏ điều Chúa mặc khải cho ông. Cả hai giấc mơ đều có cùng một ý nghĩa. Bảy con bò đực mập béo và bảy gié lúa chắc đều tượng trưng cho bảy năm được mùa dư dật; còn bảy gié lúa lép và bảy con bò gầy yếu là bảy năm đói kém. Sau đó ông bắt đầu tiến hành đề ra một kế hoạch tránh sự đe dọa của thiên tai. Theo kế hoạch của ông một người khôn ngoan và hiểu biết phải được đặt vào chỗ coi sóc mùa màng trên đất Aicập để thâu trữ đủ lương thực trong những năm được mùa dư dật hầu cho người dân Aicập có thể sống được trong bảy năm mất mùa. Giôsép đã đi vào chi tiết của kế hoạch.
Pharaôn và quần thần của người đều tin chắc rằng Giôsép đã nói đúng sự thật và kế hoạch của người cũng thật hoàn hảo. Không giống như những nhà bàn mộng bình thường khác, Giôsép đã nói tiếp với sự tin quyết tuyệt đối rằng ông đang nói ra lời của Đức Chúa Trời, và Đức Chúa Trời đã thuyết phục những kẻ nghe lẽ thật của sự mặc khải và sự khôn ngoan của kế hoạch. Pharaôn nhanh chóng công nhận rằng Thần Linh của Đức Chúa Trời đã ở trong Giôsép và rằng ông chính là người thích hợp nhất để thực hiện kế hoạch. Vì vậy, ông tức khắc lập Giôsép làm tể tướng của Aicập.
Chỉ có người đầu phục Chúa hoàn toàn và đã trải qua trường rèn luyện mới có thể chống lại sự cám dỗ của lòng kiêu ngạo khi thình lình được cất nhắc lên một vị trí quan trọng như vậy. Những năm tháng trong thân phận nô lệ và tù đày, cùng với tinh thần trách nhiệm lớn lao và sự ban phước kỳ diệu của Chúa đã làm thành mục tiêu trong cuộc đời Giôsép. Bây giờ ông đã sẵn sàng cho công việc Chúa sắp giao phó cho ông!
18. Giôsép đã đi quá sự bàn mộng trong điều ông nói cùng Pharaôn bởi việc
a) Đưa ra lời khuyên về một chương trình bảo tồn để chuẩn bị cho cơn đói kém
b) Bảo các thuật sĩ rằng Đức Chúa Trời của ông quyền năng hơn các thần của họ
c) Chứng tỏ các hình thức tín ngưỡng của Aicập là vô quyền
d) Tỏ rõ biểu tượng kép của của súc vật và thóc lúa
Giôsép nhanh chóng được mặc áo điều, đeo vòng vàng vào cổ, đây là phần thưởng của vua đối với người phục vụ đất nước. Pharaôn đã đeo chiếc nhẫn có ấn chỉ của chính vua vào tay Giôsép, trao quyền được lập các sắc lệnh của vua cho ông. Từ rày trở đi, Giôsép được nhận tước vị do vua ban chỉ đứng thứ nhì sau các tước vị dành cho Pharaôn. Những vị chủ cũ của ông và thường dân bấy giờ phải quỳ xuống trước mặt ông. Và các triều thần quan trọng của Aicập đều thừa nhận sự vượt trội của ông (Thi Tv 105:17-22).
Những nhà phê bình Kinh thánh thắc mắc sự cất nhắc đột ngột một tên tù xa lạ vào vị trí cao thứ hai trong triều đình Aicập. Họ nói rằng điều nầy chứng tỏ phần ký thuật nầy chỉ là chuyện hoang đường. Chúng ta có câu giải đáp gồm ba phần sau đây:
1. Thứ nhất, và là nền tảng cho hai điều kia, là quyền tối thượng của Đức Chúa Trời trên các quốc gia cũng như trên các cá nhân (75:7; DaDn 2:20-23) Ngài có chương trình cứu các mạng sống và đưa dòng dõi được chọn của Ngài vào Aicập. Để thực hiện điều đó, Ngài đã đặt điều đó vào lòng Pharaôn để lập Giôsép làm tể tướng (ChCn 21:1)
2. Pharaôn đã nêu lên lý do riêng của ông - Thần linh của Đức Chúa Trời đã ở trong Giôsép. Chống lại sứ giả của Đức Chúa Trời là điều bất kỉnh và dại dột. Đức Chúa Trời là Đấng đã mặc khải tương lai cùng điều phải làm cho Giôsép, tất cũng sẽ giúp người thực hiện kế hoạch. (SaSt 41:37-40). Lời chứng của Giôsép và kế hoạch khôn ngoan của người đã thuyết phục Pharaôn cùng hết thảy quần thần rằng ông chính là người thích hợp nhất cho công việc
3. Thời điểm lịch sử - trong đời trị vì của một trong những Hykos (kẻ xâm lăng) hay các Vua Chăn Bầy tại Aicập - có thể giúp giải thích sự cất nhắc đột ngột Giôsép lên vị trí cầm quyền. Đó là những người Xêmít ở phía Tây (dân Canaan và dân Amôrít) là những kẻ đã chinh phục Aicập vào khoảng năm 1.700 T.C, và cầm quyền cho đến năm 1.550 T.C, chính quyền Hykos đã dùng một khí giới mới trong cuộc chiến của họ, xe ngựa kéo. Loại phương tiện nầy giữ phần lớn trách nhiệm thành công trong cuộc xâm lăng của họ. Cách ngựa và xe được đề cập đến trong câu chuyện của Giôsép (41:43; 50:9) cho thấy các sự kiện này đã xảy ra trong đời trị vì của một Pharaôn Hykos.
Các Pharaôn người Xêmít ban đầu đã thuê các quan chức chính quy của thể chế cũ vào làm việc trong chính phủ của họ. Nhưng dần dần họ bổ nhiệm các quan chức Xêmít đã nhập tịch vào các chức vụ quản trị. Các Pharaôn ngoại quốc nầy, không giống với các nhà cai trị Aicập thuần túy, không đối xử phân biệt với một người có tài năng chỉ vì người ấy không phải là người Aicập.
Luận thuyết Hukos cũng có thể giải thích cho sự sẵn sàng của Pharaôn khi nhường phần đất tốt nhất cho những người di trú Hêbơrơ (47:6). Một người cai trị Xêmít thường có khuynh hướng rộng lượng với những người dân Xêmít khác. Cũng vậy, chính quyền Hykos đã lập Aravis (Tanis hay zoan) như là thủ đô vùng châu thổ Phía Đông của họ một thành phố đã không nổi tiếng trở lại cho đến thời của Môise. Điều nầy khớp với khoảng thời gian của Giôsép với dân sự mình ở tại Gôsen (câu 1).
19. Khoanh tròn lời Pharaôn, Giôsép đã tỏ rõ rằng bản tính của Đức Chúa Trời là Đấng hay phán xét
b. Thừa nhận sự bất lực của chính mình để giải các giấc mộng. Giôsép đã thể hiện nỗi ao ước của mình là dâng mọi vinh hiển cho Đức Chúa Trời thay vì giành lấy vinh hiển cho mình, là điều nói lên sự khiêm tốn của ông.
c. Giôsép không những đã giải mộng cho Pharaôn mà còn đề nghị vua đáp ứng lời của người bởi vì Giôsép quan tâm đến dân chúng và sự bảo tồn các sinh mạng
d. Sau khi nghe lời đề nghị của Giôsép, Pharaôn đã công nhận rằng sự khôn ngoan của Giôsép thật phi thường và Thần linh của Đức Chúa Trời ở trong Giôsép. Kết quả, Pharaôn đã chỉ định Giôsép làm người quản trị đứng đầu trong chương trình bảo tồn mà Giôsép đã đề ra.
e. Giôsép đã xem địa vị mới của mình, cùng với uy tín và uy quyền của địa vị đó, như là một sự ban thưởng thích đáng và chậm hoàn thành dành cho những thử thách, hoạn nạn, và sự chịu khổ của mình ở tại Aicập.
f. Mục đích của Đức Chúa Trời trong việc cất nhắc Giôsép lên địa vị tể tướng Aicập là để dọn đường cho dân Hêbơrơ đến Aicập đặng cứu sự sống họ.
20. Bạn hãy nói lên ba điều để giải thích cho việc cất nhắc Giôsép lên nắm quyền tại Aicập một cách đột ngột. 
... 
Kế Hoạch Bảo Tồn 
SaSt 41:40-57; 47:13-26
Để trở thành tể tướng Aicập, chắc chắn Giôsép phải trở thành một công dân đã được nhập quốc tịch của xứ sở đó. Chúng ta thấy người ta đã cạo râu cho ông theo phong tục Aicập trước khi ra mắt Pharaôn. (Các di tích cổ xưa đều cho thấy những người Aicập có gương mặt nhẵn nhụi và mặc áo vải gai trắng). Mặc dầu Pharaôn và một số quan chức của ông có thể có nguồn gốc từ Paléttin hoặc Syri, họ vẫn tuân giữ chặt chẽ mọi phong tục của người Aicập trong triều đình. Dĩ nhiên là Giôsép đã học tập ngôn ngữ của họ và đã quen với các phong tục của họ suốt những năm sống tại nhà Phôtipha và sau đó ở trong tù. Bây giờ việc nhập quốc tịch của Giôsép được xác định hoàn toàn bằng cách ban cho ông một cái tên Aicập và một người vợ thuộc tầng lớp quý tộc Aicập.
Giôsép lập tức bắt đầu công việc của mình với đặc điểm của ông; có năng lực và hiệu quả (41:46-49). Những năm quản trị trung tín trong nhà Phôtipha và trong tù đã chuẩn bị ông cho các nhiệm vụ hiện tại. Ông xem địa vị của mình như là một cơ hội để phục vụ đồng bào chứ không phải để vui hưởng bổng lộc. Maclarren nói rằng "Đối với ông, giá trị chân chính là làm việc. Cũng giống như tất cả những con người chân chính, ông đã nghĩ đến bổn phận của mình nhiều hơn là tước vị (trang 260)
Trong khi đi tuần khắp xứ, đích thân Giôsép đã giám sát việc thâu trữ thóc lúa trong các thành và các vùng. Có những kho lẫm được xây và các hồ sơ báo cáo cẩn thận được lưu giữ theo kiểu Aicập. Ông ngăn trở cách tiêu dùng lãng phí số ngũ cốc được mùa dư dật. Chính sách của ông thật khôn ngoan và có ảnh hưởng sâu rộng. Phần ký thuật không cho chúng ta biết chính quyền đã mua số lúa ấy hay thu như thu thuế. Nhưng việc lương thực đã được bán ra trong suốt những năm đói kém cho thấy họ đã bán thóc lúa cho Giôsép trong chương trình bảo tồn.
Chính sách của Giôsép đòi hỏi phải áp dụng sức mạnh chuyên quyền, nhưng ông là một người cai trị từ thiện. Chính sách mua sạch đất ruộng trong những năm cuối của nạn đói kém có lẽ đã lập vững sự cai trị của các chính quyền Hykos trên xứ sở Aicập. Song có lẽ điều nầy cũng đã dẫn đến sự thù địch đối với những người Hêbơrơ và các nhà cai trị Aicập là những người về sau đã lật đổ chính thể của người Xêmít (XuXh 1:8-10)
Nạn mất mùa và đói kém ở tại xứ Aicập cổ là điều không mới mẽ gì. Tai họa nầy thường xuất phát từ vấn đề lượng mức của sông Nile bị gián đoạn, bởi vì sự mầu mỡ và tưới tắm của đất đai phụ thuộc hoàn toàn vào sông Nile.
Có nhiều lúc thượng nguồn sông Nile bị tắt nghẽn bởi một sự phát triển được gọi là "sud" (những đám cỏ, lau nổi lềnh bềnh thường gây cản trở cho sự đi lại của tàu bè). Và sau đó các lượng nước của sông Nile tự rút đi trong các đầm lầy của Sudan cho đến khi con sông tự làm sạch nó thành một con kênh mới (Leupold trang 1039) 
Mối quan tâm của một nhà cai trị tốt trong giai đoạn đói kém là phải cứu mạng sống của dân mình.
Một bản văn viết về tiểu sử được tìm thấy trên một di tích Aicập cổ thường được trích dẫn, mô tả hoạt động của một nhà cai trị trong thời kỳ đói kém như vầy :"Khi nạn đói đã đến trong suốt nhiều năm, mỗi cơn đói kém, tôi đều có thóc lúa trong thành mình". Nhưng sự khác nhau trong cơn đói kém nầy là khu vực bị ảnh hưởng. Hết thảy các xứ sở chung quanh đều chịu sự thiếu hụt lương thực nghiêm trọng. Nếu như Đức Chúa Trời không mặc khải về nạn đói sắp đến và Giôsép không tiến hành kế hoạch bảo tồn, thì hàng ngàn người, kể cả gia đình được chọn, hẳn đều phải chết đói. Cũng vậy, giai đoạn ấy đã được ấn định, để Giacốp và các con trai người phải xuống Aicập, như chúng ta sẽ học trong bài tiếp theo.
Trong lúc đó, sự thạnh vượng và quyền lực đã có ảnh hưởng như thế nào đến Giôsép. Người tù nầy, trở thành kẻ cai trị chỉ sau một đêm cần có tất cả sức mạnh thuộc linh sẵn có và phải tiếp tục hạ mình lệ thuộc vào Chúa để giữ mình không lên mình kiêu ngạo bởi sự quan trọng của chính mình hoặc bị bại hoại bởi ảnh hưởng ngoại giáo trong triều đình. Có bằng chứng nào cho thấy Giôsép đã để cho sự giàu có và quyền thế làm nguội lạnh tình yêu của ông đối với Đức Chúa Trời không? Chúng ta tìm thấy câu trả lời trong các tên ông đặt cho các con mình, Manase và Épraim (SaSt 41:51-52). Lời giải thích của ông về lý do vì sao ông đặt cái tên đó cho chúng cho thấy ông hướng đến Chúa chứ không phải đến Pharaôn như là nguồn gốc sự cất nhắc cũng như sự giải thoát ông khỏi nỗi buồn rầu.
21. Hàm ý mà Giôsép đã thấy trong địa vị mới của mình là
a) Đây là phương cách của Đức Chúa Trời dành cho ông để phục vụ đất nước.
b) Một phần thưởng cho các tiêu chuẩn đạo đức cao trọng của ông khi đối diện với cám dỗ
c) Bằng chứng cho Phôtipha về sự vô tội của ông
d) Điều đó chứng tỏ ông là một người giải các giấc mộng
22. Khoanh tròn mẫu tự đứng truớc câu nào ĐÚNG
a. Để khiến cho Giôsép trở thành một tể tướng Aicập thực thụ thì Pharaôn đã ban cho Giôsép cái tên Aicập và một người vợ Aicập
b. Mặc dầu kế hoạch bảo tồn của Giôsép là tốt vào thời ấy nhưng không hữu hiệu trong thế giới ngày nay
c. Trong việc đặt tên cho các con mình, Giôsép đã tôn kính sự khôn ngoan và quyền thế của Pharaôn
d. Tư cách công dân và quyền thế của mình khiến cho Giôsép hiểu rõ tầm quan trọng của mình đối với Pharaôn
e. Giôsép đặt tên cho một người con của ông là Manase bởi vì Đức Chúa Trời đã làm cho ông quên hết tất cả những hoạn nạn của mình và nhà cha mình.
f. Việc loại bỏ lãng phí và giám sát chặt chẽ ở mọi mức độ có thể đạt được nhiều kết quả trong việc giảm bớt tình trạng nghèo đói hiện nay
23. Manase dường như bắt nguồn từ chữ "quên" trong tiếng Hêbơrơ. Épraim giống như là từ "kết quả gấp đôi" theo tiếng Hêbơrơ. Giôsép đã giải thích các tên gọi ấy như thế nào? ... 
24. Chúng ta có thể học được gì từ nơi Giôsép trong các vấn đề hiện nay như cung cấp lương thực, sự bảo tồn, nạn đói, và cứu đói? Theo bạn giải phát tốt nhất là gì? 

Bạn hãy ôn lại bài học và chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi làm bài tự trắc nghiệm 

Bài làm tự trắc nghiệm 
Câu chọn lựa. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước một câu trả lời đúng nhất.
1. Chúng ta nhìn thấy bằng chứng tay Chúa ở trên Giôsép trong
a) Việc cậu bị bán cho một quan chức cao cấp Aicập trong thủ đô của Aicập
b) Tại một ngôi nhà mà cậu có thể học tập ngôn ngữ và các tập tục của các quan chức Aicập và phát huy khả năng quản trị của cậu
c) Việc đặt để cậu vào nơi có thể làm việc, trưởng thành có các quyết định của chính mình và phát huy một nếp sống có kỷ luật
d) Những gì được ghi nhận ở tất cả các câu trên a)b)c)
e) Chỉ những điều được ghi ở câu a) và b) mà thôi.
2. Tất cả những tập hợp sau đây đều trình bày những nguyên tắc để có đời sống thành công và đắc thắng được thể hiện qua cuộc đời của Giôsép, trừ một tập hợp, đó là tập hợp nào?
a) Chấp nhận các hoàn cảnh của cuộc đời mình, siêng năng trong công việc, và tính đáng tin cậy của cậu
b) Có khuynh hướng tự xoay xở lấy và có khả năng làm ngơ trước các nan đề
c) Có hiệu năng, tính tình dễ chịu và có vẻ đẹp về thuộc thể
d) Có khả năng nhận và hoàn thành trách nhiệm, sẵn sàng cho người khác biết về Đức Chúa Trời mà mình hầu việc
3. Tay Chúa phù hộ Giôsép ngay cả khi cậu ở tù, bởi vì
a) Đức Chúa Trời đã khiến cậu được ưu đãi trước các viên chức làm việc tại tù và đã ban phước cho mọi việc cậu làm
b) Đức Chúa Trời đã đặt cậu ở nơi người ta có thể tìm thấy cậu khi có cần và đã ban cho cậu sự thông giải các giấc mộng của các tôi tớ vua.
c) Đức Chúa Trời đã đặt cậu gần môi trường hình sự khắt nghiệt ở tại Aicập để tôi luyện cậu cho cuộc vật lộn trước mặt.
d) Tất cả những điều trên
e) Chỉ những điều được ghi nhận trong câu a) và b)
4. Tất cả những câu sau đây đều đúng khi có liên quan đến những gì Giôsép quan tâm và đã làm cho người khác trừ ra một câu, câu nào không đúng?
a) Sự quan tâm của ông trước nỗi buồn rầu của các quan chức của vua đã đưa ông đến chỗ giải mộng cho họ.
b) Sự quan tâm của ông đối với người khác đã giúp ông chú tâm vào các nan đề của họ thay vì của chính ông
c) Sự quan tâm của ông dành cho người ta là một phương tiện để ông gặp đúng những người bảo đảm cho việc giải thoát ông
d) Sự quan tâm đối với người khác đã khiến Đức Chúa Trời có thể làm cho ông cảm thông với nỗi đau buồn của họ và có thể giúp đỡ họ
5. Chính quyền Hykos hay là Các Vua Chăn Bầy ở tại Aicập đã giúp giải thích cho việc Giôsép đột ngột được lên nắm quyền bởi vì họ
a) Đã chỉ định các quan chức Xêmít nhập tịch vào các chức vụ quản trị trong xứ Aicập
b) Không phân biệt đối xử với người có tài năng không phải là người Aicập
c) Được xem là đã đàn áp quyền cai trị của người Aicập để hậu thuẫn cho quyền cai trị không phải của người Aicập
d) Đã làm những điều được ghi ở tất cả các câu trên
e) Đã làm những điều được ghi trong câu a) và b)
6. Các vua Hykos, là những người đã chinh phục Aicập vào khoảng năm 1700 T.C. đã được trợ giúp bởi thứ khí giới mới nào trong cuộc xâm lăng của họ?
a) Chiến xe do ngựa kéo
b) Kỵ binh cỡi ngựa
c) Phiến gỗ nặng để phá thành
d) Cung tên
7. Một số các nhà phê bình Kinh thánh cho rằng câu chuyện Giôsép chỉ là một huyền thoại bởi vì
a) Không có những bằng chứng lịch sử hợp lý hậu thuẫn cho câu chuyện
b) Họ thắc mắc làm sao một tù nhân xa lạ lại có thể trở thành một vị lãnh đạo cấp cao thứ nhì trong cả Aicập
c) Các bằng chứng khảo cổ học không hậu thuẫn cho các sự kiện trong câu chuyện
d) Đây là một trong những câu chuyện rất quen thuộc đối với các xã hội trong thời nguyên thủy
8. Những người trả lời những thắc mắc của các nhà phê bình tỏ rõ
a) Quyền tối thượng của Đức Chúa Trời là Đấng đã cảm động Pharaôn để lập Giôsép làm tể tướng
b) Pharaôn là người nhận thấy rằng Giôsép có đủ tư cách đứng vào vị trí ấy bởi vì cậu được thần Chúa ngự trị
c) Thời điểm đúng hạn mang tính lịch sử - tức là cuộc xâm lăng của các vua Hykos - giúp giải thích lý do vì sao một người không phải Aicập lại có thể được cất nhắc vào một địa vị đầy trách nhiệm như vậy.
d) Hết thảy những câu trên đều hậu thuẫn cho câu chuyện của Thánh Kinh
e) Chỉ những điều được ghi trong câu b) và c) mà thôi
9. Để giúp Giôsép hòa nhập vào nền văn hóa Aicập, Pharaôn
a) Đã gởi Giôsép đến các gia sư và trường học tốt nhất tại Aicập để đào luyện cậu trong nền tri thức và kỹ thuật của xứ sở nầy
b) Khiến Giôsép trở thành một nhà cai trị tập sự dưới sự trông nom của pharaôn
c) Ban cho cậu một cái tên Aicập và một người vợ Aicập
d) Khuyến khích Giôsép giao công việc quản trị hàng ngày của chức vụ cho các nhà quản trị Aicập thấp hơn cho đến khi cậu đã học tập các đường lối trong xứ
10. Chương trình bảo tồn của Giôsép đã bắt đầu chú trọng đến tất cả những điều sau đây trừ ra một điều - Điều nào Giôsép không chú trọng?
a) Kế hoạch của Giôsép chú trọng đến sự giám sát chặt chẽ và việc giữ sổ sách
b) Giôsép cẩn thận loại trừ sự lãng phí bằng cách nhấn mạnh đến việc thâu trữ lương thực cẩn thận
c) Theo Kinh thánh, kế hoạch của Giôsép thật ích lợi cho Pharaôn, nhưng không được người dân ưa chuộng
d) Giôsép đã thực hiện uy quyền mạnh mẽ song nhân từ nhằm làm cho chủ trương chính sách của ông được hiệu quả
11. Những năm tháng Giôsép sống nơi nhà Phôtipha là sự chuẩn bị cho việc trở thành tể tướng tốt hơn là nếu như cậu sống tại nhà mình bởi vì
a) Các anh em Giôsép căm ghét cậu và không chấp nhận cậu.
b) Cậu đã trở nên quen với sự chịu khổ ở tại Aicập
c) Sự cám dỗ của cậu tại Aicập có khác hơn
d) Cậu đã học tập kỷ luật khắt khe
12. Những thái độ làm cho Giôsép thành công là
a) Sự chấp nhận và thừa nhận năng lực lạ lùng của mình
b) Siêng năng và vui vẻ thay vì buồn nản
c) Giữ lấy sự tự thương hại và lòng cay đắng
d) Biết tự hào và kiêu ngạo trong khả năng làm tốt công việc của mình
13. Cuối cùng, khi vợ Phôtipha nỗ lực để quyến rũ Giôsép cậu đã
a) Nói ngay cho Phôtipha biết
b) Khước từ bà và bỏ chạy
c) Tâm sự với một người bạn tôi tớ
d) Trốn khỏi nhà Phôtipha
14. Gương mẫu của Giôsép khi ở trong tù ngày nay khích lệ chúng ta bởi 
a) Đức Chúa Trời đôi khi dùng sự hoạn nạn để gây dựng đời thuộc linh của chúng ta
b) Nhà tù là một hình thức trừng phạt có thể chấp nhận được trong một số trường hợp
c) Có một nhu cầu lớn lao dành cho công tác hầu việc Chúa tại nhà tù trên cả thế giới
d) Việc chịu khổ vẫn đang diễn ra khắp nơi chung quanh chúng ta
15. Mục đích của Đức Chúa Trời trong việc lập Giôsép làm tể tướng là để
a) Chứng tỏ cho Pharaôn rằng tôn giáo của ông ta vô dụng
b) Mang lại sức mạnh lớn lao hơn cho các Pharaôn Hykos
c) Dọn đường cho dân sự Ngài di cư đến Aicập
d) Trừng phạt các anh Giôsép vì đã đối xử ác tệ với cậu 
Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. a Tôi sẽ nói: tính chấp nhận mọi cảnh ngộ của cậu, tính siêng năng trong công việc, đáng tin cậy, khả năng nhận và hoàn thành trách nhiệm, hiệu năng, một cá tánh dễ chịu, ngoại hình xinh đẹp, và sẵn sàng cho người khác biết Đức Chúa Trời mình đang hầu việc.
b. Đức Chúa Trời đã phù hộ Giôsép và khiến cậu được thịnh vượng
c. Bạn có thể nói rằng Đức Chúa Trời có mục đích cho cuộc đời Giôsép và đang chuẩn bị cậu cho mục đích đó (cũng như việc Đức Chúa Trời đã yêu thương Giôsép
d. Bạn có thể nói rằng chúng ta nên vui mừng, siêng năng và có tinh thần trách nhiệm trong công việc của mình. Cũng vậy Chúa muốn giúp đỡ chúng ta và khiến chúng ta thạnh vượng trong công việc của mình.
2. Cậu có thể học được ngôn ngữ và các phong tục của người Aicập, các nguyên tắc về sự quản trị, và thực hành việc chỉ thị các công việc cho những người khác. Cậu cũng trưởng thành, chín chắn trong sự phán đoán và trong tâm tánh
3. a 8) SaSt 39:2-3
b 6) ChCn 16:3
c 7) PhuDnl 28:1-14; 29:9
d 3) IISu 2Sb 26:5; Mat Mt 6:33
e 1) Gios Gs 1:8; Thi Tv 1:3
f 2) IISu 2Sb 20:20
g 4) ChCn 19:17; 28:27
h 5) 28:19
4. Tôi có thể nói, dầu chỉ hàm ý hoặc rõ ràng, Giôsép vẫn có tất cả những đặc điểm ấy. Dầu vậy không có lời Chúa bằng chữ viết như chúng ta ngày nay song chắc hẳn cậu đã suy gẫm các lời giao ước và những sự mặc khải dành cho Ápraham, Ysác, và Giacốp.
5. Cậu trả lời của bạn. Hãy xem những câu trả lời nào có chữ KÉM như là nan đề cầu nguyện, và hãy làm việc để cải thiện đời sống tâm linh của bạn
6. Những câu trả lời của bạn
7. a Cậu còn trẻ và sống xa gia đình cũng như xa ảnh hưởng của những người tin kính khác. Cơn cám dỗ kéo dài liên tục suốt một khoảng thời gian. Và vợ Phôtipha có thể trở thành kẻ thù của cậu nếu cậu không làm điều bà yêu cầu
b. (Bất cứ hai câu nào). Như thế là không trung thành với chủ mình, phản bội lòng tin chủ đã đặt nơi Giôsép. Như vậy là vi phạm sự thánh khiết trong hôn nhân. Là một tội lỗi đối với Đức Chúa Trời.
c. Đôi khi cách tốt nhất là hãy chạy xa khỏi sự cám dỗ (IITi 2Tm 2:22)
8. Liên hệ đến biểu đồ "Khuôn Mẫu Đắc Thắng, khung 13.2
9. Các câu trả lời của bạn chắc chắn sẽ hơi khác so với những gì chúng tôi ghi nhận:
a. Anh ta thuộc về Chúa và anh sẽ không làm điều Chúa cấm
b. Tránh những nơi có cám dỗ, và nuôi dưỡng, vun trồng mối quan hệ bạn hữu với những anh em Cơ Đốc
c. Bỏ đi, rời bỏ
d. Cầu nguyện. Đọc những gì Kinh thánh phán về vấn đề đó. Anh ấy cũng phải nhớ rằng quan hệ tình dục bừa bãi là phạm tội với chính thân mình và mở đường cho các bệnh về đường quan hệ tình dục.
c. Như vậy là phạm tội với bản thân và với người đã tham gia vào, phạm tội cùng hôn nhân và lừa dối người phối ngẫu trong tương lai của cả hai người, và cũng là phạm tội với Chúa vì điều đó vi phạm các luật lệ của Ngài.
10. Câu chuyện ấy nêu cho chúng ta một điển hình về cách Chúa có thể ban cho chúng ta đắc thắng cám dỗ trong bất cứ tình huống nào. Đây là một mắc xích lịch sử trong câu chuyện nói về cách Chúa đã chuẩn bị và cất nhắc Giôsép lên vị trí cầm quyền như thế nào (nó cho biết cậu đã vào tù vì lý do nào) và cũng cho chúng ta một cái nhìn rõ ràng về tâm tánh của cậu cũng như lòng trung thành của cậu đối với Chúa
11. Đây là một câu hỏi khó. Thế gian không luôn luôn biết ơn, khônh đánh giá đúng, và khônh khen thưởng cho sự trong sạch. Chúa thì có. Nhưng hiện nay Ngài thường dùng hoạn nạn trả cho việc thiện lành của chúng ta và Ngài sẽ ban thưởng dư dất cho hết thảy những ai chịu khổ vì Ngài hoặc vì đã làm điều phải lẽ.
12. Cậu có thể bị cám dỗ để đầu hàng trước sự tự thương hại hoặc trở nên cay đắng và cho rằng Chúa đã bỏ mặc cậu.
b. Đức Chúa Trời đã phù hộ cậu và khiến cậu được ơn đối với chủ ngục. Cậu được cất nhắc lên trên các tù nhân khác
c. Cậu đã chăm chỉ siêng năng, có lương tâm, có lòng quan tâm đến người khác
d. Thời gian ấy đã cho cậu có kinh nghiệm nhiều hơn trong sự quản trị với những loại người khác nhau, và giúp phát huy tâm tánh cậu, ban cho cậu có thêm lòng thương xót đối với những người chịu khổ. Điều nầy cũng đưa Giôsép vào mối quan hệ tiếp xúc với những người trong triều đình của Pharaôn và cuối cùng là với chính Pharaôn
13. c) Đức Chúa Trời đã dùng từng trải nầy để kiềm hãm xu hướng hay cậy vào tài tháo vát riêng của cậu
14. a,c,d và e là những câu đúng
15. Lòng quan tâm của cậu khi nhìn thấy vẻ buồn rầu của những quan chức đã đưa đến việc cậu giải các giấc mộng cho họ. Nhờ đó cậu được triệu vào để giải các giấc mộng của Pharaôn và được chỉ định làm người cai trị trên cả Aicập
16. a Khi không một ai giải được các giấc mộng của Pharaôn quan tửu chánh đã nhớ đến Giôsép và trình cho Pharaôn về khả năng của cậu
b. Giôsép có thể đã được tự do nhưng có lẽ cậu đã không sẵn sàng cho Pharaôn tìm gặp khi người ta cần đến cậu
c. Điều đó cho tôi biết rằng Đức Chúa Trời có một mục đích trong việc trì hoãn sự đáp lời cầu nguyện của chúng ta hoặc trong việc làm thành những ước muốn của chúng ta
17. Trong trường hợp hiện nay, Đức Chúa Trời mặc khải điều Ngài sắp sửa làm. Để làm điều đó, Ngài đã dùng giấc mơ để nhấn mạnh cho người thấy nhu cầu để đáp ứng một cách thích đáng. Với ý nghĩa đó là một lời báo trước cần được chú ý. Những lời trưng dẫn của Mathiơ cho thấy những sự báo trước tương tự, trong khi trong sách Đaniên Đức Chúa Trời dùng sự mặc khải dài hạn về tương lai. Đức Chúa Trời vẫn còn dùng các giấc mơ để phán với dân sự Ngài, thường là bằng những cách riêng tư. Ngài không dùng loại mặc khải nầy để ban các giáo lý, bởi vì Ngài đã mặc khải các giáo lý trong Lời Ngài.
18. Đưa ra lời khuyên về một chương trình bảo tồn để chuẩn bị cho cơn đói kém
19. b,c và d là những câu trả lời đúng
20. Bạn có thể trả lời theo thứ tự của mình. Chúng tôi xin ghi nhận như sau: 1) Quyền tối thượng của Đức Chúa Trời. Ngài đã đặt việc chỉ định Giôsép làm tể tướng vào lòng của Pharaôn; 2) Pharaôn đã được thuyết phục rằng linh của Đức Chúa Trời đang ngự trong Giôsép và vì lý do đó cậu là người khôn ngoan nhất và thích hợp nhất để thực hiện kế hoạch cậu đã đề ra. Ông cũng đã thừa nhận sự khôn ngoan của kế hoạch (41;37-40;) và 3) Điều nầy có lẽ đã xảy ra trong thời cai trị của các Pharaôn Hykos người Xêmít (còn được gọi là các Pharaôn Chăn Chiên). Rất có thể họ thích cất nhắc nhưng người Xêmít khác (như người Hêbơrơ chẳng hạn) hơn là các vua Aicập
21. a) Đây là phương cách của Đức Chúa Trời dành cho ông để phục vụ đất nước
22. a,e và f là những câu đúng
23. "Bởi vì Chúa đã làm cho tôi quên hết mọi hoạn nạn và hết cả nhà cha tôi". "Đức Chúa Trời đã làm cho tôi được kết quả trong xứ mà tôi chịu hoạn nạn".
24. Các câu trả lời của bạn. Các nhà cai trị Aicập đã thừa nhận quyền tối cao của Đức Chúa Trời và đã chọn ai đó chịu trách nhiệm cho kế hoạch nầy, người đó phải đầy dẫy Thần linh của Đức Chúa Trời và được Chúa chỉ dẫn. Kế hoạch bảo tồn nhằm loại trừ lãng phí, được giám sát chặt chẽ ở mọi mức độ. Xứ sở nầy đã bảo tồn lúa thóc cẩn thận và chia xẻ lúa thóc với các xứ sở khác trong suốt trận đói, chứ không phải chỉ tích trữ các nguồn lương thực của họ. Giải pháp tối hậu là sự hầu đến của một Đấng lớn hơn cả Giôsép, Chúa Cứu Thế Jesus. Ngài sẽ cai trị trong sự công bình và khôi phục lại sự kết quả cho đất. Khi ấy sự thiếu thốn, bệnh tật và sự đau khổ của con người sẽ được thay thế bởi sự cai trị công bằng và yêu thương của Ngài 
NGƯỜI YSƠRAÊN TẠI AICẬP 
Trong tiến trình nghiên cứu Sáng thế ký, chúng ta đã thấy sự bắt đầu của dòng dõi loài người và những mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời với con người. Chúng ta đã lần tìm mối xung đột giữa dòng dõi của người nữ với dòng dõi của con rắn khi Satan tìm cách tiêu diệt dân sự của Đức Chúa Trời, hoặc bằng bạo lực hoặc bởi sự bại hoại. Nhưng chúng ta nhìn thấy bàn tay Chúa dẫn dắt, bảo vệ và gìn giữ dân sự Ngài. Bây giờ chúng ta bắt đầu bài cuối cùng của Sáng thế ký quyển sách của những sự bắt đầu.
Câu chuyện về Ápraham, Ysác, và Giacốp đạt đến đỉnh điểm trong bài học nầy Đức Chúa Trời sẽ làm cho con cháu họ trở thành một dân lớn và ban cho họ đất hứa Canaan. Nhưng xung đột với dân Canaan sẽ là điều không thể tránh khỏi khi họ trở nên ngày càng đông. Sự kết hôn lẫn lộn với người Canaan đang đe dọa hủy hoại họ về mặt thuộc linh và đồng hóa họ với tư cách một dân tộc. Vì vậy Đức Chúa Trời phải dùng Giôsép để dẫn họ đến Gôsen trong đất Aicập
Trong vùng Gôsen được phân rẽ khỏi người Aicập nhưng lại được bảo vệ bởi quốc gia hùng cường ấy, người Ysơraên có thể gia tăng gấp bội trong sự yên bình và trở thành một dân tộc đông đúc. Họ học tập được rất nhiều từ nền văn hóa tiến bộ của Aicập. Ngoài ra, Đức Chúa Trời còn dùng Giôsép như "một mối nối giữa gia đình với quốc gia, giữa Canaan và Aicập, và giữa một dân tộc du cư với một lối sống được văn minh hóa" (Scroggie, trang 128). Như vậy, Sáng thế ký kết thúc với gia đình được chọn định cư tại Aicập cho đến khi thời điểm mà Chúa truyền cho họ trở về Canaan với tư cách một dân tộc. 
Đi xuống Aicập để tìm lương thực
Bị tố cáo là các thám tử
Trở Lại và Sự Hòa Giải
Sự Di Trú của Gia Đình đến Aicập
Được hướng dẫn đến Gôsen
Sự nghênh đón của Triều Đình
Những Ngày Cuối Cùng Của Giacốp
Việc thâu nhận Hai Con của Giôsép
Những Lời Tiên Tri của Vị Tộc Trưởng
Sự Qua Đời và Sự Chôn Cất Giacốp
Giôsép và các Anh Em người
Sự xưng tội và Tha Thứ
Những ngày cuối cùng của Giôsép
Sự giống nhau giữa Giôsép và Chúa Cứu Thế 
Ù Khi học xong bài học nầy bạn có thể:
Ù Nhận biết sự hướng dẫn của Chúa trong các quyết định
Ù Nhận ra sự ứng nghiệm các lời chúc phước của Giacốp trên các con ông
Ù So sánh Giôsép với Chúa Jesus và tìm ra những điểm giống nhau 
1. Đọc lướt Sáng thế ký đoạn 42-50 để có một hình ảnh bao quát về câu chuyện trước khi sang phần khai triển bài học. Trong khi đọc, bạn hãy tìm những nguyên tắc cơ bản được dạy dỗ suốt môn học nầy ứng dụng với chúng ta
2. Nghiên cứu phần khai triển bài học như thường lệ, trả lời các câu hỏi của bài học, kiểm tra lại các câu trả lời của bạn, và làm bài tự trắc nghiệm
3. Ôn lại từ bài 9-14 để chuẩn bị cho việc đánh giá tiến bộ phần cuối. Hãy đọc trang hướng dẫn trong tập học viên rồi lấy phần Đánh Giá Tiến Bộ phần 3 và tờ trả lời từ tập học viên của bạn. Tuân theo những chỉ dẫn để điền vào tờ trả lời và nộp cho giảng viên ICI của bạn là người sẽ kiểm tra các câu trả lời của bạn và cho kết quả.
4. Ôn lại môn học để chuẩn bị cho bài thi cuối khóa của bạn. Xem các chỉ dẫn đặc biệt trong tập học viên của bạn. 
chỉ trích gắt gao
bộ tộc
sự khẳng quyết
ra khỏi
con cái
nổi dậy 
ĐI XUỐNG AI CẬP ĐỂ TÌM MUA LƯƠNG THỰC 
SaSt 42:1-45:28
Hãy cố hình dung những cảm giác của các anh Giôsép khi hoàn cảnh của họ trở nên ngày càng khó khăn, cũng hãy lưu ý những thái độ đã thay đổi của họ. Sau cùng, hãy kiếm những dấu hiệu của lòng cao thượng. Hãy phân tích những động cơ và các phương pháp của Giôsép.
Bị Buộc Là Các Thám Tử 
42:1-38 Khi nạn đói đã trở nên tồi tệ ở tại xứ Canaan, Giacốp sai mười con trai mình đi xuống Aicập đặng mua thóc lúa. Giôsép trong lúc giám sát việc mua bán với những người ngoại quốc, đã nhận ra các anh mình, song họ không nhận biết Giôsép. Giôsép đã lo nghĩ đến gia đình của mình ở tại Canaan và tìm xem có ai từ vùng đất ấy đến không. Còn các anh Giôsép lại không hề nghĩ rằng người cầm quyền có thể lại là Giôsép. Nhân vật người Aicập quyền thế ấy chẳng hề giống chàng trai Hêbơrơ 17 tuổi mà họ đã bán làm nô lệ chút nào. Con người trưởng thành ấy quan sát, hành động và nói năng y như một người Aicập.
Khi Giôsép nhìn thấy các anh sấp mình trước mặt ông, ông đã nhớ lại những giấc mơ về các bó lúa và các ngôi sao của mình và một số câu hỏi có lẽ đã đến với tâm trí ông. Liệu họ có còn hung dữ, nhẫn tâm như trước kia không? Họ cảm thấy như thế nào đối với đứa em của họ và người cha già của họ? Ông đã chống lại ý muốn trả thù ngay lập tức, ông quyết định phải thử họ trước đã. Vì vậy, ông đã buộc tội họ là các thám tử đi do thám, đây là một lời buộc tội rất nặng. Khi các anh thuật cho ông về người cha già và đứa em út của họ, ông giả vờ không tin họ. Thoạt đầu ông bảo nhốt hết tất cả vào tù trừ một người để sai người ấy đem em út đến để làm chứng xem lời họ nói có thật không. Nhưng sau đó ông bỏ tất cả họ vào tù và giữ họ tại đó trong ba ngày.
Vì sao Giôsép bỏ tù các anh mình? Thử nghiệm nầy sẽ cho thấy thái độ và tâm tánh của họ. Ông Dods lý luận rằng Giôsép có thể giữ họ dưới sự giám sát của ông theo cách ấy để theo dõi thái độ của họ. Ông biết rằng sự thử nghiệm của hoạn nạn khắt nghiệt có thể đem ra ánh sáng tâm tánh của họ (trang 383-384). Ba ngày ở trong tù có lẽ đã khiến họ nhận ra điều gì đó của nỗi đau buồn và khổ sở mà họ đã bắt Giôsép em họ phải chịu. Sau đó Giôsép tuyên bố đối xử nhân từ hơn. Ông chỉ giữ lại một người trong tù và thả những người khác cho trở về xứ. Nhưng họ phải trở lại mang theo em út để minh chứng cho sự thành thật của họ thì ông mới thả kẻ bị giam giữ kia.
1. Bạn hãy trả lời từng câu hỏi có liên quan đến việc Giôsép cư xử với các anh mình sau đây:
a. Theo bạn vì sao ban đầu Giôsép lại quát tháo với các anh người dữ dằn như vậy? ... 
b. Thái độ thật của cậu đối với họ là gì? ... 
c. Ba ngày ở tại tù đã ảnh hưởng đến họ thế nào?
... 
d. Tại sao họ bối rối quá đỗi khi thấy bạc còn trong bao mình ... 
... 
e. Vì sao tội lỗi thường khiến cho người ta xem tất cả những hoạn nạn xảy ra về sau là do hành động sai trái của mình?
... 
Các anh Giôsép đã nhìn nhận những hoạn nạn của họ như là sự trừng phạt công bình của Đức Chúa Trời vì cớ tội ác họ đã phạm cùng em mình. Họ đã bán cậu như một tên nô lệ cho Aicập, và bây giờ họ là những tên tù bất lực ở tại một nhà tù Aicập. Họ đã từ chối không nghe tiếng khóc xin của em mình, bây giờ vị thống đốc Aicập chẳng lưu tâm đến lời phản kháng đau khổ của họ rằng họ là những người vô tội, không phải do thám. Hậu quả là nỗi đau khổ của họ đã làm cho ý thức về tội lỗi của họ hiện rõ ra. Vì vậy họ bảo: Quả thật chúng ta cam tội cùng em ta rồi, vì lúc trước ta thấy tâm hồn nó buồn thảm khi nó xin nhờ ơn, nhưng ta không khứng cho, vậy nên tai vạ nầy mới xảy đến cho chúng ta... bây giờ huyết nó đòi chúng ta thường lại" (42:21-22)
Trong khi các anh không hề hay biết mình, thì Giôsép đã hiểu rõ cuộc trao đổi giữa họ. Ông cảm động rơi nước mắt vì lời thú tội của họ. Vậy tại sao ông không tỏ mình ra cho họ biết ngay đi? Họ đã thừa nhận tội lỗi của mình và hình phạt công bình dành cho họ rồi, nhưng liệu họ có từ bỏ tội ác do ghen tỵ của mình chưa? Thái độ của họ đối với Bêngiamin hiện nay ra sao? Ông phải thử họ về điểm nầy đồng thời có được niềm vui được gặp lại em Bêngiamin của mình! Vì thế ông sai trói Simêôn trước mặt họ và bị giữ như một con tin trong khi những người kia trở về Canaan.
Bề ngoài có vẻ như Giôsép phẫn nộ những gì các anh đã làm cho mình và đang trả thù. Nhưng nếu chúng ta nhìn kỹ hơn vào cách xử sự của Giôsép, chúng ta sẽ thấy ông đang cảm động bởi sự thương cảm sâu xa và lòng quan tâm đối với họ. Ông đang thử họ để xem họ có thay đổi trong 21 năm qua hoặc hơn nữa từ khi họ gần như đã giết ông. Sẽ không thể có sự ăn năn thật nếu trước hết họ chưa ăn năn tội lỗi mình. Việc đưa họ vào tù đã cho họ nếm trải chút đỉnh những gì họ đã gây đau khổ cho ông và giúp họ nhận ra điều tệ hại họ đã làm. Vì vậy Giôsép đã cẩn thận thử họ trước khi tỏ mình ra và bảo đảm sự tha thứ của ông
Được cảm động bởi tình yêu dành cho gia đình mình, sự quan tâm đối với những nhu cầu của họ, và bởi lòng rộng rãi, Giôsép đã bỏ lại túi tiền của họ vào các bao lúa của họ, nhưng việc khám phá các túi bạc chỉ càng làm cho họ lo lắng hoang mang thêm. Liệu viên thống đốc đầy quyền uy Xaphơnát Phanêách có buộc tội họ là đã lấy cắp tiền không? Đây có phải là một phần trong mưu kế nhằm bắt hết thảy họ, kể cả Bêngiamin, khi họ trở lại đó không? Lương tâm bị thuyết phục của họ đã nhìn thấy nan đề mới mẽ đó như là sự trừng phạt của Đức Chúa Trời dành cho tội lỗi họ.
Ông già Giacốp hết sức buồn bã khi các con ông thuật lại những gì đã xảy ra. Ông than khóc vì việc mất Giôsép và Simêôn và chỉ nhìn thấy những hậu quả đau thương nếu như Bêngiamin lại phải xuống Aicập. Dường như mọi sự đều nghịch cùng ông. Nhưng không phải vậy!
2. Bạn hãy trả lời những câu hỏi liên quan đến phản ứng của Giacốp trước chuyến đi nầy
a. Lỗi lầm của Giacốp trong 42:36; cho chúng ta thấy điều gì?
... 
b. Vì sao Bêngiamin lại quý báu như vậy đối với Giacốp
... 
c. Giacốp phải đối diện với tình trạng khó xử nào?
... 
3. Bạn hãy so sánh cách đối xử của Giôsép với các anh với những phương cách đưa một người đến chỗ ăn năn. Hãy viết câu trả lời vào vở của bạn
Trở Lại Và Giải Hòa 
43:1-45:28
Việc cứ giữ mãi những ý riêng của mình thường là lý do chính khiến chúng ta không nhận lãnh được những sự chúc phước Chúa muốn ban cho chúng ta. Chỉ có một điều kiện cần thiết để Simêôn được thả khỏi tù và để gia đình Giacốp có được lương thực đó là: Bêngiamin phải xuống Aicập. Nhưng Giacốp đã nói một lời dứt khoát là "Không". Vào thời điểm nầy, sự thiên vị của ông có nguy cơ hủy diệt cả gia đình. Bởi sự thương hại vị kỷ ông thà để cho Simêôn ở trong tù còn hơn là đưa Bêngiamin ra trước những nguy hiểm mà ông đã hình dung ra. Và bởi vì sự lo sợ đang thống trị ông, nên ông đã than tiếc Simêôn thay vì làm điều cần thiết để Simêôn được tự do.
Cuối cùng, viễn ảnh chết đói đã giúp Giacốp thay đổi ý định. Ông đã từ chối sự biện luận và đề nghị trước kia của Rubên, nhưng bây giờ Giuđa đã đề nghị sẽ chịu trách nhiệm về Bêngiamin và sẽ mang tội nếu như có sự cố gì xảy ra cho cậu. Và bởi vì lương thực đều đã cạn sạch; ông phải quyết định hoặc giao đứa con út cho sự quan phòng của Chúa và để cậu đi, hoặc là cả gia đình phải chết đói. Trong thời điểm khủng hoảng ấy đức tin trong Chúa cuối cùng đã chiến thắng sự sợ hãi, vì thế Giacốp đã phó thác hết thảy các con trai mình cho EL Shaddai, là Đức Chúa Trời Toàn Nănglà Đấng đảm bảo cho sự hoàn thành của giao ước. Và mặc dầu nỗi lo sự của ông vẫn còn đó (43:14), ông đã đầu phục ý muốn của Đức Chúa Trời, dầu phải trả giá nào.
4. Khi Giacốp chuẩn bị để sai các con lên đường trong chuyến hành trình thứ nhì, ông đã giao phó cho họ cho El Shaddai bởi vì
a) Điều đó sẽ làm mạnh mẽ đức tin họ trong Đức Chúa Trời Toàn Năng là Đấng đã ban và sẽ giữ những lời hứa của Giao Ước
b) Các con ông đã nhận ra điều đó như là công thức để thành công
c) Đó là điều kiện tiêu chuẩn để các vị tộc trưởng chuyển giao vấn đề lên cho Chúa
d) Các con trai ông biết rằng một lời thỉnh cầu dâng lên Chúa, là Đấng Cung Ứng là một thỉnh cầu tối hậu
Mọi sự dường như đều diễn ra tốt đẹp khi các con Giacốp trở lại Aicập. Simêôn đã được thả. Không có vấn đề gì về số tiền mà họ đã tìm thấy trong các bao lúa. Vị tể tướng chào đón họ nồng nhiệt và mời họ dự một bữa tiệc đặc biệt. Mặc dầu việc ông cùng ngồi ăn với họ là một cam kết của tình bạn hữu và sự an toàn, song họ vẫn lo sợ có một chiếc bẫy nào đó. Rồi khi họ sẵn sàng để ăn bữa, họ nhìn với sự sửng sốt khi thấy mình được sắp đặt ngồi theo thứ tự tuổi tác của họ, từ người lớn nhất đến người nhỏ nhất. Hẳn là họ đã cảm thấy là khó chịu. Nhưng họ đã vượt qua tốt đẹp sự thử nghiệm mà trong đó sự ưu ái đặc biệt được dành cho người em út. Họ đã chứng tỏ không hề tức bực và Giôsép đã thấy rằng thái độ xưa kia của họ đã thay đổi.
5. những câu hỏi sau đây có liên quan đến chuyến đi lần thứ hai
a. Các anh em Giôsép đã được đối xử thế nào khi họ đến Aicập lần thứ hai (43:13-24)? Tại sao?
... 
b. Theo bạn, các anh em Giôsép đã nghĩ gì về Giôsép khi ông sắp đặt họ ngồi theo tuổi tác?
... 
Cái chén cài đặt và buộc tội
Các anh em đề xuất hình phạt:
Người nào phạm tội phải chết
Mọi người khác đều làm nô lệ
Hình phạt chính thức:
Bêngiamin bị làm nô lệ
Những người khác đều được tự do
Phản ứng của các anh:
Tất cả quay lại chỗ Giôsép
Lời nài xin và đề nghị của Giuđa
Câu trả lời của Giôsép
Tự tỏ mình ra
Sự giải hòa 
Giôsép có một thử nghiệm cuối cùng dành cho các anh em mình. Trước khi họ lên đường về Canaan, ông đã sai quản gia giấu cái chén bạc của ông vào bao lúa của Bêngiamin. Họ ngạc nhiên biết bao khi ngày hôm sau họ bị buộc tội là đã ăn cắp chén bạc của Giôsép! Biết mình vô tội, họ đã đề ra án chết cho kẻ nào trong túi tìm thấy chén bạc, và hết thảy những người còn lại đều chịu làm nô lệ. Nhưng hình phạt chính thức đã rơi vào Bêngiamin, cậu phải làm nô lệ và hết thảy những người kia đều được tự do! Thật là một tai họa! Trong tất cả những mối quan hệ của họ với thống đốc Aicập bí mật kia, dường như họ phải chịu ở dưới bóng tối của sự phán xét Đức Chúa Trời. Tội lỗi kín dấu của họ đã bắt kịp họ.
Bấy giờ họ không chịu bỏ mặc Bêngiamin cho số phận của cậu và tiếp tục con đường của mình. Điều đó khác nào lập lại tội ác của họ đã phạm cùng người con kia của Rachên. Bây giờ trong gia đình của họ đã có một sự đoàn kết mới. Vấn đề của một người là trách nhiệm của tất cả. Vì vậy họ đã chất lúa lên lưng lừa và vội vàng trở lại nơi Giôsép.
Giuđa đã cầu thế cho Bêngiamin bằng một trong những lời lẽ cảm động và hùng hồn nhất được tìm thấy trong thơ văn. Yates nói rằng:
Tinh thần của sự hy sinh chính mình, đã từng quá xa lạ đối với Giuđa, đã chiếu rọi một vẻ đẹp hiếm thấy... Bởi việc ông viện dẫn nỗi đau khổ của người cha mình, Giuđa đã tỏ mình ra như một con người nhận thức sâu sắc các giá trị và những mối quan hệ thiêng liêng (trang 42)
6. Giôsép đang cố nhận chân điều gì bằng cách dọa bắt Bêngiamin làm nô lệ? 

7. Hãy so sánh thái độ của Giuđa trong 37:26-27 với điều được phản ánh trong 44:18-33 

Sự cầu thế của Giuđa đạt đến đỉnh điểm trong những lời lẽ sau :"Xin cho kẻ tôi tớ Chúa ở tôi mọi thế cho đứa trẻ, đặng nó theo trở lên cùng các anh mình. Vì, nếu đứa trẻ không về, làm sao tôi dám về cùng cha tôi? Ôi tôi nỡ nào thấy điều tai họa của cha tôi ư?" (44:33-34). Lời khẩn nài của ông nhắc chúng ta nhớ đến sự cầu thay của Môise (XuXh 32:9-14, 31-32) và của hậu tự vô song của Giuđa, người đã phó sự sống mình làm của lễ chuộc tội cho chúng ta
Giôsép bấy giờ có thể thấy gia đình Giacốp thật sự là một. Không cần phải thử thách các anh mình thêm nữa. Động lòng trước lời khẩn nài tha thiết của Giuđa, là người đã nói lên tâm tư của hết thảy các anh. Giôsép không kiềm lòng được nữa. Ông khóc to lên và tỏ cho họ biết mình là ai. Họ không thốt lên lời vì sợ hãi và vì mặc cảm tội lỗi, họ bị kinh khủng. Maclaren nói rằng
Họ là một minh họa cho sự vô ích của mọi tội ác... Họ bỏ Giôsép vào cái hố, bây giờ ông ở trên ngai. Họ đã vấy bẩn linh hồn mình và làm cho cuộc đời cha mình phải cay đắng suốt hai mươi mốt năm, và rồi các giấc mơ đã trở thành sự thật, và hết thảy những sự độc ác của họ không làm thay đổi dòng chảy của mục tiêu thiên thượng, không hơn gì một cái đập được đắp bằng bùn bởi những trò giải trí của một đứa trẻ để làm trệch hướng dòng chảy của sông Mississippi. Một ánh chớp làm thiêu rụi toàn bộ tội lỗi trong quá khứ của họ, và họ đứng đó, bị lên án nghiêm khắc và ngậm miệng giữa đống đổ nát. (trang 263) 
Lời cầu thế hùng hồn của Giuđa chỉ phù hợp bởi có sự mềm mại và thương xót của những lời tha thứ tuyệt đẹp của Giôsép (SaSt 45:3-15). Ông nhanh chóng bảo đảm với các anh rằng ông không giữ điều gì nghịch cùng họ cả. Ông yên ủi họ bằng cách bỏ qua công việc ghen tỵ và thù ghét của loài người để thấy được bàn tay phù trợ của Đức Chúa Trời :"Bây giờ đừng sầu não cũng đừng tiếc chi về việc các anh đã bán tôi đặng bị dẫn đến xứ nầy; vì để gìn giữ sự sống các anh, nên Đức Chúa Trời đã sai tôi đến đây trước các anh" (45:5) "Các anh đã bán tôi - nhưng Chúa đã sai tôi".
Các anh Giôsép được an ủi vô cùng bởi biết rằng Đức Chúa Trời đã ngăn trở tội lỗi của họ để khỏi gây hại do những gì tội lỗi toan làm và Ngài thật đã sử dụng điều đó để bảo tồn mạng sống của gia đình giao ước. Nhưng sự yên ủi mà Giôsép ban cho họ có thể trở nên nguy hiểm cho những người nầy nếu họ chưa sẵn sàng nhận biết sự đáng sợ của tội lỗi họ. Cũng vậy, từ ngữ tha thứ và sự hòa giải của Đức Chúa Trời chỉ dành cho những kẻ biết ăn năn tội lỗi mình.
Làm thế nào Giôsép có thể tha thứ hoàn toàn và nhẹ nhàng như vậy? Hẳn "ông phải sống gần bên Nguồi Suối của sự thương xót hoạn nạn để có được cái chén đầy tràn như vậy mà ban phát" (Maclaren, trang 265)
Cha Giôsép luôn hiện diện trong những suy nghĩ của người con lẫy lừng nầy. Không có một lượng của cải nào hoặc sự cất nhắc nào có thể làm cho một người con chân chính quên đi cha mẹ mình được. Ông đã thúc giục các anh mau mau trở về nhà cha họ và báo tin mừng cho ông, Giôsép không bị làm hỏng bởi vinh quang của loài người và vui mừng trong niềm vui sướng do tin mừng của việc ông được cất nhắc sẽ đem đến cho người cha thân yêu của ông
Nghĩ đến việc chăm lo cho các thành viên trong gia đình mình suốt năm năm đói kém còn lại, Giôsép đã mời họ dời đến Aicập. Pharaôn, đẹp lòng trước tin các anh em Giôsép đã đến, cũng đã rộng lòng mời đón họ đến và sống tại Aicập, hứa ban cho họ vùng đất tốt nhất. Ông cũng đã cung cấp các xe ngựa cho họ để dùng vào việc đưa gia đình họ đến Aicập.
Khi Giacốp hay tin Giôsép vẫn còn sống và là một người cai trị ở tại Aicập, ông ở vào tình trạng bị sốc và không thể tin nổi điều đó. Nhưng khi ông nhìn thấy các xe ngựa mà Pharaôn đã gởi đến, thì tinh thần ông tỉnh lại, sự buồn rầu trong ông tan biến. Cụ già Giacốp lại trở thành Ysơraên. Một lần nữa ông lại chuẩn bị dời chuyển với sức hăng hái vốn có của mình "Giôsép con trai ta vẫn còn sống, ta sẽ đi thăm nó trước khi ta qua đời" (45:28)
8. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Giôsép giải thích câu chuyện mình cho các anh em như một biện pháp được tính trước của Đức Chúa Trời nhằm cứu sự sống của dân giao ước Ngài
b. Gương tha thứ của Giôsép (45:5-8) dạy chúng ta rằng chúng ta có thể tha thứ dễ dàng hơn nếu như chúng ta hiểu rằng những điều sai trái mình phải chịu là công cụ Chúa dùng vì sự ích lợi của chúng ta.
c. Mặc dầu chúng ta có thể tha thứ cho những kẻ làm hại mình, khôi phục họ, và tái lập một mối quan hệ tốt với họ, chúng ta vẫn không thể quên những gì họ đã làm
d. Pharaôn đã đối xử tốt với các anh em Giôsép vì cớ giá trị của Giôsép đối với quốc gia và đối với Pharaôn
e. Một ứng dụng của việc Pharaôn chấp nhận các anh em Giôsép vì cớ Giôsép, dựa trên Eph Ep 1:5, 6-11 đó là Đức Chúa Trời chấp nhận chúng ta trong Con Ngài
f. Sự cầu thế cảm động của Giuđa thay cho Bêngiamin là một gương mẫu của tình thế cần cảm động chúng ta để cầu thay cho những người thân yêu của Ngài có thể được đem về nhà cha
g. Khi tỏ mình ra cho các anh em, Giôsép trở thành một kiểu mẫu của Đấng Christ, Đấng bày tỏ chính Ngài cho chúng ta và ban cho chúng ta sự hiểu biết chương trình cứu rỗi của Đức Chúa Trời, bao gồm việc để Ngài chịu chết thế cho chúng ta
9. Sắp xếp theo thứ tự những sự kiện thử nghiệm các anh em Giôsép và việc hòa giải họ với ông sau đây:
... a Đoạn có những lời than thở của Giacốp về số phận của mình, Rubên đề nghị đảm bảo cho sự an toàn của Bêngiamin, và việc Giacốp từ chối để cho Bêngiamin đi.
... b Giacốp chuẩn bị một của lễ để làm nguôi lòng những người Aicập và giao phó con trai mình cho El Shaddai
... c Mười người con Giacốp bị buộc tội do thám, một người bị bỏ tù, những người kia mang thóc lúa về
... d Chín người anh cộng với Bêngiamin ra mắt Giôsép
... e Simêôn được thả
... f Các anh giải thích sự cố bạc họ được hoàn lại cho viên quản lý của Giôsép
... g Giacốp bảo các con trai ông hãy xuống Aicập mua thêm lương thực, Giuđa không chịu đi nếu không có Bêngiamin, và đưa ra lời đề nghị sẽ trở thành sự an toàn cho Bêngiamin
... h Giacốp nghe được rằng ở Aicập có lúa gạo, vì vậy ông sai mười người con trai đến đó để mua
... i Giôsép tiếp đón các anh tại nhà mình và chiếu cố đến em út mình là Bêngiamin
... j Các anh bị bỏ tù trong ba ngày, suốt thời gian đó họ nhớ lại tội ác đã phạm cùng Giôsép và liên tưởng điều đó với hoạn nạn hiện tại.
... k Các anh sửng sốt trước thứ tự sắp xếp chỗ ngồi đúng theo tuổi tác của họ
... l Các anh đi đến nhà Giôsép, tắm rửa và chuẩn bị ăn tối với Giôsép.
... m Chín người anh khám phá tiền họ nằm trong các bao lúa của họ.
... n Giôsép tỏ mình cho các anh em trong một cảnh thật cảm động
... o Các anh em lên đường về Canaan, bị người quản gia của Giôsép đuổi kịp và bắt đem về cho Giôsép.
... p Giuđa nài xin sẽ giữ mạng sống của em mình là Bêngiamin một cách hùng hồn
... q Giôsép tuyên bố Bêngiamin phải trở thành nô lệ của ông còn các anh được tự do trở về Canaan
... r Giôsép giải thích những sự kiện trong đời mình từ lúc bị bán làm nô lệ cho đến hiện nay theo sự hoạch định của Đức Chúa Trời; vì vậy, ông quả quyết sự tha thứ của ông đối với các anh em và mời họ trở về Canaan và mau chóng đem Giacốp đến Aicập 
GIA ĐÌNH DI TRÚ ĐẾN AICẬP 
SaSt 46:1-47:31
Trong khi đọc đoạn Kinh Thánh nầy bạn hãy lưu ý: 1) cách Chúa mặc khải chính mình Ngài cho Giacốp và 2) nội dung sứ điệp của Đức Chúa Trời dành cho vị tộc trưởng. Quan sát sự khôn ngoan của Giôsép trong quan hệ của ông với Pharaôn. Ngoài ra hãy xem thái độ của Giôsép đối với người cha cao tuổi của mình, và hãy cố hình dung Giacốp trước mặt Pharaôn. Cuối cùng, hãy đánh giá đường lối của Giôsép đối với người dân Aicập và kết quả của nó
Được Hướng Dẫn Đến Gôsen 
46:1-27
Trong Sángthếký đoạn 46-50 Giacốp một lần nữa lại trở thành một nhân vật nổi bật. Ông vẫn là người đứng đầu gia đình giao ước và hướng dẫn các hoạt động của gia đình giao ước và hướng dẫn các hoạt động của gia đình Giacốp di trú đến Aicập với hết thảy bộ tộc của mình, bỏ lại phía sau những nam dài lao nhọc và buồn khổ kéo dài như một trường tôi luyện trong sự chịu khổ. Từ nay trở đi, cuộc đời đầy dẫy sự thỏa lòng và vui sướng. Chúng ta thấy ông bấy giờ là Ysơraên, một bậc lão thành của Đức Chúa Trời, người đã đưa tay mình ra để ban phước của Đức Chúa Trời cho Pharaôn. Ông cũng nói tiên tri với sự hiểu biết siêu nhiên về tương lai của các chi phái Hêbơrơ tại Canaan.
Đối với gia đình giao ước từ Canaan di trú đến Aicập là một quyết định rất quan trọng. Làm thế nào để những người nầy biết rõ ý Chúa? Làm thế nào để chúng ta được chỉ dẫn trong các quyết định quan trọng của đời sống mình?
Giacốp có lẽ đã không rời Canaan nếu như ông không nhận được lời mời từ nơi đứa con bị lạc mất từ lâu, là Giôsép, và lời khẳng quyết của Đức Chúa Trời. Sự hướng dẫn nầy rất quan trọng đối với hướng đi của lịch sử. Giacốp sẽ đi đến Aicập không chỉ với tư cách cá nhân là người đứng đầu một bộ tộc, mà theo lời hứa của Đức Chúa Trời, sẽ trở thành một dân tộc ở tại đó. 
ĐƯỢC CHỈ DẪN ĐẾN GÔSEN 
45:1-47:31
Kinh nghiệm của Giacốp cho chúng ta thấy rằng Đức Chúa Trời có thể hướng dẫn chúng ta qua các hoàn cảnh được nối theo bởi một sự quả quyết hoặc khẳng định của ý muốn Ngài. Khi chúng ta tiến hành một phương hướng hành động. Và rồi Đức Chúa Trời có thể đóng cánh cửa nầy và mở cánh cửa kia. Cơn đói kém ở tại Canaan và lương thực ở tại Aicập. Ngài có thể dùng lời khuyên bảo khôn ngoan, như điều Giôsép đã đưa ra, và sự cung ứng cho một chuyến đi. Chúng ta tuân theo ý muốn của Chúa được mặc khải trong Lời Ngài, giao phó đường lối chúng ta cho Ngài, hành động theo điều dường như tốt nhất, và Đức Chúa Trời chỉ dẫn chúng ta. Điều nầy có thể là một sự bảo đảm từ bên trong rằng chúng ta đang ở trong ý muốn Ngài hoặc một sự bất an khiến chúng ta phải xem xét lại và có một quyết định khác.
Giacốp có lẽ ra đi từ Hếprôn (37:14). Khi đến tại biên giới phía nam Canaan tại Bêesêba có lẽ ông bắt đầu băn khoăn không biết lời mời của Giôsép có phải là một sự hướng dẫn rõ rệt của Chúa Giêhôva không. Há không phải Đức Chúa Trời đã phán bảo ông hãy từ Charan trở về Canaan và sống ở đó sao? Và chính Đức Giêhôva đã phán cùng Ysác, cha ông rằng chớ đi đến Aicập để lánh nạn đói (26:1-3). Vì vậy khi Giacốp đã đến tại Bêasêba (ngôi nhà của thời trẻ tuổi) ông hẳn đã nhớ lại thể nào Đức Chúa Trời đã mặc khải chính mình Ngài cho Ysác tại đó. Và vì vậy, ông đã dâng các của lễ cho Đức Chúa Trời của cha mình là Ysác tại đó.
10. Hãy trả lời các câu hỏi có liên quan đến kinh nghiệm của Giacốp ở tại Bêesêba sau đây
a. Vì sao Giacốp đã dâng các của lễ ở tại Bêesêba chứ không phải trước khi rời Hếprôn? .. 
b. Đức Chúa Trời đã cho Giacốp biết gì về mối liên hệ giữa Aicập và tương lai của con cháu ông? .
... 
Về sau, Đức Giêhôva đã hiện ra cùng Giacốp trong một khải tượng sau cùng được ký thuật của vị tộc trưởng và tái bảo đảm với ông về việc dời xuống Aicập. Đức Chúa Trời cũng đã nhắc lại lời hứa rằng con cháu ông sẽ trở thành một dân lớn và thêm vào một chi tiết mới. Sự tăng trưởng để trở thành tư cách dân tộc sẽ ở tại Aicập, không phải tại Canaan. Ngoài ra, Đức Chúa Trời còn hứa bảo vệ và giúp đỡ Giacốp rằng "Chánh ta cũng sẽ dẫn ngươi về chẳng sai" sẽ được ứng nghiệm cho dân Ysơraên 400 năm sau trong Xuất Êdíptôký.
Được khích lệ bởi sứ điệp của Đức Chúa Trời, dòng họ nhà Giacốp thực hiện cuộc hành trình dài đến tại Gôsen. Quá trình nầy hẳn phải là một cảnh tượng thú vị: những chiếc xe bò hai bánh chất đầy đồ đạc, vị tộc trưởng cao tuổi ngồi trên một trong các xe đó, các gia đình ngồi trên những con lừa theo sau những chiếc xe kéo cót két, và những tôi tớ cùng với bầy bò và bầy chiên đi sau cùng. Bởi vì danh sách 66 người là chưa kể những người vợ, con gái hoặc tôi tớ. Allis ước tính đoàn người nầy có thể lên đến số một ngàn (trang 54)
11. Trong ánh sáng của sứ điệp Đức Chúa Trời phán cùng Giacốp (46:2-4), chúng ta có thể kết luận rằng lý do Chúa cho biết danh sách các thành viên trong gia đình của Giacốp vào thời điểm nầy là
a) Khi dân giao ước đã thay đổi các địa điểm, các bảng phả hệ đã được cập nhật.
b) Thế hệ mai sau có thể cần phải biết lịch sử các hoạt động của người Ysơraên
c) Đó là sự bắt đầu của một kỷ nguyên mới trong lịch sử của người Ysơraên
d) Đức Chúa Trời đột nhiên quan tâm đến việc thiết lập các lời ký thuật bằng chữ viết
12. Theo sự thảo luận của chúng ta, hai sự việc chịu trách nhiệm nhiều nhất cho việc hướng dẫn Giacốp đến Gôsen là
a) Khí hậu của vùng Tây Tiểu Á và cơn hạn hán khắt nghiệt ở tại Canaan
b) Lời mời gọi từ người con bị mất tích lâu ngày là Giôsép và sự khẳng quyết của Đức Chúa Trời
c) Sư di trú ồ ạt của các dân tộc Sem đến Aicập và những cuộc chiến của người Canaan
d) Nạn đói lan rộng và những nan đề trong gia đình
13. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước mỗi câu ĐÚNG
a. Khi Giacốp chuẩn bị rời Canaan. Đức Chúa Trời đã tái bảo đảm với Giacốp bằng cách phán bảo ông rằng con cháu ông sẽ phát triển thành một dân ở tại Canaan. Không phải tại Aicập
b. Mặc dầu Đức Chúa Trời cho biết rằng chính ý muốn của Ngài dành cho Giacốp và gia đình ông là phải đi đến Aicập, song Ngài cũng đã phán bảo ông họ sẽ ở đó trong một thời gian chính xác là 400 năm.
c. Đức Chúa Trời bảo Giacốp đừng sợ phải dời đến Aicập và Ngài hứa cùng vị tộc trưởng rằng Ngài sẽ đem con cháu ông trở về Canaan như một dân tộc lớn
d. Giacốp bị cám dỗ để đi đến Aicập từ cái nhìn hoàn toàn của con người, đó là vì cơn đói kém ở tại Canaan và lương thực ở tại Aicập, cộng với những sự cung cấp cho chuyến hành trình mà Giôsép đã gởi tới.
Một Cuộc Nghênh Đón Của Triều Đình 
SaSt 46:28-47:12
Giacốp đã sai Giuđa đi trước để hỏi Giôsép cho biết phải đưa gia đình đến chỗ nào. Và rồi Giuđa trở lại và hướng dẫn mọi người đến chỗ ở tương lai của họ. Khi đoàn người của vị tộc trưởng đã đến tại Gôsen, Giôsép đã gặp gỡ các thành viên trong gia đình mình và đoàn tùy tùng trong cỗ xe ngựa lộng lẫy của nhà nước. Kinh Thánh mô tả sự tái hợp giữa cha con một cách cảm động. Quá xúc động họ không nói nên lời, chỉ ôm nhau và khóc. Được nhìn thấy người con biệt tích lâu ngày, Giacốp cảm thấy bây giờ ông có thể qua đời bình an.
Giôsép cho Pharaôn biết rằng gia đình ông đã đến Gôsen an toàn. Ông đã cho các anh em mình biết họ có thể sống ở đó rồi, và Pharaôn đã ban cho họ vùng đất tốt nhất (45:10, 18). Sau đó khi một số trong các anh em được ra mắt Pharaôn, họ và Giôsép đã nhấn mạnh việc họ là những người chăn chiên, Pharaôn nhanh chóng ban cho điều họ thỉnh cầu được sống tại Gôsen và giao cho họ trách nhiệm trông coi bầy súc vật của ông. Sự chỉ định của triều đình và khu vực hoang vắng nầy sẽ giúp họ tránh những nan đề với những người Êdíptô có thành kiến, bảo vệ họ, và cung cấp các nhu cầu của họ.
Chúng ta có thể thấy bàn tay của Đức Chúa Trời và sự khôn ngoan của Giôsép trong việc ổn định gia đình ông tại Gôsen. Tại đó trong vùng châu thổ phía đông sông Nile họ sẽ ở gần ông. Họ sẽ tiếp tục nghề nghiệp của mình là những người chăn chiên với những vùng đồng cỏ tốt. Sự cô lập về mặt địa lý và thành kiến của người Êdíptô đối cùng những người chăn chiên sẽ giữ họ khỏi việc bị hấp thụ bởi những người Êdíptô. Và sự kiện Gôsen là phần đất Êdíptô gần Canaan nhất cũng sẽ là một điều thuật lợi nữa để vài thế kỷ sau khi họ phải rời bỏ Êdíptô cách vội vã.
Giôsép, quan chức cao cấp thứ nhì ở tại Aicập, đã không xấu hổ bởi các anh em thấp hèn, người miền quê của mình. Những quan chức khác có thể đã nhìn những người chăn chiên tầm thường nầy bằng sự khinh khi được che đậy khi họ đến tại sảnh đường huy hoàng của Pharaôn - Tuy nhiên, sự cao thượng thật sự luôn quan tâm đến mối quan hệ thiêng liêng của gia đình - tình yêu dành cho gia đình đã khiến ông vui mừng đưa họ đến ra mắt vua tại triều đình. Ông không che dấu mối quan hệ gia đình nhằm giữ được sự chấp nhận của những người cùng làm việc.
Giôsép đã đưa người cha già của mình đến yết kiến Pharaôn bằng cách thể hiệnlòng tôn trọng ở mức cao nhất của con cái. Ông đã giới thiệu cha mình với người trị vì Aicập với tư cách một quốc vương nầy với mốt quốc vương kia. Và Giacốp đã chúc phước cho Pharaôn. Giacốp đang đứng trước một trong những vị lãnh đạo vĩ đại nhất trong thời của ông, nhận biết địa vị của mình là người đại diện cho Đức Chúa Trời Toàn Năng và được dự phần bởi sự chúc phước thiên thượng quý hơn bất cứ điều gì mà một vị vua trên đất có thể ban tặng. Pharaôn đã bày tỏ sự tôn trọng của ông dành cho Giacốp bằng việc hỏi tuổi Giacốp.
Giacốp, khi nhìn lại cuộc đời của mình, đã mô tả như một cuộc hành hương- tức là một cuộc hành trình dài hướng về nơi thánh. Tác giả thơ Hêbơrơ cho chúng ta biết điều nầy ám chỉ nhiều hơn những chuyến đi và nhiều sự thay đổi nơi ở của ông. Giacốp là người kiều ngụ và là khách lạ trên đất "ao ước một quê hương tốt hơn - một quê hương trên trời-(HeDt 11:8-16). Ông cho 130 năm của ông là ít so với 170 năm của Ápraham và 180 năm của Ysác. Đó là những năm nhọc nhằn (một só bản dịch gọi là "xấu") ám chỉ đến những sự nhọc nhằn và đau khổ. Ông đã phải rời bỏ quê nhà vì cơn giận dữ của Êsau. Ông đã bị bố vợ mình lường gạt và lừa dối cách dã man. Ông đã đau đớn khi Đina bị cưỡng hiếp, vì hành vi vô đạo đức của các con trai mình và sự mất mát của Rachên và Giôsép. Giống như nhiều người lớn tuổi, Giacốp đang nhìn vào những hoạn nạn của mình trong quá khứ mà không thấy được mười bảy năm vui sướng trước mắt.
Các anh Giôsép đã cho Phaaraôn biết rằng họ phải đến đây sống vì cơn đói kém ở tại Canaan. Có lẽ Giacốp đã không nói cho họ biết rằng Chúa đã tỏ cho ông-đó là họ sẽ phải ở tại Aicập cho đến khi họ trở thành một dân. Mục tiêu của Ngài lớn hơn là việc bảo vệ họ trong nạn đói. Mặc dầu họ chỉ xin tạm trú trong một thời gian tạm, nhưng Giôsép đã sắp xếp với Pharaôn để cha và các anh em mình định cư lâu dài tại Gôsen là nơi họ được nâng đỡ và bảo vệ. Những điều kiện tại đó thật lý tưởng cho việc giữ gìn những người Hêbơrơ khỏi ảnh hưởng của dân Canaan và cho sự tăng trưởng nhanh chóng của họ trong các điều kiện hòa bình.
14. Việc Giôsép đưa gia đình mình ra mắt Pharaôn cho thấy
a) Tình yêu của ông dành cho gia đình mình
b) Ông không xấu hổ về họ, dầu họ chỉ là những kẻ chăn chiên tầm thường
c) Ông muốn gây cho Pharaôn một ấn tượng tốt về nguồn gốc dân Xêmít (con cháu sem) của ông
d) Tất cả những điều được ghi trong câu a) b) và c)
e) Chỉ điều được ghi trong câu a) và b)
15. Kể ra hai lý do vì sao các anh Giôsép dễ dàng để xin phép Pharaôn định cư tại Gôsen. . 
16. Tất cả những câu sau đây trừ một câu là những thuận lợi của xứ Gôsen dành cho gia đình của Giacốp. Điều nào KHÔNG phải là một thuận lợi được nói rõ trong sự thảo luận?
a) Nó được cô lập khỏi người Canaan
b) Nó được cô lập khỏi người Aicập và vì vậy là mục tiêu tấn công
d) Nó là phần đất của Aicập gần với Canaan nhất và dễ dàng để trở về Canaan
e) Nó ở gần Giôsép và là một vùng đồng cỏ tốt. 
NHỮNG NGÀY CUỐI CÙNG CỦA GIACỐP 
SaSt 47:12-50:14
Giacốp đã trải qua 17 năm ở tại Aicập để hưởng sự dư dật và hòa bình. Mặc dầu nạn đói kéo dài trong suốt năm năm đầu, gia đình Giacốp được đáp ứng tất cả mọi nhu cầu của họ bởi sự cung cấp lương thực của Giôsép và bởi công việc họ làm cho Pharaôn (47:5-6, 11-12, 27). Những năm cuối cùng của Giacốp là sự tương phản lớn lao với những năm đầu nhọc nhằn, bất ổn của ông.
Giacốp được khích lệ và dẫn dắt bởi những lời hứa của Đức Chúa Trời suốt cuộc đời của ông. Vì vậy khi ông đối diện với cái chết của mình ông đã hướng đến những lời hứa trong khi sắp xếp cho việc chôn cất của chính mình. Ông bắt Giôsép hứa sẽ không chôn ông tại Aicập mà phải chôn tại Mặcbêla là nơi Ápraham, Ysác, Sara, Rêbêca và Lêa đều đã được chôn. Sự ước ao của Giacốp đã được cảm động bởi đức tin đặt nơi lời hứa của Đức Chúa Trời rằng dân Hêbơrơ trở về Canaan và sở hữu xứ ấy.
Việc Nhận Các Con Của Giôsép 
48:1-22
Tác giả sách Hêbơrơ chọn việc Giacốp chúc phước cho các cháu nội của ông là hành động đức tin nổi bật của ông (HeDt 11:21). Một sự chúc phước như vậy chỉ có giá trị cho người nào thờ phượng và tin cậy nơi Đức Chúa Trời có quyền lực đối với tương lai. Giôsép cũng đã bày tỏ đức tin trong việc đem các con mình đến để được chúc phước. Có lẽ chúng đang ở vào tuổi 21, 22. Với tư cách thủ tướng Aicập, ông đáng lẽ đã đưa các con trai mình vào các địa vị cao trọng chính phủ. Nhưng ông đã chọn để hiệp chúng làm một với những kẻ chăn chiên "bị xem thường". Ông đã coi trọng tính chắc chắn của giao ước Đức Chúa Trời dành cho chúng hơn những sự tôn trọng của xứ Aicập. Vì vậy ông đã mau chóng đến để nhận sự chúc phước của cha mình trước khi Giacốp qua đời.
Khi nghe rằng Giôsép và các con trai người đã đến, vị tộc trưởng được Chúa chỉ định đứng đầu dòng dõi giao ước tập trung sức lực của mình và ngồi dậy trên giường để thi hành nhiệm vụ quan trọng của mình. Trước hết ông bảo cho chúng biết Đức Chúa Trời đã hiện ra cùng ông, chúc phước cho ông và ban cho ông những lời hứa chắc chắn ở tại Bêtên như thế nào. Kế đó ông chính thức nhận Épraim và Manase là các con cháu của mình. Ông gọi tên chúng theo thứ tự chúc phước mà ông sẽ phải ban cho chúng. Épraim và Manase sẽ có một vị trí như của Rubên và Simêôn (con cả và con thứ nhì của ông). Vì vậy Épraim và Manase được ban cho vị trí của những người sáng lập hai chi phái của Ysơraên. Sự liên tục của Giôsép với tư cách một chi phái sẽ được thông qua hai chi phái của các con ông. Bằng cách ấy Giôsép đã nhận được một phần gấp đôi thuộc về người trưởng nam và sự cao trọng dành cho vị tổ phụ của hai chi phái (ISu1Sb 5:1-2). Tuy nhiên, bất cứ người con nhỏ hơn nào mà Giôsép có thể có cũng đều sẽ không trở thành tổ phụ của các chi phái riêng biệt mà họ sẽ thuộc vào các chi phái của hai anh họ là Épraim và Manase
Dods nhìn thấy một sự tương đồng đẹp đẽ giữa việc Giacốp nhận các con trai của Giôsép và việc Đức Chúa Cha tiếp nhận những kẻ tin. Ông nhìn thấy hành động của Giacốp là một sự chuẩn bị về mặt tinh thần cho loài người.
Hầu cho họ có thể không sửng sốt nếu như Đức Chúa Trời, trong trường hợp nào khác, phải tuyên bố, trường hợp của chính Con Ngài, tiếp nhận loài người vào hàng ngũ của Ngài, và để cho sự đánh giá của Ngài về sự quý báu của Con Ngài, và sự tôn trọng mà Ngài đặt để trên Con Ngài, được nhận thấy ở nơi kẻ được chấp nhận (trang 423) 
NHỮNG LỜI CHÚC PHƯỚC BẮT TRÉO TAY 
48:1-22 
Sự đảo lộn vị trí bất ngờ
Sự Thăng Tiến bất ngờ đối với tư cách làm con
Sự Kế Thừa và quyền lãnh đạo bất ngờ
Manase
Épraim 
Giôsép và các con ông hẳn rất ngạc nhiên trước sự chúc phước của Giacốp! Theo phong tục, trước khi một vị tộc trưởng qua đời, người âý sẽ chúc phước chủ yếu cho người con trai lớn tuổi nhất. Điều nầy được biểu trưng bằng cách đặt tay hữu lên đầu người con đó. Vì vậy Giôsép đã đưa Manase đến bên tay hữu của Giacốp và Épraim bên tay tả. Nhưng tinh thần lời tiên tri của Đức Chúa Trời lại hướng dẫn Giacốp để tréo tay và cho thấy tương lai ưu việt hơn của Épraim. Như vậy, quyền tối cao của Đức Chúa Trời đã bác bỏ phong tục của loài người. Ân điển thiên thượng đã thay thế trình tự tự nhiên, Đức Chúa Trời thật thường hay đảo ngược khái niệm của chúng ta về trật tự và ưu tiên của chúng ta! Cũng giống như Giôsép, chúng ta thường cố gắng chỉ dẫn bàn tay của cha mình chúc phước cho điều mình thích hoặc cho là tốt nhất. Nhưng Đức Chúa Trời, bằng rất nhiều lời, vẫn kiên nhẫn trả lời "Cha biết, con, cha biết", và Ngài tiếp tục làm việc theo các mục tiêu tốt đẹp của chính Ngài.
Giacốp đã nói tiên tri rằng Manase sẽ trở nên một dân lớn song sẽ bị Épraim vượt trội. Ngoài ra, Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho cả hai chi phái đến nỗi người Ysơraên sẽ nói rằng ."Cầu xin Đức Chúa Trời làm cho ngươi được giống như Épraim và Manase!" (SaSt 48:20). Trong khi Manase trở thành chi phái có vùng đất rộng lớn nhất, thì Épraim trở thành chi phái hùng mạnh nhất ở phía bắc Ysơraên.
Việc chúc phước của Giacốp đặt cơ sở trên bản tánh của Đức Chúa Trời. Ông cầu nguyện cho các cháu mình có được mối quan hệ với Chúa giống như ông đã có - biết Ngài như là:
1. Đức Chúa Trời của các tổ phụ ông, là Đức Chúa Trời chân thật và hằng sống mà Ápraham và Ysác đã đồng đi và quen biết cách thân mật. 
2. Đức Chúa Trời của kinh nghiệm cá nhân của ông, Đấng chăn dắt và dẫn dắt và nuôi nấng ông suốt cuộc đời 
3. Thiên sứ đã bảo vệ ông khỏi sự nguy hiểm và giải cứu ông khỏi các kẻ thù nghịch 
17. Hãy trả lời các câu hỏi liên quan đến việc Giacốp chúc phước cho Épraim và Manase sau đây
a. Sự tôn trọng đặc biệt nào Giacốp đã ban cho Giôsép khác với các anh em người (SaSt 48:5)?
... 
b. Việc Giacốp chúc phước cho các con trai của Giôsép giống với việc Ysác chúc phước cho hai con mình như thế nào (SaSt 27:27-29, 39, 40)?

c. Giacốp đã mô tả Đức Chúa Trời như thế nào trong 48:15-16?
... 
d. Giacốp đã bày tỏ đức tin nơi các lời hứa Chúa ban cho ông ở tại Bêesêba như thế nào (46:3-4, 48:21)? ..
... 
e. Bạn nhìn thấy phẩm tính gì nơi Giacốp khi ông chúc phước cho các con trai Giôsép (HeDt 11:21)
... 
18. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Giacốp bảo Giôsép hãy hứa không chôn ông ở tại Aicập vì đức tin ông đặt nơi lời Chúa rằng dân Hêbơrơ sẽ trở về Canaan sở hữu xứ ấy
b. Khi chúc phước cho các con của Giôsép. Giacốp đã từ bỏ Rubên và Simêôn vì cớ sự loại luân và hung ác của họ, kết quả là ông đã ban phần của họ trong gia tộc cho Épraim và Manase
c. Giacốp đã chính thức nhận hai con của Giôsép như các con của mình, ban cho chúng địa vị của những nhà sáng lập hai chi phái của Ysơraên
d. Bởi vì hai con trai ông đã nhận được địa vị của hai chi phái Ysơraên, nên Giôsép đã nhận được một phần gấp đôi phần thưởng dành cho trưởng nam
e. Khi Giacốp đảo ngược trật tự tự nhiên bằng cách nói tiên tri về sự ưu việt của người con thứ của Giôsép, là ông đang cố gắng lập lại điều đã xảy ra trong chính kinh nghiệm của ông.
f. Khi quyền tối cao của Đức Chúa Trời bác bỏ các tập tục của chúng ta, chúng ta có thể mong đợi để thấy Ngài hành động theo các mục tiêu tốt lành của riêng Ngài, mặc dầu điều đó thường trái với những mong đợi của chúng ta.
g. Sự chúc phước của Giacốp được đặt nền tảng trên bản tánh của Đức Chúa Trời, đặc biệt bao gồm sự thành tín, sự chỉ dẫn, sự bảo vệ, và bản tánh riêng của Ngài 
Những Lời Tiên Tri của Vị Tộc Trưởng 
SaSt 49:1-28
Ngay trước khi qua đời Giacốp đã chúc phước cho các con trai mình và cho họ biết về tương lai của họ. Khải tượng tiên tri của ông đã nhìn vượt xa khỏi Aicập và cuộc chinh phục Canaan. Ông đã nhìn thấy các chi phái Hêbơrơ đang sống trong đất hứa và cho biết đôi điều về vị trí và đặc điểm của họ. Cách diễn đạt hàm chứa những yếu tố của vẻ đẹp ít khi được tìm thấy trong thơ ca của người Hêbơrơ: sự lên xuống nhịp nhàng, cách đổi ý, các hình thái tu từ, và những lối chơi chữ. Yates mô tả khung cảnh ấy.
Ông truyền gọi mỗi người con lần lượt đến bên cạnh ông để nghe những lời chúc phước, lời khiển trách nghiêm khắc, hoặc lời rủa sả của ông. Trong từng trường hợp ông chọn ra một đặc trưng nổi bật của tâm tánh như là sự đánh giá của ông về con người đó cùng gia đình của người đó. Những lời của ông đã thiết lập một lời tiên tri cho những sự phát triển trong tương lai dựa trên sự hiểu biết của người cha về tâm tánh của mỗi người con (trang 45)
49:3-7 Rubên , Simêôn, và Lêvi (ba con trai đầu của Giacốp do Lêa vợ ông sinh cho) được kể vào những lời chúc phước dành cho dân tộc, nhưng hành vi của họ trong quá khứ đã bị lên án khắt khe, Rubên vì hành vi vô luân của ông, đã bị mất quyền trưởng nam và không được giữ quyền lãnh đạo giữa vòng các chi phái. Simêôn và Lêvi, thuộc cùng một mẫu người. Tánh sốt sắng nóng nảy, lòng kiêu hãnh về gia đình, cá tánh bạo hành của họ đã được nhìn thấy trong cuộc tàn sát ở tại Sichem. Lưỡi gươm của họ là vũ khí để trả thù, chứ không phải gươm của sự công bình. Cả hai chi phái nâỳ đều sẽ bị tan lạc. Simêôn gần như bị nuốt mất bởi Giuđa, Lêvi sẽ không nhận được một khu vực riêng biệt và sẽ được phân tán khắp xứ để thực hiện các bổn phận tôn giáo với tư cách của thầy tế lễ và người Lêvi. Vào thời Môise, chi phái Lêvi đã chuộc chính mình khỏi sự hổ nhục bởi việc khôi phục lại cho chánh lẽ của Đức Giêhôva (XuXh 32:25-28), vì vậy chi phái Lêvi đã được ban thưởng chức vụ tế lễ. Dods nói rằng "Gươm của sự giết chóc đã được thế chỗ bởi gươm của sự dâng hiến trong tay của người Lêvi; lòng báo thù nóng nảy của họ nghịch cùng tội nhân đã được biến đổi nên sự nghịch thù đối với tội lỗi" (trang 429)
SaSt 49:8-12. lời chúc phước ở trên Giuđa, con trai Lêa, là điều quan trọng nhất trong các lời tiên tri. Sự khen ngợi mọi mặt khiến ông chiếu sáng rực trên các nền ảm đạm của lời quở trách nặng nề bên cạnh các anh mình. Ông sẽ chiến thắng các kẻ thù mình và cai trị trên các chi phái khác. Từ Giuđa sẽ ra một Đấng cai trị các dân (Đấng Mêsia) là Đấng mà nước thịnh vượng ngàn năm của Ngài được mô tả chi tiết trong Êsai.
Những phẩm tính giống như sư tử của Giuđa - sự cam đảm không chịu khuất phục, sức mạnh, sự đường bệ như nhà vua - đều thích hợp cho chi phái của ông đối với quyền cai trị trên Ysơraên. Giống như một con sư tử, ông sẽ đuổi theo các kẻ thù nghịch mình cho đến khi nào chúng bị chinh phục. Khi ông rút về một thành trì miền núi của mình, hết thảy mọi người đều sẽ sợ quấy rầy ông. Chúng ta nhìn thấy những phẩm tính ấy rõ rệt trong Đavít, vị vua đầu tiên của dòng vua Giuđa. Ông đã đưa vương quốc mình đi từ chiến thắng nầy đến chiến thắng khác đánh bại các kẻ thù mình.
Giao ước Đavít đã xác nhận lời tiên tri của Giacốp rằng cây phủ việt sẽ không rời khỏi nhà Giuđa (49:10; IISa 2Sm 7:16) cho đến khi nào Đấng lập nước đời đời sẽ đến. Đấng ấy sẽ được gọi là con vua Đavít, Đấng Mêsia đã được hứa, sư tử của chi phái Giuđa (KhKh 5:5), là Chúa Jesus. Thật thú vị khi nhìn vào lịch sử của Ysơraên để thấy rằng mặc dầu có sự nỗi dậy và phân chia vương quốc, song triều đại Đavít vẫn tiếp tục cai trị các chi phái phía nam. Triều đại nầy nối tiếp triều đại khác ở tại vương quốc phía bắc, song dòng dõi vua Đavít vẫn cứ giữ ngai vua và cây phủ việc vẫn ở trong chi phái Giuđa 
NHỮNG LỜI CHÚC PHƯỚC DÀNH CHO GIUĐA 
SaSt 49:8-12 
- Dòng dõi nhà vua
- Những chiến thắng quân sự
- Đấng Mêsia sẽ đến
- Vương quốc của Đấng Mêsia 
Sự Thạnh Vượng
Cai trị trên các dân 
Các học giả bảo thủ không đồng ý với nhau trong cách họ dịch chữ Silô trong 49:10. Hầu hết họ đều tin rằng từ ấy có nghĩa là "người thiết lập hòa bình (đem lại sự yên nghĩ)" hoặc "sự hòa bình thuộc về Đấng ấy". Cách dịch thứ nhì phù hợp với cách Exe Ed 21:32 dịch câu cho đến chừng Đấng Silô hiện tới - "cho đến chừng nào Đấng đáng được sẽ đến". Một trong hai cách dịch ấy đều phù hợp với Đấng Mêsi - Ngài là Chúa Bình An, Đấng sẽ lập sự hòa bình cho mọi người (EsIs 9:6-7). Và cây phủ việt của Giuđa sẽ được ban trao vào tay của Đấng mà mọi vương quốc đều đáng thuộc về Ngài (KhKh 4:11, 5:5-14, 11:15). Mặc dầu sự cai trị của Giuđa trên đất nầy đã bị gián đoạn bởi cuộc lưu đày Babylôn vào năm 586 T.C song vào đúng thời điểm sư tử của chi phái Giuđa đã đến, và sự vâng phục của các dân sẽ thuộc về Ngài
19. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG
a. Lời tiên tri của Giacốp liên quan đến các con ông hoàn toàn dựa trên những lỗi lầm của họ
b. khi mỗi người con được gọi đến bên giường của Giacốp, người ấy đã được nhắc nhở về một đặc trưng nổi bật của mình cho thấy sự đánh giá của cha về mình
c. Rubên, người con trưởng, đã bị mất quyền trưởng nam vì cớ hành vi vô luân của mình
d. Simêôn đã nhận được lời chúc phước dành cho mình gồm một phần đất rộng lớn trong xứ
e. Chi phái Lêvi không nhận được phần đất riêng biệt nào cả, song bị Giuđa nuốt mất
f. Lời chúc phước trên Giuđa là quan trọng nhất bởi vì lời khen ngợi mọi mặt khiến ông chiếu sáng rực trên tấm phông đen tối của lời quở trách nghiêm khắc dành cho ba anh mình
g. SaSt 49:10, nhắc đến cây phủ việt của nhà Giuđa, là lời tiên tri về sự hiện đến của Đấng Mêsia
h. Các học giả Kinh Thánh đều đồng ý với nhau về cách dịch chữ Silô của họ trong 49:10
i. "Cho đến chừng nào Đấng đáng được sẽ đến" hay là "cho đến chừng nào Đấng Silô hiện đến" đều ám chỉ đến giao ước của Đavít
j. "Cây phủ việt Giuđa" ám chỉ quyền cai trị của Chúa Cứu Thế trên Ysơraên
k. Những lời tiên tri của Giacốp tiêu biểu cho tương lai của Ysơraên
Về mặt biểu tượng, 49:11-12 nói đến sự thạnh vượng lớn lao, một sự dồi dào quá mức của hai sản phẩm chính của xứ - rượu và sữa - Êsai nói đầy đủ hơn về năng suất ấy trong đời trị vì của Đấng Mêsia.
20. Hãy so sánh các tập hợp câu Kinh Thánh sau đây một cách vắn tắt trong chỗ trống đã được cho sẵn
a. So sánh 49:8-12 với 27:27-29
... 
b. Những câu Kinh Thánh nào trong 49:8-12 tương ứng với EsIs 35:1-10?
... 
c. Câu nào tương ứng với 60:1-22?
... 
SaSt 49:13-15, Sabulôn và Ysaca (con thứ năm và thứ sáu của Lêa) đã nhận lãnh sự chúc phước của Giacốp trước khi ông gọi các con của các nàng hầu và cuối cùng là các con của Rachên. Vùng đất được ban cho Sabulôn trong cuộc chinh phục không đến tận biển, nhưng chi phái nầy đã có các quan hệ thương mại vời thành Siđôn (ở tại Phênixi). Sabulôn đã được thịnh vượng qua sự mua bán với những người Phênixi đi biển (PhuDnl 33:19). Đúng như lời tiên tri của Giacốp, chi phái lân cận Ysaca đã định cư ở tại một vùng đất dễ chịu ở bắc Paléttin, đồng bằng Esdraelon. Thay vì đánh đuổi được người Canaan, dân Ysaca phải cống nạp cho họ, trong đó có cả việc bị bắt phải lao dịch nặng nhọc.
SaSt 49:16-19 Đan và Gát (con trai của Bila và Xinhba) đều sẽ là mục tiêu tấn công trong các vùng đất của họ trên các biên giới Paléttin. Về họ, Giacốp nói rằng "Hỡi Giêhôva, tôi trông đợi sự chửng cứu của Ngài" (Câu 18)
Tên của Đan có nghĩa là "đoán xét, minh oan biện hộ" (30:6). Giacốp đã nói tiên tri rằng Đan sẽ sống theo tên của mình và đem lại sự công bình cho chi phái của ông. Đan sẽ bênh vực dân mình chống lại những kẻ thù của họ. Mặc dầu số ít. Đan sẽ đánh bại những đội quân xâm lược như một con rắn đáng sợ nơi gót chân ngựa. Samsôn, một người thuộc chi phái Đan di trú về phía bắc khu vực của họ đã cướp lấy thành Laít với sự phản bội giống như rắn (Cac Tl 18:25-28)
Tên của Gát - có nghĩa là "tấn công" hay là "một băng cướp phá" cũng có liên quan đến tương lai của nó. Dân Gát sống ở phía đông sông Giôđanh, tại đó họ là mục tiêu của các vụ cướp bóc ở biên giới bởi những kẻ thù vùng sa mạc của người Ysơraên, dầu vậy, nhưng người Gát khiến chúng chạy trốn và rượt đuổi chúng
SaSt 49:20-21 Ase và Néptali (các con của Xinhba và Bila) phải trở thành các chi phái lân cận ở biên giới phía bắc. Ase sẽ hưởng được sự thịnh vượng (luơng thực phong phú). Lịch sử chứng tỏ điều nầy đúng với vị trí nằm trong một đồng bằng mầu mỡ trên bờ biển. Các lộ tuyến thương mại ra biển đều băng ngang khu vực của họ. Chi phái sống ở vùng cao là Néptali chứng tỏ sự yêu thích tự do hết sức của họ, giống như một con nai mẹ với những con nai con. Dưới thời Đêbôra và Barác, chi phái nầy đã dẫn dắt Ysơraên trong cuộc nổi dậy thành công chống lại những kẻ hà hiếp người Canaan (Cac Tl 4:1-5:31)
SaSt 49:22-26 Giôsép (con của Rachên). Được ca ngợi nhiều hết sức trong hết thảy những người con. Hình ảnh đẹp đẽ của môt cây nho sai trái được tưới tắm bên cạnh suối nước chứa đựng lối chơi chữ dành cho từ Épraim (sai trái). Giống như một nhánh nho sai trái phủ bao tường thành. Sự cai quản khôn ngoan của Giôsép tại Aicập đã mang lại lương thực nuôi sống các quốc gia khác. Bí quyết đắc thắng của ông trong sự bắt bớ là sự giúp đỡ của Đấng Toàn Năng. Con cháu của Giôsép sẽ có được tất cả những loại thạnh vượng và các thứ phước lành
49:27 Bêngiamin (con của Rachên) sẽ giống như một con chó sói với đặc tính ưa chiến tranh của chi phái ông. Ông sẽ chiến thắng các thù nghịch mình. Êhút, Saulơ, và Giônathan đều là các chiến sĩ Bêngiamin, những người làm ứng nghiệm phần lớn lời tiên tri của Giacốp.
Như vậy, lời tiên tri của Giacốp tiến đến tận tương lai xa và được ứng nghiệm trong lịch sử Ysơraên và trong vai trò của Đấng Mêsia.
21. Ghép cặp nhân vật hoặc chi phái với một phần lời tiên tri của Giacốp liên quan đến nó. 
... a Bị mất quyền trưởng nam
... b Xảo trá đối với kẻ thù, tấn công một cách bất ngờ
... c Được ban cho lời chúc phước dồi dào nhất
... d Dòng dõi nhà vua và Đấng Mêsia
... e Sẽ đầu phục để làm nô lệ thay vì chiến đấu
... f Bị quở trách nặng nề vì những tội lỗi trong quá khứ
... g Mạnh mẽ trong chiến tranh 
22. Nói lên một câu hoặc một vài từ mô tả những điều nổi bật trong sự ứng nghiệm của lời tiên tri về mỗi chi phái Ysơraên sau đây:
a. Rubên ... 
b. Simêôn ..
c. lêvi ..
d. Giuđa ... 
e. Ysaca ... 
f. Sabulôn ... 
g. Đan ..
h. Gát .
i. Ase ..
j. Néptali ... 
k. Épraim và Manase (Giôsép) ... 
l. Bêngiamin ..
Sự Qua Đời và Sự Chôn Cất Giacốp 
49:29-50:14
Sau khi đã chúc phước cho các con mình rồi Giacốp ban cho họ những huấn thị giống như điều ông đã ban cho Giôsép. Họ phải chôn ông ở tại Mặcbêla. Rồi ông nằm xuống, qua đời cách bình an và "được về cùng tổ tông mình (câu 33). Những lời của Giacốp cho chúng ta thấy đức tin của ông.
1. Ông muốn được chôn ở tại Canaan bởi vì ông tin cậy nơi lời Chúa hứa rằng gia đình ông cuối cùng sẽ về tại Canaan và sở hữu xứ ấy.
2. Ông tin rằng khi chết linh hồn ông sẽ đi ngay để gia nhập với dân mình trong một cuộc đời có sự nhận biết sau khi chết - đó là ý nghĩa của câu "về nơi tổ tông mình" (như chúng ta thấy ở đây, điều nầy không ám chỉ đến thân thể hoặc nơi chôn cất).
Giôsép đã cho các thầy thuốc ướp xác cha mình để có thể đưa đi trên cuộc hành trình dài đến Canaan (đây là lần đầu tiên các thầy thuốc được nhắc đến trong Kinh Thánh). Người Aicập ướp xác (hoặc xông thuốc bằng cách lấy đi các cơ quan nội tạng (kể cả bộ óc) và chăm sóc thi thể bằng một quá trình đòi hỏi bốn mươi ngày. Thi thể có thể được tẩm trong một dung dịch hòa tan gồm diêm tiêu, sau đó được trám trét bằng nhựa chai, dầu tùng và các hương liệu để giữ khỏi hư nát. Việc nhồi đầy một số lỗ trống bằng các cuộn vải gai giúp cho thi thể giữ được hình dạng của nó và vẻ mặt như người sống. Sau đó thi thể được quấn chặt bằng vải gai (như các nhà khảo cổ đã khám phá) để có thể được giữ trong điều kiện tốt cả ngàn năm.
Người Êdíptô than khóc Giacốp trong bảy mươi ngày. Điều nầy gần với bảy mươi hai ngày than khóc Pharaôn. Sau đó tất cả những người chức sắc của Aicập đều cùng Giôsép và toàn thể gia đình Giacốp đi lên chôn cất người tại Mặcbêla. Thời gian than khóc kéo dài và cuộc hành trình của các quần thần trong chính phủ để tham dự đám tang ở tại Canaan nói lên sự tôn kính người mà Êdíptô đã dành cho Giôsép.
Mười hai người con của Giacốp cũng đã bảy tỏ đức tin họ nơi giao ước. Bằng việc chôn cất cha mình tại Mặcbêla, họ đã chứng tỏ tư tưởng và hy vọng của họ nằm ở tại Canaan (Leupold trang 1204) 
23. Kể ra hai bằng chứng trong những lời sau cùng của Giacốp cho thấy đức tin của ông nơi Đức Chúa Trời và giao ước
... 
24. Các quần thần Aicập bày tỏ sự tôn kính của họ đối với Giôsép trước sự qua đời của cha người bằng cách
a) Ướp xác Giacốp theo một quá trình hoàn thiện
b) Than khóc cha ông bảy mươi ngày và đi lên Canaan trong đám tang người
c) Cho phép Giôsép đưa thi hài cha người về Mặcbêla
d) Xây một tượng đài kỷ niệm cho Giacốp trong xứ Gôsen 
GIÔSÉP VÀ CÁC ANH EM NGƯỜI 
50:1-26 Giacốp, người đứng đầu gia đình xuất chúng nầy, đã chết. Mỗi người con bấy giờ không biết chắc tương lai. Liệu sẽ có những nan đề trong các mối liên hệ qua lại của họ chăng? Ai sẽ là phát ngôn nhân của gia đình? Trong chương nầy, là chương kết thúc sách Sángthếký, Giôsép giữ lấy sự lưu ý chính.
Sự Tha Tội và Tha Thứ 
50:15-21
Khi học xong Sángthếký, chúng ta cần xem xét một số các bài học thực tiễn về sự tha thứ
Làm Thế Nào Để Được Buông Tha Khỏi Mặc Cảm Phạm Tội 
Những hành động của các anh em Giôsép sau khi Giacốp qua đời khiến chúng ta ngạc nhiên. Nỗi lo sợ của họ rằng Giôsép có lẽ đang chờ đợi thời điểm nầy để trừng phạt họ, và họ vẫn mang nặng ý thức phạm tội. Mặc dầu họ đã xưng nhận tội lỗi của họ đối cùng Giôsép giữa vòng nhau (42:21-22), song chúng ta không thấy có lời nào chép rằng họ đã xin Giôsép tha thứ cho họ. Giôsép đã khóc khi thấy họ vẫn chưa tin cậy ông và vẫn còn sợ ông mặc dầu tình thương của ông đã tỏ cùng họ suốt mười bảy năm
Tha Thứ Như Thế Nào 
Sự căm thù là một thứ độc dược chết người. Nó có thể hủy hoại chúng ta về mặt thân thể, tình cảm, xã hội, tâm trí và tâm linh nếu chúng ta cho phép nó. Sự khảo cứu của y học cho thấy lòng tự thương hại và không tha thứ, cay đắng có thể gây ra ung loét, viêm khớp và nhiều tật bệnh khác. Việc suy nghĩ đến cách người ta đã làm hại mình có thể hủy hoại sự bình an trong tâm trí chúng ta, gây ra nỗi buồn chán và suy sụp tinh thần, làm hỏng các mối quan hệ giữa chúng ta với người khác. Tệ hơn cả, không tha thứ người khác có thể cắt đứt chúng ta khỏi sự tha thứ của Chúa và mối tương giao với Ngài (Mat Mt 6:14-15). Dầu cho người ta có làm gì cho chúng ta đi nữa, chúng ta cũng phải tha thứ. Gương của Giôsép có thể giúp chúng ta. Câu trả lời của ông dành cho các anh em của mình, cho chúng ta thấy một số những nguyên tắc căn bản.
Thứ nhất, lòng tin cậy nơi Chúa khiến Giôsép có thể tha thứ cho các anh em mình và vượt qua được sự căm giận từ lâu trước khi họ xin tha thứ - Ông thấy đó là vị trí của Đức Chúa Trời - chứ không phải của ông - để đoán xét họ, bởi vì ông đã hỏi điều họ làm: "Tôi há thay mặt Đức Chúa Trời sao? (SaSt 50:19) đi. Ngài là Đấng phán xét và Ngài sẽ chịu trách nhiệm về tình huống đó (RoRm 12:17-21). Ngoài ra, Giôsép đã thấy rằng Đức Chúa Trời sử dụng những nỗ lực của loài người để hại chúng ta và sử dụng chúng vì những ích lợi của chúng ta. Sự bắt bớ của các anh em ông đã khởi sự dẫn ông vào con đường dẫn đến vinh quang, vì vậy làm thế nào ông buồn giận họ được?
LÀM THẾ NÀO ĐỂ THA THỨ NHỮNG NGƯỜI ĐÃ LÀM ĐIỀU SAI XẤU CHO CHÚNG TA 
SaSt 50:15-21 
- Bên Trong: Tin Cậy Nơi Chúa
Ngài là Đấng Phán Xét
Ngài dùng điều đó để làm ích
- Bên Ngoài: Thể Hiện Tình Yêu Thương
Chấp Nhận Sự Xưng Tội
Bảo Đảm Sự Tha Thứ
Bày Tỏ Tình Yêu Thương Qua Hành Động 
Thứ hai, Giôsép đã chấp nhận những lời thú tội của các anh, nhận biết rằng điều sai trật đã là sai trật. Ông nhắc nhở họ :"Các anh toan hại tôi" (SaSt 50:20). Việc phủ nhận họ đã phạm tội chỉ làm cản trở sự ăn năn của họ. Họ cần xưng ra tội lỗi của họ cách công khai để nhận được sự tha thứ và được buông tha khỏi những ký ức buộc tội của mình
Thứ ba, Giôsép bằng lời nói và hành động đã cho các anh em biết rằng họ đã được tha thứ (câu 20). Ông an ủi họ cách yêu thương, cho họ thấy Chúa đã bỏ qua nỗ lực toan làm hại của họ như thế nào, vì ông đã nói rằng "Đức Chúa Trời lại toan làm điều ích cho tôi". Ông chẳng nhắc đến 13 năm nhọc nhằn như một tên nô lệ và một tù nhân vì cớ tội ác của họ. Ông chỉ nói đến việc Chúa đã đem ông đến Aicập để cứu mạng sống nhiều người như thế nào! Và ông đã tỏ cho họ (và cả chúng ta) rằng sự tha thứ thật còn có ý nghĩa hơn cả việc quên đi sự vi phạm. Lấy tình yêu thực tiễn đáp trả những vi phạm theo như điều Giôsép đã nói "Tôi sẽ cấp dưỡng cho các anh và con cái các anh" (câu 21) 
25. Xem xét sự tha thứ của bạn bằng việc học tập biểu đồ sau đây. Hãy đọc những câu trưng dẫn và đánh dấu X dưới câu trả lời nào đúng nhất đối với mỗi câu hỏi. Cầu nguyện cho những kết quả 
a. Bạn có thường giải thích theo cách tốt nhất có thể được về các hành động của người ta thay vì lên án họ không? (Mat Mt 7:1-3) 
b. Bạn có thường cầu nguyện cho những người làm tổn thương bạn không, có xin Chúa giúp bạn để yêu thương họ, cố gắng không nghĩ đến sự thương tổn không (Mat Mt 5:43-44) 
c. Bạn có thường cảm tạ Chúa vì đã dùng sự thương tổn cho các mục tiêu ích lợi không? (RoRm 8:28; Mat Mt 5:10-12)
d. Bạn có vui lòng chấp nhận những lời xin lỗi và bày tỏ tình yêu và lòng tha thứ thật sự không?
e. Sau đó bạn có bày tỏ bằng những hành động của mình rằng mọi sự đều đã được tha thứ không?
Những Ngày Cuối Cùng Của Giôsép 
SaSt 50:22-26
Trong cuộc đời Giôsép ông đã nhìn thấy sự ứng nghiệm của các giấc mơ của ông và những giấc mơ ông đã thông giải. Đức Chúa Trời đã giữ lời hứa Ngài lập với Giacốp rằng Giôsép sẽ thêm nhiều (48:16; 49:25). Ông đã có được niềm vui ẵm bồng các cháu chắt của mình. Ông sống đến 110 tuổi - tuổi thọ lý tưởng theo người Aicập. Đây là một lời chứng đối với họ rằng Đức Chúa Trời đã chăm xem Giôsép với sự ưu ái đặc biệt.
Giôsép đã chứng tỏ ông có cùng đức tin với cha mình trong giao ước. Ông đã bảo với gia đình mình rằng Đức Chúa Trời sẽ đem họ ra khỏi Aicập (48:21; 15:13-16) và dặn họ lúc đó hãy dời thi hài ông về Canaan. Và rồi, Giôsép, với tư cách tể tướng Aicập, cũng đuợc cử hành một đám tang trọng thể theo nghi thức nhà nước Aicập, nhưng chi tộc của ông biết rằng một ngày kia quan tài của ông sẽ được đưa về Canaan.
Sách Xuất Êdíptôký cho chúng ta biết những lời sau cùng của Giôsép đã được ứng nghiệm. Sau một sự thay đổi trong vương triều, người Hêbơrơ đã bị bắt bớ nhưng Đức Chúa Trời đã ban phước cho họ và khiến họ gia tăng gấp bội. Trong thời gian đó, quan tài của Giôsép hẳn đã nhắc nhở người Hêbơrơ về lời hứa "Đức Chúa Trời chắc chắn sẽ đến viếng các anh em" (50:24). Về sau, khi họ mang theo quan tài của Giacốp với họ từ Aicập về Canaan (XuXh 13:19), thì đó là một lời chứng rằng "bàn tay quyền năng của Đức Chúa Trời đang làm thành ý muốn thiên thượng trong mọi cuộc tranh chiến của đời sống (Yates, trang 49). Vì vậy khi dân Ysơraên đến Canaan họ đã chôn thi hài Giôsép tại Sichem (Gios Gs 24:32)
Như vậy, chúng ta thấy rằng Sángthếký kết thúc với một lời hy vọng "Đức Chúa Trời chắc chắn sẽ đến viếng các anh em" (SaSt 50:24). Gia đình được chọn đang ở tại Aicập và Giôsép đã qua đời song Đức Chúa Trời đời đời của giao ước thì không quên dân sự Ngài và cũng không thất tín với họ. Ngài sẽ dấy lên một người giải cứu khác vào đúng thời điểm, và các mục tiêu thiên thượng đã được mặc khải cho các vị tộc trưởng đều sẽ được ứng nghiệm!
26. Giải thích cách Giôsép đã bày tỏ đức tin nơi giao ước và nơi lời hứa của Chúa phán cùng Giacốp như thế nào
... 
Sự Giống Nhau Giữa Giôsép Với Đấng Christ 
Giôsép nổi bật giữa vòng các vị tộc trưởng vì tâm tánh giống Đấng Christ của ông. Ông đã bày tỏ đức tính ngay thẳng và sự cao thượng cao quý nhất. Ông đã không phản ứng bằng sự cay đắng hoặc tuyệt vọng khi bị các anh bán làm nô lệ. Khi bị cám dỗ, ông giữ sự trong sạch của mình, khi bị tố cáo cách bất công và bị bỏ tù, ông không nhường bước cho lòng tự thương hại, nhưng vẫn tin cậy nơi Đức Chúa Trời. Được cất nhắc lên địa vị cao, ông là một người khôn ngoan và là một nhà cai trị có năng lực, chịu khó để cứu lấy mạng sống nhiều người. Ông đã giữ sự giản dị và khiêm nhường giữa vòng những sự tâng bốc và những sự cám dỗ của đời sống trong triều đình. 
TUỔI CỦA GIÔSÉP TRÊN VẠCH THỜI GIAN CỦA CUỘC ĐỜI ÔNG 
Chúng ta có thể nhìn thấy trong đời sống nhiều điểm giống với cuộc đời Chúa Jesus. Cả hai đều được cha yêu thương bị các anh em mình từ chối, bị bán bằng bạc, và bị xử đoán một cách bất động, sự hạ mình của họ đã dẫn họ đến vinh quang. Hết thảy mọi người đều đến cùng Giôsép để có bánh ăn nếu không sẽ bị chết mất. Ông đã tha thứ cho các anh em mình là kẻ đã âm mưu giết ông một cách nhưng không. Mặc dầu bị dân mình từ khước. Giacốp đã chinh phục được một người vợ ngoại bang (giống như các Dân ngoại đã được kể vào địa vị cô dâu của Đấng Christ sau khi Ngài bị dân Do thái khước từ). Mặc dầu Tân ước không nhắc đến Giôsép như một mẫu điển hình của Đấng Christ sống trong Cựu ước, không có một con người nào lại giống Con Đức Chúa Trời trong tâm tánh và trong từng trải của cuộc sống hơn là người con nổi tiếng nầy của Giacốp. 
GIÔSÉP, HÌNH ẢNH CỦA ĐẤNG CHRIST 
27. Kể ra bảy điểm cho thấy Giôsép giống Đấng Christ
... 
Tôi hy vọng bạn đã đạt được tất cả các mục tiêu của mình và sự học tập chi tiết về cuốn sách đầu tiên trong Kinh Thánh sẽ làm vững mạnh các nền tảng đức tin của bạn. Hãy ôn lại các mục tiêu của bài học và làm bài tự trắc nghiệm 

Bài tự trắc nghiệm 
CÂU LỰA CHỌN. Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất
1. Lần đầu khi các anh em đến Aicập. Giôsép đã đối xử với họ như
a) Họ đã đối xử với ông khi còn ở tại Canaan.
b) Các thám tử đến với mục đích không tốt
c) Những vị khách quan trọng của Aicập
d) Những bạn hữu phải được tôn trọng của Pharaôn
2. So sánh sự đối xử của Giôsép dành cho các anh và mối quan hệ của Chúa với con người, chúng ta học được rằng
a) Chúa báo trả tùy theo những hành động của mình
b) Ngài chỉ tha thứ sau khi chúng ta phải chịu khổ
c) Một số người phải chịu khổ trước khi họ chịu nhìn nhận tội lỗi mình và ăn năn
d) Sự ăn năn và sự chịu khổ cho thấy nỗi đau buồn thật đối với tội lỗi
3. Khi Giôsép truyền Bêngiamin phải làm nô lệ cho ông, thì Giuđa đã nài xin một cách hùng hồn cho sự tự do của Bêngiamin điều đó cho thấy ông ta
a) Đã thay đổi thái độ đối với các con của Rachên
b) Đang thú nhận rằng ông đã bán Giôsép làm nô lệ
c) Là một người anh và là một thành viên gia đình điển hình của người Hêbơrơ
d) Đã không làm gì để thay đổi ý định của Giôsép
4. Hai loại chỉ dẫn Giacốp đã nhận được để đi đến Aicập là
a) Áp lực chính trị và nạn đói trong xứ
b) Những lời thúc giục của con ông và sự lo lắng cho gia đình giao ước
c) Lời mời của Pharaôn và triển vọng của một cuộc sống dễ chịu hơn
d) Lời mời gọi của Giôsép và sự khẳng định của Đức Chúa Trời
5. Những thuận lợi của Gôsen như là một nơi tốt cho Ysơraên phát triển thành tư cách một dân tộc bao gồm
a) Vùng đồng cỏ tốt và sự bảo vệ của Aicập
b) Sự phân rẽ với dân Canaan song lại ở khá gần đủ để nhập cư vào Canaan dễ dàng vào đúng thời điểm
c) Sự cô lập khỏi dân Aicập song được ảnh hưởng bởi kỹ thuật của người Aicập
d) Điều được ghi nhận ở cả ba câu trên a) b) và c)
e) Chỉ điều được ghi trong câu b) và c).
6. Giacốp đã bắt tréo tay khi chúc phước cho hai con của Giôsép để chứng tỏ rằng
a) Ông tiếp nhận cả hai trong vị trí của Giôsép
b) Chúng được nhận một phần phước lành gấp đôi
c) Thật sự không có sự khác biệt đáng kể nào giữa chúng
d) Sự chúc phước chủ yếu phải thuộc về đứa nhỏ chứ không phải đứa lớn
7. Bằng chứng của đức tin Giacốp nơi giao ước được thể hiện qua
a) Các mạng lệnh về việc phải dời thi hài ông đến Canaan khi Ysơraên trở về xứ đó
b) Biểu Giôsép hãy chôn ông tại Mặcbêla
c) Chấp nhận hoạch định dành cho một đám tang long trọng theo nghi thức nhà nước tại Êdíptô
d) Ban phước cho các con trước khi chết
8. Một bài học cho các Cơ Đốc Nhân ngày nay từ cuộc đời của Giôsép là
a) Vì Chúa là Đấng đang nắm quyền tể trị, nên chúng ta không phải làm gì cho hoàn cảnh cả.
b) Chấp nhận lời xin lỗi, nhưng tỏ cho thấy là mình đã bị tổn thương
c) Bảo đảm sự tha thứ bằng cách bày tỏ lòng tốt và tình yêu thương
d) Phớt lờ toàn bộ sự việc, và nó sẽ biến mất đúng thời điểm
9. Những lời hy vọng và đức tin được Giôsép nói ra trước khi ông qua đời là
a) "Đức Chúa Trời chắc chắn sẽ đến viếng các anh em" và "xin hãy dồi hài cốt tôi khi anh em trở về"
b) Bây giờ "Hãy chôn tôi với các tổ phụ tôi hầu cho tôi sẽ có phần trong lời hứa"
c) "Tôi biết Đấng Cứu Chuộc tôi vẫn sống"
d) "Đức Chúa Trời sẽ làm cho Ysơraên thành một dân lớn"
10. Giôsép giống Chúa Jesus ở nhiều điểm. Một trong các điểm đó là
a) Bị đuổi khỏi quê hương mình trước khi trở thành một vị lãnh đạo hiệu năng
b) Học buôn bán với cha mình
c) Những giấc mơ bày tỏ về tương lai đã đưa ông đến sự nổi bật giữa công chúng
d) Bị các anh em mình từ chối, bị cám dỗ dữ dội, bị bán bằng bạc, và trung tín trong công việc được giao
CÂU GHÉP CẶP
Hãy đọc kỹ những lời chỉ dẫn dành cho mỗi bộ phận câu hỏi
11-16. Ghép cặp câu ám chỉ lời tiên tri của Giacốp và sự ứng nghiệm của nó với nhân vật hoặc chi phái được nói đến 
... 11 Được kết hợp với lương thực dồi dào (cánh đồng mầu mỡ và vùng bờ biển, các tuyến đường buôn bán)
... 12 Giống như một con rắn dưới vó ngựa (tấn công Laít một cách xảo quyệt)
... 13 Bị tan lạc trong Ysơraên (thi hành các nhiệm vụ tín ngưỡng)
... 14 Về phía Siđôn (buôn bán với người Phênixi)
... 15 Giống như một con chó sói tham lam cấu xé mồi (Êhút, Saulơ và Giônathan đều là các tay chiến sĩ xuất thân từ chi phái nầy) 
17-22. Ghép cặp câu nói ám chỉ lời tiên tri của Giacốp và sự ứng nghiệm của nó với nhân vật hoặc chi phái được nó nhắc đến
... 17 Được gắn bó với sự tấn công (Đánh đuổi những kẻ cướp phá biên giới)
... 18 Được kết hợp với cây phủ việt, Đấng Silô hầu đến (đem lại dòng dõi nhà vua)
... 19 Giống như con lừa nghỉ ngơi, bị bắt phải lao động (yêu thích hòa bình, phải cống thuế)
... 20 Không xuất sắc (không nổi bật giữa vòng các chi phái)
... 21 Bị phân tán trong Ysơraên (bị nuốt mất bởi Giuđa)
... 22 Giống như một vườn nho sai trái (vừa được thịnh vượng trong xứ, vừa được sở hữu và ảnh hưởng trong dân tộc) 
23-28. Ghép cặp sáu giấc mơ đã có những ảnh hưởng lớn trên đời sống Giôsép với những sự thông giải nó 
... 23 Các bó lúa cúi xuống trước bó lúa của Giôsép
... 24 Bảy con bò mập đến từ sông Nile
... 25 Ba nhánh nho
... 26 Mặt trời, mặt trăng , và các ngôi sao đều cúi xuống
... 27 Bảy gié lúa khô héo và lép
... 28 Ba giỏ bánh 
CÂU ĐÚNG SAI -
Viết chữ Đ vào chỗ trống trước câu ĐÚNG. Viết chữ S nếu là câu SAI
... 29 Vì Giacốp thâu nhận hai con của Giôsép, nên Giôsép có được một phần gấp đôi về phước lành giành cho tộc trưởng
... 30 Cách cư xử của Giôsép đối cùng các anh mình cho chúng ta những gương mẫu thực tiễn về những cách để chiến thắng sự thù hận và tha thứ cho người ta. 
... 31 Kết quả của việc học tập về Giacốp là chúng ta có thể nói một cách chính xác nhất rằng. Sự hướng dẫn dành cho người Cơ Đốc chủ yêú qua các hoàn cảnh
... 32 Người Aicập đã thể hiện lòng tôn kính đối với Giôsép bằng cách than khóc Giacốp bảy mươi ngày và các quần thần đã đi đến Canaan dự lễ chôn cất ông.
... 33 Trong khi Đức Chúa Trời xác quyết ý muốn của Ngài dành cho Giacốp bằng một khải tượng thì Cơ Đốc Nhân ngày nay nhận được sự xác quyết qua Lời của Đức Chúa Trời
... 34 Khi tìm kiếm sự chỉ dẫn, ta không bao giờ nên tìm kiếm lời khuyên của những người bạn chín chắn hoặc những Cơ Đốc Nhân lâu năm, mà nên tìm sự mặc khải cá nhân từ nơi Đức Chúa Trời
... 35 Mặc dầu Tân ước không nói Giôsép là một "điển hình" của Đấng Christ, nhưng không ai trong Cựu ước giống Chúa Jesus trong tâm tánh và trong từng trải đời sống như Giôsép 
ĐÁNH GIÁ TIẾN BỘ PHẦN 3 VÀ BÀI THI CUỐI KHÓA 
Đến nay bạn đã kết thúc công việc học tập trong sách giáo khoa học tập độc lập rồi. Hãy ôn lại từ bài 10 đến bài 14 thật kỹ, rồi trả lời các câu hỏi trong Mục Đánh Giá Tiến Bộ Phần 3. Hãy gởi tờ trả lời cho giảng viên ICI của bạn. Nếu bạn chưa làm điều đó, thì hãy sắp xếp với giảng viên để làm bài thi cuối khóa càng nhanh càng tốt. Ôn thi bằng cách học tập các mục tiêu của bài khóa, các mục tiêu của bài học, các bài tự trắc nghiệm, và những đánh giá tiến bộ từng phần. Ôn lại bất cứ nội dung bài học nào cần thiết giúp bạn nhớ lại. Nếu bạn ôn kỹ và có thể hoàn thành các mục tiêu, thì bạn sẽ không gặp khó khăn gì để thi đậu trong kỳ thi cuối khóa 
Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học 
1. a Có lẽ ông muốn thấy họ đã thay đổi như thế nào
b Ông yêu thương các anh và cảm động trước sự hối tiếc của họ
c Họ đã suy nghĩ đến những tội lỗi của họ và nhìn nhận tội mình ở trước mặt Chúa
d Họ đang sợ sẽ bị buộc tội ăn cắp và nghĩ rằng Đức Chúa Trời đang trừng phạt họ
e Bạn có thể nói rằng Đức Chúa Trời làm việc trong lương tâm chúng ta và không để chúng ta yên nghỉ cho đến chừng nào chúng ta nhìn nhận tội lỗi của mình và nhân được sự tha thứ
2. a Chúng ta không thể luôn luôn nhìn thấy điều ích lợi cho mình trong những hoàn cảnh của chúng ta. Trong trường hợp nầy, Đức Chúa Trời đang dùng những nan đề khủng khiếp đó cho sự ích lợi mọi bề của Giacốp, và Ngài cũng thường làm như vậy cho chúng ta ngày nay (RoRm 8:28)
b Cậu là em bé trong gia đình, là đứa con muộn của ông, và là đứa con duy nhất còn lại của Rachên yêu dấu
c Ông phải liều hoặc chịu mất Bêngiamin hoặc phải đương đầu với sự đói kém cho cả gia đình
3. Câu trả lời của bạn. Nhiều người thường không nhận biết tội lỗi của họ va quay trở về với Chúa trong sự ăn năn cho đến khi họ ở trong hoàn cảnh tuyệt vọng hoàn toàn. Sự đau khổ làm cho họ nhìn biết rõ hơn những tội lỗi họ đã phạm nghịch cùng người khác. Khi nào họ chưa chịu ăn năn và chưa nhìn biết nhu cầu của họ thì họ chưa thể nhận được sự tha thứ của Chúa. Vì vậy, bởi tình yêu thương Ngài, Đức Chúa Trời nhiều khi phải để cho họ đau khổ để dẫn họ đến sự cứu rỗi (giống như Giôsép đã thử thách các anh mình để đưa họ đến sự hòa giải sau cùng)
4. a) Nó sẽ làm mạnh mẽ đức tin của họ đặt nơi Đức Chúa Trời toàn năng
5. a Như những người khác hầu cho Giôsép có thể biết họ rõ hơn và nhìn thấy thái độ của họ đối với Bêngiamin ra sao
b Họ rất sửng sốt và có thể nghĩ rằng Giôsép có tài biền biệt của Thần linh
6. Dường như ông muốn biết xem họ có ganh tỵ với Bêngiamin không và họ sẽ làm gì để cứu Bêngiamin. Có lẽ ông muốn họ nhận biết điều gì đó về việc họ đã gây khổ đau cho ông để giúp họ ăn năn sự ăn năn thật mở đường cho sự tha thứ và các mối quan hệ tốt đẹp
7. Trong đoạn 37 Giuđa sẵn sàng bán em mình làm nô lệ. Trong Sángthếký 44 ông sẵn sàng trở thành một người nô lê để giải cứu cho em mình
8. a, b, d, e, và g là những câu đúng. Trả lời câu c là sai vì tha thứ là quên hoàn toàn bởi ân điển của Đức Chúa Trời
9. a 5 g 6 m 4 
b 7 h 1 n 17 
c 3 i 12 o 14 
d 8 j 2 p 16 
e 10 k 13 q 15 
f 9 l 11 r 18 
10. a Câu trả lời của bạn. Có lẽ đó là một nơi thánh đối với ông bởi vì Ápraham đã lập một giao ước và kêu cầu danh Chúa tại đó (SaSt 21:27-33) và đã sống tại đó (26:23-25). Đây đã từng là nhà của Giacốp lúc ông rời Charan (28:10). Có lẽ ông cũng muốn có một sự chỉ dẫn rõ ràng từ nơi Chúa trước khi rời vùng đất hứa để xuống Aicập
b Đức Chúa Trời đã hứa khiến họ trở nên một dân lớn tại đó.
11. c) Đó là sự bắt đầu của một kỷ nguyên mới trong lịch sử của người Ysơraên
12. b) Lời mời gọi của người con bị mất tích lâu ngày Giôsép và sự khẳng định của Đức Chúa Trời
13. c và d là những câu đúng
14. e) Chỉ điều được ghi trong câu a) và b)
15. Bạn có thể kể bất cứ hai điều nào sau đây
Pharôn đã đề nghị cho họ vùng đất tốt nhất, Giôsép đã quả quyết với họ rằng họ có thể sống ở tại Gôsen, họ đã ở đó rồi, và chỗ đó gần Giôsép
16. c) Nó nằm ở biên giới Aicập và là mục tiêu tấn công
17. a Ông đã nhận các con trai của Giôsép và ban cho chúng địa vị trong chi phái, làm cho Giôsép trở thành tổ phụ của hai chi phái. Ông cũng ban cho chúng phước lành của con trưởng nam
b Cả hai đều chúc phước lành lớn hơn cho đứa con nhỏ hơn
c Đức Chúa Trời của các tổ phụ ông, là Đấng Chăn Dắt toàn bộ cuộc đời ông, Thiên sứ đã giải cứu ông khỏi sự nguy hiểm
d Ông bảo đảm với Giôsép rằng Đức Chúa Trời sẽ đưa Ysơraên trở về Canaan
e Đức tin nơi Đức Chúa Trời và nơi lời hứa của giao ước
18. a, c, d, f và g là những câu đúng
19. b,c,f,g và k là những câu đúng
20. a Về cơ bản Giacốp đã trao cho Giuđa cùng một lời chúc phước mà ông đã nhận được từ Ysác: Sản lượng dồi dào của đất và quyền cai trị trên các anh em mình. Ông đã thêm vào lời ám chỉ về sự lâu bền của nước Giuđa và lời ám chỉ về Đấng Mêsia
b SaSt 49:11-12 và EsIs 5:1-2, 6-7 nói về năng suất dồi dào của đất
c SaSt 49:10 và EsIs 60:1-22nói đến quyền cai trị trên các dân tộc trong nước của Đấng Mêsia
21. a 4) Rubên
b 5) Đan
c 2) Giôsép
d 6) Giuđa
e 1) Ysaca 
f 7) Rubên, Simêôn, Lêvi
g 3) Giuđa, Gát, Bêngiamin
22. a Rubên không nổi bật trong Ysơraên
b Simêôn cuối cùng bị nuốt mất bởi Giuđa
c Lêvi bị phân tán khắp Ysơraên bởi các nhiệm vụ tôn giáo
d Giuđa là chi phái nhà vua, đã trở thành một vương triều, đem lại Đấng Mêsia, người trị vì các dân
e Ysaca là người thích hòa bình, đã phải phục dịch dân Canaan và cống thuế cho họ
f Sabulôn buôn bán với Siđôn và với dân đi biển Phênixi
g Đan đã tấn công các kẻ thù một cách xảo quyệt
h Gát đuổi theo các tên cướp phá vùng biên giới
i Ase có được lương thực phong phú từ vùng đất giàu sản lượng và các lộ trình buôn bán ra bờ biển
j Người Néptali ưa tự do song đã phải đánh giặc với những kẻ hà hiếp mình
k Épraim mà Manase được đông đúc, thịnh vượng và nổi bật trong Ysơraên
l Bêngiamin đặc trưng cho chi phái của các chiến sĩ
23. Việc ông truyền dặn phải chôn ông ở tại Canaan cho thấy ông tin rằng gia đình ông sẽ trở về đó như Chúa đã hứa. Những lời lẽ của ông nói rằng ông sắp được trở về với người của mình cho thấy đức tin của ông trong đời nầy và sau sự chết.
24. b) Than khóc cha người bảy mươi ngày và đi xuống Canaan dự đám tang người.
25. Câu trả lời của bạn
26. Giao ước hứa rằng dân Ysơraên sẽ sở hữu xứ Canaan. Đức Chúa Trời đã hứa cùng Giacốp rằng Ngài sẽ làm cho dân sự ông trở thành một dân lớn ở tại Aicập và sẽ đem họ về Canaan. Giôsép yêu cầu họ đưa hài cốt ông về Canaan với họ khi điều đó xảy ra.
27. Kiểm tra danh sách của bạn với biểu đồ kèm theo